Баянхонгор аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

2016 оны 11 сарын 01 өдөр

Дугаар 25

 

Ю.Ганбаатар, Б.Баасанбат нарт холбогдох

эрүүгийн хэргийн тухай

Баянхонгор аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Эрүүгийн хэргийн шүүх хуралдааныг шүүгч М.Мөнхдаваа даргалж, Завхан аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн шүүгч Б.Намхайдорж, Өвөрхангай аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн шүүгч Д.Эрдэнэбилэг нарын бүрэлдэхүүнтэй тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанд:

Прокурор Д.Эрдэнэсоёл

Ялтан Ю.Ганбаатар

Шүүгдэгч Б.Баасанбат

Ялтан Ю.Ганбаатарын өмгөөлөгч Р.Уранцэцэг

Шүүгдэгч Б.Баасанбатын өмгөөлөгч П.Өлзийбаяр,

Нарийн бичгийн дарга Б.Чулуунчимэг нарыг оролцуулан;

Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн Ерөнхий шүүгч Б.Гэрэлмаа даргалж, шүүгч Н.Баасанбат, Ч.Байгалмаа нарын бүрэлдэхүүнтэй шийдвэрлэсэн шүүх хуралдааны 2016 оны 7 дугаар сарын 28-ны өдрийн 109 дүгээр шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрч шүүгдэгч Ю.Ганбаатар, түүний өмгөөлөгч Р.Уранцэцэг нарын гаргасан давж заалдах гомдлуудаар Ю.Ганбаатар, Б.Баасанбат нарт холбогдох эрүүгийн 201505000321 дугаартай хэргийг 2016 оны 9 дүгээр сарын 6-ны өдөр хүлээн авч, шүүгч М.Мөнхдаваагийн илтгэснээр хянан хэлэлцэв.

Монгол Улсын иргэн, Арслан овогт Батмөнхийн Баасанбат, 1970 оны 2 дугаар сарын 10-нд Баянхонгор аймгийн Баян-Овоо суманд төрсөн, 46 настай, эрэгтэй, яс үндэс халх, бүрэн бус дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, ам бүл 5, эхнэр хүүхдүүдийн хамт Баянхонгор аймаг, Баян-Овоо сум, 3 дугаар багт оршин суух, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, малчин, ял шийтгэлгүй, регистрийн дугаар /ВГ70021011/

Монгол Улсын иргэн, Өөлд овогт Юндэнбалын Ганбаатар, 1975 оны 9 дүгээр сарын 5-нд Баянхонгор аймгийн Баян-Овоо суманд төрсөн, 41 настай, эрэгтэй, яс үндэс халх, бүрэн дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, малчин, ам бүл 6, эхнэр хүүхдүүдийн хамт Баянхонгор аймаг, Баян-Овоо сум, 3 дугаар багт оршин суух, ял шийтгэлгүй, регистрийн дугаар /ВГ75090518/

Б.Баасанбат нь 2015 оны 10 дугаар сарын 17-ны өдөр Баянхонгор аймгийн Баян-Овоо сум, 3 дугаар баг “Усан хөтөл” гэх газар Ю.Ганбаатартай хувийн таарамжгүй харьцааны улмаас маргалдаж улмаар харилцан зодолдож Ю.Ганбаатарын бие махбодид хөнгөн гэмтэл санаатай учруулсан,

Ю.Ганбаатар нь 2015 оны 10 дугаар сарын 17-ны өдөр Баянхонгор аймгийн Баян-Овоо сум, 3 дугаар баг “Усан хөтөл” гэх газар Б.Баасанбаттай хувийн таарамжгүй харьцааны улмаас маргалдаж улмаар түүнтэй харилцан зодолдож толгойн тус газарт нь чулуугаар цохиж бие махбодид нь хүнд гэмтэл санаатай учруулсан гэмт хэрэгт тус тус холбогджээ. /яллах дүгнэлтэд бичигдсэнээр/

Баянхонгор аймгийн прокурорын газраас Б.Баасанбатад Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 99 дүгээр зүйлийн 99.1, Ю.Ганбаатарт Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 96 дугаар зүйлийн 96.1-т зааснаар тус тус яллах дүгнэлт үйлдэн хэргийг анхан шатны шүүхэд шилжүүлжээ.

Анхан шатны шүүх: Өөлд овогт Юндэнбалын Ганбаатарыг бусдын бие махбодид хүнд гэмтэл санаатай учруулах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд, Арслан овогт Батмөнхийн Баасанбатыг бусдын бие махбодид хөнгөн гэмтэл санаатай учруулах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцож, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 72 дугаар зүйлийн 72.1, 72.1.1-д зааснаар Б.Баасанбатад Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 99 дүгээр зүйлийн 99.1-т зааснаар оногдуулах эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлж, Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 24 дүгээр зүйлийн 24.1.2-т зааснаар түүнд холбогдох эрүүгийн хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 96 дугаар зүйлийн 96.1-д зааснаар Ю.Ганбаатарт 5 жил 10 хоног хорих ял оногдуулж, Эрүүгийн хуулийн 52 дугаар зүйлийн 52.10-д заасныг журамлан мөн хуулийн 52 дугаар зүйлийн 52.5-д зааснаар уг ялыг жирийн дэглэмтэй хорих ангид эдлүүлэх, Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1, 505 дугаар зүйлийн 505.1-д зааснаар Ю.Ганбаатараас 5.808.514 төгрөг гаргуулж Б.Баасанбатад олгож, Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 88 дугаар зүйлийн 88.1.3, 88.1.7-д тус тус зааснаар эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн Ю.Ганбаатарын толгойн рентген зураг 4 ширхэг, Б.Баасанбатын толгойн томографын зураг 2 ширхэгийг тус тус буцаан олгож, Б.Баасанбатын цагаан саарал өнгийн дээл 1 ширхэгийг устгаж, Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 134 дүгээр зүйлийн 134.1, 134.10-т зааснаар хэрэгт эд хөрөнгө битүүмжлэх тогтоолоор битүүмжлэгдсэн Ю.Ганбаатарын эзэмшлийн 20 тооны ямаа битүүмжилсэн 2015 оны 10 дугаар сарын 26-ны өдрийн эд хөрөнгө битүүмжлэх тухай мөрдөн байцаагчийн тогтоолыг хэвээр үлдээж, Б.Баасанбатын эзэмшлийн 20 тооны ямаа битүүмжилсэн 2015 оны 10 дугаар сарын 29-ний өдрийн эд хөрөнгө битүүмжлэх тухай мөрдөн байцаагчийн тогтоолыг хүчингүй болгож, Б.Баасанбат нь бусдад төлөх төлбөргүй, шүүгдэгч нар хэргийг учир цагдан хоригдсон хоноггүй, Б.Баасанбат нь гэмт хэргийн улмаас учирсан бусад хохирлын талаар баримтаа бүрдүүлэн иргэний журмаар Ю.Ганбаатараас нэхэмжлэх эрхтэйг тус тус дурдаж, Ю.Ганбаатарын эдлэх ялыг 2016 оны 7 дугаар сарын 28-ны өдрөөс эхлэн тоолж шийдвэрлэжээ.

Шүүгдэгч Ю.Ганбаатар давж заалдах гомдол болон тус шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрч дараах гомдлыг гаргаж байна. Уг хэрэг гарах болсон шалтгаан нь иргэн Б.Баасанбат согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ намайг үл хүндэтгэн хэл амаар доромжлон эрх чөлөөнд минь халдаж догшин авирласнаас үүссэн. Тухайн үед би эрүүл Б.Баасанбат согтуу байсныг Н.Насанжаргал, Ц.Бямбасүрэн нар гэрчилнэ. Мөн сумын эмнэлэг дээр согтуу байсан талаар нотлох гэрч байдаг. Намайг үхрээ тууж явахад Б.Баасанбат согтуу ирээд ална шүү гөлөг минь гээд шилэн хүзүү рүү барьж явсан уурганыхаа гол хэсгээр цохиж морины цулбуурыг алдуулсан, цулбуураа авах гээд тонгойход намайг татан унагаагаад уургаар гэдэс рүү сүлбэн бүлсэн. Энэ үйлдлийг нь зогсоох зорилгоор барьж явсан суран ташуураар гар руу нь ороолгосон, гэтэл Б.Баасанбат газраас чулуу авахаар нь миний бие явган зугатаж холдсон, авсан чулуугаа миний араас шидсэн, 1 чулуу нь миний зүүн шанаанд цохиж гэмтэл учруулсан. Би хариу болгож чулуу шидсэн нь үнэн би зугатаж очоод мориндоо моридоод явж байсан. Б.Баасанбатын хонь манай хоньтой нийлсэн байхаар нь туугаад хариад болсон явдлыг мэдэгдэхээр сум орж цагдаад хэлээд эмнэлэгт очоод шанааныхаа цусыг тогтоолгоод гэртээ очсон юм. Би өөрийн энэ үйлдлээ согтуу хүний догшин авираас өөрийгөө хамгаалсан үйлдэл гэж үзэж байна. Учир нь уурга бол хүнд жинтэй бүдүүн урт мод түүгээр хүнийг цохих, бүлэх, сүлбэх нь аюултай үйлдэл, амь нас хохирох бүрэн боломжтой. Чулуу мөн л аюулт зэвсэг /шанаанд цохисон/ хүн бүхэн мэднэ. Иймд энэ байдлаас үзэхэд миний амь нас хохирох нөхцөл байдал тухайн үед бүрэлдсэн байсан гэж бодож аргагүй хамгаалалт хэрэглэсэн гэж үзэж байгаа тул энэ хэргийг дахин сайтар шалгахыг хүсч гомдол гаргаж байна.

Би энэ тухай цагдаагийн ажилтанд хэлэхэд үл тоож аашилж хүн гэмтээчихээд чи өөрөө гэмтсэн болохоор энэ явдал зүгээр өнгөрнө гэж ойлгуулан нэг талыг барьж шалгаж шийдсэн. Иймд энэ байдлыг ахин шалгуулмаар байна. Би энэ хэрэгтээ өөрийн үйлдлийг зөв талаас нь харуулах хууль зүйн туслалцаа авах зорилгоор өмгөөлөгч авсан хэдий ч өмгөөлөгч маань чи буруугүй хохирогч байна, хохирогч хүн хохирол төлөх ёсгүй гэсээр бидний зүгээс хохирол гарсан эсэхийг мэдэхгүй явсаар өдий хүрсэн. Миний бие ч гэсэн Б.Баасанбатад зодуулж хохирсон, энэ талаар юу ч яриагүй нэхэмжлээгүй, нэхэмжлэх ёстой байсан бол адилхан нэхэмжлэх байсанаа одоо ойлгож байна. Хэргийг нарийн шалгалгүйгээр эцэлсэн шийдсэн анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож өгнө үү гэв.

Шүүгдэгч Ю.Ганбаатарын өмгөөлөгч Р.Уранцэцэг давж заалдах гомдол болон тус шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Ю.Ганбаатар нь Б.Баасанбатад гэмтэл учруулсан гэдэг нь эргэлзээтэй, хангалттай нотлох баримтаар тогтоогдоогүй байхад Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэж ял оногдуулсан гэж үзэж байна.

2015 оны 10 дугаар сарын 17-ны орой Б.Баасанбат нь хонь тууж явахдаа морь унасан, архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн байсан гэдгийг гэрч Н.Насанжаргал, Ц.Бямбасүрэн хоёр хэлсэн ч Б.Баасанбат мэдүүлэхдээ Н.Насанжаргал Ц.Бямбасүрэн нартай уулзаагүй, хаагуур явсан гэдгээ согтуу байсан учраас санахгүй байгаа, архи уусан талаар нь ойр дотны төрөл садангууд нь худал мэдээлсэн гэдэг нь гэрч сумын эмч Г.Отгонжаргалын мэдүүлэг, гэрч Ш.Батзоригын мэдүүлэг зэргээр тогтоогддог.

Б.Баасанбат нь Ю.Ганбаатарыг нэг удаа цээжин тус газар цохиж түлхэж унагаасан өөр гар хүрээгүй гэдэг ч Ю.Ганбаатарт танхайн сэдэлттэйгээр зэвсгийн чанартайгаар чулуу хэрэглэн гэмтэл учруулсан гэдэг нь хэрэгт авагдсан бусад гэрч нарын мэдүүлэг, сумын эмч, шинжээч эмч нарын удаа дараагийн дүгнэлтүүдээр хангалттай нотлогдож байна. Б.Баасанбат нь үндэслэлгүй, бодит байдлаас зөрүүтэй өөрийгөө хамгаалсан мэдүүлэг өгсөн болох нь хэрэгт авагдсан бичгэн нотлох баримтаар хангалттай тогтоогдож байгаа бөгөөд харин Ю.Ганбаатар өгч буй мэдүүлэг нь бодит байдалтай нийцсэн, Б.Баасанбатаас айж түрүүлж цагдаагийн газарт мэдээлсэн зэрэг нөхцөл байдал тогтоогдож буй тул Ю.Ганбаатарт холбогдох хэргийг Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 13 дугаар зүйлийн 13,2, 24 дүгээр зүйлийн 24.1.1, 208 дугаар зүйлийн 208.1.1-т зааснаар нэн даруй хэрэгсэхгүй болгуулах,

Ю.Ганбаатарын анх өгсөн тайлбар бусад байдлаар өгсөн мэдүүлэг нь тогтвортой, хэрэгт авагдсан бусад гэрч нарын мэдүүлгээр давхар нотлогддог. Мөн тэрээр Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 42 дугаар зүйлд зааснаар тус хэргийн хохирогч мөн гэдэгтэй хэн ч маргахгүй байна. Харин тэрээр сэжигтэн, яллагдагч болох хууль зүйн үндэслэлгүй бөгөөд энэ хэргийг шалгахдаа Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 80 дугаар зүйлд хэргийн талаар нотолбол зохих асуудлуудыг хэрэг бүртгэлт, мөрдөн байцаалтын шатанд нотолж чадаагүй.

Мөрдөн байцаалтын шатанд гэмт хэрэг гарсан байдал, цаг хугацааг нарийн тогтоогоогүй,/18, 19, 20 гэх өөр өөр цагаар/ зөрүүтэй мэдүүлгүүд, Б.Баасанбатад учирсан гэмтэл юунаас учирсан, мориноос унасан эсэх, түүний танхайн сэдэлтээр Ю.Ганбаатарыг үл ялих зүйлээр чулуугаар, уурганы модоор цохиж гэмтээсэн байхад тус хэргийн сэдэлтийг буруу тогтоон хөнгөн гэмт хэргээр зүйлчилсэн байгааг анхаарах,

Б.Баасанбат, Ю.Ганбаатарыг чулуугаар цохиж хөөсний дараа мориндоо мордсон гэдэг бөгөөд тухайн газар нь хад, чулуу ихтэй мориноос унаж гэмтэл авсан байх магадлал байхад энэ талаар шалган тогтоогоогүй, харин түүний эхнэр, ах дүү, хамаатнуудыг гэрчээр асууж нэг талын нотлох баримт бүрдүүлсэн байгааг анхаарч Б.Баасанбатын мэдүүлгийг газар дээр нь шалгах, тухай гэрчүүд нь хамаатан садангаа өмгөөлж цаг хугацааны зөрүү нэг хүнээр заалгасан мэт агуулгатай мэдүүлэг өгсөн. Б.Баасанбат нь бүр Ю.Ганбаатарт нэг ч гар хүрээгүй гэж удаа дараагийн мэдүүлэг худал өгсөн байгаа нь анх үзсэн сумын эмч болон шинжээчийн дүгнэлтээр Ю.Ганбаатарын биед хөнгөн гэмтэл учруулсан нь хангалттай нотлогддог.

Б.Баасанбатын хийсэн үйлдлийн гэм буруугийн хэлбэр түүний хувийн байдал болон бусад нөхцөл байдал буюу гадны өөр ямар нэгэн нөлөөний улмаас согтуугаар морьноос унах, өөр байдлаас бэртэж, гэмтэх, өөрөө Ю.Ганбаатарыг зодсондоо айн цагдаад мэдэгдэж шалгуулахаас айж өөрт ашигтайгаар болсон зүйлийг ах дүү, хамаатан садан болох гэрчүүдээр худал мэдүүлэг өгүүлсэн байж болох нөхцөл байдал хэргээс харагддаг.

Б.Баасанбатыг дахин үзсэн гэх шинжээчийн 2015 оны 11 дүгээр сарын 14-ний өдрийн 1294 тоот дүгнэлтийн 1 дүгээр заалт нь Баянхонгор аймгийн Шүүхийн шинжилгээний албаны шинжээч эмч С.Батбаярын гаргасан 542 тоот дүгнэлтийг тухайн үедээ үндэслэлтэй байсан гэсэн, 2015 оны 10 дугаар сарын 20-ны өдрийн хоёр байрлалаар авсан толгойн рентген зургийг харж оншилсон үзлэгт гавлын ясанд хугарлын шинж харагдахгүй байна, толгойн хуйханд баруун зулайн хэсгийн ард ташуудуу байрлалтай 7.2*0.1 см ирмэг тэгш бус оёдол тавигдсан шархтай энэ нь гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна гэсэн. Тархины рентген зурагт хугарал харагдахгүй байх үндэслэл байхгүй.

Б.Баасанбатыг дахин үзсэн гэх шинжээчийн 2015 оны 11 дүгээр сарын 14-ний өдрийн 1294 тоот дүгнэлттэй танилцсаны дараа тус дүгнэлтийг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэх хүсэлт гаргаж дахин шинжээч томилуулахыг хүссэн ч ямар үндэслэлээр татгалзсан нь ойлгомжгүй буюу хууль зүйн үндэслэлгүй байна. Ийм эргэлзээтэй маргаантай хэрэгт гол нотлох баримт маань шинжээчийн дүгнэлт буюу шинжээчээс асууж тодруулах асуулт байна. Тухайлбал: дахин томилсон шинжээчийн асуултын 3 дугаар асуултыг бүрэн хариулаагүй байгааг анхаарах талаар өмгөөлөгчийн зүгээс шат шатандаа хүсэлт гаргасан байхад хангахаас татгалзаж тухай бүрд нь шалгаагүй. Харин 2016 оны 3 дугаар сарын 25-ны өдрийн 131 дүгээр шүүгчийн захирамжаар мөрдөн байцаалтад буцаасан боловч уг захирамжид дурдсан ажиллагааг бүрэн гүйцэд шалгаж тогтоогоогүй прокурорт хэргийг шилжүүлсэн.

Мөн хохирогч Ю.Ганбаатарыг зодсон гэх уурга, чулуу зэргийг энэ хэрэгт эд мөрийн баримтаар хурааж аваагүй нь Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн холбогдох заалтыг ноцтой зөрчсөн талаар өмгөөлөгчийн хүсэлтэд дурдаж шалгуулахаар хандсан боловч хүсэлтийн зарим хэсгийг хангаж шалгаагүй.

Б.Баасанбат нь архи, согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ бусдыг үл ялих зүйлээр шалтаглан чулуугаар цохьсон, улмаар мориндоо мордож явахдаа маш их хэмжээгээр гуйвж дайвж байсан зэрэг нөхцөл байдал яригддаг тул мориноос унасан, эсхүл өөр нөхцөл байдлаар гэмтэл авсан байж болохыг анхаарч энэ талаар шалгах, хөндлөнгийн нотлох баримтаар тогтоох, тархиндаа авсан гэх гэмтлийг тухайн үйл явдал болохоос өмнө эсхүл хойно авсан байх магадлалтай ч үүнийг нарийн шалгаж мөрдөөгүй.

Ю.Ганбаатартай Б.Баасанбат нь 1 метр орчим зайтай байсан гэх атлаа чулуу шидсэн эсвэл чулуутай гараар цохисон гэж өөр өөр зөрүүтэй, эргэлзээтэй мэдүүлэг өгч байгааг анхаарах, түүний анх өгсөн тайлбар удаа дараа хохирогчоор өгсөн мэдүүлэг болон сэжигтнээр өгсөн мэдүүлэг нь 3 удаа компьютерийн бичвэрээр нь хэрэгт хуулбарлан бичсэн нь мэдүүлэг нэг л зүйлийг ярьсан мэтээр нотлох баримтыг цуглуулсан. Б.Баасанбатын мэдүүлэгт нэг бол эхнэр Т.Батцэцэг нь ирэхэд ухаантай түүнтэй Ю.Ганбаатартай уулзсан энэ үйлдлийг болсон гэж мэдүүлсэн хирнээ хохирогч, сэжигтнээр өгсөн мэдүүлэг, шүүх хуралдаанд болохоор юу ч мэдэхгүй ухаан алдсан. Харин гэрч түүний эхнэр Т.Батцэцэг болон түүний төрсөн дүү Б.Цэдэв, хүргэн Ш.Батзориг нар нь замдаа машинд ухаан ороод миний хариулж явсан хонь хаана байна гэж асуугаад сэрсэн гэх ба архи уусныг нь дарах зорилгоор сэржим өргөх архинаас гэрлийн саваар өвчин намдаах зорилгоор өгч эмнэлэгт оруулсан зэрэг нь тухайн үеийн бодит нөхцөл байдлыг өөрчлөх гэсэн янз бүрийн өөртөө ашигтай буюу ахыгаа ямар ч байдлаар аврах гэсэн оролдлого байгааг анхаарч шалгаагүй Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийг ноцтой зөрчиж байгааг анхаарах, мөн анхан шатны шүүх хуралдаан дээр ч эдгээр зөрүүтэй мэдүүлэг нь эрс зөрүүтэй байгааг шүүх анзаарч шийтгэх тогтоолдоо үүнийг дурдсан боловч эдгээр зөрүүтэй мэдүүлэг нь хэн нь яг үнэн мэдүүлж байгааг төдийлөн хангалттай нотлогдоогүй байхад хэргийг эцэслэн шийдвэрлэж миний үйлчлүүлэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулсан нь хууль зүйн үндэслэлгүй байна. Мөн хэрэгт цугларсан нотлох баримтаар анхан шатны шүүх хуралдаанаар нөхөн гүйцэтгэх боломжгүй нөхцөл байдал байсаар байхад анхаарч үзээгүй. Б.Баасанбат нь бусдыг үл ялих зүйлээр шалтаглан толгойн тус газар нь чулуу буюу барьж явсан уурганы модоор цохиж танхайрсан байх тул Эрүүгийн хуулийн 181 дүгээр зүйлийн аль тохирох хэсгээр зүйлчлээгүй, Эрүүгийн хуулийн 99 дүгээр зүйлд зааснаар зүйлчилсэн нь Эрүүгийн хууль, Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийг ноцтой зөрчсөн гэж үзэх үндэслэл юм.

Иймд шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож Ю.Ганбаатарт холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэв.

Шүүгдэгч Б.Баасанбат тус шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Би маш их гомдолтой байна, надад одоог хүртэл хохирлын мөнгө төлөөгүй байгаа, Ю.Ганбаатар нь над руу түрүүлж чулуу авч довтолсон гэв.

Шүүгдэгч Б.Баасанбатын өмгөөлөгч П.Өлзийбаяр тус шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Ю.Ганбаатарын үйлдсэн хэрэг нь хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаар тогтоогдсон тул шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж өгнө үү гэв.

Оролцсон прокуророос: Ю.Ганбаатар, Б.Баасанбат нарын хооронд болсон үйлдлийг танхайн сэдэлттэй гэж үзэх боломжгүй юм. Б.Баасанбат нь архи уугаагүй эрүүл байсан гэдгийг гэрч нар мэдүүлдэг бөгөөд тэдний үйлдсэн хэрэг нь хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаар хангалттай тогтоогдсон тул шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээх саналтай байна гэв.  

ХЯНАВАЛ:

Б.Баасанбат нь 2015 оны 10 дугаар сарын 17-ны өдөр Баянхонгор аймгийн Баян-Овоо сум, 3 дугаар баг “Усан хөтөл” гэх газар Ю.Ганбаатартай хувийн таарамжгүй харьцааны улмаас маргалдаж улмаар харилцан зодолдож Ю.Ганбаатарын бие махбодид хөнгөн гэмтэл санаатай учруулсан,

Ю.Ганбаатар нь 2015 оны 10 дугаар сарын 17-ны өдөр Баянхонгор аймгийн Баян-Овоо сум, 3 дугаар баг “Усан хөтөл” гэх газар Б.Баасанбаттай хувийн таарамжгүй харьцааны улмаас маргалдаж улмаар түүнтэй харилцан зодолдож толгойн тус газарт нь чулуугаар цохиж бие махбодид нь хүнд гэмтэл санаатай учруулсан гэмт хэрэг тус тус үйлдсэн болох нь хохирогч Б.Баасанбат “...би Ю.Ганбаатарт чи битгий өвөлжөө рүү малаа явуулаад бай гэхэд Ю.Ганбаатар та яах гээд байгаа юм гэсэн би Ю.Ганбаатарт чи яах гэж хүнийг элэг барьж байдаг юм чамд хэлж байна гэхэд Ю.Ганбаатар хүч ирээд намайг барьж авахад нь би Ю.Ганбаатарыг хойш нь түлхсэн тэгэхэд Ю.Ганбаатар хойшоо газар суусан, газраас босч ирээд зүүн гараа далайхад нь би дальдраад тонгойход миний толгой руу тас буугаад явсан дараа нь миний толгойноос цус гоожихоор нь би доошоо болоод газар суусан тэгэхэд Ю.Ганбаатар морио унаад яваад өгсөн би босч мориндоо мордох гэхэд толгой эргээд босч чадаагүй..., ...толгойдоо 13 ширхэг оёо тавиулсан...” /хх-ийн 1-р хавтас 22-24-р тал/,

Хохирогч Ю.Ганбаатар “...Б.Баасанбат араас морьтой хүрч ирээд намайг ална шүү гөлөг минь гэж хэлсэн би гөлөг бол чи юу юм гэхэд Б.Баасанбат миний шилэн хүзүүн тус газар барьж явсан уурганыхаа гол хэсгээр цохьсон би мориныхоо цулбуурыг алдсан тонгойгоод цулбуураа авах гэхэд Б.Баасанбат морин дээрээс тонгойгоод намайг морьноос татаж газар унагасан босоод иртэл Б.Баасанбат уургаар гэдэсний зүүн талаас бүлсэн би барьж явсан ташуураар Б.Баасанбатын гар руу хоёр удаа ороолгосон тэгэхэд Б.Баасанбат араас хоёр удаа чулуу аваад шидсэн эхний чулуу оноогүй, дараагийн чулуу миний зүүн шанаан тус газар цохьсон тэгээд би зөрүүлээд Б.Баасанбат руу чулуу аваад шидэхэд миний шидсэн чулуу Б.Баасанбатыг оноогүй...” /хх-ийн 1-р хавтас 25-27-р тал/,

Гэрч Б.Эрдэнэ-Очир “...гэртээ байж байхад Ю.Ганбаатар гэх хүн манайд ирээд Б.Баасанбатад зодуулчихлаа гэж хэлж ирсэн, зүүн шанаан тус газраас нь халцарч цус гоожсон байдалтай байсан..., ...сумын цагдаа дээр очиход эмнэлэгт үзүүл гэж хэлсэн тэгээд эмнэлэгт очиж үзүүлсэн, шөнөдөө буцаж гэрт нь хүргэж өгсөн...” /хх-ийн 1-р хавтас 28-р тал/,

Б.Буяннэмэх “...2015 оны 10 дугаар сарын 17-ны өдрийн 12 цаг өнгөрч байхад ээж Даваа, нөхөр Баттулга нарын хамтаар цагаан өнгийн портер маркийн тээврийн хэрэгслээр аргал түүхээр очиход Б.Баасанбат ах хонио услаад “Баруун булаг” дээр явж байхдаа бид нар дээр 13 цагийн орчим ирсэн болов уу ирээд бид нарт 2-3 шуудай аргал түүж өгсөн бид нар аргалаа түүж дуусаад 12 цагийн орчимд дууссан гэр рүүгээ авахад Б.Баасанбат ах гэр рүүгээ явахаар хонио бөөгнүүлээд Усан хөтөлийн чигтээ туугаад явж байгаа харагдсан..., ...архи согтууруулах ундаа хэрэглээгүй байсан...” /хх-ийн 1-р хавтас 29-р тал/,

Ш.Батзориг “...эхнэрийн дүү Мягмарсүрэнгийн хамтаар мотоциклоор араас нь явахад харанхуйд хээр Батцэцэг эгч манай эхнэр мөн Б.Баасанбат ах ухаан алдсан байдалтай газар хэвтэж байсан, Батцэцэг эгч уйлаад түргэн дууд гэж хэлсэн..., ...машины суудлын араар ламаар аравнайлуулсан сэржим өргөдөг архи хийсэн байсаныг Б.Баасанбат ахыг ёолоод байхаар нь гаргаж машины кабины гэрлийн жижиг тагаар нэг удаа хийж өгсөн..., ...Б.Баасанбат ахыг толгойдоо 16 ширхэг оёо тавиулсан талаар Цэдэвээ хэлж байсан...” /хх-ийн 1-р хавтас 30-р тал/,

Я.Даваа “...Б.Баасанбат Баруун булгаас хонио услаж яваад бид нар дээр ирж аргал түүж өгсөн бид нар аргалаа түүгээд 18 цагийн орчимд байсан болов уу гэр рүүгээ авсан..., ...Б.Баасанбат архи согтууруулах ундаа хэрэглэсэн зүйл байгаагүй...” /хх-ийн 1-р хавтас 31-р тал/,

Д.Батттулга “...Б.Баасанбат ах бид нарыг Баруун булаг дээр 12 цаг өнгөрөөд ирэхэд ирцэн хонио услаад байж байсан архи согтууруулах ундаа хэрэглээгүй байсан...” /хх-ийн 1-р хавтас 32-р тал/,

Б.Цэдэв “...очсон чинь Б.Баасанбат ах ухаангүй цус гарсан байдалтай байсан харин Т.Батцэцэг эгч сандарсан энэ хүн чинь үхсэн байна шүү дээ гээд орилоод байсан..., ...тэгээд Б.Баасанбатыг Т.Батцэцэг эгч бид хоёр эмнэлэг рүү аваад орсон 13 оёо тавьсан..., ...намайг өргөөд машинд оруулахад архи үнэртэхгүй байсан харин эмнэлэг дээр очоод манай нөхөр машин дотор байсан архийг өвчин намдаах зорилгоор өгсөн байсан...” /хх-ийн 1-р хавтас 33-р тал/,

Г.Отгонжаргал “...2015 оны 10 дугаар сарын 17-ны орой 20 цагийн үед Ю.Ганбаатар нь манай гэрт ирээд Б.Баасанбат гэх хүнд зодуулчихлаа гээд хацраас нь цус гарсан байхаар нь би үзээд эмнэлэг дээр очоод боолт тавиулчих гээд явуулсан, тэрнээс хойш 2 цагийн дараа Б.Баасанбат нь хүнд зодуулчихлаа гээд дуудлага өгөөд манай эмнэлэг дээр ирсэн байсныг Б.Баасанбаттай уулзахад Ю.Ганбаатар гэх хүнд зодуулсан гэхээр нь Б.Баасанбатыг хүлээн авч үзэхэд толгой нь маш гүн шархтай оёдол тавих шаардлагатай байхаар нь би толгойд нь 13 ширхэг оёо тавьсан...” /хх-ийн 1-р хавтас 38-р тал/,

Т.Төмөрбаатар “...Ю.Ганбаатар нь Х.Баранзтай хамт ирсэн ирэхдээ Ю.Ганбаатарын нүүр ам нь хавдсан, нүүр амаа боосон ирэхээр нь би юу болсон талаар асуусан чинь Ю.Ганбаатар нь Б.Баасанбат намайг уургаар нүдэж зодсон гээд хүрээд ирсэн...” /хх-ийн 1-р хавтас 39-р тал/,

Б.Мягмарсүрэн “...Баян-Овоо сум, 3 дугаар баг Усан хөтөл гэх газарт иртэл Б.Баасанбат ах ухаангүй газар хэвтэж байсан дээл хувцас нь нил цус болсон байсан...” /хх-ийн 1-р хавтас 41-р тал/,

Х.Баранз “...Ю.Ганбаатар манайд орж ирээд Баян-Овоо сумын 3 дугаар баг Усан хөтөл гэх газар Б.Баасанбат намайг чулуугаар цохиод Б.Баасанбаттай зодоон хийгээд ирлээ гээд Ю.Ганбаатарын нүүр нь нил цус болсон сум яваад ирье цагдаа эмнэлэг яваад ирье, Ю.Ганбаатарын мотоциклийн урд дугуй хагарчихлаа гэхээр нь би өөрийн мотоциклийг өгөөд манай хүү Эрдэнээтэй явсан...” /хх-ийн 1-р хавтас 44-45-р тал/,

Т.Батцэцэг “...тэр өдөр бүтэн манай мал орж ирэхгүй мөн манай нөхөр ирэхгүй орой 21 цаг болохоор нь хойноос нь яасан бол гээд явтал манай нөхөр Б.Баасанбат нь Баян-Овоо сум 3 дугаар баг Усан хөтөл гэх газар манай нөхөр газар хэвтсэн морь нь хажуу талд сойлттой зогсож байсан..., ...Б.Баасанбат малгайгаараа толгойгоо дарсан байдалтай ухаангүй дээл хувцас, малгай нь нил цус болсон байсан..., ...юу болсон талаар асуутал Ю.Ганбаатар намайг чулуугаар цохиод би ухаан алдсан гэж надад хэлсэн..., ...толгой нь хагарсан байсан тул 13 ширхэг оёо тавиулсан..., ...архи уугаагүй эрүүл байсан...” /хх-ийн 1-р хавтас 46-р тал/,

Г.Лхагвасүрэн “...би 2015 оны 11 дүгээр сарын 2-ны өдөр 45 настай эрэгтэй Б.Баасанбат гэгчийг үзэж байсан, мөн түүний дараа 2015 оны 11 дүгээр сарын 6-ны өдөр давтан шинжилгээ хийсэн, 2015 оны 11 дүгээр сарын 2-ны өдрийн байдлаар шинжилгээгээр баруун тал бөмбөлгийн дух чамархайн яснаас зулай хүрсэн шугаман хугаралтай ба 8 см урт 2.5 см гүн зузаан архагшиж буй эпитрал цус хуралт тодорхойлогдоно, голын бүрдэл зүүн тийш 8 мм шилжсэн эмгэгтэй байсан байна, 2015 оны 11 дүгээр сарын 6-ны өдөр давтан үзлэгт чамархайн ясанд нь 3.8х3.7 см-ын хэмжээтэй трепинац хийж титанан мещь тавьсан байна, 5см урт 1.1 см зузаан шингэн үүссэн байсан байна, би 2014 оны 9 дүгээр сарын 22-ны өдөр Б.Баасанбат гэгч хүнд үзлэг хийгээгүй, энэ өдөр техникийн болон хувь хүний алдаанаас болж 2015 оны 11 дүгээр сарын 2-ны өдрийн шинжилгээний он, сар, өдөр нь 2014 оны 9 дүгээр сарын 22-ны өдөр гэж солигдож бичигдсэн байна...” /хх-ийн 1-р хавтас 173-175-р тал/,

Шинжээч эмч Ц.Оюун-Эрдэнэ “...шинжээч томилсон тогтоолд дурдсан 5 асуултанд бүрэн хариулт өгсөн байгаа бөгөөд дүгнэлт хэсгийн 3, 4-ийн байрыг сольж бичсэн бичиглэлийн алдаа гарсан байна, Г буюу 4 дүгээр асуултын хариу нь дүгнэлтийн 3 дахь хэсэгт тусгагдсан байна, асуултууд нь бас давхардсан шинжтэй асуултууд байна, харин худал өвчилсөн эсэх, өөрийгөө гэмтээсэн зэрэгт хариулт өгөх боломжгүй юм, шинжээч эмч С.Батбаярын 2015 оны 10 дугаар сарын 20-ны өдөр цугларсан нотлох баримтууд болох рентген зураг, өвчний түүх зэргээр үндэслэн хөнгөн зэргийн гэмтэл гэж гаргасан нь үндэслэлтэй юм, учир нь шинжээч эмч С.Батбаярын дүгнэлт гаргах үед толгойн компьютер томографын зураг байгаагүй тул тухайн үедээ үндэслэлтэй гэсэн дүгнэлт гарсан..., ...шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журамд хутганаас бусдыг мохоо зүйлд ойлгоно гэж заасан байдаг тул чулуу нь мохоо зүйлийн үйлчлэлдээ багтаж байгаа...” /хх-ийн 1-р хавтас 177-178-р тал/ нарын мэдүүлэг,

Баянхонгор аймгийн Шүүхийн шинжилгээний албаны 2015 оны 10 дугаар сарын 20-ны өдрийн №544 “...Б.Баасанбатын биед тархины доргилт дунд зэрэг, толгойн баруун зулай хэсгийн язарсан оёдол тавигдсан шарх гэмтлүүд үүссэн байна, дээрх гэмтлүүд нь хатуу мохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүссэн байх боломжтой, үүссэн гэмтлүүд нь 2014 оны 12 дугаар сарын 5-ны өдрийн Хууль зүйн сайд, Эрүүл мэндийн сайдын хамтарсан А/216/422 тушаалын гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-т зааснаар гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна...”,

№542 “...Ю.Ганбаатарын биед тархины доргилт дунд зэрэг, зүүн хацар хэсгийн зулгарсан шарх гэмтлүүд үүссэн байна, дээрх гэмтлүүд нь хатуу мохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүссэн байна, үүссэн гэмтлүүд нь..., ...гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна...”, /хх-ийн 1-р хавтас 49, 53-р тал/,

Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн хохирогч Б.Баасанбатын биед учирсан гэмтлийн зэргийг тогтоох зорилгоор хавтаст хэргийн материалаар хийсэн 2015 оны 11 дүгээр сарын 19-ний өдрийн №1294 тоот “...Баянхонгор аймгийн Шүүхийн шинжилгээний албаны шинжээч эмч С.Батбаярын гаргасан №542 тоот дүгнэлт тухайн үедээ үндэслэлтэй байна, Б.Баасанбатын биед дух, зулай, баруун чамархайн шугаман хугарал, тархины баруун тал бөмбөлгийн зулай, чамархайн хэсгийн хатуу хальсан дээрх цусан хураа, тархи доргилт, зулайн хуйхны язарсан шарх бүхий гэмтлүүд тогтоогдлоо, дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн үйлчлэлээр, тухайн хэргийн хугацаанд үүсгэгдсэн, гэмтлийн гаралтай шинэ гэмтлүүд байна, дээрх гэмтэл нь шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 3.1.2, 3.1.3-т зааснаар учрах үедээ амь насанд аюултай тул гэмтлийн хүнд зэрэгт хамаарна, цаашид гэмтэл нь ерөнхий хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алталтад нөлөөлөх эсэх нь эмчилгээ, эдгэрэлтээс хамаарна...” /хх-ийн 1-р хавтас 57-58-р тал/,

Мөн Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2016 оны 6 дугаар сарын 22-ны өдрийн  хавтаст хэргийн материалаар гаргасан №831 тоот “...Баянхонгор аймгийн Шүүхийн шинжилгээний албаны эмч С.Батбаярын гаргасан 2015 оны 10 дугаар сарын 20-ны өдрийн 544 тоот дүгнэлт тухайн үедээ үндэслэлтэй зөв, Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн шинжээч эмч С.Одончимэг, Ч.Эрдэмболор, Ц.Оюун-Эрдэнэ нарын 2015 оны 11 дүгээр сарын 19-ний өдрийн 1294 тоот дүгнэлт мөн үндэслэлтэй зөв байна, Баянхонгор аймгийн Шүүхийн шинжилгээний албаны эмч С.Батбаярыг дүгнэлт гаргаж буй 2015 оны 10 дугаар сарын 20-ны үед Б.Баасанбатын толгойн КТГ шинжилгээ хийгдээгүй байсан тул хүнд гэмтэл болон дух, зулай, баруун чамархайн шугаман хугарал, тархины баруун тал бөмбөлгийн зулай, чамархайн хэсгийн хатуу хальсан дээрх цусан хураа оношлогдоогүй байжээ тиймээс гэмтлийн хөнгөн зэрэг тогтоогдсон нь тухайн үедээ зөв байна, харин Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн шинжээч эмч С.Одончимэг, Ч.Эрдэмболор, Ц.Оюун-Эрдэнэ нарын 2015 оны 11 дүгээр сарын 19-ний өдөр дүгнэлт гаргах үед Б.Баасанбатад толгойн КТГ-р дээрх гэмтэл илэрсэн тул гэмтлийн хүнд зэрэг тогтоосон нь зөв байна, Б.Баасанбатын биед дух, зулай, баруун чамархайн шугаман хугарал, тархины баруун тал бөмбөлгийн зулай, чамархайн хэсгийн хатуу хальсан дээр цусан хураа, тархи доргилт, зулайн хуйхны язарсан шарх бүхий гэмтлүүд учирсан нь шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 3.1.2, 3.1.3-т зааснаар амь насанд аюултай гэмтлийн хүнд зэрэг болно, шүүх эмнэлэгт гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.2 дахь хэсэгт гэмтлийн хүнд зэрэг тогтоох шалгуур шинжүүдийг зааж өгсөн байдаг ба 2.2.1, 2.2.2, 2.2.3, 2.2.4-т хүнд зэргийн шалгуур тус бүрийг зааж өгсөн, уг журмын 3.1.2, 3.1.3-т заасан хүнд гэмтлүүд нь 2.2.1-т заасан амь насанд аюултай шалгуурт хамаарна, Б.Баасанбатын толгойн гэмтлүүд хатуу мохоо зүйлийн үйлчлэлээр нэг цаг хугацаанд нэг механизмаар үүсгэгдэнэ, гэмтэл цаашид эрүүл мэнд хөдөлмөрийн чадварт нөлөөлөхгүй..." гэх шинжээчийн дүгнэлтүүд /хх-ийн 2-р хавтас 6-9-р тал/ зэрэг хэрэг Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу авагдан анхан болон давж заалдах шатны шүүхээр хянан хэлэлцэгдсэн бусад бичгийн нотлох баримтуудаар тогтоогдсон байна.

Ялтан Ю.Ганбаатар түүний өмгөөлөгч Р.Уранцэцэг нараас Б.Баасанбат нь Эрүүгийн хуулийн 181 дүгээр зүйлд заасан гэмт хэргийг үйлдсэн тул тохирох зүйл хэсгээр нь зүйлчлүүлэх талаар давж заалдах гомдолдоо дурдсан байгаа хэдий ч хэрэгт авагдсан дээр дурдагдсан нотлох баримтуудаар Б.Баасанбат нь хувийн сэдэлттэйгээр Ю.Ганбаатарын биед хөнгөн гэмтэл учруулсан гэдэг нь тогтоогдож байх тул прокуророос Эрүүгийн хуулийг зөв хэрэглэж түүний үйлдлийг зөв зүйлчсэн гэж үзэх бөгөөд анхан шатны шүүхээс үндэслэл бүхий дүгнэлт хийж Б.Баасанбатад холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн нь зүйтэй байна.

Хэрэгт мөрдөн байцаалтын шатанд шалгавал зохих зүйлийг бүгдийг шалгасан, анхан шатны шүүхээс Ю.Ганбаатарт оногдуулсан ял, ял эдлэх дэглэм нь түүний үйлдсэн гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар гэм буруугийн хэр хэмжээ, хувийн байдалд тохирсон Эрүүгийн хуулийг зөв хэрэглэж, Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийг зөрчөөгүй байх тул шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж ялтан Ю.Ганбаатар, түүний өмгөөлөгч Р.Уранцэцэг нараас Ю.Ганбаатарт холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож түүнийг цагаатгуулах талаар гаргасан давж заалдах гомдлуудыг тус тус хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй гэж давж заалдах шатны шүүхээс дүгнэв.

Монгол улсын Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн

315 дугаар зүйлийн 315.1.1 дэх хэсэгт заасныг

удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1. Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2016 оны 7 дугаар сарын 28-ны өдрийн 109 дүгээр шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж ялтан Ю.Ганбаатар, түүний өмгөөлөгч Р.Уранцэцэг нарын гаргасан давж заалдах гомдлуудыг тус тус хэрэгсэхгүй болгосугай.

2. Гомдол гаргах, эсэргүүцэл бичих эрх бүхий этгээд давж заалдах шатны шүүх хэргийг хянан шийдвэрлэхдээ Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийг ноцтой зөрчсөн, эсхүл Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглэсэн гэж үзвэл магадлалыг гардуулснаас хойш Улсын Дээд Шүүхэд 14 хоногийн дотор хяналтын журмаар гомдол гаргах, эсэргүүцэл бичих эрхтэйг дурдсугай.

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ М.МӨНХДАВАА    

                  ШҮҮГЧИД Д.ЭРДЭНЭБИЛЭГ

                                 Б.НАМХАЙДОРЖ