Х ХХК-ийн нэхэмжлэлтэй

захиргааны хэргийн тухай

 

Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүх хуралдаанаар Говь-Алтай аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн 2026 оны 07 дугаар сарын 21-ний өдрийн 112/ШШ2026/0033 дугаар шийдвэртэй захиргааны хэргийг нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч В.М-ийн давж заалдах гомдлоор хянан хэлэлцэв.

Шүүх бүрэлдэхүүн:

Шүүх хуралдаан даргалагч шүүгч: Э.Зоригтбаатар

Бүрэлдэхүүн шүүгч: Г.Билгүүн

Илтгэгч шүүгч: Ц.Одмаа

 

Хэргийн оролцогчид:

Нэхэмжлэгч: Х ХХК

Хариуцагч: Говь-Алтай аймгийн Худалдан авах ажиллагааны газар

Гуравдагч этгээд: Г ХХК

 

Шүүх хуралдааны оролцогчид:

Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч В.М

Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Ж.Д

Хариуцагчийн төлөөлөгч В.Б

Гуравдагч этгээдийн өмгөөлөгч Д.Б

 

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга: И.Өсөхбаяр

Хэргийн индекс: 112/2026/0026/З

                                               ТОДОРХОЙЛОХ нь:

1.Говь-Алтай аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн 2026 оны 07 дугаар сарын 21-ний өдрийн 112/ШШ2026/0033 дугаар шийдвэрээр “Төрийн болон орон нутгийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1, 6 дугаар зүйлийн 6.3.1, 17 дугаар зүйлийн 17.5, 26 дугаар зүйлийн 26.1, 26.4.4, 27 дугаар зүйлийн 27.5, 28 дугаар зүйлийн 28.1.3, 48 дугаар зүйл, 49 дүгээр зүйлийн 49.1, 49.4, 49.4.2, 50 дугаар зүйлийн 50.2.2, 50.2.3, 51 дүгээр зүйлийн 51.1.3, 59 дүгээр зүйлийн 59.1, 59.3, 59.8, 59.10, Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.5.1 дэх хэсэгт заасныг тус тус баримтлан Х ХХК-иас  Говь-Алтай аймгийн Худалдан авах ажиллагааны газарт холбогдуулан гаргасан “ШШГЕГ/202601010002 дугаартай шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх албаны цагдан хорих байрны барилгын ажлын гүйцэтгэгчийг сонгон шалгаруулах тендерийн үнэлгээний хорооны Говь-Алтай аймгийн худалдан авах ажиллагааны газраас ирүүлсэн 2026 оны 4 дүгээр сарын 06-ны өдрийн 319 тоот мэдэгдлээр Х ХХК-ийн ирүүлсэн тендерээс татгалзаж, тендер шалгаруулалтад Г ХХК-д 3,818,981,331 /гурван тэрбум найман зуун арван найман сая есөн зуун наян нэгэн мянга гурван зуун гучин нэг/ төгрөгийн гэрээ байгуулах эрх олгосон мэдэгдлийг хууль бус болохыг тогтоож, ШШГЕГ/202601010002 дугаартай шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх албаны цагдан хорих байрны барилгын ажлын гүйцэтгэгчийг сонгон шалгаруулах тендерийг дахин үнэлэхийг Говь-Алтай аймгийн худалдан авах ажиллагааны газарт даалгах” шаардлага бүхий нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож” шийдвэрлэжээ.

2.Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч В.М анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч дараах үндэслэлээр давж заалдах гомдол гаргасан байна. Үүнд:

2.1. Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн нь үндэслэлгүй.

2.2.Говь-Алтай аймгийн Худалдан авах ажиллагааны газрын 2026 оны 04 дүгээр сарын 06-ны өдрийн 319 дүгээр мэдэгдлээр Х ХХК-ийн тендерээс татгалзаж, Г ХХК-ийн ирүүлсэн тендерийг сонгон шалгаруулсан. Гэтэл тус компанийн тендерийн материал хууль зөрчсөн, илт худал мэдээлэл бүхий байхад хамгийн сайн тендер гэж үзсэнийг шүүх зөвтгөсөн нь үндэслэлгүй.

2.3.Тус маргаан нь Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 112 дугаар зүйлд заасан тусгай журмаар шийдвэрлэх маргаан байхад анхан шатны шүүх шийдвэрийн үндэслэх хэсэгт энэ талаар дурдаагүй. Иймд шүүхийн шийдвэр нь мөн хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.2, 106.4-т заасан хууль ёсны, үндэслэл бүхий байх, хэрэгт авагдсан бөгөөд шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтад үндэслэх шаардлагыг хангаагүй.

2.4. Нэхэмжлэгчээс өөрийн тендерээс татгалзсан хоёр үндэслэлийг үгүйсгэсэн нотлох баримт, мөн Г ХХК тендерийн тухай хууль тогтоомж болон тендерийн баримт бичгийн өгөгдлийн хүснэгтийн ямар шаардлагыг хэрхэн зөрчсөн талаарх нотлох баримтыг гаргаж өгсөн байхад шүүх тэдгээрийг тал бүрээс нь бодитой харьцуулан, хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой, үнэн зөв, эргэлзээгүй талаас нь үнэлээгүй.

2.5.Иймд Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 121 дүгээр зүйлийн 121.1.2-т зааснаар Говь-Алтай аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн 2026 оны 07 дугаар сарын 21-ний өдрийн 112/ШШ2026/0033 дугаар шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж өгнө үү” гэжээ.

  ХЯНАВАЛ:

1.Дараах үндэслэлээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхих нь зүйтэй байна.

2.Нэхэмжлэгч Х ХХК нь Б ХХК-тай түншлэлээр маргаан бүхий тендер шалгаруулалтад оролцсон бөгөөд хариуцагчаас түншлэл нь тендер шалгаруулалтын баримт бичигт шаардсан БА-4.3, БА-4.4 тусгай зөвшөөрлийг хангаагүй, санал болгосон цахилгааны инженер Л.Бийг үндсэн ажил олгогчоос тухайн тендерийн ажилд оролцуулах зөвшөөрөл ирүүлээгүй гэсэн үндэслэлээр тендерээс татгалзжээ.

3.Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 17 дугаар зүйлийн 17.4-т оролцогч захиалагчийн тогтоосон техникийн чадавх болон туршлагын шаардлагыг хангасан байх, 17.5-д түншлэлийн гишүүн тус бүрийн болон хамтдаа хангавал зохих техникийн чадавх, туршлагын доод шаардлагыг тендер шалгаруулалтын баримт бичигт заахаар, мөн хуулийн 26 дугаар зүйлийн 26.4.4-т тендер шалгаруулалтын баримт бичигт заасан бусад нөхцөл, шаардлагыг хангасан байхаар тус тус зохицуулсан.

4.Хэрэгт авагдсан баримтуудаас үзэхэд түншлэгч Б ХХК-ийн БА-3.4 тусгай зөвшөөрлийг БА-4.4-тэй адилтган үзэх боломжтой боловч БА-2.2 тусгай зөвшөөрлийг БА-4.3-тэй адилтган үзэх үндэслэлгүй байх бөгөөд нэхэмжлэгчийн оролцсон түншлэл тендер шалгаруулалтын баримт бичигт тусгайлан шаардсан БА-4.3 зөвшөөрлийн шаардлагыг хангаагүй талаарх анхан шатны шүүхийн дүгнэлт үндэслэлтэй.

5.Тендер шалгаруулалтын баримт бичигт заасан дээрх шаардлагын аль нэгийг хангаагүй нь тухайн тендерийг шаардлагад нийцээгүй гэж үзэх үндэслэл болох бөгөөд хариуцагч Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 28 дугаар зүйлийн 28.1.3-т зааснаар нэхэмжлэгчийн тендерээс татгалзсаныг хууль бус гэж үзэх үндэслэл тогтоогдсонгүй.

6.Цахилгааны инженер Л.Бийн хувьд үндсэн ажил олгогч “Багануур зүүн өмнөд бүсийн цахилгаан түгээх сүлжээ” ТӨХК-аас 2026 оны 02 дугаар сарын 09-ний өдрийн 01/114 дүгээр албан бичгээр Х ХХК-д давхар ажил эрхлэх зөвшөөрөл олгосон байна. Тендер шалгаруулалтын баримт бичигт үндсэн ажил олгогчийн зөвшөөрөл нь тухайн тендерийг нэрлэсэн байх шаардлага тавьсан эсэх нь тодорхойгүй байхад уг зөвшөөрлийг тендер зарлагдахаас өмнө олгосон гэх шалтгаанаар үгүйсгэсэн анхан шатны шүүхийн дүгнэлт эргэлзээтэй. Гэвч түншлэл БА-4.3 тусгай зөвшөөрлийн шаардлагыг хангаагүй нь нэхэмжлэгчийн тендерээс татгалзах хангалттай үндэслэл тул Л.Бийн зөвшөөрөлтэй холбоотой дээрх нөхцөл байдал хэргийн эцсийн шийдэлд нөлөөлөхгүй.

7.Анхан шатны шүүх түншлэлийн гэрээг Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн 6 дугаар зүйлийн 6.3.1-д заасан шаардлагыг хангаагүй гэж дүгнэсэн. Гэвч энэхүү нөхцөл байдлыг маргаан бүхий 2026 оны 04 дүгээр сарын 06-ны өдрийн 319 дүгээр мэдэгдэлд нэхэмжлэгчийн тендерээс татгалзсан үндэслэлээр заагаагүй тул маргаан бүхий мэдэгдлийг зөвтгөх бие даасан үндэслэл болгон үзэхгүй. Харин мэдэгдэлд дурдсан БА-4.3 тусгай зөвшөөрлийн шаардлага хангагдаагүй нь тогтоогдсон тул дээрх дүгнэлт нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөх үндэслэл болохгүй.

8.Нэхэмжлэгчээс үнэлгээний хорооны 2026 оны 04 дүгээр сарын 03-ны өдрийн хурал ирц хүрээгүй, хуралд оролцоогүй гишүүний гарын үсгийг хуурамчаар зурсан гэж маргажээ. Үнэлгээний хороо таван гишүүнтэйгээс дөрвөн гишүүн оролцсон буюу 80 хувийн ирцтэй хуралдсан нь хуулийн 51 дүгээр зүйлийн 51.3-т заасан нийт гишүүний дөрөвний гурваас багагүй ирцийн шаардлагыг хангасан. Мөн гэрч Б.Д хурлын тэмдэглэл, зөвлөмжид дараа нь өөрөө гарын үсэг зурсан талаар мэдүүлсэн тул түүний гарын үсгийг хуурамчаар үйлдсэн гэх нөхцөл байдал тогтоогдохгүй байна.

9.Үнэлгээний хорооны дарга Б.Э өөрийн удирддаг байгууллагын ерөнхий инженер Г.Х-г гуравдагч этгээдэд ажиллахыг зөвшөөрсөн албан бичиг гаргасан нь дангаараа тухайн албан тушаалтан гуравдагч этгээдтэй хувийн ашиг сонирхлоор холбогдсон, эсхүл тендерийн үнэлгээнд хууль бусаар нөлөөлсөн гэж үзэх боломжгүй. Энэ талаарх ашиг сонирхлын зөрчил үүссэн, үүсэж болзошгүй нөхцөл байдлыг мэдүүлээгүй, эсхүл оролцогчтой хуульд заагаагүй журмаар холбоо тогтоосон болох нь хэрэгт авагдсан баримтуудаар нотлогдохгүй байна.  

10.Гуравдагч этгээдийн тендерт санал болгосон инженер гэрээний хэрэгжилтийн шатанд өөрчлөгдсөн гэх нөхцөл байдал нь тендер ирүүлэх үед илт худал мэдээлэл өгсөн болохыг шууд нотлохгүй. Тендерт санал болгосон хүний нөөц тухайн үед шаардлага хангаж байсан эсэх, ажилтан солихыг гэрээ болон холбогдох журмаар зөвшөөрсөн эсэхийг ялгамжтай үнэлэх шаардлагатай бөгөөд гомдолд дурдсан тайлбараар гуравдагч этгээдийн тендерийг шаардлагад нийцээгүй гэж дүгнэх боломжгүй.

11.Маргаан бүхий тендерт оролцсон “Э” ХХК-ийн гомдлоор Сангийн яам гуравдагч этгээд Г ХХК-ийн тендерийн материалыг хянан үзэж, гомдолд дурдсан үндэслэлүүдээр тус компанийг шалгаруулсан захиалагчийн шийдвэрийг буруутгах үндэслэлгүй гэж дүгнэсэн байх бөгөөд нэхэмжлэгчээс гуравдагч этгээдийн ажиллах хүч, тендерийн баримт бичгийн шаардлага, үнэлгээний хорооны ажиллагаатай холбогдуулан гаргасан тайлбар нь дээрх хяналтаар тогтоогдсон нөхцөл байдлыг үгүйсгэхүйц баримтаар нотлогдоогүй тул Г ХХК-ийн тендерийг шаардлагад нийцээгүй гэж үзэх үндэслэлгүй талаарх анхан шатны шүүхийн дүгнэлт зөв байна.

12.Нэхэмжлэгч нь үнэлгээний хорооны зөвлөмжтэй маргаагүй, зөвхөн уг зөвлөмжид үндэслэн гаргасан 2026 оны 04 дүгээр сарын 06-ны өдрийн 319 дүгээр мэдэгдлийг хууль бус болохыг тогтоолгохоор маргасан. Иймд шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнд маргаан бүхий мэдэгдлийг гаргах болсон хууль зүйн үндэслэлийг хянах бөгөөд зөвлөмж хүчин төгөлдөр хэвээр байх бөгөөд түүнийг үндэслэн гаргасан мэдэгдлийг хууль бус гэж үзэх нөхцөл байдал тогтоогдсонгүй.

13.Маргаан бүхий тендер шалгаруулалтын хүрээнд захиалагч болон гуравдагч этгээдийн хооронд гэрээ байгуулагдаж, уг гэрээний дагуу барилгын ажил хэрэгжиж эхэлсэн бөгөөд гэрээ байгуулагдаж, хэрэгжиж эхэлсэн нь дангаараа маргаан бүхий мэдэгдлийн хууль зүйн үндэслэлийг нөхөн зөвтгөх үндэслэл болохгүй. Гэвч нэгэнт нэхэмжлэгчийн тендерээс татгалзсан шийдвэр хуульд нийцсэн, тендерийг дахин үнэлэх үндэслэл тогтоогдоогүй тул гэрээний хэрэгжилтийг тасалдуулах үр дагавар бүхий даалгах нэхэмжлэлийг хангах боломжгүй.

14.Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн зарим үндэслэлийг дээр дурдсанаар тайлбарлах боловч нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон шийдэл хууль зүйн үндэслэлтэй байх тул шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхих нь зүйтэй гэж шүүх бүрэлдэхүүн үзэв.

Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.1-д заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1. Говь-Алтай аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн 2026 оны 07 дугаар сарын 21-ний өдрийн 112/ШШ2026/0033 дугаар шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгч Х ХХК-ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч В.М-н давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисугай.

Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 48 дугаар зүйлийн 48.3-д заасны дагуу нэхэмжлэгчээс давж заалдах гомдол гаргахдаа улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70,200 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээсүгэй.

 

 

Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 113 дугаар зүйлийн 113.5 дахь хэсэгт зааснаар шүүхийн хууль хэрэглээний зөрүүг арилгах, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил гаргасан нь шүүхийн шийдвэрт нөлөөлсөн, хуулийг Улсын дээд шүүхийн тогтоол, тайлбараас өөрөөр хэрэглэсэн, эрх зүйн шинэ ойлголт, эсхүл хууль хэрэглээг тогтооход зарчмын хувьд нийтлэг ач холбогдолтой гэж хэргийн оролцогч нар үзвэл магадлалыг гардан авсан өдрөөс хойш таван хоногийн дотор Улсын Дээд шүүхийн Захиргааны хэргийн танхимд хяналтын журмаар гомдол гаргах эрхтэй.

 

 

 

ШҮҮГЧ                                                           Э.ЗОРИГТБААТАР                

 

ШҮҮГЧ                                                       Г.БИЛГҮҮН        

 

ШҮҮГЧ                                                          Ц.ОДМАА