ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

Õýðãèéí èíäåêñ 135/2020/00927/и

 

Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын Иргэний хэргийн анхан шатны ø¿¿õèéí  ø¿¿ã÷ З.Тунгалагмаа äàðãàëæ, òóñ ø¿¿õèéí òàíõèìä õèéñýí ø¿¿õ õóðàëäààíààð,

 

Íýõýìæëýãч: ... аймаг, ... сум, ... баг, ... тоотод оршин суух ... овогт Б.Т /регистрийн дугаар ..., утас:.../-ын нэхэмжлэлтэй,

 

Хариуцагч: ... аймаг, ... сум, ... баг, ... тоотод бүртгэлтэй, одоо ... хот, ... дүүрэг, ... дугаар хороо, ... хотхон, ... тоотод оршин суух ... овогт Р.М /регистрийн дугаар ..., утас:.../-д холбогдох,

 

 “Гэрлэлт цуцлуулах, хүүхдийн асрамж тогтоолгох тухай” èðãýíèé õýðãèéã õÿíàí õýëýëöýâ.

 

Ø¿¿õ õóðàëäààíä: Нэхэмжлэгч Б.Т, хариуцагч Р.М, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Ц.Ганхуяг нар оролцов.

 

ÒÎÄÎÐÕÎÉËÎÕ íü:

 

Íýõýìæëýã÷ Б.Т нь шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ болон шүүх хуралдаан дээр гаргасан тайлбартаа:

“Миний бие Б.Т 2008 онд Р.М-той танилцаж, албан ёсоор гэр бүлээ батлуулсан. Бидний хамтын амьдралын хугацаанд нөхөр маань хайр халамжгүй, арчаагүй, залхуу, мөн гэр бүлээс гадуурх харилцаа байнга үүсгэдэг байсан.

Би өөрөө нэг дагавар охинтой суусан, мөн М-ийн анхны хүүхэд болох охин Б 2009 онд хөгжлийн бэрхшээлтэй /дауны синдром/ төрсөн, 2011 онд Н, 2014 онд Т төрсөн.

Эхний амьдралаа алдаж анхны нөхрөөсөө М-д сэтгэлтэй болж салсан тул М-ийг засрах болов уу гэж маш их итгэж, зүтгэж, гурван охиныг нь өсгөхийн дээр гадаа гарч эр, гэрт орж эм болж их шаналсан. 2 жилийн өмнөөс М гэртээ амьдрахгүй хэсүүчлэн явуу учир одоо энэ хүнтэй амьдрах итгэл, сэтгэл үлдээгүй тул бид хоёрын гэрлэлтийг цуцалж өгнө үү.

Бидний хооронд эд хөрөнгийн маргаан байхгүй бөгөөд өөрийн дагавар болон М-ийн 3 охиныг ээж болох надаас өөр хэн ч өсгөж, өндийлгөж, хайрлаж халамжлахгүй тул 4 хүүхдийг миний асрамжид үлдээнэ үү” гэв.

 

Õàðèóöàã÷ Р.М нь шүүхэд ирүүлсэн болон шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа:

“Миний бие Р.М нь 2008 онд анх гэр бүлийн хүн болох Б.Т-тай танилцаж гэр бүл болоод 3 хүүхдийн эцэг, эх болцгоосон юм. Гэр бүл болоход эхнэр Б.Т маань нэг хүүхэдтэй буюу дагавар хүүхэдтэй гэр бүл болцгоосон. Бидний хамтын амьдралд 2019 оны нэг сараас эхэлж сэв сууж эхэлсэн. Учир нь миний бие Р.М нь 2019 оны 02 дугаар сарын 25-наас 3 дугаар сарын 25-ны хүртэл “Хүнд машин механизм, операторын курс буюу дамжаанд сурч мэргэжлийн үнэмлэх авсан юм. Гэтэл миний байхгүй хойгуур эхнэр Б.Т нь гэр бүлийн гадуурх харилцааг К.Д гэгчтэй дотно харилцаа үүсгэсэн тухайгаа миний бэргэн эгчид үг цухуйлгаж ярьсан байсан. Тэрийг миний дүүгийн эхнэр бас сонсож, надад миний төрсөн дүү надад хэлсэн. Тухайн үед Б.Т-ыг ийм харилцаа үүсгэсэн байж магад гэсэн сэтгэл дотор бодол байсныг дүү маань улам баталсан. Тэр үед би эхнэртэй чи надаас өөр хүнтэй болсон юм уу гэхэд эхнэр маань надад тийм асуудал байхгүй ээ, чи надад итгэх хэрэгтэй, би чамтай 10 жил хамт амьдраад 3 хүүхдийг чинь төрүүлж өсгөсөн байхад надад итгээч гэж хэлж байсан. Удалгүй 7 сарын 17-нд Сэлэнгэ аймаг Алтанбулаг сумын 290 жилийн ойн баяр наадамд миний бие Р.М эхнэр Б.Т хамт баярт явсан удалгүй Сэлэнгэ аймаг Бугант суманд “ОМ” ХХК-д ажиллаж байсан тул ажлаас дуудаад 18-нд буцсан. Миний байхгүй хойгуур Б.Т, К.Д нар амралтын газар хоносон тухайгаа хоёул надад ярьсан. Үүнээс хойш болсон явдлуудыг К.Д-тай миний бие Р.М нь 2020 оны 01 дүгээр сарын 20-нд уулзаж ярьсан тухайгаа баталгаажуулж бичлэг хийсэн. Бичлэгийг дараа нь Б.Т-д үзүүлэх мөн ах дүү нарт үзүүлэх сонсуулах зорилгоор хийсэн.

Б.Т нь нэхэмжлэлдээ Р.М намайг хайр халамжгүй, арчаагүй, залхуу мөн гэр бүлээс гадуурх харилцаа байнга үүсгэдэг гэсэн байсан. Учир нь миний бие гэр бүлээ тэжээх, гэрийнхээ санхүүгийн хэрэгцээг хангахын тулд мөн гэр бүлээ хэнээс ч дутахааргүй амьдруулахын тулд гэрээсээ хол хөдөлмөр эрхэлдэг байсан. Харин энэ байдлыг маань ашиглаж намайг сэтгэл санааны гүн хямралд байнга оруулж утсаар байнга ярьж дарамт үзүүлдэг байсан. “ОМ” ХХК-д 2019 оны 03 дугаар сарын 31-нээс 2019 оны 08 дугаар сарын 25-ныг дуустал, мөн 2020 оны 03 дугаар сарын 10-наас одоог хүртэл “Amiyus” ХХК-д хөдөлмөр эрхэлж байна” гэв.

 

Ø¿¿õ õóðàëäààíààð õýðýãò àâàãäñàí áè÷ãèéí íîòëîõ áàðèìòóóäûã øèíæëýí ñóäëààä,                                                                                           

¯ÍÄÝÑËÝÕ íü:

 

Íýõýìæëýã÷ Б.Т нь хариуцагч Р.М-д õîëáîãäóóëàí “гýðëýëò öóöëуулàõ, õ¿¿õäèéí асрамж тогтоолгох тухай” íýõýìæëýëèéí øààðäëàãûã ø¿¿õýä ãàðãàæýý.

 

Íýõýìæëýã÷ Б.Т, хариуцагч Р.М нар нь 2008 онд танилцаж,  2008 оны 10 дугаар сарын 05-ны ºäºð ãýð á¿ë áîëñíûã 2017 оны 01 дүгээр сарын 19-ний өдөр Дархан-Уул аймгийн Дархан сумын èðãýíèé ãýð á¿ëèéí áàéäëûí ãýðëýñíèé á¿ðòãýëä á¿ðòãэñýí áºãººä тэдний дундаас 2016 оны 08 дугаар сарын 16-ны өдөр охин М.Т, 2011 оны 08 дугаар сарын 14-ний өдөр охин М.Н, 2009 оны 10 дугаар сарын 10-ны өдөр охин М.Б нарыг òºð¿¿ëñýí áîëîõ íü хэрэгт авагдсан гэрлэлтийн бүртгэлийн лавлагаа, төрсний бүртгэлийн лавлагаанууд, зохигчдын òàéëáàð болон õýðýãò àâàãäñàí áè÷ãèéí íîòëîõ áàðèìò зэргээр íîòëîãäîæ áàéíà.

 

Хариуцагч Р.М нь гэрлэлт цуцлуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэсэн тайлбарыг гаргадаг болно.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 132 дугаар зүйлийн 132.1-т “Шүүх хэргийг хянан шийдвэрлэхдээ гэрлэлт цуцлах болсон шалтгааныг тогтоох ба гэрлэгчдийг эвлэрүүлэх бүх талын арга хэмжээг авна”, Гэр бүлийн тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.2-т “Шүүх шаардлагатай гэж үзвэл хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг гурван сар хүртэл хугацаагаар түдгэлзүүлж, энэ хугацаанд гэрлэгчдийг эвлэрүүлэх бүх талын арга хэмжээ авна. Шүүх гэрлэгчдийг эвлэрүүлэхэд авах бүх талын арга хэмжээг эвлэрүүлэн зуучлагчаар дамжуулан хэрэгжүүлнэ” гэж заасны дагуу тус шүүхийн шүүгчийн 2020 оны 10 дугаар сарын 29-ний өдрийн 4940 дугаартай захирамжаар гэрлэгчдийг эвлэрүүлэх арга хэмжээг авч, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг 3 сарын хугацаагаар түдгэлзүүлсэн болно.

Шүүхээс гэрлэгчдийг эвлэрүүлэх арга хэмжээ авсан дээрх хугацаанд талууд эвлэрээгүй, талууд эвлэрүүлэн зуучлах ажиллагаанд идэвх санаачилгагүй хандаж, эвлэрүүлэн зуучлах ажиллагааг дуусгавар болгох хүсэлт гаргасан учир тус шүүх дэх эвлэрүүлэн зуучлагч нь 2021 оны 02 дугаар сарын 05-ны өдөр энэхүү ажиллагааг дуусгавар болгосон байна.

Иймд Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 132 дугаар зүйлийн 132.2-т “Энэ хуулийн 132.1-д заасан эвлэрүүлэх арга хэмжээг зөвхөн нэг удаа хэрэглэнэ…” гэж заасан байх тул Р.М, Б.Т нарын гэрлэлтийг цуцалж шийдвэрлэх нь зүйтэй байна.

 

Çîõèã÷ òàëóóä õ¿¿õäèéí àñðàìæèéí òàëààð ìàðгаагүй ба насанд хүрээгүй õ¿¿õэд болох хүү М.Т, М.Н, М.Б нарын àìüäàð÷, ºñºæ õ¿ì¿¿æèõ îð÷èí, íºõöºë, íàñíû áàéäал, зэргийг õàðãàëçàí Ãýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 14 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 14.6-т зааснаар эх Б.Т-ын асрамжид үлдээж, эцэг Р.М-оос хуульд заасан хэмжээгээр сар бүр хүүхдийн тэтгэлэг гаргуулах нь зүйтэй байна.

 

Ãýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 21 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 21.1-ä “Õ¿¿õýä òºðñíººð ýöýã, ýõ, õ¿¿õäèéí õîîðîíä ýðõ, ¿¿ðýã ¿¿ñíý”, ìºí õóóëèéí 38 äóãààð ç¿éëèéí 38.1-ä “Ýöýã, ýõ íü íàñàíä õ¿ðýýã¿é áîëîí íàñàíä õ¿ðñýí áîëîâ÷ õºäºëìºðèéí ÷àäâàðã¿é õ¿¿õäýý òýæýýí òýòãýõ ¿¿ðýãòýé” ãýæ çààñíû äàãóó эцэг Р.М, эх Б.Т нар нь хүүхдүүд болох М.Т, М.Н, М.Б нарыг хэний асрамжид ¿ëäñýí ýñýõýýñ ¿ë õàìààðàí àñàð÷, õàëàìæëàõ, òýæýýí òýòãýæ áàéõ ¿¿ðãýýñýý ÷ºëººëºãäºõã¿é áîëîõûã äóðäàõ íü ç¿éòýé þì.

 

Èðãýíèé õýðýã ø¿¿õýä õÿíàí øèéäâýðëýõ òóõàé õóóëèéí 115 äóãààð ç¿éëèéí 115.1, 115.2.1, 116, 118 äóãààð ç¿éë, 132 äóãààð ç¿éëèéí 132.6-т çààñíûã óäèðäëàãà áîëãîí ÒÎÃÒÎÎÕ íü:

 

1. Ãýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 14 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 14.1-т зааснаар ... овогт Б.Т /регистрийн дугаар .../, ... овогт Р.М /регистрийн дугаар .../ нарын гýðëýëòèéã цуцалсугай.  

 

2. Ãýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 14 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 14.6-т çààñíààð 2016 оны 08 дугаар сарын 16-ны өдөр төрсөн охин М.Т, 2011 оны 08 дугаар сарын 14-ний өдөр төрсөн охин М.Н, 2009 оны 10 дугаар сарын 10-ны өдөр төрсөн охин М.Б нарыг эх Б.Т-ын асрамжид ¿ëäýýñ¿ãýé.

 

3. Гэр бїлийн тухай хуулийн 40 дїгээр зїйлийн 40.1.1, 40.1.2-т зааснаар 2011 оны 08 дугаар сарын 14-ний өдөр төрсөн охин М.Н, 2016 оны 08 дугаар сарын 16-ны өдөр төрсөн охин М.Т нарыг 11 нас хүртэл тухайн бүс нутагт тогтоогдсон амьжиргааны доод түвшингийн 50 хувиар, 2009 оны 10 дугаар сарын 10-ны өдөр төрсөн охин М.Б-ийг 16 нас /сурч байгаа бол 18 нас/ хїртэл тухайн бїс нутагт тогтоогдсон амьжиргааны доод тївшингийн хэмжээгээр эцэг Р.М-оос сар бїр хїїхдийн тэтгэлэг гаргуулж, тэжээн тэтгїїлсїгэй.

 

4. Èðãýíèé õýðýã ø¿¿õýä õÿíàí øèéäâýðëýõ òóõàé õóóëèéí 57 äóãààð ç¿éëèéí 57.1, Óëñûí òýìäýãòèéí õóðààìæèéí òóõàé õóóëèéí 7 äóãààð ç¿éëèéí 7.1.2 äàõü õýñýãò çààñíààð íýõýìæëýã÷ Б.Т-ын óëñûí òýìäýãòèéí õóðààìæèä òºëñºí 140,400 òºãðºãèéã òºðèéí ñàíãèéí îðëîãîä õýâýýð ¿ëäýýж, хариуцагч Р.М-оос улсын тэмдэгтийн хураамж 140,000 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч Б.Т-д олгосугай.

 

5. Ãýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 26 äóãààð ç¿éëä çààñíààð çîõèã÷èä íü õ¿¿õäýý ýð¿¿ë ÷èéðýã ºñãºí áîéæóóëàõ, ñýòãýõ¿éí õóâüä òºëºâø¿¿ëýõ, àñðàí õàìãààëàõ, òýæýýí òýòãýõ, ñóóðü áîëîâñðîë ýçýìø¿¿ëýõ, ¿íäýñíèé ¸ñ çàíøèë óëàìæëàëàà äýýäëýõ, õ¿¿õäèéí ýðõèéã õàìãààëàõ, õºäºëìºðèéí àíõíû äàäëàãà îëãîõ çýðýãò ýöýã ýõ òýãø ýðõ ýäýëæ, àäèë ¿¿ðýã õ¿ëýýõ ó÷ðûã äóðäñóãàé.

 

6. Гýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 26 äóãààð ç¿éëèéí 26.6-т çààñíààð ãýðëýëòýý öóöëóóëñàí ýöýã, ýõèéí õýí íýã íü íºãºө人 õ¿ëýýñýí ¿¿ðãýý õýðýãæ¿¿ëýõýä íü ñààä ó÷ðóóëàõûã õîðèãëîõ ó÷èðòàéã ìýäэãäñ¿ãýé.

 

7. Гýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 15 äóãààð ç¿éëèéí 15.1-т çààñíààð ãýðëýëòýý öóöëóóëñàí õ¿ì¿¿ñ ýâëýðñýíýý õàìòðàí èëýðõèéëæ, ººð õ¿íòýé ãýðëýýã¿é áîë ºðãºäºë ãàðãàí ãýðëýëòýý ñýðãýýæ áîëîõûã ìýäýãäñ¿ãýé.

 

8. Гэр бүлийн тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.9-д зааснаар гэрлэлт цуцалсан тухай шийдвэрийн хувийг хүчин төгөлдөр болсноос хойш ажлын гурван өдрийн дотор гэрлэлтийг бүртгэсэн Дархан-Уул аймгийн Дархан сумын улсын бүртгэлийн байгууллагад явуулахыг шүүгчийн туслах Т.Тогтоход даалгасугай.

 

9. Èðãýíèé õýðýã ø¿¿õýä õÿíàí øèéäâýðëýõ òóõàé õóóëèéí 120 äóãààð ç¿éëèéí  120.2-ò çààñíààð çîõèã÷, òýäãýýðèéí òºëººëºã÷ áóþó ºì㺺ëºã÷ øèéäâýðèéã ýñ çºâøººðâºë ãàðäàí àâñíààñ õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð Дархан-Уул аймгийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд ãîìäîë ãàðãàõ ýðõòýéã äóðäñóãàé.

 

 

 

 

 

ÄÀÐÃÀËÀÃ× Ø¯¯Ã×                              З.ТУНГАЛАГМАА