ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

Õýðãèéí èíäåêñ: 135/2020/00462/È

Дархан-Уул аймаг дахь сóì äóíäûí Иргэний хэргийн анхан шатны ø¿¿õèéí ø¿¿ã÷ Д.Оюундарь би äàðãàëæ, òóñ ø¿¿õèéí ø¿¿õ õóðàëäààíû òàíõèìä õèéñýí èðãýíèé ø¿¿õ õóðàëäààíààð

Нэхэмжлэгч: ... аймаг, ... сум ... баг, ... гудамж, ... тоотод оршин суух ... овгийн Л.Ц /РД:..., утас: .../-ийн нэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч: ... аймаг, ... сум ... баг, ... тоот хаягт бүртгэлтэй боловч/ ... аймаг, ... сум, ... баг, ... байр, ... тоот оршин суух ... овгийн П.З /РД:..., утас:.../-т холбогдох

“Гэрлэлт цуцлуулах, хүүхдийн асрамж, тэтгэлэг тогтоолгох тухай” нэхэмжлэлийн шаардлагатай

Шүүх хуралдаанд нэхэмжлэгч Л.Ц, хариуцагч П.З, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Б.Түвшинжаргал нар оролцов.

ÒÎÄÎÐÕÎÉËÎÕ íü:

Нэхэмжлэгч Л.Ц нь шүүхэд гаргасан нэхэмжлэл, шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа:

“... Л.Ц би П.З-тай 2007.01.15-нд гэр бүл болон хууль ёсоор батлуулж амьдарсан. Энэ хугацаанд 2007.12.12-нд охин З.А, 2010.10.14-нд хүү Ц.Г нарыг төрүүлсэн билээ. ... Нөхөр З 2013 оноос эхлэн хоорондын таарамжгүй байдлаас болж гэрээсээ яваад одоо тусдаа амьдарсаар 7 жил болж байна. Салж явснаасаа хойш үр хүүхдээ харж тэтгэдэггүй, том охиноо утсаар ярихад урдаас нь загнаж доромжилдог. Амьдарч байх хугацаандаа намайг байж суух аргагүй болтол дарамт үүсгэж, гэр бүлийн хүчирхийлэлд байлгадаг байсан. Үүнээс болж бид 2 салсан. Одоо хэн хэн нь өөр хүмүүстэй гэр бүл болж, үр хүүхэдтэй болцгоосон. Иймд З-аас гэрлэлтээ цуцлуулж, 2 хүүхдээ өөрийн асрамжиндаа авч, хүүхдийн тэтгэлэг тогтоолгохоор нэхэмжилж байгааг шийдвэрлэж өгнө үү.” гэв.

            Хариуцагч П.З нь шүүхэд ирүүлсэн хариу тайлбар болон шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа:

            “...П.З би 2007 онд Ц-тай гэр бүл болсон. Том охин З.А 2007.12.12-нд, хүү Ц.Г 2010.10.14-нд төрсөн. Хүүхдүүдийн цаашдын ирээдүйг бодоод салгалгүйгээр хамтад нь, надаас илүү ээжийнх нь хайр чухал тул асрамжийн тал дээр маргаан байхгүй. Хоёр хүүхдийнхээ тэтгэлгийг сар бүр өгнө. Мөн бусад зүйлсээр туслаж дэмжиж байх болно Л.Ц-аас гэрлэлтээ цуцлуулахыг зөвшөөрч байна.” гэжээ.

Ø¿¿õ õóðàëäààíààð õýëýëöýãäñýí áîëîí õýðýãò àâàãäñàí íîòëîõ áàðèìòóóäûã øèíæëýí ñóäëààä,

¯ÍÄÝÑËÝÕ íü:

Нэхэмжлэгч Л.Ц нь хариуцагч П.З-т холбогдуулан гэрлэлт цуцлуулах,  2007.12.12-ны өдөр төрсөн охин З.А, 2010.10.14-ны өдөр төсрсөн хүү Ц.Г нарын асрамж тогтоолгох, хүүхдийн тэтгэлэг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан.

Хэрэгт авагдсан бөгөөд шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтуудааар дараах байдал тогтоогдож байна.

 Нэхэмжлэгч  Л.Ц,  хариуцагч П.З нар 2007 оны 11 дүгээр сарын 20-ны  өдөр Гэр бүлийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1-д зааснаар гэрлэлтээ иргэний гэр бүлийн байдлын гэрлэсний бүртгэлд бүртгүүлэн гэрлэлтийн үр дүнд буй болсон, эд хөрөнгийн бус амины болон эд хөрөнгийн эрх, үүргээр холбогдон хамтын амьдарч байсан гэр бүлийн гишүүд байна.

Зохигчдын хамтран амьдрах хугацаанд 2007 оны 12 дугаар сарын 12-ны өдөр төрсөн охин З.А, 2010 оны 10 дугаар сарын 14-ны өдөр төсрсөн хүү Ц.Г нар төрсөн. Одоо эх Л.Ц-ийн асрамжид сурч, хүмүүжиж байгаа талаар болон гэр бүлийн таарамжгүй харилцааны улмаас 2013 оноос тусдаа амьдарч байгаагаас гэрлэлт цуцлуулах, хүүхдийн асрамжийн талаар маргаангүй байна.

Зохигчид  тусдаа амьдран, хэн аль нь гэрлэлтээ цуцлуулах талаар маргаангүй, гэр бүлийн цаашдын хамтын амьдралыг үргэжлүүлэх талаар явуулсан эвлэрүүлэн зуучлах ажиллагаа  амжилтгүй болсон нь Гэр бүлийн тухай хуулийн 10 дугаар зүйлийн 10.2, 10.3-т заасан  гэрлэгчид гэр бүлээ төлөвлөх, оршин суух газар, эрхлэх ажил, мэргэжлээ чөлөөтэй сонгох, хуваарьт эд хөрөнгөтэй байх, дундаа хамтран өмчлөх эд хөрөнгөө эзэмших, ашиглах, захиран зарцуулах, материалын болон сэтгэл санааны хохирлоо буруутай этгээдээс гаргуулах тэгш эрх, бие биедээ үнэнч байх, хүүхдээ өсгөн хүмүүжүүлэх, гэр бүлийн гишүүд нь бие биеэ халамжлах, хүндэтгэх, тэжээн тэтгэх, туслах, гэр бүлд шаардагдах эдийн засгийн нөхцөлийг бүрдүүлэх, хэн нэгнийхээ эрхийг зөрчихгүй, бие биеэ аливаа хэлбэрээр хүчирхийлэхгүй байх, угийн бичиг хөтлөх адил үүргийг  хамтран хэрэгжүүлэх боломжгүй байдлыг бий болгосон, Гэр бүлийн тухай хуулийн 12 дугаар зүйлийн 12-2-д заасан гэрлэлтийг цуцлахад  хориглох үндэслэл  тогтоогдоогүй.

Иймд шүүх нэхэмжлэгч Л.Ц,  хариуцагч П.З нарын ãýðëýëòèéã öóöëàâ.

2007.12.12-ны өдөр төрсөн охин З.А, 2010.10.14-ны өдөр төсрсөн хүү Ц.Г нар нь гэрлэгчдийг тусдаа амьдрах хугацаанд эх Л.Ц-тай хамт амьдарч, дунд  боловсрол эзэмшиж байгаа болон амьдрах орчинг өөрчлөх шаардлагагүй, хүүхдээ тэжээн тэтгэх, асран хамгаалах талаар хариуцагч П.З маргаагүй тул Гэр бүлийн тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.5-д зааснаар гэрлэгчид гэрлэлт цуцлах үед хүүхдээ хэний асрамжид үлдээх, талаар тохиролцож болно гэснээр тохиролцсон гэж үзэх үндэслэлтэй тул охин З.А, хүү Ц.Г нарыг эх Л.Ц-ийн асрамжид үлдээж шийдвэрлэв.

Ãýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 21 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 21.1-ä “Õ¿¿õýä òºðñíººð ýöýã, ýõ, õ¿¿õäèéí õîîðîíä ýðõ, ¿¿ðýã ¿¿ñíý”, ìºí õóóëèéí 38 äóãààð ç¿éëèéí 38.1-ä “Ýöýã, ýõ íü íàñàíä õ¿ðýýã¿é áîëîí íàñàíä õ¿ðñýí áîëîâ÷ õºäºëìºðèéí ÷àäâàðã¿é õ¿¿õäýý òýæýýí òýòãýõ ¿¿ðýãòýé” ãýæ çаасан байна.

 Охин З.А, хүү Ц.Г нарыг талуудын саналыг харгалзан эх Л.Ц-ийн асрамжид үлдээж шийдвэрлэж байгаа нь хүүхэд эхийн оршин суугаа газрын харьяаллаар боловсрол, эрүүл мэндийн  болон төрийн  бусад үйлчилгээг авах боломжийг олгож байгаа  явдал  бөгөөд  эцэг П.З, эх Л.Ц нар тусдаа амьдарч байгаа явдал нь хүүхдээ хүмүүжүүлэхэд хүлээх үүргээс чөлөөлөгдөх үндэслэл болохгүй, хэн аль нь хүүхдийн өмнө хүлээх үүрэг, эдлэх эрхээ хэрэгжүүлэхэд нэг нь нөгөөдөө хориглох үндэслэл байхгүй болохыг дурдаж байна.

Гэр бүлийн тухай хуулийн 10 дугаар зүйлийн 10.3-т зааснаар ...хүүхдээ өсгөн хүмүүжүүлэх үүрэгтэй..., мөн хуулийн 26 дугаар зүйлийн 26.2.2-т зааснаар ...хүүхдээ асран хамгаалах, тэжээн тэтгэх үүрэгтэй гэж хуульчилснаар насанд хүрээгүй З.А, Ц.Г нарт эцэг П.З-аас сар бүр тэтгэлэг гаргуулан тэжээн тэтгүүлэх үндэслэлтэй.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57 дугаар  зүйлийн 57.1-д  шүүхээс эрх зүйн маргааныг шийдвэрлэхтэй холбогдон үйлчилгээ үзүүлсний төлөө зохигчоос төлж байгаа мөнгөн хөрөнгийг улсын тэмдэгтийн хураамж гэнэ. Улсын тэмдэгтийн хураамжийг урьдчилан нэхэмжлэгчээр төлүүлж нэхэмжлэл хангагдсан тохиолдолд хариуцагчаар төлүүлэн нэхэмжлэгчид буцаан олгоно гэснээр нэхэмжлэгч  Л.Ц нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 58 дугаар зүйлийн 58.3-т зааснаар улсын тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлөгдсөн болохыг дурдаж, хариуцагч П.З-аас гэрлэлт цуцлуулах, хүүхдийн асрамж тогтоолгох шаардлагад ногдох улсын тэмдэгтийн хураамжид 140,400 төгрөг, хүүхдийн тэтгэлэгт 1 жилд төлөгдөх дүнгээс тэмдэгтийн хураамж 52,160 төгрөгийг тус тус гаргуулж төрийн сангийн орлогод оруулах нь зүйтэй байна.   

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.1, 115.2.1, 116, 118 дугаар зүйл, 132 дугаар зүйлийн 132.6-д заасныг удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

1. Гэр бүлийн тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.3-т зааснаар Л.Ц /РД:.../, ... овгийн П.З /РД:.../ нарын гэрлэлтийг цуцалсугай.
2. Гэр бүлийн тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.5-д зааснаар 2007 оны 12 сарын 12-ны өдөр төрсөн охин З.А, 2010 оны 10 сарын 14-ний өдөр төсрсөн хүү Ц.Г нарыг эх Л.Ц-ийн асрамжид үлдээсүгэй.
3. Ãýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 40 дүгээр зүйлийн 40.1.1, 40.1.2-ò çààñíàар 2007 оны 12 сарын 12-ны өдөр төрсөн охин З.А, 2010 оны 10 сарын 14-ний өдөр төсрсөн хүү Ц.Г нарыг 11-16 íàñ /ñóðàëöàæ áàéãàà áîë/ 18 íàñ, íàñàíä õ¿ðñýí áîëîâ÷ õºäºëìºðèéí ÷àäâàðã¿é õ¿¿õäýä òýòãýëýã àâàã÷ õ¿¿õäèéí îðøèí ñóóãàà ãàçðûí á¿ñ íóòàãò òîãòîîãäñîí àìüæèðãààíû äîîä ò¿âøèíãèéí хэмжээгээр эцэг П.З-аас òýòãýëýã ñàð áîëãîí ãàðãóóëàí тэжээн тэтгүүлсүгэй. 
4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.1, 58 дугаар зүйлийн 58.3., 63 дугаар зүйлийн 63.1.5-т зааснаар Л.Ц нь улсын тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлөгдсөн болохыг дурдаж, хариуцагч П.З-аас гэрлэлт цуцлуулах, хүүхдийн асрамж тогтоолгох шаардлагад ногдох улсын тэмдэгтийн хураамжид 140,400 төгрөг, хүүхдийн тэтгэлэгт 1 жилд төлөгдөх дүнгээс тэмдэгтийн хураамж 52,160 төгрөгийг тус тус гаргуулан төрийн сан /100190000941 тоот данс/-ийн орлогод оруулсугай.
5. Гэр бүлийн тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.9-д зааснаар энэхүү шүүхийн шийдвэрийг хүчин төгөлдөр болсноос хойш Иргэний гэр бүлийн бүртгэлийн байгууллагад хүргүүлэхийг шүүгчийн туслахад даалгасугай.
6. Гэр бүлийн тухай хуулийн 26 дугаар зүйлд зааснаар эцэг эх нь хүүхдээ эрүүл чийрэг өсгөн бойжуулах, сэтгэхүйн хувьд төлөвшүүлэх, асран хамгаалах, тэжээн тэтгэх, суурь боловсрол эзэмшүүлэх, үндэсний ёс заншил уламжлалаа дээдлэх, хүүхдийн эрхийг хамгаалах, хөдөлмөрийн анхны дадлага олгох зэрэгт тэгш эрх эдэлж, адил үүрэг хүлээхийг дурдсугай.
7. Гэр бүлийн тухай хуулийн 26 дугаар зүйлийн 26.6-д зааснаар гэрлэлтээ цуцлуулсан эцэг, эхийн хэн нэг нь нөгөөдөө хүлээсэн үүргээ хэрэгжүүлэхэд нь саад учруулахыг хориглохыг мэдэгдсүгэй.
8. Èðãýíèé õýðýã шүүхэд õÿíàí øèéäâýðëýõ òóõàé õóóëèéí 119 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 119.2, 120 дугаар зүйлийн 120.2-т çààñíààð ýíýхүү øèéäâýð òàíèëöóóëàí ñîíñãîìîãö õ¿÷èíòýé áîëîõ áºãººä çîõèã÷, òýäãýýðèéí òºëººëºã÷ áóþó ºì㺺ëºã÷ øèéäâýðèéã ýñ çºâøººðâºë ãàðäàí àâñíààñ õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð Дархан-Уул аймгийн Иргэний хэргийн Давж заалдах шатны ø¿¿õýä äàâæ çààëäàõ ãîìäîë ãàðãàõ ýðõòýé, мөн хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.4, 119.7-т зааснаар шийдвэрийг гардаж авах үүргээ биелүүлээгүй нь давж заалдах журмаар гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                                  Д.ОЮУНДАРЬ