ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

 

Õýðãèéí èíäåêñ: 135/2021/00308/È

 

Дархан-Уул аймаг дахь Сóì äóíäûí Иргэний хэргийн анхан шатны ø¿¿õèéí ø¿¿ã÷ Д.Оюундарь би äàðãàëæ òóñ ø¿¿õèéí ø¿¿õ õóðàëäààíû òàíõèìä õèéñýí èðãýíèé ø¿¿õ õóðàëäààíààð

Íýõýìæëýã÷: ... аймаг, ... сум, ... баг, ... хороолол, ... байр ... тоотод оршин суух ... овгийн О.Г /РД:..., утас:.../-ийн нэхэмжлэлтэй,

Õàðèóöàã÷: ... аймаг, ... сум, ... баг, ... байрны ... тоотод оршин суух ... овгийн Б.О /РД:..., утас:.../-т холбогдох

“Эцэг тогтоолгох, хүүхдийн тэтгэлэг гаргуулах” òóõàé иргэний õýðгийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгч О.Г, шүүх хуралдааны íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà Ц.Ганхуяг нар оролцов

ÒÎÄÎÐÕÎÉËÎÕ íü:

 

Íýõýìæëýã÷ О.Г нь ø¿¿õýä болон шүүх хуралдаанд ãàðãàñàí íýõýìæëэлдээ:

“...О.Г миний бие 2011 оноос Б.О-тэй танилцаж гэр бүлийн харилцаатай болж бидний дундаас 2014 оны 05-р сарын 24-ний өдөр хүү О.Э төрсөн. Б.О-ийн ээж Б нь Турк улсад амьдарч байсан тул гэр бүлийн баталгаа хийлгээгүй, өөрсдийн гэсэн орон байргүй, өөрийн төрсөн эхийн хамт амьдарч байсан. Бидний зан харилцаа таарахгүй болж 2017 оны 07-р сарын 24-нд хоёр тийшээ болсон. Би одоо хүүгийн хамт өөрийн төрсөн эх Б.Н-тэй хамт амьдарч байна. Хүү О.Э одоо 7 настай. Дархан Элит 22-р сургуульд 2-р ангид суралцдаг. Сургалтын 1 жилийн төлбөр 1,780,000 төгрөг. Миний бие ерөнхий боловсролын ... сургуульд нягтлан бодогч хийдэг. Сарын үндсэн цалин 674,106 төгрөг. Сарын цалингаар өөрийгөө болон хүүхдээ хувцаслах, хооллох, сургуулийн бэлтгэл хангах, сургалтын төлбөр төлөх зэрэгт хүрэлцдэггүй. Иймд Б.О-ээс хүүхдийн тэтгэлгийг зохих хуулийн дагуу  гаргуулж өгнө үү.” гэжээ.

Хариуцагч Б.О нь ø¿¿õýä ирүүлсэн хариу тайлбартаа:

“Б овогтой О  миний бие О.Г-ийн хүсэлт гаргасны дагуу хүүхдийн тэтгэлэг тогтоолгохыг хүлээн зөвшөөрч байна.” гэв.

 

Ø¿¿õ õóðàëäààíààð õýëýëöýãäñýí áîëîí õýðýãò àâàãäñàí íîòëîõ áàðèìòóóäûã øèíæëýí ñóäëààä,

¯ÍÄÝÑËÝÕ íü:

 

Íýõýìæëýã÷ О.Г íü õàðèóöàã÷ Б.О-д õîëáîãäóóëàí эцэг тогтоолгох, хүүхдийн тэтгэлэг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлага гаргажээ.

Шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтуудаас үзэхэд нэхэмжлэгч О.Г, хариуцагч Б.О нар нь 2011 онд танилцаж, иргэний гэр бүлийн байдлын гэрлэсэний бүртгэлд бүртгүүлээгүй, гэр бүлийн харьцаатай байсан, 2014 оны 05 дугаар сарын 24-ний өдөр хүү О.Э төрсөн нь төрсний гэрчилгээний хуулбараар нотлогдож байна.

Нэхэмжлэгч О.Г, хариуцагч Б.О нар нь зан харилцаа таарахгүй болж 2017 оны 07 дугаар сарын 24-ний өдөр хоёр тийшээ болсон, хариуцагч Б.О хүү О.Э-д хүүхдийн тэтгэлэг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагын талаар маргаангүй байна.

Зохигчдын тусдаа амьдрах хугацаанд хүү О.Э, эх О.Г-ийн асрамжид өсөж байгаа, нэхэмжлэгчийн хүүхдээ өсгөх, тэжээн тэтгэх талаар үгүйсгэх нотлох баримтыг хариуцагч шүүхэд ирүүлээгүй, маргаагүй тул хүүхдийн нас, эрүүл чийрэг өсгөн бойжуулахад эхийн оролцоо илүү шаардлагатай байгааг харгалзан эх О.Г-ийн асрамжид үлдээж шийдвэрлэв.

Ãýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 21 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 21.1-ä “Õ¿¿õýä òºðñíººð ýöýã, ýõ, õ¿¿õäèéí õîîðîíä ýðõ, ¿¿ðýã ¿¿ñíý”, ìºí õóóëèéí 38 äóãààð ç¿éëèéí 38.1-ä “Ýöýã, ýõ íü íàñàíä õ¿ðýýã¿é áîëîí íàñàíä õ¿ðñýí áîëîâ÷ õºäºëìºðèéí ÷àäâàðã¿é õ¿¿õäýý òýæýýí òýòãýõ ¿¿ðýãòýé” ãýæ çààñíû äàãóó эцэг Б.О, эх О.Г нар нь хүүхдээ хүмүүжүүлэхэд хүлээх үүргээс эцэг, эх тусдаа амьдрах болсон тохиолдолд чөлөөлөгдөх үндэслэлгүй,  хүү О.Эгийн эцэг гэдэгт маргаагүй тул хариуцагч Б.О-ээс сар бүр хүүхдийн тэтгэлэг гаргуулан тэжээн тэтгүүлэх нь зүйтэй.

Гэр бүлийн тухай хуулийн хуулийн 21 дүгээр зүйлийн 21.5-д “гэрлэлтээ бүртгүүлээгүй хүмүүсийн дундаас төрсөн хүүхэд нь гэрлэлтээ бүртгүүлсэн гэр бүлээс төрсөн хүүхдийн адил эрх эдэлж, үүрэг хүлээнэ” гэж хуульчилжээ.

Иймд мөн хуулийн 26 дугаар зүйлийн 26.1-д “хүүхдээ эрүүл чийрэг өсгөн бойжуулах, сэтгэхүйн хувьд төлөвшүүлэх, хүүхдээ асран хамгаалах, тэжээн тэтгэх, хүүхдийн эрхийг хамгаалж, үүргээ биелүүлэхэд туслах зэрэгт эцэг, эх нь тусдаа амьдарч байгаа үед ч тэдгээрийн үүрэг хэвээр үргэлжлэх учиртай, хэн нэг нь нөгөөдөө хүлээсэн үүргээ хэрэгжүүлэхэд нь саад учруулахгүй байх үүрэг”- тэй болно.

Коронавируст халдвар Монгол улсын дотоодод тархаж эхэлсэнтэй холбогдуулан МУ-ны Засгийн газар, Улсын онцгой комисс болон Дархан-Уул аймгийн онцгой комиссоос гаргасан шийдвэрүүд болон хариуцагч Б.О-ийн хүсэлтийн дагуу шүүх хуралдааныг түүний оролцоогүйгээр явуулсан болно.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57 дугаар  зүйлийн 57.1-д  шүүхээс эрх зүйн маргааныг шийдьэрлэхтэй холбогдон үйлчилгээ үзүүлсний төлөө зохигчоос төлж байгаа мөнгөн хөрөнгийг улсын тэмдэгтийн хураамж гэнэ, улсын тэмдэгтийн хураамжийг урьдчилан нэхэмжлэгчээр төлүүлж нэхэмжлэл хангагдсан тохиолдолд хариуцагчаар төлүүлэн нэхэмжлэгчид буцаан олгоно гэж хуульчилжээ.

Нэхэмжлэгч О.Г шүүхэд хүүхдийн тэтгэлэг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлага гарган, тэмдэгтийн хураамжид 2021 оны 03 дугаар сарын 25-ны өдөр 34,416 төгрөг төлсөн байна.

Шүүхээс 2014 оны 05 дугаар сарын 24-ний өдөр төрсөн хүү О.Э-г асран хамгаалах, тэжээн тэтгэх үүргийг хэн нь хариуцаж байгаагаас хамааран хүүхдийн тэтгэлэгийг зохигчийн хэн алинаас гаргуулах асуудлыг хуулийн дагуу шийдвэрлэсэн тул улсын тэмдэгтийн хураамжийг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 58 дугаар зүйлийн 58.2-т зааснаар нөхөн төлүүлж төрийн сангийн орлого болгох нь зүйтэй.

Хуульд зааснаар нэхэмжлэгч О.Г-ийн хүүхдийн асрамж тогтоолгох тухай нэхэмжлэлийн шаардлага хүүхдийн асрамж тогтоолгох, тэтгэлэг гаргуулах тухай гэж тодорхойлогдох бөгөөд /70.200+34,416/ төлөхөөс тэмдэгтийн хураамжид 2021 оны 03 дугаар сарын 25-ны өдөр 34,416 төгрөг төлсөн, асрамжийн талаар гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагад төлөх хураамж төлөөгүй, энэ талаар хүсэлт гаргаагүй тул дараахь байдлаар хуваарилан шийдвэрлэв. 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 63-р зүйлийн 63.1.5-д тогтмол хугацаанд төлөх тэтгэвэр, тэтгэмж, тэтгэлэг шаардсан нэхэмжлэлд нэг жилийн хугацаанд төлбөл зохих дүнгээр нэхэмжлэлийн үнийг тодорхойлохоор заасан тул  хариуцагч Б.О-ээс хүүхдийн тэтгэлэг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн тул нэг жилийн хугацаанд төлбөл зохих тэтгэлгийн хэмжээнд ногдох улсын тэмдэгтийн хураамжид 34,416 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч О.Г-д, мөн 70,200 төгрөгийг гаргуулан төрийн сангийн орлогод оруулж шийдвэрлэв.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.1, 115.2.1, 116, 118 дугаар зүйл, 132 дугаар зүйлийн 132.6-д заасныг удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

 

1. Гэр бүлийн тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.5-д 2014 оны 05 дугаар сарын    24-ний өдөр төрсөн хүү О.Э-г эх О.Г-ийн асрамжид үлдээсүгэй.
2. Ãýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 40 дүгээр зүйлийн 40.1.1, 40.1.2.-ò çààñíàар 2014 оны 05 дугаар сарын 24-ний өдөр төрсөн хүү О.Э-д 11 нас хүртэл амьжиргааны баталгаажих түвшингийн 50 хувиар, 11-16 íàñ /ñóðàëöàæ áàéãàà áîë 18 íàñ, íàñàíä õ¿ðñýí áîëîâ÷ õºäºëìºðèéí ÷àäâàðã¿é õ¿¿õäýä òýòãýëýã àâàã÷ õ¿¿õäèéí îðøèí ñóóãàà ãàçðûí á¿ñ íóòàãò òîãòîîãäñîí/ àìüæèðãààíû äîîä ò¿âøèíãèéí хэмжээгээр эцэг Б.О-ээс òýòãýëýã ñàð áîëãîí ãàðãóóëàí îëãîñóãàé.  
3. Гэр бүлийн тухай хуулийн 26 дугаар зүйлд зааснаар эцэг эх нь хүүхдээ эрүүл чийрэг өсгөн бойжуулах, сэтгэхүйн хувьд төлөвшүүлэх, асран хамгаалах, тэжээн тэтгэх, суурь боловсрол эзэмшүүлэх, үндэсний ёс заншил уламжлалаа дээдлэх, хүүхдийн эрхийг хамгаалах, хөдөлмөрийн анхны дадлага олгох зэрэгт тэгш эрх эдэлж, адил үүрэг хүлээхийг дурдсугай.

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 11 дүгээр зүйлд зааснаар шүүхийн шийдвэрийг сайн дураар эс биелүүлбэл албадан биелүүлэх учрыг мэдэгдсүгэй.

5. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.1, 58.2, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.1-т зааснаар нэхэмжлэгчийн Төрийн банкны Төрийн сан 100190000941 тоот дансанд 2021 оны 03 дугаар сарын 25-ны өдөр төлсөн 34,416 төгрөгийг төрийн сангийн орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч Б.О-ээс 70,200 төгрөг улсын тэмдэгтийн хураамжинд гаргуулан төрийн сангийн орлогод, 34,416 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч О.Г-д олгосугай.

6. Èðãýíèé õýðýã шүүхэд õÿíàí øèéäâýðëýõ òóõàé õóóëèéí 119 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 119.2, 120 дугаар зүйлийн 120.2-т çààñíààð ýíýхүү øèéäâýð òàíèëöóóëàí ñîíñãîìîãö õ¿÷èíòýé áîëîõ áºãººä çîõèã÷, òýäãýýðèéí òºëººëºã÷ áóþó ºì㺺ëºã÷ øèéäâýðèéã ýñ çºâøººðâºë ãàðäàí àâñíààñ õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð Дархан-Уул аймгийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны ø¿¿õýä äàâæ çààëäàõ ãîìäîë ãàðãàõ ýðõòýé, мөн хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.4, 119.7-т зааснаар шийдвэрийг гардаж авах үүргээ биелүүлээгүй нь давж заалдах журмаар гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                                          Д.ОЮУНДАРЬ