МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

Б******* дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч Г.Бямбажаргал даргалж, тус шүүхийн танхимд хийсэн шүүх хуралдаанаар,

Н*******эмжлэгч: 0 тоотод оршин суух, Б******* овогт Н*******ын Г /рд:/-ийн н*******эмжлэлтэй,

Хариуцагч: 0 тоот хаягт түр оршин суух, Б******* овогт Х*******гийн Ц /рд:/,

Хариуцагч: 0 тоот хаягт түр оршин суух, Б******* овогт Б*******ын Э /рд:0/ нарт холбогдох 

Хууль бус эзэмшлээс газар чөлөөлүүл******* тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

 Шүүх хуралдаанд н*******эмжлэгч Н.Г, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Б.Ганчимэг нар оролцов.

ТОДОРХОЙЛОХ нь: 

Н*******эмжлэгч шүүхэд гаргасан н*******эмжлэл болон түүний итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа:

Миний бие Б******* дүүргийн ******* дугаар хороо, Д******* *******ийн дүгээр гудамж, тоот хаягт байршилтай 86443*******77353 нэгж талбарын дугаартай газрыг *******0******* онд Ц.Жаас *******8,000,000 төгрөгөөр худалдан авч, хууль ёсны өмчлөгч болсон. Тус газар дээр иргэн *******нэр, нөхөр болох Х.Ц, Б.Энар *******0*******0 оны сараас зөвшөөрөлгүй буусан байна. Зөвшөөрөлгүй буусаныг мэдээд *******0******* оны 4 сар г*******эд газар чөлөөлж өгөөрэй гэсэн. Гэтэл *******нэр Б.Эгэгч хэл амаар доромжлоод учир зүйгээ олох аргагүй болоод байна. Тус айл манай газрын баруун задгай талбайд олон жил болсон бөгөөд өнгөрсөн жил хорооноос ил задгай буухыг хориглсоны дараа манай газар дээр буухад хорооны хэсгийн ахлагч н.Б болохгүйг сануулж байсан байна.  Эхнэр Б.Энь энэ танай мэдлийн газар биш, битгий энэ хавиар “өлөв долов” гээд эргэлдээд бай г******* мэтээр хэл амаар доромжилж байна. *******0******* оны 3 дугаар сарын 9-ний өдөр газарт байр зүйн зураг хийхээр очсон катастр хэмжил зүйн компаний ажилтануудыг оруулахгүй саатуулсан. Мөн *******0******* оны 3 дугаар сарын *******4-нд хөрсний шинжилгээ хийхээр очсон компаний ажлыг хийлгүүлэлгүй хөөж явуулсан.  Нөхөр Х.Ц нь газрын гэрчилгээ, катастрын зургийг ******* хувиар нь үзүүл*******эд ийм цаасыг хэн ч хийлгүүлдэг болсон г******* мэтээр ойлголцох аргагүй боллоо. Мөн газар дээрээ байшин барихтай холбоотой мэргэжлийн байгууллагуудаар хийлг******* гэрээ хэлцлийн үүрэг тохиролцоо зөрчигдөж төлбөр н*******эмжл******* г******* мэт бодит эдийн засгийн хохирол үүсч *******элж байна. Иймд Б******* дүүргийн ******* дугаар хороо, Д******* *******ийн дүгээр гудамж, тоот хаягт байршилтай 86443*******77353 нэгж талбарын дугаартай газрыг Х.Ц, Б.Энарын хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлж өгнө үү гэв.

Хариуцагч Х.Ц, Б.Э нар шүүхэд бичгээр гаргасан хариу тайлбартаа:

Н.Гийн гаргасан газар чөлөөлүүл******* тухай н*******эмжлэлийг хариуцагч Х.Ц, Б.Эбид эс зөвшөөрч, дараахь хариу тайлбарыг гаргаж байна. Манайхыг Б******* дүүргийн ******* дугаар хороо, Их Д******* *******ийн дүгээр гудамжны задгайд *******007 оноос хойш амьдарч байхад энэ тоотын хашаа нь байнга эзэнгүй, тэр хашаанд янз бүрийн хүмүүс цугларч архидаж зодоон нүдээн хийдэг, хогоор дүүрсэн байсан. Ингээд *******0*******0 онд манай хорооны дарга, хэсгийн ахлагч нар танайх энэ задгайд байхаар хажуу талынхаа тоот хашаанд ороод буучих, энэ хашаа олон жил эзэнгүй л байна гэсэн. Энэ хашааг манай тэндхийн хүмүүс албин чөтгөртэй гэдэг байсан болохоор *******лээд дургүй байсан боловч хорооноос шаардаад байхаар нь хог, новшийг нь цэвэрлэж, албин чөтгөрийг хөөх арга чарга хэрэглэж байгаад л уг хашаанд хорооны даргын зөвшөөрснөөр буусан. Манайхыг задгайд байх үед л хашааны өмчлөгч нь Сын Ж гэдэг хүн байдаг гэж л ярьдаг байсан. Гэтэл саяхнаас Н.Г гэдэг хүн гарч ирээд, үнэн худал нь мэдэгд*******гүй гэрчилгээ үзүүлж, миний өмчлөлийн газар гээд биднийг хөөж, уг газрыг чөлөөлүүл******* н*******эмжлэлийг шүүхэд гаргасныг нь хүлээн зөвшөөрөхгүй байна. *******06 онд Сын Ж гэдэг хүн урд гудамны айлд ирсэн байхад таарч уулзсан юм. Тэг*******эд манайхыг засаж янзлаад  орж буу гэсэн юм. Энэ газар албин чөтгөртэй гээд хүмүүс ойртдоггүй байсан. Бид удаа дараа Бөө лам авчирж засал ном хийлгэж албин чөтгөр хөөлгөсөн. *******07 онд хог шороондоо дарагдсан газрыг цэвэрлэн хашаа бариад орж буух гэж байтал Нын Г г******* хүн ирж ямар учиртай газар юм, яагаад айл буудаггүй юм, чи буух гэж байгаа юм уу гэж лавлаж байсанаа энд барилга барина гэж сүрдүүлэн хэл*******хэд бид буухаа больсон юм. Тэгээд яваад 4 жил таг болж, миний б*******сан хашаа хороо нурж алга болоод урьдын адил хог новш, барилгын шороогоор дүүрч орон гэргүй хүмүүсийн орогнодог газар болсон. Ингээд бид хороо хорины удирдлагын зөвлөснөөр хашаа б*******ж барилгын хог шороог цэвэрлэж тохижуулан орчныхоо газар орны байдлыг сайжруулахын тулд 5 мод суулган тохижуулсан юм. Н.Г дахин ирж миний газар нүүгээрэй хавар барилга барина гээд л явсан. Хавар болж Н.Г нь 3 хүнтэй хамт ирж дур мэдэн кадастрын зураг хэмжилт хийхээр нь “яах гэж байгаа юм бэ?” г*******эд бид зүгээр шалгаж байгаа юм гээд зураглал аваад явсаан. Дахин -******* хоногийн дараа *******-3 хүн явуулж “барилгын байр зүйн зураг хийнэ” г*******эд нь бид хийлг*******гүй гэсэн чинь утсаар дарамтлан сүрдүүлж  энэ миний газар цагдаа шүүхээр чамайг хөөлгөнө” гэж хэл*******эд нь бид айж зураглал хэмжилтийг хийлгэсэн. Удаа дараа бид бичиг баримтаа үзүүл г*******эд огт үзүүлээгүй. Цастай хүйтэн байхад биднийг нүүхийг шаардсан. Ковид 9 цар тахлын үед байнга утсаар ярьж ирж дарамт шахалт үзүүлсэн. Бид олон нялх хүүхэдтэй болохоор зөвшөөрөөгүй ээ. Төд удалгүй газар өрөмдөнө гэж хэд хэдэн хүн ир*******эд нь бид зөвшөөрөөгүй. Мөн бас л урьдын адил утсаар дарамталж цагдаа шүүхээр хөөлгөнө г*******эд нь “Та эзэн нь үн*******ээр мөн бол бичиг баримт авчирч үзүүл” гэж хэлсэн. *******-3 хоногийн дараа цоо шинээр хийлгэсэн бичиг баримт үзүүлсэн. Бид хорооныхоо Засаг даргад мэдэгдэж учир байдлыг танилцуулахад “тэр хүнийг надтай уулзуулаарай” г*******эд Н.Г нь “танай засаг надаа ямар хамаатай юм тэр юугаа мэддэг юм мөнгөөр бүхнийг шийдэж болдог юм” гэж үл тоомсорлож явсан. Бас манай хорооны хэсгийн ахлагч Б хориглож байгаагүй ээ. Хэд хоногийн дараа эрэгтэй, эмэгтэй ******* хүнтэй хамт ирж тэр эмэгтэй нь биднийг нүү, яах гэж бидний газар дээр зөвшөөрөлгүй буусан юм бид барилгаа баримаар байна гэж байгаад явсан. Дахин ярихад нь бид бичиг баримтыг нь шалгуулна г*******эд биднийг шүүхэд өгсөн байсан гэжээ.

Шүүх хэрэгт авагдсан бичгийн нотлох баримтуудыг бүхэлд нь шинжлэн судлаад, 

ҮНДЭСЛЭХ нь: 

Н*******эмжлэгч Н.Г нь хариуцагч Х.Ц, Б.Энарт холбогдуулан Б******* дүүргийн 0 тоотод байрлах 306 м.кв талбай бүхий газрын хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүл******* тухай н*******эмжлэлийн шаардлага гаргасныг хариуцагч нар эс зөвшөөрсөн тайлбар гаргасан байна.

Шүүх дараах үндэслэлээр н*******эмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэв.

]Б******* дүүргийн 0 тоотод байрлах 306 м.кв талбай бүхий, гэр бүлийн хэрэгцээний зориулалттай газрыг н*******эмжлэгч Н.Г нь *******0******* оны 0 дүгээр сарын *******-ны өдөр С.Ж, Д.Н, Ж.Б, Ж.Х нартай худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулж, *******8,000,000 төгрөгөөр худалдан авсан болох нь хэрэгт авагдсан газар худалдах-худалдан авах гэрээгээр тогтоогдож байна. /хх-ийн 33 дугаар тал/

Н*******эмжлэгч Н.Гийг Б******* дүүргийн 0 тоотод байрлах 306 м.кв талбай бүхий, гэр бүлийн хэрэгцээний зориулалттай газрын өмчлөгчөөр *******0******* оны 0 дүгээр сарын *******-ны өдөр бүртгэсэн болох нь үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн гэрчилгээгээр тогтоогдож байна. /хх-ийн 4 дүгээр тал/

Иргэний хуулийн 06 дугаар зүйлийн 06..-д зааснаар өмчлөгч нь хөрөнгөө бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй.

Хариуцагч Х.Ц, Б.Энар нь *******0*******0 оны дүгээр сард маргаан бүхий газрыг хууль ёсны өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүйгээр эзэмшиж байгаа болох нь талуудын тайлбараар тогтоогдож байна. Тодруулбал,

Н*******эмжлэгчээс “...манай газарт *******0*******0 оны дүгээр сард Х.Ц, Б.Энар нь гэр бариад амьдарч байгаа болохыг мэдсэн. Газар чөлөөлж өгөхийг шаардсан боловч чөлөөлж өгөхгүй байна” гэж,

хариуцагч нараас “... Манайхыг Б******* дүүргийн ******* дугаар хороо, Их Д******* *******ийн дүгээр гудамжны задгайд *******007 оноос хойш амьдарч байхад энэ тоотын хашаа нь байнга эзэнгүй байсан. Ингээд *******0*******0 онд манай хорооны дарга, хэсгийн ахлагч нар танайх энэ задгайд байхаар хажуу талынхаа тоот хашаанд ороод буучих, энэ хашаа олон жил эзэнгүй л байна гэсэн. Уг хашаанд хорооны даргын зөвшөөрснөөр буусан” гэж тус тус тайлбар гаргасан. /хх-ийн *******3-*******4 дүгээр тал/

Хэрэг хянан шийдвэрл******* ажиллагааны явцад шүүх хариуцагч нарын хүсэлтээр Улсын бүртгэлийн Ерөнхий газраас Б******* дүүргийн 0 тоотод байрлах 306 м.кв талбай бүхий, гэр бүлийн хэрэгцээний зориулалттай газрын өмчлөгчийн лавлагааг нотлох баримтаар гаргуулсан. Уг лавлагаагаар маргаан бүхий газрын өмчлөгчөөр *******0******* онд Н.Г бүртгэгдсэн, тэрээр *******0******* оны 0 дүгээр сарын *******-ны өдөр С.Ж нараас худалдах, худалдан авах гэрээгээр тус газрыг худалдан авсан талаархи баримт ирсэн. /хх-ийн 44-49 дүгээр тал/

Хариуцагч нар нь маргаан бүхий газрыг өмчлөх эрхгүй г******* тайлбараа болон уг газрыг тэд хууль ёсны дагуу эзэмшиж байгаа гэдгээ Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрл******* тухай хуулийн *******5 дугаар зүйлийн *******5.*******.*******, 38 дугаар зүйлийн 38. д******* хэсэгт зааснаар баримтаар нотлоогүй. Тухайн газарт өмчлөгч амьдраагүй, эзэнгүй байсан нь хариуцагч нарт уг газрыг эзэмших эрх олгосон гэж үз******* үндэслэл болохгүй юм.

Үл хөдлөх эд хөрөнгө өмчлөх эрх нь зохих этгээдийн эрхийн гэрчилгээгээр баталгаажиж, бүртгэлд үндэслэгддэг тул уг эрхийг нотолсон баримтаар аливаа этгээдийг өмчлөгчөөр тооцдог. Хэрэгт авагдсан баримтуудаар н*******эмжлэгч Н.Г нь Б******* дүүргийн 0 тоотод байрлах 306 м.кв талбай бүхий, гэр бүлийн хэрэгцээний зориулалттай газрын өмчлөгч болох нь тогтоогдсон тул уг өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүйгээр газрыг эзэмшиж байгаа хариуцагч Х.Ц, Б.Э нарын хууль бус эзэмшлээс газрыг чөлөөлж шийдвэрлэв.

Хариуцагч нар нь шүүх хуралдааны товыг мэдсэн атлаа хүндэтгэн үз******* шалтгаангүйгээр шүүх хуралдаанд ирээгүй тул тэдгээрийн эзгүйд хэргийг хянан шийдвэрлэсэн болно.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрл******* тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5., 5.*******., 6, 8 дугаар зүйлд заасныг тус тус удирдлага болгон

 

ТОГТООХ нь:

. Иргэний хуулийн 06 дугаар зүйлийн 06. д******* хэсэгт заасныг баримтлан хариуцагч Х.Ц, Б.Энарын хууль бус эзэмшлээс Б******* дүүргийн 0 тоотод байрлах 306 м.кв талбай бүхий, гэр бүлийн хэрэгцээний зориулалттай газрыг чөлөөлсүгэй.

*******. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрл******* тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56., 60 дугаар зүйлийн 60., Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7..******* дахь хэсэгт тус тус зааснаар н*******эмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70,*******00 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч нараас улсын тэмдэгтийн хураамжид 70,*******00 төгрөг гаргуулж н*******эмжлэгчид олгосугай.

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрл******* тухай хуулийн *******0 дугаар зүйлийн *******0.******* дахь хэсэгт зааснаар зохигч, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг гардан авсан өдрөөс хойш 4 хоногийн дотор Нийслэлийн иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэйг тайлбарласугай.

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрл******* тухай хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.******* дахь хэсэгт зааснаар шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох ба мөн хуулийн 9.4 д******* хэсэгт заасан хугацаанд зохигч шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авах үүргээ биелүүлээгүй нь давж заалдах гомдол гаргах хугацааг хуульд заасан журмын дагуу тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.

 

 

                  ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                                Г.БЯМБАЖАРГАЛ