МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Налайх дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч Д.Чинзориг даргалж,

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга А.Еликай,

Улсын яллагч Г.Ганзориг,

Шүүгдэгч Х.*******, Х.******* нарыг оролцуулан тус шүүхийн хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар:

Налайх, Багахангай дүүргийн прокурорын газрын хяналтын прокурор Г.Ганзоригийн Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1, 2 дахь хэсэгт зааснаар 2024 оны 02 дугаар сарын 13-ны өдрийн 16 дугаартай яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн ******* овогт *******ийн *******, ******* овогт *******ийн ******* нарт холбогдох эрүүгийн 2407000000016 дугаартай хэргийг 2024 оны 02 дугаар сарын 20-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:

1. Монгол улсын иргэн, *******-ний өдөр ******* хотод төрсөн, 32 настай, эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, хүнд машин механизмын мэргэжилтэй, “*******” ХХК-д , ам бүл 6, эхнэр, хүүхдүүдийн хамт Налайх дүүрэг, *******, ******* тоотод оршин суух, урьд

Налайх дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2011 оны 01 дүгээр сарын 24-ний өдрийн 13 дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 145 дугаар зүйлийн 145.2-т зааснаар 2 жил хорих ялаар шийтгүүлж уг ялыг 2 жилийн хугацаагаар тэнссэн,

Баянзүрх дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2021 оны 11 дүгээр сарын 30-ны өдрийн 2021/ШЦТ/1315 дугаар шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.3 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 1 жил, 6 сарын хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах ялаар шийтгүүлж уг ялыг 23 оны 05 сард дууссан,

******* овогт *******ийн ******* /РД:/,

2. Монгол улсын иргэн, -ний өдөр ******* хотод төрсөн, 27 настай, эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, “” ХХК-д ажилтай, ам бүл 3, ээж, эхнэрийн хамт Налайх дүүрэг, , тоотод оршин суух, урьд ял шийтгэлгүй,

******* овогт *******ийн ******* /РД:/

Холбогдсон хэргийн талаар: /яллах дүгнэлтэд дурдсанаар/

1. Шүүгдэгч Х.******* нь 2023 оны 12 дугаар сарын 22-ны өдрийн 22 цагийн үед Налайх дүүргийн , тоотод “гэрт архи уулаа” гэх шалтгаанаар маргалдаж улмаар Б.ийн баруун нүдэн тус газарт нь гараараа нэг удаа цохиж, эрүүл мэндэд нь “баруун нүдний салстад цус хуралт, баруун дээд, доод зовхинд цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал” гэмтэл бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан,

• Маргааныг зогсоох гэж оролдсон Н.гийн нүүр хэсэгт 3-4 удаа хөлөөрөө өшиглөж, гараараа 4-5 удаа цохиж эрүүл мэндэд нь “дээд уруулын салстад шарх, духанд зулгаралт” гэмтэл бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан,

2. Шүүгдэгч Х.******* нь 2023 оны 12 дугаар сарын 22-ны өдрийн 22 цагийн үед Налайх дүүргийн , тоотод Х.*******тай тухайн үед үүссэн таарамжгүй харилцааны улмаас маргалдаж улмаар түүний толгой тус газар нь вискиний шилээр цохиж, мөн ус буцалгагч шидэж эрүүл мэндэд нь “зүүн шуу, мөр, зулайд шарх” гэмтэл бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэгт тус тус холбогджээ.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт талуудаас шүүхэд танилцуулсан нотлох баримтыг шүүхэд хэлэлцүүлэхгүй байх, нотлох баримтаас хасуулах, шинжлэн судлах дараалалд өөрчлөлт оруулах талаар санал, хүсэлт гараагүйг дурдаж, талуудаас шинжлэн судалсан болон бусад нотлох баримтууд;

Улсын яллагчийн зүгээс: хэргийн газар үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлт /хх-3-7/, хохирогч н.ийн мэдүүлэг /хх-11-13/, хохирогч н.гийн мэдүүлэг /хх-17-19/, хохирогч н.*******ын мэдүүлэг /хх-23-25/, гэрч н.ийн мэдүүлэг /хх-27-28/, гэрч н.ын мэдүүлэг /хх-33-35/, шүүх шинжилгээний эмнэлгийн хүний биед хийсэн дүгнэлт 2023 оны 12 дугаар сарын 29-ний өдрийн №40 дүгээр дүгнэлт /хх-42-43/, хүний биед хийсэн шүүх эмнэлгийн шинжилгээний 2023 оны 12 дугаар сарын 29-ний өдрийн 43 дугаар дүгнэлт /хх-43-50/, хүний биед хийсэн шүүх эмнэлгийн шинжилгээний 2023 оны 12 дугаар сарын 29-ний өдрийн №44 дүгээр дүгнэлт /хх-56-57/, хүний биед хийсэн шүүх эмнэлгийн шинжилгээний 2023 оны 12 дугаар сарын 29-ний өдрийн 45 дугаар шинжээчийн дүгнэлт /хх-63-64/, яллагдагч Х.*******ы эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудас /хх-79/, яллагдагч Х.*******ын эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудас /хх-111/, 2024 оны 01 дүгээр сарын 25-ны өдрийн 07/26361 дүгээр шийтгэлийн хуудас /хх-183/ зэрэг нотлох баримтуудыг шинжлэн судлав.

Шүүгдэгч нар нь нотлох баримт шинжлэн судлуулаагүй болно.

Шүүхийн хэлэлцүүлгийн үед шинжлэн судалсан болон хавтаст хэрэгт цугларсан нотлох баримтууд нь энэ хэрэгт хамааралтай, хуульд заасан журмаар цугларсан, хэрэг хянан шийдвэрлэхэд хангалттай. Мөн хохирогч, гэрч, яллагдагч нараас мэдүүлэг авахдаа Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг зөрчөөгүй, шинжээчийн дүгнэлт, нотлох баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, агуулгын хувьд зөрүүгүй, үйл баримтыг хангалттай тогтоож чадсан хууль ёсны үнэн зөв баримтууд гэж үнэллээ.

Шүүгдэгч Х.******* нь  шүүхийн  хэлэлцүүлэгт:  “...Миний хувьд гэр орон эзгүйчилж архи дарс уулаа гэдэг үүднээс орж та нар архидлаа гэхэд өөдөөс сүртэй юм гээд хэрүүл маргаан эхлүүлсэн. Би 32 нас хүрэхдээ ээжийнхээ гэрт нэг ч удаа согтуу орж үзээгүй. Архины асуудал дээр маргасан, гэхдээ хийсэн хэрэгтээ гэмшиж байна...” гэв.

            Шүүгдэгч Х.******* нь шүүхийн хэлэлцүүлэгт: “...2023 оны 12 дугаар сарын 22-ны өдөр гэртээ хүмүүс дуудаж архидсан. Тухайн үед ах маань орж ирж тэр хэдтэй гэр орондоо архи уулаа гэж маргалдсан. Гэр орондоо архи уусан нь миний буруу. Энэ хийсэн хэрэгтээ гэмшиж байна...” гэв.

Шүүхээс тогтоосон хэргийн нөхцөл байдал

Прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн эрүүгийн хэргийн хүрээнд Х.*******, Х.******* нарт холбогдсон хэрэгт гэм буруу, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ Эрүүгийн хуулийн хууль ёсны, шударга ёсны, гэм буруугийн зарчмыг тус тус баримтлан шүүхийн хэлэлцүүлэгт тогтоогдсон үйл баримт, шинжлэн судалсан болон хэрэгт цугларсан дээрх нотлох баримтуудыг үндэслэн дүгнэхэд:

Гэм буруугийн талаар

Шүүгдэгч Х.******* нь 2023 оны 12 дугаар сарын 22-ны өдрийн 22 цагийн үед Налайх дүүргийн , тоотод “гэрт архи уулаа” гэх шалтгаанаар маргалдаж улмаар Б.ийн баруун нүдэн тус газарт нь гараараа нэг удаа цохиж, эрүүл мэндэд нь “баруун нүдний салстад цус хуралт, баруун дээд, доод зовхинд цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал” мөн Н.гийн нүүр хэсэгт 3-4 удаа хөлөөрөө өшиглөж, гараараа 4-5 удаа цохиж эрүүл мэндэд нь “дээд уруулын салстад шарх, духанд зулгаралт” гэмтэл бүхий хөнгөн хохирол тус тус санаатай учруулсан,

2.  Шүүгдэгч Х.******* нь 2023 оны 12 дугаар сарын 22-ны өдрийн 22 цагийн үед Налайх дүүргийн , тоотод Х.*******тай тухайн үед үүссэн таарамжгүй харилцааны улмаас маргалдаж улмаар түүний толгой тус газар нь вискиний шилээр цохиж, мөн ус буцалгагч шидэж эрүүл мэндэд нь “зүүн шуу, мөр, зулайд шарх” гэмтэл бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан болох нь:

1. Мөрдөн шалгах ажиллагаанд өсвөр насны хохирогчоор Б.ийн өгсөн: “...******* гаднаас орж ирээд учир зүггүй миний баруун талын нүд хэсэгт гараараа нэг удаа цохисон. Тэгэхэд босож ирээд “чи яагаад байгаа юм бэ” гэж хэлээд *******тай барилцаад орон дээр *******ын дээрээс дараад “чи зүгээр байгаа хүнийг яагаад цохиж байгаа юм” гэхэд ******* “өө би чамайг ална, наад янхнаа аваад зайл” гэж орилж байсан...******* ширээн дээр байсан вискиний шилийг ******* руу шидэхэд толгойн орой хэсэгт нь онож толгой хүзүүгээр нь дагаж цус урсаж байсан...******* гийн нүүр хэсэгт нь нэг удаа өшиглөж, эрүү тус газарт нь гараараа 2-3 удаа цохисон...” гэх мэдүүлэг,

/хх-11-13 дугаар тал/

2. Мөрдөн шалгах ажиллагаанд хохирогчоор Н.гийн өгсөн: “...******* миний нүүр хэсэгт 3-4 удаа хөлөөрөө өшиглөж, гараараа 4-5 удаа цохисон. Тэгээд ******* ирж салгасан. *******, ******* хоёр хоорондоо зодолдож байсан. ******* вискиний шилээр *******ын толгойн зүүн талаас нь нэг удаа цохиж шил хагарч *******ын толгойноос цус гарч байсан. Би нүүрний цусаа угааж гадаа гарч ухаан алдаж унасан байсан. Тэрнээс хойш юм санахгүй байгаа...” гэх мэдүүлэг,

/хх-17-19 дүгээр тал/

3. Мөрдөн шалгах ажиллагаанд хохирогчоор Х.*******ын өгсөн: “...2023 оны 12 дугаар сарын 22-ны өдөр 20 цагийн орчимд төрсөн дүү Х.*******ы гэрт очсон. Намайг очиход найз охинтойгоо, Х.*******, нар гэртээ виски уугаад сууж байсан. Би удалгүй гараад утсаар *******ыг гэртээ байгаа хүмүүсээ хөөж явуулаарай гэж утсаар хэлсэн. Тэгээд 22 цагийн үед эхнэр тай хамт дахин очиход , нар найз охидуудтайгаа хамт уугаад сууж байсан. Би “та нар болиоч ээ айл эзгүйчлээд байх юм” гэхэд босч ирээд “сүртэй юм пизда минь чи үхлээ юу” гэж хэлэхээр нь ийн нүүр хэсэгт баруун гараараа нэг удаа цохисон... миний нүүр хэсэгт гараараа 3-4 удаа цохиж, хүзүү хоолой боосон, үснээс зулгаасан, шилэн ус буцалгагч над руу авч шидэж би зүүн гараараа хаасан шил нь хагарч миний гар, суга, чих зүссэн. Архи ууж байсан 2 ширхэг аяга авч шидсэн...” гэх мэдүүлэг,

/хх-20-25 дугаар тал/

4. Мөрдөн шалгах ажиллагаанд гэрчээр Б.ийн өгсөн: “...******* гаднаас орж ирээд ийн нүүр рүү гараараа нэг удаа цохисон...******* гийн нүүр рүү 1 удаа цохисон. Тэр хоёрыг барилцаж байхад би цаад өрөө рүү ороод цагдаад дуудлага өгөөд гараад ирэхэд *******, ******* хоёр зодолдож байсан. ******* ширээн дээр байсан архины шилээр *******ын толгой руу цохисон, тэгээд дахин ус буцалгагч авч шидсэн...” гэх мэдүүлэг,

/хх-27-28 дугаар тал/

5. Мөрдөн шалгах ажиллагаанд гэрчээр П.ын өгсөн: “...******* дахиж орж ирээд ийг учир зүггүй нүүр хэсэгт нь гараараа нэг удаа цохисон... *******ыг барьж аваад орон дээр дараад хэвтсэн. ******* гийн үснээс зулгааж хоёулаа нэг нэгийгээ цохиод байсан. ******* тэр хоёрыг салгахад ******* *******ы баруун талын хацар хэсэгт 2-3 удаа цохисон...******* вискиний шилээр *******ын толгойн тус газар 1 удаа цохисон араас нь ус буцалгагч, 1, 2 ширхэг аяга шидсэн...” гэх мэдүүлэг,

/хх-33-35 дугаар тал/

6. Шүүх шинжилгээний Ерөнхий газрын 2023 оны 12 дугаар сарын 29-ний өдрийн 40 дугаар: “Х.*******ын биед зүүн шуу, мөр, зулайд шарх гэмтэл тогтоогдлоо. Дээрх гэмтэл нь эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар гэмтлийн хөнгөн зэрэг хамаарна...” гэх дүгнэлт,

/хх-42-43 дугаар тал/

7. Шүүх шинжилгээний Ерөнхий газрын 2023 оны 12 дугаар сарын 29-ний өдрийн 43 дугаар: “Б.ийн биед баруун нүдний салстад цус хуралт, баруун дээд, доод зовхинд цус хуралт, зөөлөн эдийн няцрал гэмтэл тогтоогдлоо. Дээрх гэмтэл нь эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар гэмтлийн хөнгөн зэрэг хамаарна...” гэх дүгнэлт,

/хх-49-50 дугаар тал/

8. Шүүх шинжилгээний Ерөнхий газрын 2023 оны 12 дугаар сарын 29-ний өдрийн 44 дугаар: “Н.гийн биед дээд уруулын салстад шарх, духанд зулгаралт гэмтэл тогтоогдлоо. Дээрх гэмтэл нь эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д зааснаар гэмтлийн хөнгөн зэрэг хамаарна...” гэх дүгнэлт,

/хх-56-57 дугаар тал/

9. Шүүгдэгч нарын эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудас,

/хх-79, 111 дүгээр тал/

10. Багахангай, Налайх дүүргийн шүүхийн 2011 оны 01 дүгээр сарын 24-ний өдрийн 13 дугаар, Баянзүрх дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2021 оны 11 дүгээр сарын 30-ны өдрийн 1315 дугаар шийтгэх тогтоолын хуулбар,

/хх-116-161 дүгээр тал/

11. Шүүгдэгч Х.*******ы хувийн байдлыг тогтоосон баримтууд,

/хх-81-86 дугаар тал/

12. Шүүгдэгч Х.*******ын хувийн байдлыг тогтоосон баримтууд /хх-105-110 дугаар тал/ зэрэг хавтаст хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаар нотлогдон тогтоогдож байна.

Хэргийн үйл баримтаас дүгнэхэд, шүүгдэгч нар нь хууль зүйн хувьд шууд санаатай үйлдлээр, хувийн таарамжгүй сэдэлтээр халдаж, хохирогч нарын эрүүл мэндэд гэмтлийн зэрэг тогтоох журамд заасан хөнгөн зэргийн гэмтлийг учруулсан нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1, 2 дэх хэсэгт тус тус  заасан гэмт хэргийг шинжийг тус тус бүрэн хангасан байна.

Өөрөөр хэлбэл шүүгдэгч Х.******* нь хохирогч Б.ийн нүүрэн тус газарт гараараа нэг удаа цохисон, хохирогч Н.гийн нүүр хэсэгт гараараа 4-5 удаа цохиж, хөлөөрөө 3-4 удаа өшиглөсөн,

шүүгдэгч Х.******* нь хохирогч Х.*******ын толгойн тус газарт нь вискиний шилээр цохисон, ус буцалгагч шидсэн болох нь хохирогч, шүүгдэгч, гэрч нарын мэдүүлгээр тогтоогдсон ба зодуулсны улмаас хохирогч нарт хөнгөн зэргийн гэмтэл учирсан нь Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн шинжээч эмчийн 40, 43, 44 дугаартай дүгнэлтүүдээр тогтоогджээ.

Шүүх хуралдаанд гэм буруу болон хариуцлагын талаар гаргасан дүгнэлт тайлбар

Улсын яллагч “...Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 10.1 дүгээр зүйлийн 2.6 дахь хэсэгт заасан хоёр ба түүнээс дээш хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан байх тул тус гэмт хэргийг хүндрүүлэх нөхцөл байдалтай үйлдсэн гэж дүгнэж байна. Шүүгдэгч Х.*******ын үйлдсэн гэмт хэрэгт эрүүгийн хэрэгт авагдсан болон гэм буруутай эсэхийг тогтоох шүүх хуралдааны үеэр хэлэлцүүлэхээр шинжлэн судлагдсан нотлох баримтуудаар нотлогдож байх тул Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцуулах, гэмт хэргийн улмаас н., н. нарын эрүүл мэндэд тус тус хөнгөн хохирол учирсан. Хохирогч н., н. нар нь гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршигт мөнгөн төлбөр нэхэмжлээгүй тул шүүгдэгч Х.*******ыг хохирогчид төлөх төлбөргүй гэсэн дүгнэлтийг гаргаж байна. Шүүгдэгч Х.*******ы хувьд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан буюу Х.*******ын толгойн тус газарт нь вискиний шилээр цохисон, ус буцалгагч шидсэн хууль бус санаатай үйлдлийн улмаас биед нь хөнгөн хохирол учирсан нь гэмт хэргийн шинжийг хангаж байна гэж дүгнэж байна. Иймд шүүгдэгч Х.*******ы үйлдсэн гэмт хэрэгт Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцуулах, гэмт хэргийн улмаас Х.*******ын биед хөнгөн хохирол учирсан. Хохирогч Х.******* нь гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршигт мөнгөн төлбөр нэхэмжлээгүй тул шүүгдэгч Х.*******ы хохирогчид төлөх төлбөргүй гэсэн дүгнэлтийг гаргаж байна. Гэм буруугийн шүүх хуралдаанаар шүүгдэгч Х.*******ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд, шүүгдэгч Х.*******ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар  зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар гэм буруутай тооцуулах эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх саналтай байна. Шүүгдэгч Х.*******ы хувьд Эрүүгийн хуулийн Ерөнхий ангийн 6.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.1-т зааснаар тохиолдлын шинжтэй нөхцөл байдлын улмаас анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдож байна. Шүүгдэгч Х.*******ын хувьд Эрүүгийн хуулийн Ерөнхий ангийн 6.5, 6.6 дугаар зүйлүүдэд заасан хөнгөрүүлэх болон хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй. Шүүгдэгч Х.******* нь Жин Жин ХХК-д ажилтай, гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа сайн дураараа хүлээн зөвшөөрсөн. Түүний үйлдсэн гэмт хэргийн шинж, нийгмийн аюулын хэр хэмжээ зэргийг харгалзан үзэж эрүүгийн хариуцлагын зорилгын хүрээнд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар 1000 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 1,000,000 төгрөгөөр торгох, уг торгуулийн ялыг 4 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэх санал гаргаж байна. Шүүгдэгч Х.*******ыг ХХК-д ажилтай, гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа сайн дураараа хүлээн зөвшөөрсөн. ажилтай, гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа сайн дураараа хүлээн зөвшөөрсөн. Түүний үйлдсэн гэмт хэргийн шинж, нийгмийн аюулын хэр хэмжээ зэргийг харгалзан үзэж эрүүгийн хариуцлагын зорилгын хүрээнд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 700 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 700,000 төгрөгөөр торгох, уг торгуулийн ялыг 3 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэх дүгнэлтийг гаргаж байна. Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол төлбөртэй  холбогдуулан  хохирогч нараас нэхэмжилсэн зүйлгүй тул шүүгдэгч нар бусдад төлөх төлбөргүй, баривчлагдсан болон цагдан хоригдсон хоноггүй, хэрэгт хураан авсан болон битүүмжилсэн эд хөрөнгөгүй, мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардал ирүүлээгүй. Шүүгдэгч нарт авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол хэвээр үлдээх дүгнэлтийг гаргаж байна...” гэх дүгнэлтийг гаргав.

Тиймээс шүүгдэгч нарыг гэм буруутайд тооцуулах талаар прокуророос яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хэргийн зүйлчлэл зөв байх тул улсын яллагчийн дүгнэлтийг хүлээн авч дээрх зүйл, хэсэгт зааснаар гэм буруутайд тооцох хууль зүйн үндэслэлтэй байна.

Гэм буруугийн талаар улсын яллагчаас шүүгдэгч Х.*******ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан, шүүгдэгч Х.*******ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан гэмт хэрэгт гэм буруутайд тооцуулах санал дүгнэлт гаргаж оролцсоныг хэргийн бусад оролцогчид хүлээн зөвшөөрч, хэргийн зүйлчлэл болон гэм буруугийн талаар маргаж мэтгэлцээгүйг дурдах нь зүйтэй.

Гэмт хэргийн улмаас учруулсан хохирол, хор уршгийн тухай.

Шүүгдэгч Х.*******ын үйлдсэн гэмт хэргийн улмаас хохирогч Б., Н. нарт хөнгөн хохирол,

Шүүгдэгч Х.*******ы үйлдсэн гэмт хэргийн улмаас хохирогч Х.*******т хөнгөн хохирол тус тус учирсан ба хохирогч нар гомдол, санал нэхэмжлэх зүйлгүй гэсэн тул шүүгдэгч нарыг энэ тогтоолоор бусдад төлөх төлбөргүй гэж үзэв.

Шүүх шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ

Эрүүгийн хуулийн Ерөнхий ангийн 5.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Эрүүгийн хариуцлагын зорилго нь гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдийг цээрлүүлэх, гэмт хэргийн улмаас зөрчигдсөн эрхийг сэргээх, хохирол нөхөн төлүүлэх, гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх, гэмт хэрэг үйлдсэн хүнийг нийгэмшүүлэхэд оршино” гэж заасны дагуу эрүүгийн хариуцлагыг хууль ёсны, шударга ёсны, гэм буруугийн зарчмыг баримтлан гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, гэмт хэрэг үйлдсэн хүний хувийн байдлыг тал бүрээс нь харгалзан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь зүйтэй байна.

Үүнд: Шүүхийн хэлэлцүүлэгт дурдсан нотлох баримтаар тогтоогдсон гэмт хэрэг үйлдсэн хэргийн нөхцөл байдал нь гэмт хэрэг үйлдсэнээ хүлээн зөвшөөрч, гэм буруугийн талаар маргахгүй байгаа байдлыг,

Учирсан хохиролд: Хохирол, хор уршигт хандаж буй хандлага,

Хувийн байдалд: Шүүх хуралдаанд мэдүүлэг өгөхдөө гэмшиж байгаа байдал зэргийг харгалзан үзэв

Харин шүүгдэгч нарт Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5, 6.6 дугаар зүйлд заасан эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх болон хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй болно.

Түүнчлэн улсын яллагчийн зүгээс “...Шүүгдэгч Х.*******ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 700 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 700,000 төгрөгөөр торгох...” саналыг гаргасан хэдий ч шүүхийн зүгээс хавтаст хэрэгт авагдсан болон шүүх хуралдаанд шинжлэн судлагдсан нотлох баримтууд, гэрч, хохирогч, шүүгдэгч нарын мэдүүлэг зэргийг үндэслэн шүүгдэгч Х.*******ы зүй бус үйлдлийн улмаас гэмт хэрэг гарах шалтгаан нөхцөл үүссэн гэж үзэн түүнд нийтэд тустай ажил хийлгэх ял оногдуулахаар шийдвэрлэв. 

Иймд шүүгдэгч Х.*******т Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэм буруутайд тооцож түүнийг торгох ялаар,

шүүгдэгч Х.*******д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэм буруутайд тооцож түүнд нийтэд тустай ажил хийлгэх ял оногдуулах нь зүйтэй гэж шүүх үзэв.

Бусад асуудлаар

Шүүгдэгч нар нь энэ хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан болон битүүмжлэгдсэн зүйлгүй, цагдан хоригдсон хоноггүй, энэ тогтоолоор бусдад төлөх төлбөртэй болохыг тус тус дурдах нь зүйтэй.

Монгол Улсын Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2 дугаар зүйлийн 1, 4, 36.6, 36.7, 36.8, 37.1, 38.2 дугаар зүйлүүдэд заасныг удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

1. Шүүгдэгч ******* овогт *******ийн *******ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар “хүндрүүлэх нөхцөл байдалтайгаар буюу хоёр хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд,

Шүүгдэгч ******* овогт *******ийн *******ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар “хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах гэмт хэргийг үйлдсэн” гэм буруутайд тус тус тооцсугай.

2. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Х.*******ыг 500 /таван зуу/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 500,000 /таван зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ял,

Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Х.*******ыг 240 /хоёр зуун дөч/ цаг нийтэд тустай ажил хийлгэх ялаар тус тус шийтгэсүгэй.

3. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Х.*******т оногдуулсан торгох ялыг 3 /гурав/ сарын хугацаанд хэсэгчлэн биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын 15 /арван тав/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг 1 /нэг/ хоногоор тооцож хорих ялаар,

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.4 дүгээр зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Х.*******д оногдуулсан нийтэд тустай ажил хийлгэх ялыг биелүүлээгүй бол нийтэд тустай ажил хийлгэх ялын найман цагийн ажлыг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг тус тус мэдэгдсүгэй.

4. Шүүгдэгч Х.*******, Х.******* нар нь цагдан хоригдсон хоноггүй, энэ хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан болон битүүмжлэгдсэн зүйлгүй, энэ тогтоолоор бусдад төлөх төлбөргүй болохыг тус тус дурдсугай.

5. Шийтгэх тогтоолд давж заалдах гомдол гаргах, эсэргүүцэл бичих эрх бүхий этгээд шийтгэх тогтоолыг гардуулснаас хойш 14 хоногийн дотор давж заалдах гомдол, эсэргүүцлийг Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

6. Шийтгэх тогтоол нь танилцуулан сонсгосноор хүчинтэй болох ба давж заалдах гомдол, эсэргүүцэл гаргасан тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгчид урьд авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                                    Д.ЧИНЗОРИГ