МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

 

Хэнтий аймаг дахь Сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч Э.Хосбаяр дгалж,

Шүүх хуралдааны нийн бичгийн дга Э.Мөнхзул 

Улсын яллагч Г.Анхбаяр

Шинжээч эмч Ц.*******

Шүүгдэгч *******ын өмгөөлөгч *******

Шүүгдэгч Д.*******ын өмгөөлөгч Б.*******

Шүүгдэгч *******, Д.******* ныг оролцуулан тус шүүхийн шүүх хуралдааны “А” танхимд нээлттэй явуулсан эрүүгийн хэргийн шүүх хуралдаана:

 

Хэнтий аймгийн Прокурорын газрын хяналтын прокуророос Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дуга зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн овогт ын *******, овогт ын ******* нт холбогдох эрүүгийн 2339000000383 дугатай хэргийг 2023 оны 04 дүгээр сын 18-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.

Шүүгдэгч Д.******* нь 2023 оны 09 дүгээр сын 24-ний өдөр 14 цагийн үед - сумын 1 дүгээр баг “ чулууны ” гэх газт хонио авсангүй гэх шалтгааны улмаас мгалдаж *******ыг гааа түүний нүүр, хэсэг рүү цохиж, куртикны заха нь боож хохирогчийн эрүүл мэндэд хам ясны хугал, мурийлт, зөөлөн эдийн няцрал, тхи доргилт, зүүн нүдний дээд, доод зовхины хэсэг болон буун нүдний доод зовхины хэсэг, зүүн суганы урд хэсгүүдэд цус хуралт, хамрын нуруу хэсгийн зөөлөн эдийн няцрал бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан,

   Шүүгдэгч ******* нь 2023 оны 09 дүгээр сын 24-ний өдөр 14 цагийн үед - сумын 1 дүгээр баг “ чулууны ” гэх газт хонио авсангүй гэх шалтгааны улмаас Д.*******тай мгалдаж, хөлөөрөө түүний нүүр хэсэгт өшиглөн, гын дунд хурууг хазаж хохирогчийн эрүүл мэндэд зүүн гын 3-р хуруунд шх, хамрын таславчийн муруйлт бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэх гэмт хэрэгт тус тус холбогджээ. (Яллах дүгнэлтэд бичсэнээр)

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт даах яллах болон цагаатгах нотлох бимтуудыг шинжлэн судлав. Үүнд:

 

Шүүгдэгч ******* шүүх хуралдаанд мэдүүлэхдээ: “...2024 оны 09 дүгээр сын 24-ний өдөр Д.******* манай хонийг элдээд явж байсан. Тэрний өмнө нөхөр байхгүй, намайг гэртээ ганцааа 1 с хонио хаад үлдсэн байх үед удаа даа Д.******* манай хонийг элддэг байсан. Д.******* их ууртай учраас алчихвал гэж айгаад ганцааа очиж чаддаггүй байсан. 2024 оны 09 дүгээр сын 24-ний өдөр нөхөр ирээд, үдээс хойш Д.******* хонь элдээд байха нь очсон. Тэгсэн чинь буу үүрчихсэн, дүүрэн сумтай, “хонио авахгүй пизда чинь” гээд чихнээс минь чирээд мотоциклоос минь түлхэж унагаагаад юу юугүй дээр суугаад газ алх нүдэж байгаа юм шиг аягүй олон удаагийн давтамжтай цохисон. Би ингээд л үхдэг юм байна гээд манаад явчихсан. Дээр суугаад боосон байсан. Цохихоос илүү боох нь ухаан балтаад айм байсан. Би Д.*******ын гыг хазсан нь үнэн. Нэг мэдсэн чинь сэрсэн ч гэх юм уу, сонин байсан чинь дээшээ хаад ойчсон боолгочихсон байсан. Надад бол энэ аягүй удаан үргэлжилсэн. Ингээд үхэж байгаа юм байна даа гэж бодсон. Хин амьд байгаагаа мэдээд гаас нь хазаж, хүчийг нь сауулж нэг юм амьд гсан. Тэрүүхэн хугацаанд үхэхэд ойрхон байсан. Хам ясны хугал боож байгаагаас гайгүй байсан. Надад хам ясны хугал нь баг тийм айхт санагдаагүй. Бооно гэдэг чинь хүнийг үхэлд хүргэхэд ойрхон байдаг юм байна лээ. Тэгээд зодуулаад гыг нь хазаж гайгүй болгоод дээрээс босохгүй сууж байхад нь манай нөхөр ирж Д.*******ыг дээрээс босгосон. Бас босохгүй байсан. Нөхрийг “юу болсон, яагаад зодож байгаа юм” гэхэд улаан галзуу юм сууж байсан. Нөхөр Д.*******ыг дээрээс босгоход би босоод мотоциклоо унаад гэр лүүгээ явж цагдаа дуудсан...” гэв.

 

Шүүгдэгч Д.******* шүүх хуралдаанд мэдүүлэхдээ: “...Би *******ын биед гэмтэл учруулсан гэдгээ хүлээн зөвшөөрч байна. Би тухайн үйлдэлдээ хамсаж байна...” гэв. 

 

Хохирогч ******* шүүх хуралдаанд мэдүүлэхдээ: “...Гомдолтой байна. Бие, сэтгэлээрээ хохирсон. Хам ясны хуглаа тэгшлүүлсэн. Одоо хамрын мурийлтаа янзлуулма байна. Хохирсон юм чинь эрүүл болмоор байна. Томографт хуулсна таславчны мурийлтаа янзлуулж хотод хагалгаанд орох шадлагатай. Одоо болтол миний , тхи өвдөөд байгаа. Тхины гэмтэл, зөөлийн эдийн гэмтлээ нийн шинжилгээнд үзүүлэх шадлагатай байна. Хохирлоо ггуулма байна. Бимта өгсөн 995,460 төгрөгийг нэхэмжилж байгаа. Гэхдээ энэ мөнгө надаас гсан здлын баг талд нь ч хүрэхгүй. Хэрэгт анх удаа орж байгаа учраас бимтаа анхнаас нь цуглуулж мэдээгүй. Нилээн хойно өмгөөлөгч бимтаа цуглуулаай гэж хэлсэн. Тэгээд олсон бимтуудаа өгсөн байгаа. Энд бензиний мөнгө ороогүй. Цаашид гах эмчилгээний здлаа нэхэмжилнэ. Надаас ирж уучлалт гуйгаагүй. Биед учирсан хохирлоо л нэхэмжилнэ. Тэр үедээ сэтгэл санаа гайгүй болсон учраас сэтгэцэд учирсан хохирлоо нэхэмжлэхгүй. Би гомдолтой гээд явахгүй, эрүүл болгоод өгвөл болоо. Үүний даа хэдэн хүнийг зодохыг мэдэхгүй учраас сануулга болгох үүднээс энийг давтан ярьж байна. Би 3,500,000 төгрөгөөр үзүүлж эмчилгээ хийлгэсэн. Дансанд байсан 3,500,000 төгрөг байхгүй болсон. Ганц эмнэлгээр яваад өлөн хоосон яваад байхгүй, хотод хамаатан садангүй учир буудлын төлбөр, унааны здал, хоолны төлбөр гсан. Би 4 удаа хот явсан. Дансанд байсан 3,500,000 төгрөгөө нэхэмжилнэ. Мөн намайг алгадаж унагаахад миний алтан ээмэгний өрөөсөн алга болсон. Би өөрөө мэдэхгүй байсан чинь зурган дээр ойчсон байсан. Би эрүүл суул болохын тулд хамрын мурийлтаа янзлуулна. Толгойгоо үзүүлж эмчилгээ хийлгэнэ. Өмнө нь миний өвддөггүй байсан. Би гоо байнга биулдаг. Яг хэдэн төгрөг болохыг тодорхой ггаагүй” гэв.

Хохирогч Д.******* шүүх хуралдаанд мэдүүлэхдээ: “...2023 оны 09 дүгээр сын 24-ний өдөр би ганцааа хөдөө байсан. Ахынхаа малыг хж байсан. Тухайн өдөр 2 хонио хоёр тийш ггасан. Хойд хонин дээрээсээ бууж ирэхэд *******ын хонь наашаа шахсан байсан юм. ******* мотоциклтойгоо ирэхээр нь би “хонио татаач” гэсэн чинь мотоциклоосоо бууж ирээд “чи муу хонь хөөлөө” гээд миний дугуйг түлхэж унагаагаад куртикээ тайлаад над руу дайраад өшиглөж, самдаад намайг хориод байхад болихгүй байсан. Би хөгжлийн бэрхшээлтэй хүн. Хоёр түнхний гажиг хөгжилтэй группт байдаг. Дайраад болохгүй болохоор нь зогсоохын тулд цохисон. Тавиха эргэж дайраад зогсохгүй байсан учраас цамцнаас нь агшаа гэдийлгэсэн чинь өөрөө хэвтээд өгсөн. Тэгээд миний цамцнаас цуг татаад унагаасан. Намайг заамдаад тавихгүй байсан. Дээр нь унаж суугаагүй. Хажууд нь өвдөглөж суусан. Өөдөөс намайг доош татаад байсан. Тэгээд би энгэр дээр гыг нь даад хөл нь дээшээ болоод байсан учраас гааа хаасан. Тэгээд нөхөр нь ирэхэд бас өшиглөж л байсан. Би “та энийгээ салга л даа” гэж хэлсэн. Намайг хажуу тийшээ урагшаа гоо хөдөлгөж байхад хац, хам руу өшиглөөд байсан. Тэр үед хамраа гэмтээсэн. Нөхөр нь ирээд салгахгүй, хаад зогсоод байсан. “Салга л даа” гэсэн чинь эхнэрийнхээ гыг салгасан. Намайг босгож байхад ган дээр хазсан. Тэгээд мотоциклоо унаад явсан. Хамраас цус гсан зүйл байхгүй.. ” гэв.

Шинжээч эмч Ц.******* шүүх хуралдаанд мэдүүлэхдээ: “...Өөрийн бодит үзлэгээр үзэж тогтоосон. Зүүн гын 3-р хурууны 2-р үенд 1,2х1 см хэмжээтэй хүрэн ягаан өнгийн тав тогтож захаасаа хуулч эдгэрч эхэлсэн шхтай гэж байгаа. Үүссэн гэмтлийн шхны эдгэрлийн хугацааг үндэслэж ггасан. Тухайн гэмтлийн хөнгөн зэргийг Хууль зүйн сайд, Эрүүл мэндийн сайдын  хамтсан 2014 оны 12 дуга сын 05-ны өдрийн А/216/422 дуга тушаалын нэгдүгээр хавсралтад заасан “Гэмтлийн зэрэг тогтоох журам”-ыг үндэслэж ггасан. Энэ журмын 2 дуга зүйлд гэмтлийн зэрэг тогтоох шалгуур шинжүүд гэж байдаг. Гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-т “гэмтэл, түүнээс үүссэн эд эрхтний бүтэц, үйл ажиллагааны хямрал нь эрүүл мэндийг дөрвөн долоо хоногоос доош буюу түр хугацаага сниулсан” гэж заасны дагуу гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамач байгаа. Шх нь 4 долоо хоногоос доош хугацаанд эдгэрдэг учраас гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамасан. Шх эдгэрэх процесс нь 3 үе шаттай явагддаг. Эхлээд үрэвслийн үе шат явагдана. 2-т нь тав тогтож эхэлдэг. 3-т нь сорви үүснэ. Шх нь 3-21 хоногт эдгэрэх боломжтой байдаг. Миний дүгнэлтэд цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадвыг тогтонги алдахгүй. Хин эрүүл мэндийг түр хугацаага сниулж байгаа учраас гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамач байгаа юм. Тухайн шх, сорвийг шүдээр хазсан, цохиулсан, юманд үрэгдэж няцсан гэдгийг мохоо хүчин зүйлээс үүссэн гэж тодорхойлолдог...” гэв.  

Хохирогч Д.******* мөрдөн шалгах ажиллагаанд мэдүүлэхдээ: “...2023 оны 09 дүгээр сын 24-ний өдөр 14 цагийн орчимд би бог малаа хаад байж байхад саахалт айлын *******ын бог мал манай малтай нийлэх гээд их ойрхон зайтай хагдаха нь *******ын малаа хиулахгүй байха нь гэр лүү нь чиглүүлээд өөрийн бог малаасаа зайчлаад байж байсан чинь ******* над руу мотоциклтой ирээд “чи мал хөөлөө” гэж хэлээд намайг дугуйнаас түлхээд, өөрийнхөө куртикийг тайлаад над руу дайраад самдаад байха нь би маажуулахгүй гээд заамдаж байхдаа 2, 3 удаа цохичихсон. Тэгэхдээ *******д гэмтэл үүсгэсэн байж магадгүй. Хин *******ыг дайраад самдаад байха нь унагаагаад даад байж байсан чинь ******* хэвтэж байхдаа хөлөөрөө миний хам, нүүр хэсэгт өшиглөчихсөн. Хин *******ын нөхөр ирээд салгах үед намайг босож байхад миний зүүн гын дунд хурууны дунд үе хэсэгт ******* хазчихсан....” гэжээ. (хх-ийн 12-13),

 

Хохирогч ******* мөрдөн шалгах ажиллагаанд мэдүүлэхдээ: “...2023 оны 08 дуга сын 20-ны өдрөөс хойш 09 дүгээр сын 20-ны өдрийг хүртэл 1 сын хугацаанд ганцааа малаа маллаж амьдсан. Энэ хугацаанд манай сумын хьяат ******* нь бэлчээрээс болж манай малыг хөөж туугаад байдаг байсан. Тухайн үед ганцааа байсан болохоор хэлж чаддаггүй байсан юм. Урьд өмнө нь ч гэсэн иймэрхүү байдла манай малыг хөөж туугаад байдаг байсан. *******ынх нь манай гэрээс 1-2 километр орчим зайтай газт байдаг манай саахалт айл. 2023 оны 09 дүгээр сын 24-ний өдөр 14 цагийн үед - сумын 1 дүгээр баг “ чулууны ” гэх газт байх гэрээсээ гаад хтал манай малыг мотоциклтой хүн туугаад байха нь нөхөртөө “Түвшинөө хонь элдээд байна. Би хонио наашлуулчихаад ирье” гээд мотоциклтойгоо явсан. Малынхаа бэлчээр дээр очиход Түвшинөө манай хонийг тоос гозойтол мотоциклоороо сигналдаад элдэж байсан. Тэгэхээр нь “Чи болиоч. Яагаад хонь элдээд байгаа юм. Адилхан малтай хүмүүс байж” гэтэл “Пизда минь. Хонио авахгүй дандаа хүнд гай болж байх юм. Хонио аваач” гээд нүүрэн дээр тулж ирээд орилоод байсан. Тэгснээ намайг мотоциклтой маань түлхээд газ унагаасан. Би босч ирээд Түвшинөөгийн хөл хэсэг рүү нь өшиглөтөл куртикны заха боож байгаад алгадсан. Тэгэхэд нь би ухаан балтаад газ унасан. Гэтэл юу юугүй миний дээр сууж байгаад нүүр, хэсэг рүү хэд хэдэн удаа цохисон. Миний хам, амнаас цус гоожоод ам маань цуса дүүрээд Түвшинөө боогоод босгохгүй болохоор нь гаа баад цусааа нулимаад ноцолдоод байж байтал манай нөхөр Батбаат ирээд бид хоёрыг салгасан. Манай нөхөр Түвшинөө хоёр зодолдсон зүйл байхгүй. Би түрүүлээд гэр лүүгээ яваад цагдаад дуудлага өгсөн. Араас манай нөхөр миний куртикийг аваад ирсэн....” гэжээ. (хх-ийн 7-8),

 

Гэрч Х.Батбаат мөрдөн шалгах ажиллагаанд мэдүүлэхдээ: “...Би 2023 оны 09 дүгээр сын 24-ний өдөр Хэнтий аймгийн - сумын 1 дүгээр баг “ чулууны ” гэх газт гэртээ байж байгаад 14 цагийн үед гэрийнхээ гадаа машиныхаа нумыг янзлаад байж байтал манай эхнэр ******* “Манай хонийг мотоциклтой хүн хөөгөөд байна. Би явчихаад ирье” гээд мотоциклтойгоо явсан. *******ыг явснаас хойш 10 орчим минутын даа буцаад гэртээ ирэхгүй болохоор нь аас нь мотоциклтойгоо очиход - сумын 1 дүгээр баг “ чулууны ”-ын “ ” гэх газт ******* манай эхнэрийг газ унагаагаад дээр нь суучихсан багалзуурдаад байж байсан. Тэгэхээр нь “боль” гээд *******т хэлтэл “эхнэрийгээ тавиул л даа” гэж хэлсэн. Би тэр хоёр дээр очоод *******ыг манай эхнэрийн хүзүүг багалзуурдаж байсан гыг нь салгаад *******ыг босгож ирсэн. Тэгээд манай эхнэр “цагдаа дуудлаа” гээд гэр лүүгээ явсан. Би *******ын өмсөж явсан куртик, бээлий хоёр нь газт байхад нь аваад аас нь гэр лүүгээ хьсан. *******т хандаж “адилхан саахалт айлууд байж нэгнийхээ хонийг хөөж туугаад байдаг нь яадаг юм” гэж хэлтэл “танайх хонио авахгүй болохоор нь хөөсөн” гэж хэлсэн. Намайг очиход *******ын хамраас нь цус гоожсон, хоёр нүд нь улаанааа эргэчихсэн, зүүн нүд нь хавдчихсан, хүзүү нь улайж урагдсан байдалтай байсан...” гэжээ. (хх-ийн 18-19),

 

Гэрч О.Нанцэцэг мөрдөн шалгах ажиллагаанд мэдүүлэхдээ: “...2023 оны 09 дүгээр сын 24-ний өдөр цагийг нь сайн мэдэхгүй байна манай дүү ******* нь над руу утса залгаад “*******т зодуулчихлаа” гэхээр нь *******ын гэрт очсон чинь *******ын хамраас нь цус гчихсан тогтохгүй, айж сандсан, боолгуулчихсан, хүзүү нь улайсан байдалтай байха нь юу болсон тала асуухад ******* хэлэхдээ “хонийг минь ******* хөөгөөд байха нь очсон чинь намайг зодчихлоо” гэж хэлсэн. Тэгэхээр нь цагдаа эмч хоёрын хамта *******ыг гэртээ байж байхад нь очсон чинь хоолоо хийж идээд юу ч болоогүй юм шиг сууж байсан...” гэжээ. (хх-ийн 21-22),

 

Гэрч Д. мөрдөн шалгах ажиллагаанд мэдүүлэхдээ: “...Манай хүү ******* нь Хэнтий аймгийн - сумын 1 дүгээр багт мал маллан амьддаг бөгөөд 2023 оны 09 дүгээр сын 24-ний өдөр нутгийн охин болох *******тай мгалдаж муудалцсан гэж надад 2023 оны 09 дүгээр сын 29-ний өдөр хэлсэн. Тэгэхдээ *******ын мал хиулгагүй өөрийнх нь хоньтой нийлэх гээд байха нь холдуулаад туусан чинь ******* ирж хэл ама доромжлоод муудалцсан. Тэгэхдээ хам луугаа өшиглүүлснээс хойш хам битүүрээд байдаг боллоо гэж хэлж байсан. Надад өөр мэдэх зүйл байхгүй. Миний хүү тахир дутуу группэд байдаг. Хөл г муутай болохоор ******* элэг бих гэж үзсэн юм байлгүй дээ...” гэжээ. (хх-ийн 24-25),

 

Гэрч Ж.Мягмжав мөрдөн шалгах ажиллагаанд мэдүүлэхдээ: “...Би 2023 оны 09 дүгээр сын 23-ны өдөр *******тай таалдаад мэнд усаа мэдэлцэх үед ******* улаан өнгийн “Даюун” мотоциклтой явж байсан бөгөөд г, хуруу, нүүр, ам нь зүгээр байсан. Хин 2023 оны 09 дүгээр сын 25-ны өдөр сумын төвийн дэлгүүрийн гадаа таалдаад “Сайн уу, өвс ногоо танай нутга хэр байна” зэрэг мэнд ус мэдэлцэх үед хам хэсэгтээ хөхөрчихсөн, зүүн гынхаа дунд хуруу хэсэгтээ тавалчихсан шхтай байсан. Тухайн үед юу болсон тала асуухад “нутгийн эмэгтэйтэй муудалцаадаа, сүртэй юм биш ээ” гэж хэлж байсан. Тухайн үед би *******ыг бас хүнтэй муудалцаад яваад байдаг юм байхдаа, их л дуухан дөлгөөхөн залуу шиг санагддаг гээд бодож байсан. Хин сүүлд хүмүүсийн дам ярианаас сонсоход манай сумын ******* гэх эмэгтэйтэй ойрхон нутагладаг болохоор бэлчээр дээрээ хэрүүл тэмцэл болоод муудалцсан сураг гч байсан...” гэжээ. (хх-ийн 188-189),

 

Шинжээч эмч Ц.******* мөрдөн шалгах ажиллагаанд мэдүүлэхдээ: “...*******ын биед зүүн гын 3 дуга хуруунд шх гэмтэл нь хэсэг газрын үзлэгээр зүүн гын 3 дуга хурууны 2 дуга үенд 1.2х1 см хэмжээтэй хүрэн ягаан өнгийн тав тогтож тав тогтож захаасаа хуулч эдгэрч эхэлсэн шхтай байсан нь гэмтлийн тогтоох журмын 2.4.1-д заасна эрүүл мэндийг түр хугацаагаap сиулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамана. Хин хамрын таславчийн муруйлт гэмтэл нь гэмтлийн тогтоох журмын 2.6-д заасна гэмтлийн зэрэгт хамаахгүй. *******ын биед зүүн гын 3-р хуруунд шх гэмтэл нь 2-р үенд 1.2х1 см хэмжээтэй хүрэн ягаан өнгийн тав тогтож тав тогтож захаасаа хуулч эдгэрч эхэлсэн шхтай байсан нь тухайн цаг хугацаанд үүссэн байх боломжтой гэдгийг илэрхийлж өгч байгаа юм. Тухайн гэмтэл нь хүнд хазуулахад үүсэх боломжтой...” гэжээ. (хх-ийн 194-195),

 

Шүүгдэгч Д.******* мөрдөн шалгах ажиллагаанд яллагдагча мэдүүлэхдээ: “...Би *******ын биед гэмтэл учруулсан гэдгээ хүлээн зөвшөөрч байна. Би тухайн үйлдэлдээ хамсаж байна. ... ******* нь хэвтэж байхдаа хөлөөрөө хам, нүүр хэсэгт өшиглөсөн, босож байх үедээ миний хуруунаас хазсан. Тухайн үед миний хам битүүрээд өөрөө бор цайтай хүн болохоор нээх их хөхрөөгүй жоохон л хөхөрсөн. Хин миний зүүн гын дунд хуруу хазуулсан шхтай байсан. *******д өшиглүүлснээс хойш хам битүүрээд байдаг байсан боловч би эмэгтэй хүнд ганц 2 удаа өшиглүүлчихээд гомдол ггаад явахыг хүсээгүй. Хин намайг цагдаагийн байгууллагад ******* нь гомдол ггаад өгчихсөн болохоор нь би 2023 оны 10 дуга сын 12-ны өдөр өмгөөлөгч Б.*******гаас хууль зүйн зөвлөгөө аваад бас өмгөөлөгчөөрөө авсан. Тэгэхэд өмгөөлөгч минь зөвлөхдөө “Чи ч гэсэн өвдөглүүлсэн, өшиглүүлсэн юм бол эмчид үзүүлж гэмтлийн зэрэг тогтоогдох эсэхээ мэдэх хэрэгтэй” гэж хэлэхээр нь би эмнэлэгт үзүүлсэн. Би нутгийн залуу болох Мягмжавтай таалдахад мэндтэй устай зөрдөг. Хин надтай *******тай мгалдаж муудалцсны мгааш нь таахад “Гаа яасан юм бэ, хамраа яасан юм бэ?” гээд байха нь “Н            ээх сүртэй юм биш дээ. Бэлчээрийн мгаанаас болоод нэг юм болоод оо л гэж хэлсэн. Би хүнтэй мгалдаж муудалцаад байдаггүй. *******тай муудалцаж, асуудал ггаснаас өөрөөр хүнтэй мгалдаж муудалцаагүй...” гэжээ. (хх-ийн 67, 177),

 

Шүүгдэгч ******* мөрдөн шалгах ажиллагаанд яллагдагча мэдүүлэхдээ: “...Би 2023 оны 09 дүгээр сын 24-ний өдөр гэрээсээ гаад хахад манай хонийг ******* мотоциклтой элдээд байж байха нь бас л малыг минь элдэж байна гээд өөрөө мотоциклоо унаад хонь дээрээ очоод хахад буу үүрчихсэн явж байха нь айгаад “яагаад хонь элдээд байгаа юм бэ?” гэсэн чинь ******* намайг дандаа гай болдог гээд мотоциклтой минь түлхээд унагаасан. Тухайн үед унахдаа дугуйнд куртик минь орооцолдчихсон байсан болохоор би куртикээ тайлаад босоод ирсэн чинь намайг алгадаха нь би манаад унасан. Тухайн үед би хиу үйлдэл үзүүлж чадаагүй. Тэгсэн чинь дээр минь суугаад хоолойг минь боож байхдаа сүхээр газ гадас зоож байгаа юм шиг нүүр лүү минь 10 гуй удаа цохисон. Тэгээд манай нөхөр ирээд “босооч” гэсэн чинь босож өгөхгүй байса байгаад боссон. Нөхрийгөө ирсний даа би гуя руу нь өшиглөсөн. Миний хувьд төмсөгдсөн зүйл байхгүй....” гэжээ. (хх-ийн 78-79),

 

Хэнтий аймгийн Шүүхийн шинжилгээний хэлтсийн шинжээчийн 2023 оны 10 дуга сын 19-ний өдрийн 493 дугатай “1. Д.*******ын биед зүүн гын 3-р хуруунд шх, хамрын таславчийн муруйлт гэмтэл тогтоогдлоо.

2. Дээрх гэмтлүүд нь мохоо зүйлийн үйлчлэлээр, 1-2 удаагийн үйлдлээр тухайн хэрэг болсон гэх цаг хугацаанд үүссэн байх боломжтой.

3. Дээрх гэмтлүүд нь гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д заасна эрүүл мэндийг түр хугацаага сниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамана.

4. Цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадвыг тогтонги алдагдуулахгүй.” гэх дүгнэлт (хх-ийн 28-29),

 

Хэнтий аймгийн Шүүхийн шинжилгээний хэлтсийн шинжээчийн 2024 оны 10 дуга сын 12-ны өдрийн 463 дугатай “1. *******ын биед хам ясны хугал, мурийлт, зөөлөн эдийн няцрал, тхи доргилт, зүүн нүдний дээд, доод зовхины хэсэг болон буун нүдний доод зовхины хэсэг, зүүн суганы урд хэсгүүдийн цус хуралт бүхий гэмтэл тогтоогдлоо.

2. Дээрх гэмтлүүд нь мохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүсгэгдэнэ.

3. Дээрх гэмтлүүд нь эрүүл мэндийг түр хугацаага сниулах тул гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-д заасна гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамана.

4. Цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадвыг тогтонги алдагдуулахгүй.

5. Тухайн хэрэг болсон гэх цаг хугацаанд үүссэн байх боломжтой...” гэх дүгнэлт (хх-ийн 45-46),

 

Гэрч А.ийн мэдүүлэг (хх-ийн 111-112)

Гэрч ийн мэдүүлэг (хх-ийн 114-115)

Гэрч гийн мэдүүлэг (хх-ийн 129-130)

Гэрч гийн мэдүүлэг (хх-ийн 132-133)

Гэрч Б.Нантуяагийн мэдүүлэг (хх-ийн 180-181)

Гэрч Э.Базгүрийн мэдүүлэг (хх-ийн 184-185)

 

Гэмт хэргийн талах гомдол, мэдээлэл хүлээн авсан тэмдэглэл (хх-ийн 3),

Мөрдөн байцаалтын үед хийсэн тодорхойлолт, эрүүгийн хиуцлага хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудас (хх-ийн 83-84, 116),

Хэнтий аймгийн - сумын Дэлгэрхаан багийн засаг дгын тодорхойлолт (хх-ийн 88, 98),

Д.*******ын 2022 оны жилийн эцсийн мал тооллогын дүн (хх-ийн 99),

Д.*******ын иргэний үнэмлэхийн лавлагаа (хх-ийн 82),

Д.*******ын Төрийн банкны хилцах дансны хуулга, Хаан банкны депозит дансны дэлгэрэнгүй хуулга (хх-ийн 101, 103-109),

Мөрдөн байцаалтын үед хийсэн тодорхойлолт, эрүүгийн хиуцлага хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудас (хх-ийн 118-119, 134),

*******ын иргэний үнэмлэхийн лавлагаа, оршин суугаа газрын хаягийн бүртгэлийн лавлагаа (хх-ийн 117,  120),

*******ын Хаан банкны депозит дансны дэлгэрэнгүй хуулга (хх-ийн 121-126), шүүх хуралдаанд шинээр ггаж өгсөн хохирлын бимтууд болон хэрэгт хамаалтай, хуульд заасан журмын дагуу цуглуулж, бэхжүүлж авсан бусад нотлох бимтууд болно.

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалж хавтаст хэрэгт цуглсан нотлох бимтыг тал бүрээс нь нягт нямбай, бүрэн гүйцэд, бодит байдла нь хянаж үзсэний үндсэн дээр дотоод итгэлээр үнэлж шүүгдэгч Д.*******, ******* нт холбогдох хэргийг прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн хэргийн хүрээнд хянан шийдвэрлэх боломжтой байна гэж үзлээ.

 

Хавтаст хэрэгт авагдаж шүүх хуралдаана шинжлэн судалсан нотлох бимта тогтоогдсон үйл бимт нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангид заасан нийгэмд аюултай, гэм буруутай үйлдэл байх бөгөөд уг үйлдлийн улмаас хүний эрүүл мэндэд хохирол учирсан байх тул гэмт хэрэг гэж үзэв.

 

Шүүгдэгч овогт ын *******, овогт ын ******* н нь 2023 оны 09 дүгээр сын 24-ний өдөр 14 цагийн үед Хэнтий аймгийн - сумын 1 дүгээр багийн нутаг дэвсгэр “ чулууны ” гэх газт хонио авсангүй гэх шалтгааны улмаас мгалдаж улма хилцан зодолдож Д.******* нь *******ын эрүүл мэндэд “хам ясны хугал, мурийлт, зөөлөн эдийн няцрал, тхи доргилт, зүүн нүдний дээд, доод зовхины хэсэг болон буун нүдний доод зовхины хэсэг, зүүн суганы урд хэсгүүдэд цус хуралт, хамрын нуруу хэсгийн зөөлөн эдийн няцрал” бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан, ******* нь Д.*******ын эрүүл мэндэд “зүүн гын 3-р хуруунд шх, хамрын таславчийн муруйлт” бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэргийг тус тус үйлдсэн болох нь шүүхийн хэлэлцүүлэгт болон мөрдөн шалгах ажиллагаанд үйлдсэн хэргээ хүлээсэн шүүгдэгч Д.*******ын “...Би *******ын биед гэмтэл учруулсан гэдгээ хүлээн зөвшөөрч байна. Би тухайн үйлдэлдээ хамсаж байна...” гэх мэдүүлэг, шүүгдэгч *******ын шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн “...2024 оны 09 дүгээр сын 24-ний өдөр нөхөр ирээд, үдээс хойш Д.******* хонь элдээд байха нь очсон. Тэгсэн чинь буу үүрчихсэн, дүүрэн сумтай, “хонио авахгүй пизда чинь” гээд чихнээс минь чирээд мотоциклоос минь түлхэж унагаагаад юу юугүй дээр суугаад газ алх нүдэж байгаа юм шиг аягүй олон удаагийн давтамжтай цохисон. Би ингээд л үхдэг юм байна гээд манаад явчихсан. Дээр суугаад боосон байсан. Цохихоос илүү боох нь ухаан балтаад айм байсан. Би Д.*******ын гыг хазсан нь үнэн...” гэх мэдүүлэг, тэдгээрийн мэдүүлгийг нотолсон мөрдөн шалгах ажиллагаанд мэдүүлсэн гэрч Х.Батбаатын “...Би 2023 оны 09 дүгээр сын 24-ний өдөр Хэнтий аймгийн - сумын 1 дүгээр баг чулууны гэх газт гэртээ байж байгаад 14 цагийн үед гэрийнхээ гадаа машиныхаа нумыг янзлаад байж байтал манай эхнэр ******* “Манай хонийг мотоциклтой хүн хөөгөөд байна. Би явчихаад ирье” гээд мотоциклтойгоо явсан. *******ыг явснаас хойш 10 орчим минутын даа буцаад гэртээ ирэхгүй болохоор нь аас нь мотоциклтойгоо очиход - сумын 1 дүгээр баг “ чулууны ”-ын “ ” гэх газт ******* манай эхнэрийг газ унагаагаад дээр нь суучихсан багалзуурдаад байж байсан. Тэгэхээр нь “боль” гээд *******т хэлтэл “эхнэрийгээ тавиул л даа” гэж хэлсэн. Би тэр хоёр дээр очоод *******ыг манай эхнэрийн хүзүүг багалзуурдаж байсан гыг нь салгаад *******ыг босгож ирсэн. Тэгээд манай эхнэр “цагдаа дуудлаа” гээд гэр лүүгээ явсан. Би *******ын өмсөж явсан куртик, бээлий хоёр нь газт байхад нь аваад аас нь гэр лүүгээ хьсан. *******т хандаж “адилхан саахалт айлууд байж нэгнийхээ хонийг хөөж туугаад байдаг нь яадаг юм” гэж хэлтэл “танайх хонио авахгүй болохоор нь хөөсөн” гэж хэлсэн...” гэх, гэрч О.Нанцэцэгийн “...2023 оны 09 дүгээр сын 24-ний өдөр цагийг нь сайн мэдэхгүй байна манай дүү ******* нь над руу утса залгаад “*******т зодуулчихлаа” гэхээр нь *******ын гэрт очсон чинь *******ын хамраас нь цус гчихсан тогтохгүй, айж сандсан, боолгуулчихсан хүзүү нь улайсан байдалтай байха нь юу болсон тала асуухад ******* хэлэхдээ “хонийг минь ******* хөөгөөд байха нь очсон чинь намайг зодчихлоо” гэж хэлсэн...” гэх, гэрч Д.ийн “...2023 оны 09 дүгээр сын 24-ний өдөр нутгийн охин болох *******тай мгалдаж муудалцсан гэж надад 2023 оны 09 дүгээр сын 29-ний өдөр хэлсэн. Тэгэхдээ *******ын мал хиулгагүй өөрийнх нь хоньтой нийлэх гээд байха нь холдуулаад туусан чинь ******* ирж хэл ама доромжлоод муудалцсан. Тэгэхдээ хам луугаа өшиглүүлснээс хойш хам битүүрээд байдаг боллоо гэж хэлж байсан...” гэх, гэрч Ж.Мягмжавын “...Би 2023 оны 09 дүгээр сын 23-ны өдөр *******тай таалдаад мэнд усаа мэдэлцэх үед ******* улаан өнгийн “Даюун” мотоциклтой явж байсан бөгөөд г, хуруу, нүүр, ам нь зүгээр байсан. Хин 2023 оны 09 дүгээр сын 25-ны өдөр сумын төвийн дэлгүүрийн гадаа таалдаад “Сайн уу, өвс ногоо танай нутга хэр байна” зэрэг мэнд ус мэдэлцэх үед хам хэсэгтээ хөхөрчихсөн, зүүн гынхаа дунд хуруу хэсэгтээ тавалчихсан шхтай байсан. Тухайн үед юу болсон тала асуухад “нутгийн эмэгтэйтэй муудалцаадаа сүртэй юм биш ээ” гэж хэлж байсан. Тухайн үед би *******ыг бас хүнтэй муудалцаад яваад байдаг юм байхдаа, их л дуухан дөлгөөхөн залуу шиг санагддаг гээд бодож байсан. Хин сүүлд хүмүүсийн дам ярианаас сонсоход манай сумын ******* гэх эмэгтэйтэй ойрхон нутагладаг болохоор бэлчээр дээрээ хэрүүл тэмцэл болоод муудалцсан сураг гч байсан...” гэх мэдүүлгүүд, Хэнтий аймгийн Шүүхийн шинжилгээний хэлтсийн шинжээчийн 2023 оны 10 дуга сын 19-ний өдрийн 493, 2024 оны 10 дуга сын 12-ны өдрийн 463 дугатай дүгнэлтүүд, дүгнэлттэй холбогдуулан өгсөн шинжээч эмч Ц.*******ын мэдүүлэг, гэмт хэргийн талах гомдол, мэдээлэл хүлээн авсан тухай тэмдэглэл болон хавтаст хэрэгт авагдсан бичгийн бусад нотлох бимтууда нотлогдон тогтоогдож байна.

 

Шүүгдэгч Д.*******, ******* н нь хүний эрүүл мэндийн халдашгүй байдлын эсрэг гэмт хэргийг үйлдэхдээ өөрсдийн үйлдлийн хууль бус шинжийг ухамслан хүний эрүүл мэндэд хохирол учрахыг мэдсээр байж зориуд хохирол, хор уршигт хүргэж үйлдсэн нь гэм буруугийн санаатай хэлбэртэй, төгссөн гэмт хэргийн шинжийг бүрэн хангажээ.

 

2015 оны Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 4.1 дүгээр зүйлд гагүй хамгаалалтыг тулгсан довтолгооны шинжтэй халдлага эхэлсэн, эсвэл эхлэх нь тодорхой болсон үед хийх бөгөөд довтолгоо төгссөн хойно хийсэн үйлдлийг энэ ойлголтод хамауулахгүйгээр хуульчилсан. Өөрөөр хэлбэл нийгэмд аюултай гэмт халдлага нэгэнт эхэлсэн, эсхүл довтлох аюул занал бодитой байгаа, тиймээс хамгаалалтыг хойшлуулж болохгүй болсон үед л гагүй хамгаалалтын эрх үүснэ. Хин хожимдож хийсэн хамгаалалт нь түрүүлж хийгдсэн хамгаалалттай хууль зүйн үүднээс нэгэн адил үнэлэгдэж гагүй хамгаалалтад эс тооцогдон, учруулсан хор уршигтаа эрүүгийн хиуцлага хүлээх үндэслэлийг хамгаалагчид бий болгоно.

Хохирогч Д.*******ын шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн “...Дайраад болохгүй болохоор нь зогсоохын тулд цохисон. Тавиха эргэж дайраад зогсохгүй байсан учраас цамцнаас нь агшаа гэдийлгэсэн чинь өөрөө хэвтээд өгсөн. Тэгээд миний цамцнаас цуг татаад унагаасан. Намайг заамдаад тавихгүй байсан. Дээр нь унаж суугаагүй. Хажууд нь өвдөглөж суусан. Өөдөөс намайг доош татаад байсан. Тэгээд би энгэр дээр гыг нь даад хөл нь дээшээ болоод байсан учраас гааа хаасан. Тэгээд нөхөр ирэхэд бас өшиглөж л байсан. Би та энийгээ салга л даа гэж хэлсэн. Намайг хажуу тийшээ урагшаа гоо хөдөлгөж байхад хац, хам руу өшиглөөд байсан. Тэр үед хамраа гэмтээсэн. Нөхөр нь ирээд салгахгүй, хаад зогсоод байсан. Салгалдаа гэсэн чинь эхнэрийнхээ гыг салгасан. Би босгож байхад ган дээр хазсан...”, Хохирогч Д.*******ын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн “...******* над руу мотоциклтой ирээд “чи мал хөөлөө” гэж хэлээд намайг дугуйнаас түлхээд, өөрийнхөө куртикийг тайлаад над руу дайраад самдаад байха нь би маажуулахгүй гээд заамдаж байхдаа 2, 3 удаа цохичихсон. Тэгэхдээ *******д гэмтэл үүсгэсэн байж магадгүй. Хин *******ыг дайраад самдаад байха нь унагаагаад даад байж байсан чинь ******* хэвтэж байхдаа хөлөөрөө миний хам, нүүр хэсэгт өшиглөчихсөн. Хин *******ын нөхөр ирээд салгах үед намайг босож байхад миний зүүн гын дунд хурууны дунд үе хэсэгт ******* хазчихсан...” гэх, шүүгдэгч *******ын шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн “...Би Д.*******ын гыг хазсан нь үнэн.” гэх, гэрч Х.Батбаатын “...******* манай эхнэрийг газ унагаагаад дээр нь суучихсан багалзуурдаад байж байсан. Тэгэхээр нь “боль” гээд *******т хэлтэл “эхнэрийгээ тавиул л даа” гэж хэлсэн. Би тэр хоёр дээр очоод *******ыг манай эхнэрийн хүзүүг багалзуурдаж байсан гыг нь салгаад *******ыг босгож ирсэн. мэдүүлгүүдээс үзэхэд шүүгдэгч Д.*******, С.Назул нь хилцан зодолдож, улма зодооныг салгасны ******* нь Д.*******ын гыг хазаж эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол учруулсан болох нь тогтоогдож байх бөгөөд шүүгдэгчийн өмгөөлөгч *******ын “...шүүгдэгч ******* нь гагүй хамгаалалт хийсэн учраас хэргийг хэрэгсэхгүй болгож цагаатгаж өгнө үү” гэх хүсэлтийг хүлээн авах хууль зүйн үндэслэлгүй байна.

 

Шүүгдэгч Д.*******, ******* н нь хилцан зодолдож бие биеийнхээ эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан болох нь Хэнтий аймгийн Шүүхийн шинжилгээний хэлтсийн шинжээчийн 2023 оны 10 дуга сын 19-ний өдрийн 493, 2024 оны 10 дуга сын 12-ны өдрийн 463 дугатай дүгнэлтүүд, дүгнэлттэй холбогдуулан өгсөн шинжээч эмч Ц.*******ын мэдүүлэг зэргээр тогтоогдож байх бөгөөд дээрх шинжээчийн дүгнэлтүүд нь хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу авагдсан, шинжилгээ хийх эрх бүхий этгээд уг шинжилгээг ггасан учир Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасны дагуу нотлох бимта үнэлэв.

 

Шүүгдэгч Д.*******, ******* нт холбогдох хэргийн тала мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дуга зүйлд заасан нотолбол зохих байдлыг хангалттай шалгаж тодруулсан, Хэнтий аймгийн Прокурорын газрын хяналтын прокуророос зүйлчилж ирүүлсэн хэргийн зүйлчлэл тохирсон байх тул шүүгдэгч Д.*******, ******* ныг хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцож, эрүүгийн хиуцлага гцаагүй байх, эрүүгийн хиуцлага нь гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чан, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон байх, эрүүгийн хиуцлагын зорилго зорилт, гэм буруугийн болон шудга ёсны зчимд тус тус нийцүүлэн шүүгдэгч нт эрүүгийн хиуцлага хүлээлгэх үндэслэлтэй байна.

 

          Шүүгдэгч Д.*******, ******* н нь гэмт хэргийн улмаас учруулсан хохирлыг төлсөн зэрэг нь Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5 дуга зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.2-т заасна эрүүгийн хиуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал болох бөгөөд тэдгээрт Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.6 дуга зүйлд заасан эрүүгийн хиуцлагыг хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдсонгүй.

 

Шүүгдэгч Д.*******, ******* н нь гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч байгаа, бусдад төлөх төлбөргүй хувийн байдал мөн гэмт хэрэг гах болсон шалтгаан нөхцөл, эрүүгийн хиуцлагыгш хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдал зэргийг хгалзан үзэж Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дуга зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасна шүүгдэгч Д.*******, ******* нт тус бүр 500 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 500,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулж шийдвэрлэх нь Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан эрүүгийн хиуцлагын зорилгод нийцнэ гэж дүгнэлээ.

 

Шүүгдэгч Д.*******, ******* н нь хоорондоо хилцан зодолдож бие биенийхээ эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулсан байх бөгөөд хохирогч Д.******* нь шүүгдэгч *******аас гэмт хэргийн улмаас учирсан гэм хорын хохиролд 893,753 төгрөгийг, хохирогч ******* нь шүүгдэгч Д.*******аас гэмт хэргийн улмаас учирсан гэм хорын хохиролд 995,460 төгрөгийг тус тус нэхэмжилсэн.

Хэрэгт авагдсан хохирлын бимтыг тооцож үзэхэд хохирогч *******ын ггаж ирүүлсэн бимтаас юу авсан болох нь тодорхойгүй 13,500 төгрөгийн, хохирогч Д.*******ын ггаж өгсөн бимтаас мөн юу авсан болох нь тодорхойгүй 161,000 төгрөгийг хасаж, шүүгдэгч Д.*******аас 981,960 төгрөг ггуулж хохирогч *******д, шүүгдэгч *******аас 732,753 төгрөгийг ггуулж хохирогч Д.*******т тус тус ггуулаха шийдвэрлэснийг шүүгдэгч Д.******* зөрүү болох 249,207 төгрөгийг төлж багдуулсан тул Д.*******, ******* ныг бусдад төлөх төлбөргүй гэж үзэв.

 

Хин хохирогч Д.******* нь “...цаашид гах эмчилгээний здлаа нэхэмжилнэ” гэх тул цаашид гах эмчилгээний болон бусад здлаа холбогдох нотлох бимтаа бүрдүүлэн иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журма гэм буруутай этгээд *******аас, хохирогч ******* нь “...цаашид гах эмчилгээний здал болон өрөөсөн ээмгээ нэхэмжилнэ” гэж мэдүүлж байгаа бөгөөд өрөөсөн ээмгийг хэдэн төгрөгөөр үнэлсэн талах бимт хэрэгт авагдаагүй, тодорхой тооцоо ггах бололцоогүй байх тул хохирогч ******* нь гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол болон цаашид гах эмчилгээний здлаа холбогдох нотлох бимтаа бүрдүүлэн иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журма гэм буруутай этгээд Д.*******аас нэхэмжлэх эрхийг тус тус нээлттэй үлдээж шийдвэрлэв.

 

Энэ хэрэгт эд мөрийн болон иргэний бимт бичиг хураагдаж ирээгүй, хэрэгт битүүмжлэгдсэн хөрөнгө орлогогүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны здал гаагүй, шүүгдэгч Д.*******, ******* н нь цагдан хоригдоогүй болохыг тус тус дурдаж, бимт бичгээр ирсэн шүүгдэгч нын иргэний үнэмлэхийн лавлагааг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц Хэнтий аймаг дахь Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газт хүргүүлэх нь зүйтэй байна.

 

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2 дуга зүйлийн 1, 2, 3, 4 дэх хэсэг, 36.3 дуга зүйлийн 3 дахь хэсэг, 36.4 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэг, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10 дуга зүйлд заасныг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

 

1.Шүүгдэгч овогт ын *******, овогт ын ******* ныг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дуга зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцсугай.

 

2.Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дуга зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасна шүүгдэгч ын *******, ын ******* нт тус бүр 500 (таван зуу) нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 500,000 (таван зуун мянга) төгрөгөөр торгох ял тус тус шийтгэсүгэй.

 

3.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дуга зүйлийн 4, 5 дахь хэсэгт заасна шүүгдэгч *******, Д.******* н нь шүүхээс оногдуулсан торгох ялыг Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хуульд заасан хугацаанд төлүүлэхээр тогтоож, торгох ялыг тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын ван таван нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих яла солихыг мэдэгдсүгэй.

 

4.Хохирогч Д.******* нь цаашид гах эмчилгээний болон бусад здлаа холбогдох нотлох бимтаа бүрдүүлэн иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журма гэм буруутай этгээд болох *******аас, хохирогч ******* нь гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол болон цаашид гах эмчилгээний здлаа холбогдох нотлох бимтаа бүрдүүлэн иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журма гэм буруутай этгээд болох Д.*******аас тус тус нэхэмжлэх эрхтэй болохыг дурдсугай.

 

 5.Хэрэгт эд мөрийн бимта хураагдаж ирсэн зүйлгүй, хэрэгт битүүмжлэгдсэн хөрөнгө орлогогүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны здал гаагүй, шүүгдэгч *******, Д.******* н нь энэ хэрэгт цагдан хоригдоогүй, бусдад төлөх төлбөргүй болохыг тус тус дурдаж, бимт бичгээр ирсэн шүүгдэгч нын иргэний үнэмлэхийн лавлагааг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц Хэнтий аймаг дахь Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газт хүргүүлсүгэй.

 

6.Шийтгэх тогтоол уншиж сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шүүгдэгч Д.*******, ******* нт авсан хувийн баталгаа ггах таслан сэргийлэх га хэмжээг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

7.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэг, 38.2 дуга зүйлд заасна прокурор, дээд шатны прокурор, оролцогч н шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрвөл шийдвэрийг гдаж авснаас хойш, эсвэл энэ хуулийн 11.9 дүгээр зүйлд заасны дагуу хүргүүлснээс хойш 14 хоногийн дотор Хэнтий аймгийн эрүү, иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд тус шүүхээр дамжуулан гомдол ггах, эсэргүүцэл бичих эрхтэй болохыг мэдэгдсүгэй.

 

8.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 37.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасна анхан шатны шүүхийн шийдвэрт гомдол, эсэргүүцэл ггасан бол шүүхийн шийдвэрийн биелэлт түдгэлзэхийг дурдсугай.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                                Э.ХОСБАЯР