МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Б******* дүүргийн Иргэний эргийн анан шатны шүүийн шүүгч Д.Ганболд даргалж, тус шүүийн танимд нээлттэй ийсэн уралдаанаар,

Нээмжлэгч: Ч******* дүүрэг, ******* дүгээр ороо, С******* нэрэмжит ******* 5, Г.Бны төв байранд оршин байрла Г.Б ХХК /РД:*******/-ийн нээмжлэлтэй

Хариуцагч: Б******* дүүрэг, ******* дугаар ороо, Б******* ороолол, 4*******6 дугаар байр, *******74 тоотод оршин суу З овогт Б.Б-д олбогдо

Зээлийн гэрээний үүрэгт нийт 8*******,*******95,865.98 төгрөг гаргуула туай иргэний эргийг янан элэлцэв.

Шүү уралдаанд: Нээмжлэгчийн төлөөлөгч Г.О, Н.Булганчимэг, ариуцагчийн төлөөлөгч Ү.Ч, шүү уралдааны нарийн бичгийн дарга Т.Дөлгөөн нар оролцов.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нээмжлэгч Г.Б ХХК нь шүүэд гаргасан нээмжлэлдээ: З овгийн Б овогтой Б нь 20*******2 оны 06 дугаар сарын 07-ны өдөр Г.Бтай ЗГ*******60502*******686 тоот зээлийн гэрээ байгуулж, 87,582,000 төгрөгийн зээлийг жилийн *******2.0 увийн үүтэйгээ, 240 сарын угацаатай орон сууцны зээл авсан. Зээлдэгч нь гэрээгээр үлээсэн үүргээ зөрчин 22******* оног зээлийн төлбөрөө төлөгүй банкийг оироож байна. ЗГ*******60502*******686 тоот зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг ЗБ*******60502*******686 тоот ипотекийн гэрээгээр Б овогтой Б /РД:ЧР84090*******73/-ийн өмчлөлийн бүртгэлийн Ү- дугаартай, Нийслэлийн Б******* дүүргийн ******* дугаар ороо, Б******* ороолол /*******33**************/ И гудамж 4*******6 байр *******74 тоот аягт байршилтай 7*******.8 м.кв *******тай 2 өрөө орон сууцыг барьцаалсан. Зээлдэгч нь гэрээгээр үлээсэн үүргээ зөрчин зээлийн төлбөрөө төлөгүй банкийг оироож байгаа тул зээлдэгч Б овогтой Б /РД:ЧР84090*******73/-д олбогдуулан дараа шаардлагыг гаргаж байна. 2020 оны 07 дугаар сарын *******6-ны өдрийн байдлаар ЗГ*******60502*******686 тоот зээлийн гэрээний үүрэгт:

         Зээлийн үндсэн төлбөрт- 74,97*******,707.*******6 төгрөг,

         Зээлийн үү- 6,2*******0,8*******.*******3 төгрөг,

         Нэмэгдүүлсэн үү- *******3,332.70 төгрөг

Бүгд 8*******,*******95,865.98 төгрөгийг Б овогтой Б /РД:ЧР84090*******73/-с гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа өрөнгөөр ангуулааар нээмжлэл гаргаж байна. Иргэн Б овогтой Б /РД:ЧР84090*******73/-с Г.Бтай байгуулсан ЗГ*******60502*******686 тоот зээлийн гэрээний үүрэгт 8*******,*******95,865.98 төгрөгийг Улсын тэмдэгтийн ураамжийн амт Г.Банд олгуулж өгнө үү.

ЗГ*******60502*******686 тоот зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг ЗБ*******60502*******686 тоот ипотекийн гэрээгээр барьцаалсан Б овогтой Б /РД:ЧР84090*******73/-ийн өмчлөлийн бүртгэлийн Ү- дугаартай, Нийслэлийн Б******* дүүргийн ******* дугаар ороо, Б******* ороолол /*******33**************/ И гудамж 4*******6 байр *******74 тоот аягт байршилтай 7*******.8 м.кв *******тай 2 өрөө орон сууцыг ууль тогтоомжийн дагуу удалдан зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг ангуулж өгнө үү гэжээ.

Нээмжлэгчийн төлөөлөгч Н.Булганчимэг нь шүү уралдаанд гаргасан тайлбартаа: Үндсэн зээл 74 97******* 707.*******6 төгрөг, үү 6 2*******0 8*******.*******3 төгрөг, нэмэгдүүлсэн үү *******3 332.70 төгрөг, нийт 8******* *******95 8565.98 төгрөг гаргуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа өрөнгөөр ангуулна. Хариуцагч нь зээлийн гэрээгээр үлээсэн үүргээ биелүүлэгүй оироож байгаа тул гэрээг цуцалж, төлбөр шаардаж байгаа юм. Төлбөрийг барьцаа өрөнгөөр ангуулна гэв.

Нээмжлэгчийн төлөөлөгч Г.О нь шүү уралдаанд гаргасан тайлбартаа: Хариуцагчийн төлөөлөгчийн тайлбараас араад зээл авснаа зөвшөөрч байна. 8 увьд өрвүүлэ байсан гэж байна. Туайн үед мөрдөгдөж байсан орон сууцны журмаас араад шаардлагыг ангаагүй. 8 увийн зээлд ороод байраа барьцаала эсвэл 30 увийн урьдчилгаа өгө ёстой. Гэтэл ариуцагч нь 20 увийн урьдчилгаа төлсөн. 8 увийн зээлд өрвүүлэ үсэлт ирээгүй. Ирсэн байлаа гээд 30 увийн төлөлт төлөгдсөн бай ёстой. 20*******9.*******0.27-нд л 30 увьдаа үрсэн. Мөн угацаа этрэлтийн үлдэгдэлгүй бай ёстой. Гэтэл 20*******7 оноос элэн угацаа этэрсэн ба нээмжлэгчийг очиод гадаад явсан байсан. Туайн байгууллагад ******* жил ажилласан бай шаардлагыг ангаагүй. Залуу гэр бүлийн зээл гэдэг нь энэ зээлээс өөр зээл юм. Иймд зээлийг өрвүүлэ боломжгүй гэв.

Хариуцагч Б.Б нь шүүэд гаргасан тайлбартаа: Г.Б нь Б.Б надад олбогдо иргэний эрэгт ариуцагч би энэ ариу тайлбарыг гаргаж байна. Банкнаас ЗГ*******60502*******686 дугаартай зээлийн гэрээний үүргийн 8*******,*******95,865.98 төгрөгийг гаргуула, Б******* дүүргийн ******* дугаар ороо, Б******* ороолол /*******33**************/ И гудамж 4*******6 байр *******74 тоот аягт байршилтай 7*******.8 м.кв *******тай 2 өрөө орон сууцаар гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг ангуула нээмжлэлийн шаардлага гаргасан байна. Миний увьд уг нээмжлэлийн шаардлагыг үлээн зөвшөөрө боломжгүй бөгөөд нэмэлт нотло баримт зэрэг зүйлсийг гарга болно гэжээ.

Хариуцагчийн төлөөлөгч Ү.Ч нь шүүэд болон шүү уралдаанд гаргасан тайлбартаа: Г.Б ХХК-ийн нээмжлэлтэй Б.Бөд олбогдо иргэний эрэгт ариуцагчийн төлөөлөгч Ү.Ч би энэ нэмэлт тайлбарыг гаргаж байна. Б.Б нь маргаан бүий зээлийг ан 20*******2 оны 06 дугаар сарын 07-ны өдөр ЗГ*******60502*******686 дугаартай зээлийн гэрээг байгуулж, Б******* дүүргийн ******* дугаар ороо, Б******* ороолол, И гудамж 4*******6 байрны *******74 тоотод байрла, 2 өрөө 7*******.8 м.кв *******тай орон сууцыг барьцаалсан. Уг зээлийг гаргууладаа эний ээлжид банкны ердийн зээлээр гаргаад дараа нь МИК-н залуу гэр бүлийг дэмжи орон сууцны 8 увийн зээлд амруулж өгнө гэсэн учир 80 м.кв ******* үрэгүй бай ёстой шаардлагад нийцүүлэн энэ орон сууцыг зээлээр удалдаж авсан. Гэтэл өнөөдрийг үртэл угацаанд банкны ажилчдын элсэн өнгөлөлттэй, урт угацаатай зээлд амруулж өгөгүй байсан учир, зээлийн гэрээний үүргээ өөрийн боломжтой эмжээнд төлсөн ирсэн бөгөөд дэлий нийтийг амарсан эдийн засгийн ямрал, цар таал гараад орлого буурсан учир зээлийн эргэн төлөлтийн уваарийг зөрчсөн. Иймд миний бие уг нээмжлэлийн шаардлагыг үлээн зөвшөөрө боломжгүй, өнгөлөлттэй урт угацааны зээлд амруулсан бол өнөөдрийн байдлаар миний төлсөн төлөлт ангалттай бай ёстой, мөн банк зээлийн гэрээг цуцлаагүй зэргийг аргалзан үзэж нээмжлэлийн шаардлагыг эрэгсэгүй болгож өгнө үү.

Нээмжлэлийг бүэлд зөвшөөрөгүй. Учир нь ариуцагч нь зээлийн арилцаанд орж зээл авснаа зөвшөөрнө. Харин ан зээлийг *******2 увиар авсан боловч цаашид 8 увийн зээлд шилжүүлэ сониролтойгоор авсан. Гэтэл зээлийг өрвүүлэлгүйгээр оироосон. Үүнээс болж зээлээ төлө боломжгүй болж угацаа этэрсэн. 8 увьд шилжсэн бол банкийг оироогоогүй илүү төлбөртэй байгаа юм. Мөн угацаа этрэлттэй байгаад төлөөд 8 увьд оруулаыг үссэн боловч оруулаагүй. Зээлийн төлбөр эрэн төлөгдөж байсан талаар цар таал гарсантай олбоотойгоор төлбөр төлө боломжгүй болсон. Зээл эвийн болоод 8 увьд шилжүүлэ журмаа зөрчсөн гэв.

Хэрэгт байгаа болон шүү уралдаанаар элэлцэгдсэн нотло баримтыг шинжлэн судлаад

ҮНДЭСЛЭХ нь: 

Нээмжлэгч Г.Б ХХК нь зээлийн гэрээний үүрэгт нийт 8*******,*******95,865.98 төгрөг гаргуула, үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа өрөнгөөр ангуула туай нээмжлэл гаргажээ.

Хариуцагч Б.Б нь зээлийн гэрээ байгуулж, зээл авсан талаар маргаагүй боловч зээлийн гэрээг 8 увийн зээлд шилжүүлэ ёстой байсан боловч шилжүүлээгүй, шилжүүлэ үсэлтийг ангаагүй, мөн цар таалтай олбоотойгоор төлбөр төлө боломжгүй болсон гэж маргаж байна.

Шүү дараа үндэслэлээр нээмжлэлийг бүэлд нь ангаж шийдвэрлэв.

Зоигчид 20*******2 оны 06 дугаар сарын 07-ны өдөр ЗГ*******60502*******686 дугаар зээлийн гэрээ байгуулсан байна. /эргийн *******7-2******* дүгээр тал/

Зээлийн гэрээгээр 87,582,000 төгрөгийг сарын ******* увийн үүтэйгээр, 240 сарын угацаанд зээлүүлэээр тоиролцжээ. Улмаар гэрээнд дурдсан зээл олгогдсон боло нь ариуцагч, түүний төлөөлөгчийн шүүэд болон шүү уралдаанд гаргасан тайлбар, зээлийн дансны уулгаар тогтоогдсон. /эргийн *******0 дугаар тал/ Энэүү үйл баримтын талаар зоигч маргаагүй.

Иймд зоигчийн ооронд зээлийн гэрээний арилцаа үүссэн гэж үзэ үндэслэлтэй.

Зээлийн гэрээг 20 жилийн угацаатай байгуулсан боловч ариуцагч нь зээлийн эргэн төлөлтийн уваарь зөрчсөн боло нь ариуцагчаас 2020 оны 05 дугаар сарын 04-ны өдөр нээмжлэгчид гаргасан үсэлт /эргийн 38 дугаар тал/, шүүэд гаргасан тайлбар, ариуцагчийн төлөөлөгчийн шүү уралдаанд гаргасан тайлбараар тогтоогдсон. Улмаар ариуцагч нь энэүү үсэлтийг гаргаснаас ойш удаа дараа эргэн төлө уваарийг зөрчиж байсан нь үү тооцооллын үсэлтээр тогтоогдсон бөгөөд ариуцагч тал энэ тооцооллын талаар маргаагүй. Үүний улмаас нээмжлэгч нь 2020 оны 07 дугаар сарын 2*******-ны өдөр гэрээг цуцалж, шүүэд нээмжлэл гаргасан нь Иргэний уулийн 225 дугаар зүйлийн 225.*******-д нийцсэн байна.

Хариуцагчийн төлөөлөгч нь маргаж буй зээлийн гэрээний үүгийн эмжээг сард 8 увь болгон өөрчлөөөр тоиролцсон боловч ийнүү өөрчлө үүргээ нээмжлэгч биелүүлээгүй, өөрийн журмыг зөрчсөн гэж маргасан. Харин нээмжлэгчийн төлөөлөгч нь зээлийн гэрээний үүг 8 увь болгооор үсэлт гаргаж байгаагүй гэж маргаж байна.

Хариуцагч, түүний төлөөлөгч нь энэүү тайлбарт дурдсанаар олбогдо үсэлтийг эзээ гаргасан талаар тайлбарлаж чадаагүй бөгөөд баримтаар нотло үүргээ биелүүлээгүй. Мөн Г.Б ХХК-ний гүйцэтгэ заирлын 20*******3 оны 07 дугаар сарын *******7-ны өдрийн *******43 дугаар тушаалаар баталсан 8,0 /+/-*******/ өтөлбөрийн орон сууцны зээлийн нөцөлийн *******7-д өмнө олгосон зээлийг өрвүүлэ нөцөлийн *******.*******-д зээлийн эвийн төлөлттэй, график угацаа этрэлт байгүй гэж заасныг ариуцагч биелүүлээгүй боло нь дээр үндэслэлээр тогтоогдсон. /эргийн *******00-*******02 дугаар тал/ Түүнчлэн дээр ЗГ*******60502*******686 дугаар зээлийн гэрээнд зээлийг өрвүүлэ талаар тусгагдаагүй байна. Иймд ариуцагчийн төлөөлөгчийн зээлийг 8 увийн үүд шилжүүлэ үсэлтийг ангаагүй, олбогдо журмыг зөрчсөн гэ тайлбар үндэслэлгүй.

Түүнчлэн Иргэний уулийн *******89 дүгээр зүйлийн *******89.*******-д зааснаар гэрээг талууд чөлөөтэй байгуулж, түүний агуулгыг өөрсдөө тодоройлдог болоыг дурда нь зүйтэй.

Хариуцагчийн төлөөлөгч нь цар таалтай олбоотойгоор Засгийн газраас бү нийтийн өндөржүүлсэн бэлэн байдал зарласан тул зээлийг төлө боломжгүй байсан гэж тайлбарласан. Гэвч энэүү нөцөл нь зээлийн гэрээний үүргээс чөлөөлө үндэслэлд шууд амаарагүй бөгөөд нээмжлэгч нь зээлийн гэрээ зөрчсөн үндэслэлээр шүүэд нээмжлэл гаргааас өмнө угацаанд аливаа үйл ажиллагааг ориглоогүй байсан нь нийтэд илэрий үйл баримт юм.

Зээлийн гэрээний дагуу зээл олгосноос ойш нээмжлэгч нь шүүэд нээмжлэл гарга үртэл нийт 97 сар, *******3 оног угацаа өнгөрчээ. Энэ угацаанд бодоод ариуцагчийн зээлийн гэрээний үүгийн үүргийг тооцвол:

Гэрээг сарын ******* увийн үүтэй байгуулсан тул сард 875,820 төгрөг, 97 сард 84,954,540 төгрөг, ******* оногт /875,820********2/365/ 28,794.08 төгрөг, *******3 оногт 374,323.04 төгрөг, нийт 85,328,863.04 төгрөгийн үү тооцогдсон байна.

Харин нээмжлэгч нь зээлийн гэрээг угацаанаас өмнө нэг талын санаачилгаар цуцалсан бай тул нэмэгдүүлсэн үү тооцо үндэслэлгүй. Учир нь нэмэгдүүлсэн үүг гэрээний нийт угацаатай уялдуулан тооцо ёстой юм.

Улмаар үндсэн зээл болон түүний үүг нэмж тооцвол ариуцагчид зээлийн гэрээний дагуу үүссэн үүрэг нь нийт *******72,9*******0,863.04 төгрөг байна.

Нээмжлэгч нь гэрээний угацаанд ариуцагчийг нийт 86,003,065.04 төгрөг төлсөн гэж тайлбарлаж, олбогдо тооцоог шүүэд ирүүлсэн. Хариуцагч, түүний төлөөлөгч нь энэүү төлсөн гэ төлбөрийн талаар маргаагүй тул шүү нотло шаардлагагүй.

Дээрээс ариуцагчид үүссэн үүргээс төлсөн төлбөрийг асвал 86,907,798 төгрөг боло боловч нээмжлэгч нь зээлийн гэрээний үүрэгт нийт 8*******,*******95,865.98 төгрөг нээмжилсэн тул нээмжлэлийн шаардлагын үрээнд ангаж шийдвэрлэ нь зүйтэй.

Зоигчид 20*******2 оны 06 дугаар сарын 07-ны өдөр ипотекийн гэрээ буюу барьцааны гэрээ байгуулсан байна. Улмаар уг гэрээг бүртгэлийн байгууллагад бүртгүүлснээр Иргэний уулийн *******56 дугаар зүйлийн *******56.2-т заасан шаардлагыг ангаж, үчин төгөлдөр болсон болжээ.

Хэдийгээр нээмжлэгч нь барьцааны гэрээний зүйл боло Б******* дүүрэг, ******* дугаар ороо, Б******* ороолол /*******33**************/, И гудамж, 4*******6 дугаар байр, *******74 тоот аягт байрла, 7*******,8 м.кв *******тай, 2 өрөө, эрийн бүртгэлийн Ү- дугаарт бүртгэгдсэн орон сууцны өмчлө эрийн гэрчилгээг нотло баримтын шаардлага ангаж ирүүлээгүй боловч барьцааны гэрээ үчин төгөлдөр болсон бөгөөд ариуцагчийн төлөөлөгч нь уг орон сууцыг ариуцагч дангаар өмчилдөг талаар тайлбар ийсэн. Иймд зоигчийн маргаагүй үйл баримтыг шүү нотло шаардлагагүй гэж үзлээ.

Эдгээр үндэслэлээр үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа өрөнгөөр ангуула туай нээмжлэлийг шаардлагыг ангаж шийдвэрлэв.

Улсын Иргэний эрэг шүүэд янан шийдвэрлэ туай уулийн **************5 дугаар зүйлийн **************5.2.*******, **************6, **************8 дугаар зүйлд заасныг удирдлага болгон

ТОГТООХ нь: 

*******.            Иргэний уулийн 45******* дүгээр зүйлийн 45*******.*******-д зааснаар ариуцагч Б.Бөөс зээлийн гэрээний үүрэгт нийт 8*******,*******95,865.98 төгрөг гаргуулж, нээмжлэгч Г.Б ХХК-д олгосугай.

2.            Иргэний уулийн *******75 дугаар зүйлийн *******75.*******-д зааснаар ариуцагч Б.Б нь шүүийн шийдвэрийг сайн дураар биелүүлээгүй тоиолдолд Б******* дүүрэг, ******* дугаар ороо, Б******* ороолол /*******33**************/, И гудамж, 4*******6 дугаар байр, *******74 тоот аягт байрла, 7*******,8 м.кв *******тай, 2 өрөө, эрийн бүртгэлийн Ү- дугаарт бүртгэгдсэн орон сууцыг албадан дуудлага удалдаанд оруулж, үүргийн гүйцэтгэлийг ангаыг Нийслэлийн шүүийн шийдвэр гүйцэтгэ газарт даалгасугай.

3.             Иргэний эрэг шүүэд янан шийдвэрлэ туай уулийн 56 дугаар зүйлийн 56.*******, 60 дугаар зүйлийн 60.*******-д зааснаар нээмжлэгчийн тэмдэгтийн ураамжид урьдчилан төлсөн 634,*******30 төгрөгийг орлогод эвээр үлдээж, ариуцагч Б.Бөөс 634,*******30 төгрөг гаргуулж, нээмжлэгчид олгосугай.

4.            Иргэний эрэг шүүэд янан шийдвэрлэ туай уулийн **************9 дүгээр зүйлийн **************9.2, **************9.4, **************9.7-д зааснаар шүүийн шийдвэр танилцуулан сонсгомогц үчин төгөлдөр боло бөгөөд шүү уралдаанд оролцогч тал шүүэд үрэлцэн ирж шийдвэрийг гардан ава үүрэгтэй ба гардан аваагүй нь уульд заасан журмын дагуу давж заалда гомдол гарга угацааг тоолоод саад бологүйг, Иргэний эрэг шүүэд янан шийдвэрлэ туай уулийн *******20 дугаар зүйлийн *******20.2-т зааснаар зоигч, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч шийдвэрийг гардан авснаас ойш *******4 оногийн дотор Нийслэлийн Иргэний эргийн давж заалда шатны шүүэд гомдол гарга эртэй болоыг дурдсугай.

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Д.ГАНБОЛД