МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС 

 

 

Хэнтий аймаг дахь Сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч Э.Хосбаяр д*******галж,

Шүүх хуралдааны н*******ийн бичгийн д*******га Э.Мөнхзул

Улсын яллагч Н.Амгалан

Шүүгдэгч Т.******* н*******ыг оролцуулан тус шүүхийн шүүх хуралдааны “А” танхимд нээлттэй явуулсан эрүүгийн хэргийн шүүх хуралдаана*******:

 

Хэнтий аймгийн Прокурорын газрын хяналтын прокуророос Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.8 дуга******* зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт холбогдуулан хялб*******шуулсан журма******* хянан шийдвэрлүүлэхээр яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн ******* овогт *******гийн *******д холбогдох эрүүгийн 2439000000078 дуга*******тай хэргийг 2024 оны 07 дуга******* с*******ын 16-ны өдөр хүлээн авч, хянан хэлэлцэв.

 

Шүүгдэгч Т.******* нь 2024 оны 02 дуга******* с*******ын 06-ны өдөр 15 цагийн орчим Хэнтий аймгийн ******* сумын 2 дуга******* баг “******* *******” гэх газ*******т өвөлжөөний орчмоор үхрээ бэлчээсэн гэх шалтгааны улмаас Х.*******ийн өмчлөлийн х******* халзан зүсмийн, зөв чих онь, буруу чих цуулб******* имтэй хязаалан насны эр үхрийг буудан алж, хууль буса******* устган, хохирогч Х.*******эд бага хэмжээнээс дээш буюу 1.800.000 төгрөгийн хохирол учруулсан гэх гэмт хэрэгт холбогджээ. (Яллах дүгнэлтэд бичсэнээр)

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт д*******аах яллах болон цагаатгах нотлох б*******имтуудыг шинжлэн судлав. Үүнд:

 

Шүүгдэгч Т.******* нь шүүх хуралдаанд мэдүүлэхдээ: “...гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч байна.” гэв.

 

Шүүгдэгч ******* овогт *******гийн ******* нь 2024 оны 02 дуга******* с*******ын 06-ны өдөр 15 цагийн орчим Хэнтий аймгийн ******* сумын 2 дуга******* багийн нутаг дэвсгэр “******* *******” гэх газ*******т өвөлжөөний орчмоор үхрээ бэлчээсэн гэх шалтгааны улмаас Х.*******ийн эзэмшлийн х******* халзан зүсмийн, зөв чих онь, буруу чих цуулб******* имтэй хязаалан насны эр үхрийг буудан алж, хууль буса******* устган, хохирогч Х.*******эд бага хэмжээнээс дээш буюу 1,800,000 төгрөгийн хохирол учруулсан гэмт хэргийг үйлдсэн болох нь:

 

Шүүгдэгч Т.*******ын шүүх хуралдаанд болон мөрдөн шалгах ажиллагаанд үйлдсэн хэргээ хүлээсэн “...2024 оны 02 дуга******* с*******ын 06-ны өдөр 15 цагийн орчимд манай өвөлжөөн дээр үхэр ирчихсэн байха******* нь өөрийн вепрь бууга******* буудаад үргээгээд хөөх үед 1 тооны х******* халзан зүсмийн үхрийг онож алсан. Х*******ин бүүр сүүлд цагдаагийн байгууллагаас ирэх үед нь л ******* ахын үхэр байсныг мэдсэн. Би хийсэн үйлдэлдээ маш их гэмшиж байна. Хохирогчоо хохиролгүй болгосон...” гэх мэдүүлэг (хх-ийн 55-56),

 

Мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн хохирогч Х.*******ийн: “...******* гэх залуу манай үхрийг хөөж явдаг ба байнгын том буу үүрч явдаг. ... 2024 оны 02 дуга******* с*******ын 01-ний өдөр би айлд хавсай хийлцээд сууж байхад *******-*******э миний *******аас хайж ирээд “Танай үхэр гэрийн хойд талын уул руу г*******тал том буу 4, 5 удаа дуг*******аха******* нь үхэр лүү яваад очиход танай х******* халзан зүсмийн хязаалан эр үхрийг буудаад алчихсан байна. Та өөрөө очиж х*******” гэхээр нь би өөрөө үхэр бэлчиж байсан газ*******т очиж х*******ахад миний х******* халзан зүсмийн /зөв чих онь, буруу чих цуулб*******/ имтэй хязаалан эр үхрийг зүрх рүү нь буудаад буруу талын суга******* г*******сан сумны сорвитой үхчихсэн байха******* нь сумын цагдаад утса******* мэдэгдэж дуудлага өгсөн...” гэх мэдүүлэг (хх-ийн 13-16),

 

Мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн гэрч Т.*******-*******ийн: “...2024 оны 02 дуга******* с*******ын 06-ны өдөр 15 цагийн орчимд гэрийнхээ урд талын уулан дээр сууж байхад ******* ахын үхэр гэрээс хойш ******* гэх айлын гэрийн наад руу уул даваад орсон. Тэгтэл удалгүй надад том бууны дуу 4, 5 удаа сонсогдохоор нь гайхаад үхэр лүү дурандаж байхад үхэр маань эргээд уулын цаанаас давхиад г*******ч ирсэн. Тэгтэл *******аас нь ******* гэх залуу үхрийн *******аас машинтайгаа г*******ч ирээд манайх руу очиж гэрийн гадаа зогсоод удалгүй яваад өгөхөөр нь гэртээ очиж эхнэрт “Сая үхрийн тэнд буу дууг*******сан. ******* юу гэж явна” гэж асуухад манай эхнэр надад “Би г*******ч уулзаагүй. Хүүхдээс чинь чамайг сураад явсан” гэж хэлсэн...” гэх мэдүүлэг (хх-ийн 24-26),

 

Мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн гэрч Э.Оюунбаат*******ын “...Миний нэр дээр гол төмрийн АК 8859, замгийн 859 дуга*******тай Вепрь м*******кийн галт зэвсэг байдаг. Би анх 2012 оны 11 дүгээр с*******д өөрийн нэр дээр бичиг б*******имт бүрдүүлж авч байсан. Одоо миний галт зэвсэг надад байхгүй. Би 2019 онд шиг санаж байна. Хэнтий аймгийн ******* сумын иргэн гэдэг хүнд 2,500,000 төгрөгөөр худалдаж байсан. Тэрнээс хойш надаас буу авсан хүн маань буугаа нэр дээрээ шилжүүлж авахгүй байха******* нь би 2023 оны 12 дуга******* с*******ын 11-ний өдөр утса******* дуудаж байж Хэнтий аймагт ирүүлж, худалдах худалдан авах гэрээ байгуулж нот*******иата******* батлуулж үлдсэн. Тэгээд нэрээ шууд шилжүүлэх гээд Хэнтий аймгийн Цагдаагийн газрын хэв журмын ахлах байцаагч гэх хүн дээр очиж уулзахад “Галт зэвсэг худалдан авч байгаа иргэн галт зэвсэг эзэмших сургалтад сууж гэрчилгээ аваагүй бол нэр шилжүүлж болохгүй одоо Хэнтий аймгийн *******норов суманд галт зэвсгийн сургалт зохион байгуулна тэгэхэд хамрагда*******ай” гэж хэлж байсан...” гэх мэдүүлэг (хх-ийн 34-35),

 

Мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн иргэний х*******иуцагч Т.ийн “...Би 2023 оны 12 дуга******* с*******ын 11-ний өдөр Хэнтий аймгийн *******норов сумын иргэн Э.Оюунбаат******* гэх ахаас гол төмрийн дуга******* АК8859, замгийн дуга******* 859 дуга*******тай Вепрь м*******кийн бууг худалдах худалдан авах гэрээний үндсэн дээр өөрийн болгож авсан. Х*******ин тухайн буугаа Хэнтий аймгийн ******* сумын 2 дуга******* баг “******* *******” гэх газ*******т хөдөө гэртээ үлдээсэн. Х*******аа хяналтгүй буугаа үлдээсэндээ маш их х*******амсаж байгаа...” гэх мэдүүлэг (хх-ийн 68-69),

 

Гэрч Ж.ийн мэдүүлэг (хх-ийн 29-31),

 

Хөрөнгийн үнэлгээний “Бодит үнэлгээ” ХХК-ийн шинжээчийн 2024 оны 02 дуга******* с*******ын 14-ний өдрийн 2024/ШД-47 дуга*******тай “.../4настай/ эр үхрийн зах зээлийн үнэлгээг 1,800,000.0 / нэг сая найман зуун мянга/ төгрөг байх боломжтой гэж дүгнэж байна...” гэх дүгнэлт (хх-ийн 39-41), гэмт хэргийн тала*******х гомдол, мэдээлэл хүлээн авсан тэмдэглэл (хх-ийн 1), хохирогч Х.*******ийн Хэнтий аймгийн Прокурорын газ*******т г*******гасан “...гомдолгүй, санал, хүсэлт байхгүй. Хохирлыг маань б*******агдуулсан...” гэх хүсэлт (хх-ийн 86), шүүгдэгч Т.*******ын Хэнтий аймгийн Прокурорын газ*******т г*******гасан хүсэлт (хх-ийн 85) болон бусад нотлох б*******имтууда******* нотлогдон тогтоогдож байна.    

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт талуудаас шинжлэн судалсна******* тооцуулсан дээрх нотлох б*******имтуудыг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу цуглуулж бэхжүүлсэн байхаас гадна хавтаст хэрэгт цугл*******сан нотлох б*******имтууд нь энэ хэрэгт хама*******алтай, ач холбогдолтой, хэргийг эцэслэн шийдвэрлэхэд хүрэлцээтэй байна гэж шүүх үзлээ.

 

Хавтаст хэрэгт авагдаж шүүх хуралдаанд шинжлэн судалсна******* тооцсон нотлох б*******имтууда******* тогтоогдсон шүүгдэгч Т.*******ыг бусдын эд хөрөнгийг хууль буса******* устгасны улмаас бусдад 1.800,000 (нэг сая найман зуун мянга) төгрөгийн хохирол учруулсан нөхцөл байдал нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.8 дуга******* зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэргийн шинжийг бүрэн хангасан байна.

 

Шүүгдэгч Т.******* нь гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсний улмаас үүсэх хууль зүйн үр дагаврыг ойлгосон, гэмт хэргийн улмаас бусдад төлөх төлбөргүй байхаас гадна шүүгдэгч Т.******* нь хэргийг хялб*******шуулсан журма******* шийдвэрлүүлэх тухай хүсэлтийг сайн дура******* г*******гаснаа илэрхийлсэн, түүнд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад эрүү шүүлт тулгах, хүнлэг бус хэрцгий х*******ьцах, хуурч мэхлэх зэрэг хууль буса******* хэрэг хүлээлгэсэн нөхцөл байдал тогтоогдоогүй болно.

 

Энэ гэмт хэргийн улмаас хохирогч Х.*******ийн эд хөрөнгөд 1,800,000 төгрөгийн хохирол учирсан бөгөөд мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд хохирогч Х.******* нь шүүгдэгчээс нэхэмжлэх зүйлгүй тала*******аа Хэнтий аймгийн Прокурорын газ*******т хүсэлт г*******гасан байх тул шүүгдэгч Т.*******ыг бусдад төлөх төлбөргүй гэж үзлээ.

 

Прокуророос шүүгдэгчид санал болгож, шүүгдэгчээс хүлээн зөвшөөрсөн Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.8 дуга******* зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасна******* 800 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 800,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулах, гэмт хэрэг үйлдэхдээ ашигласан гол төмрийн АК8859, замагны 859 дуга*******тай вепрь м*******кийн бууны үнэ 3,600,000 төгрөгийг шүүгдэгчээс г*******гуулж улсын орлого болгуулах албадлагын *******га хэмжээ авхуулах санал нь Эрүүгийн хуульд нийцсэн, шүүгдэгч нь тухайн эрүүгийн х*******иуцлагын улмаас үүсэх хууль зүйн үр дагаврыг ойлгож ухамс*******ласан байх тул Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17.4 дүгээр зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасна******* прокурорын саналыг баталж, шүүгдэгчид эрүүгийн х*******иуцлага хүлээлгэх хууль зүйн үндэслэлтэй байна гэж шүүх дүгнэв.

 

Иймд шүүгдэгч Т.*******д прокурорын саналын хүрээнд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.8 дуга******* зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасна******* 800 (найм) нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр буюу 800,000 (найман зуун мянга) төгрөгөөр торгох ял оногдуулж, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дуга******* зүйлийн 4 дэх хэсэгт заасна******* 4 с*******ын хугацаанд хэсэгчлэн төлөхөөр тогтоож, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.5 дуга******* зүйлийн 3, 4, 5 дахь хэсэгт заасна******* шүүгдэгч Т.*******ын гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан Вепрь м*******кийн бууны үнэ болох 3,600,000 төгрөгийг шүүгдэгчээс г*******гуулж улсын төсөвт шилжүүлэх албадлагын *******га хэмжээ авч шийдвэрлэлээ.

 

Энэ хэрэгт эд мөрийн б*******имта******* хураагдаж ирсэн гол төмрийн АК8859, замагны 859 дуга*******тай Вепрь м*******кийн галт зэвсгийг сумны магазин, 1 ширхэг сумны хамт эзэмшигч Т.ид буцаан олгож, битүүмжлэгдсэн хөрөнгө орлогогүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны з*******дал г*******аагүй, шүүгдэгч Т.******* нь цагдан хоригдоогүй болохыг тус тус дурдаж, б*******имт бичгээр ирсэн шүүгдэгчийн иргэний үнэмлэхийн лавлагааны хуулб*******ыг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц Хэнтий аймаг дахь Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газ*******т хүргүүлэх нь зүйтэй байна.

 

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17.4 дүгээр  зүйлийн 5 дахь хэсэг, 36.2 дуга******* зүйлийн 1, 2, 3, 4 дэх хэсэг, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10 дуга******* зүйлд заасныг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

 

1.Шүүгдэгч ******* овогт *******гийн *******ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.8 дуга******* зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан бусдын эд хөрөнгийг хууль буса******* устгасны улмаас 1,800,000 төгрөгийн хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

 

2.Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.8 дуга******* зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасна******* шүүгдэгч *******гийн *******д 800 (найман зуу) нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 800,000 (найман зуун мянга) төгрөгөөр торгох ял шийтгэсүгэй.

 

3.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дуга******* зүйлийн 4, 5 дахь хэсэгт заасна******* шүүгдэгч Т.*******ын хөрөнгө, орлого олох боломжийг х*******галзан торгох ялыг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болсон өдрөөс хойш 4 (дөрөв) с*******ын хугацаанд хэсэгчлэн төлөхөөр тогтоож, шүүхээс тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын *******ван таван нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих яла******* солихыг мэдэгдсүгэй.

 

4.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.5 дуга******* зүйлийн 3, 4, 5 дахь хэсэгт заасна******* шүүгдэгч Т.*******ын гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан Вепрь м*******кийн бууны үнэ болох 3,600,000 төгрөгийг шүүгдэгчээс г*******гуулж улсын төсөвт шилжүүлэх албадлагын *******га хэмжээ авсугай.

 

5.Хэрэгт эд мөрийн б*******имта******* хураагдаж ирсэн гол төмрийн АК8859, замагны 859 дуга*******тай Вепрь м*******кийн галт зэвсгийг сумны магазин, 1 ширхэг сумны хамт эзэмшигч Т.ид буцаан олгож, битүүмжлэгдсэн хөрөнгө орлогогүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны з*******дал г*******аагүй, шүүгдэгч Ч.******* нь цагдан хоригдоогүй, бусдад төлөх төлбөргүй, хохирогч Х.******* нь нэхэмжлэх зүйлгүй гэсэн болохыг тус тус дурдаж, б*******имт бичгээр ирсэн шүүгдэгчийн иргэний үнэмлэхийн лавлагааг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц Хэнтий аймаг дахь Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газ*******т хүргүүлсүгэй.

 

6.Шийтгэх тогтоол уншиж сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шүүгдэгч Т.*******д авсан хувийн баталгаа г*******гах таслан сэргийлэх *******га хэмжээг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

7.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасна******* шүүхийн шийдвэрт прокурор, дээд шатны прокурор, оролцогч зөвхөн Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн үндэслэлээр гомдол, эсэргүүцэл г*******гах эрхтэй бөгөөд гомдол, эсэргүүцэл г*******гасан тохиолдолд шүүхийн шийдвэрийн биелэлт түдгэлзэхийг дурдсугай.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                            Э.ХОСБАЯР