Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

2021 оны 10 сарын 29 өдөр

Дугаар 101/ШШ2021/03458

 

 МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Б******* дүүгийн Игэний хэгийн анхан шатны шүүхийн шүүгч Д.Ганболд дагалж, тус шүүхийн танхимд нээлттэй хийсэн хуалдаанаа,

Нэхэмжлэгч: У******* хот, Ч******* дүүэг, 1 дүгээ хооо, Сүхбаатаын талбай-5, өөийн байанд ошин байлах “Г******* б*******” ХХК /РД:*******/-ийн нэхэмжлэлтэй

Хаиуцагч: У******* хот, Б******* дүүэг, ******* дугаа хооо, С******* хотхон, 407-51 тоотод бүтгэлтэй, Б******* дүүэг, дугаа хооо, бай, тоотод ошин суух О т овогт Төтогтохын Аиунтуяа /д:/-д холбогдох,

Зээлийн гэээний үүэгт нийт 984,66.61 төгөг гагуулах тухай нэхэмжлэлтэй игэний хэгийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуалдаанд: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч О.Отгонтөгс, шүүх хуалдааны наийн бичгийн дага Т.Дөлгөөн на оолцов.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэхэмжлэгч “Г******* б*******” ХХК нь шүүхэд гаган нэхэмжлэлдээ: О т овгийн Тотогтох овогтой Аиунтуяа нь 2018 оны 01 саын 24-ний өдө Г******* б*******тай ЗГ/ тоот зээлийн эхтэй кедит кат эзэмшигчтэй байгуулах гэээ байгуулж, төгөгийн эхтэй ЗЭС катыг 500,000.00 /Таван зуун мянгаI төгөгийн зээлийн эхтэй авсан. Кедит катын үндсэн нөхцөлд бэлэн мөнгө авсны хүү саын ,5 хувь, бэлэн бус гүйлгээний хүү саын 2.0 хувь, зээлийн эх хэтүүлсэн нэмэгдүүлсэн хүү саын 2 хувь, зээлийн хугацаа хэтүүлсний нэмэгдүүлсэн хүү 1 хувь, 24 саын хугацаатай ашиглах нөхцөлтэй авсан. Бусад нөхцөл шаадлагыг гэээнд тусган болно. Зээлдэгчийн ЗГ/ тоот зээлийн гэээний хугацаа 2020 оны 01 саын 1-ний өдө дууссан боловч эгэн төлөлт хийлгүй үндсэн зээл, зээлийн үндсэн хүү, зээлийн эх хэтүүлсний нэмэгдүүлсэн хүү, зээлийн хугацаа хэтүүлсний нэмэгдүүлсэн хүү зэгийг төлөхгүй байгаа бөгөөд 2021 оны 08 саын 0-ний өдийн байдлаа зээлийн гэээний үүэгт:

1.    Төгөгийн эх: /500,000 төгөг/

Хугацаа хэтэлт

22 са=440 хоног

Зээлийн үндсэн төлбө

800,108.71

Бэлэн

17,725.58

Бэлэн бус

782,8.1

Зээлийн үндсэн хүү

16,289.24

Бэлэн

6,200.55

Бэлэн бус

157,088.69

Зээлийн эх хэтүүлсний хүү

 

Зээлийн хугацаа хэтүүлсний хүү

21,28.66

Нийт

984,66.61

            Бүгд 984,66.61 төгөгийг улсын тэмдэгтийн хуаамжийн хамт Т.Аиунтуяага гагуулж өгнө үү гэжээ.

Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч О.Отгонтөгс нь шүүх хуалдаанд гаган тайлбатаа: Хаиуцагч нь 2018 онд кедит кат авсан. Төлөлт хийгдээгүй. Катын хугацаа дууссан. Нийт 984 66.61 төгөгийг гагуулж өгнө үү. Энэ нь кедит катын зээл тул зээлийн данс гэж байдаггүй юм. Зээлийн тооцооллыг зээл олгосон хуулгана татаж гагадаг гэв.

            Хээг байгаа болон шүүх хуалдаанаа хэлэлцэгдсэн нотлох баимтыг шинжлэн судлаад

ҮНДЭСЛЭХ нь:

            Нэхэмжлэгч “Г******* б*******” ХХК нь зээлийн гэээний үүэгт нийт 984,66.61 төгөг гагуулах тухай нэхэмжлэл гагажээ.

            Хаиуцагч Т.Аиунтуяа нь 2021 оны 10 дугаа саын 01-ний өдө нэхэмжлэлийн хувийг гадан авсан боловч Игэний хээг шүүхэд хянан шийдвэлэх тухай хуулийн 72 дугаа зүйлийн 72.2-т заан хугацаанд хаиу тайлба гагаагүй.

Мөн хаиуцагчид 2021 оны 10 дугаа саын 20-ны өдө Игэний хээг шүүхэд хянан шийдвэлэх тухай хуулийн 77 дүгээ зүйлийн 77.1-д занаа нэхэмжлэлд дудсан болон хаиуцагч нь нэхэмжлэлийн хувийг гадан авахдаа шүүхэд мэдэгдсэн хаягаа тус тус шүүх хуалдааны товыг мэдэгдсэн. Улмаа шүүх хуалдааны өмнө утсаа дахин мэдэгдэхэд очих боломжгүй талаа тайлбалан байх боловч яма нэг хүсэлт, баимт иүүлээгүй тул хаиуцагчийн эзгүйд хэгийг хянан шийдвэлэх нь зүйтэй

            Шүүх дааах үндэслэлээ нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж шийдвэлэв.

            Зохигчид 2018 оны 01 дүгээ саын 24-ний өдө кедит кат эзэмшигчтэй байгуулах гэээг 2 жилийн хугацаатайгаа байгуулсан байна. Энэхүү гэээг хаиуцагч нь 500,000 төгөгийн зээл авах эхтэйгээ байгуулж, бэлэн мөнгөний гүйлгээнд .5 хувь, бэлэн бус мөнгөний гүйлгээд 2 хувийн хүү төлөхөө тохиолцсон байна. /хэгийн 5-7 дугаа тал/

            Улмаа нэхэмжлэгч нь дээх гэээний дагуу хэзээ, хэдэн төгөгийн зээл олгож, хэдий хэмжээний хүү тооцогдсон, мөн хаиуцагч хэдэн төгөгийн буцаан төлөлт гүйцэтгэснийг Игэний хээг шүүхэд хянан шийдвэлэх тухай хуулийн 25 дугаа зүйлийн 25.2.2, 8 дугаа зүйлийн 8.1-д заан үүгийн дагуу нотлоогүй.

            Хэдийгээ зээлийн катын хүү тооцооллыг шүүхэд иүүлсэн боловч уг тооцоо нь алдаатай, ойлгомжгүй байна. /хэгийн 8-10 дугаа тал/

            Үүнийг тайлбалавал, 2018 оны 02 дугаа саын 14-ний өдө хаиуцагч 525,115.07 төгөгийг зээлийн гэээний үүэгт төлөх үлдэгдэлтэй гэсэн бөгөөд 80,000 төгөгийн төлбө төлсөн гэжээ. Хээв ийнхүү төлбө төлсөн бол энэхүү төлөлтийн дааах үлдэгдэл нь 445,115,07 байх ёстой байтал үлдэгдлийг 495,115,07 гэжээ. Мөн энэхүү гүйлгээний дааа 100 төгөгийг шимтгэл тооцсон байх боловч эцсийн үлдэгдлийг 445,115.07 төгөг гэсэн байгаа нь уг тооцоог ойлгомжгүй болгож байна.

            Түүнчлэн нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч нь уг зээлийн катад данс байдаггүй гэж тайлбалан.

            Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгчийн данс байхгүй тул хуулга гагах боломжгүй гэх тайлба нь Б*******, эх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, мөнгөн хөөнгийн шилжүүлэг, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хуулийн 9 дүгээ зүйлийн 9.1, 19 дүгээ зүйлийн 19. болон Монгол б*******на баталсан Б*******ны хүү бодох агачлал, хүү, шимтгэл, хуаамжийн мэдээллийн ил тод байдлын жуамд нийцэхгүй юм.

            Өөөө хэлбэл, аливаа төлийн зээл олгосон бол зээлийн катаа олгосон эсэхээс үл хамаач зээлдүүлэгч нь зээлийн данс нээж, хөтлөх бөгөөд ийнхүү зээлийн дансаа олгосон зээл болон буцаан төлөлтийг тооцож, нотолдог

            Эдгээээс үзэхэд нэхэмжлэгч нь зээл олгосон болон хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг хэхэн тооцсоныг дээх хуульд занаа нотолж чадаагүй.

            Гэвч хаиуцагч нь хуульд заан хугацаанд хаиу тайлба иүүлээгүй, шүүх хуалдаанд хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээ хүэлцэн иээгүй тул Игэний хээг шүүхэд хянан шийдвэлэх тухай хуулийн 72 дугаа зүйлийн 72.-т занаа нэхэмжлэлийг зөвшөөсөн гэж үзнэ.

            Мөн игэний хээг шүүхэд хянан шийдвэлэх ажиллагаа нь мэтгэлцээний зачмаа явагдах тул зохигчдын магаагүй үйл баимтыг шүүх нотлох шаадлагагүй юм.

            Үүнээс гадна нэхэмжлэгч нь зээлийн гэээний дагуу нэмэгдүүлсэн хүүд 21,28.66 төгөг тооцсон нь Игэний хуулийн 452 дугаа зүйлийн 452.2-т заныг зөчөөгүй байна.

            Эдгээ үндэслэлээ нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, хаиуцагча зээлийн гэээний үүэгт нийт 984,66.61 төгөг гагуулж шийдвэлэв.

            Монгол Улсын Игэний хээг шүүхэд хянан шийдвэлэх тухай хуулийн 115 дугаа зүйлийн 115.2.1, 116, 118 дугаа зүйлд заныг удидлага болгон

ТОГТООХ нь:

1.            Игэний хуулийн 451 дүгээ зүйлийн 451.1, 452 дугаа зүйлийн 452.2-т занаа хаиуцагч Т.Алтантуяага 2018 оны 01 дүгээ саын 24-ны өдийн ЗГ/ дүгээ гэээний үүэгт нийт 984,66.61 төгөг гагуулж, нэхэмжлэгч “Г******* б*******” ХХК-д олгосугай.

2.            Игэний хээг шүүхэд хянан шийдвэлэх тухай хуулийн 57 дугаа зүйлийн 57.1-д занаа нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хуаамжид уьдчилан төлсөн 28,182 төгөгийг улсын ологод хэвээ үлдээж, хаиуцагча 28,182 төгөг гагуулж, нэхэмжлэгчид олгосугай.

.            Игэний хээг шүүхэд хянан шийдвэлэх тухай хуулийн 119 дүгээ зүйлийн 119.2, 119., 119.4, 119.7-д занаа шүүхийн шийдвэ танилцуулан сонсгомогц хүчин төгөлдө болох бөгөөд шүүх хуалдаанд оолцогч тал шийдвэ хүчинтэй болсноос хойш 14 хоног өнгөөөгөөд түүнээс хойш 14 хоногийн дото  шүүхэд хүэлцэн иж шийдвэийг гадан авах үүэгтэй ба гадан аваагүй нь хуульд заан жумын дагуу давж заалдах гомдол гагах хугацааг тоолоход саад болохгүйг, Игэний хээг шүүхэд хянан шийдвэлэх тухай хуулийн 120 дугаа зүйлийн 120.2-т занаа зохигч, тэдгээийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч шийдвэийг гадан авсна хойш 14 хоногийн дото Нийслэлийн Игэний хэгийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гагах эхтэй болохыг дудсугай.

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                                          Д.ГАНБОЛД