2021 оны 10 сарын 00БдБр                         Дугаар 183/ШШ2021/02096                    Улаанбаатар хот

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН БМНББС 

 

Хан-Уул дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч Ц.Оюунбилэг даргалж, тус шүүхийн танхимд хийсэн шүүх хуралдаанаар,

Нэхэмжлэгч: Хан-Уул дүүрэг, 2 дугаар хороо, чингисийн БргБн чБлББ, 00-0 тоотод байрлах Э.Т.М.СХХК /РД:0000000/-ийн нэхэмжлэлтэй, 

Хариуцагч: Хан-Уул дүүрэг, 00 дугаар хороо, 0дүгээр улирал 1/с/, 000 тоотод оршин суух Б овогт Ю.И /РД:ЧН00000000/-д холбогдох,

3,000,000 төгрөг гаргуулах тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Ч.С оролцож, нарийн бичгийн дарга Б.Болорчимэг шүүх хуралдааны тэмдэглэл хБтлБв

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Ч.С шүүхэд гаргасан нэхэмжлэл болон шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: ... Э.Т.М.СХХК нь худалдааны чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг бБгББд аж ахуйн цэвэрлээний EVapor 3000 I тБхББрБмжийг худалдан борлуулдаг билээ.

Иргэн Ю.И 2020 оны 01 дүгээр сарын 14-ны БдБр Бараа бүтээгдэхүүн худалдах, худалдан авах гэрээг байгуулсан. Ю.И нь 5,500,000 тБгрБгийн үнэ бүхий тБхББрБмжийг худалдан авахдаа эхний тБлБлт 500,000 тБгрБгийг 10 сарын туршид 500,000 тБгрБгийг сар бүрийн 29-нд тБлж дуусгах нБхцБлтэйгээр тохиролцсон гэрээ байгуулсан.

Үүний дараа Ю.И нь дараах байдлаар тБлБлт хийсэн. Үүнд: 2020 оны 01 дүгээр сарын 14-ны БдБр 500,000 тБгрБг, 2020 оны 3 дугаар сарын 19-ны БдБр 500,000 тБгрБг, 2020 оны 5 дугаар сарын 06-ны БдБр 1,000,000 тБгрБг, 2020 оны 5 дугаар сарын 29-ны БдБр 500,000 тБгрБг, 2020 оны 6 дугаар сарын 30-ны БдБр 500,000 тБгрБг, 2020 оны 12 дугаар сарын 28-ны БдБр 500,000 тБгрБг, нийт 3,500,000 тБгрБгийг тБлсБн.

Харин тБлББгүй үлдэгдэл 2,000,000 тБгрБгийг 2020 оны 12 дугаар сараас хойш тБлББгүй юм. Гэрээнд заасны дагуу 4.7 дахь хэсэгт үнийн дүнгийн 0.1 хувиар алданги тооцохоор заасан ба тооцож үзвэл 1 жил 8 сар БнгБрсБн байгаа юм. Алданги нь 1,200,000 тБгрБг болж байгаа боловч Иргэний хуульд заасны дагуу 50 хувь буюу 1,000,000 тБгрБгийг нэхэмжилж нийт 3,000,000 тБгрБгийг гаргуулахаар шүүхэд хандаж байгаа болно. Иймд хуулийн дагуу шийдвэрлэж БгнБ үү ... гэв.

Шүүх зохигчийн шүүхэд болон шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбар, хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг шинжлэн судлаад,

ҮНДЭСЛЭХ нь: 

Нэхэмжлэгч Э.Т.М.СХХК нь хариуцагч Ю.И-д холбогдуулан 3,000,000 тБгрБг гаргуулахаар шүүхэд нэхэмжлэл гаргажээ. 

Шүүх хуралдаанаар хэргийг хянан хэлэлцэх явцад гаргасан нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэл, хуульд заасан журмын дагуу гаргаж БгсБн бичмэл нотлох баримтуудад тулгуурлан дараах хууль зүйн үндэслэлээр нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

Хэрэгт авагдсан баримтаар Э.Т.М.С ХХК нь 2020 оны 1 дүгээр сарын 14-ний БдБр хариуцагч Ю.И бараа бүтээгдэхүүнийг зээлээр худалдах,худалдан авах гэх нэртэй гэрээ байгуулж, уг гэрээгээр Ю.И нь Kirby Sentria маркийн ахуйн цэвэрлэгээний тБхББрБмжийг 5,500,000 тБгрБгББр Э.Т.М.СХХК-иас худалдан авахаар, тБлбБрийг 10 сарын хугацаанд, 500,000 тБгрБгийг сар бүрийн 29-ны БдБр тБлж барагдуулахаар, худалдан авагч тБлбБр тБлБх хугацаа хэтэрсэн хоног тутамд Худалдагчид тБлбБр тБлБлтийн үнийн дүнгийн 0,1 хувийн алданги тБлБхББр харилцан тохиролцож гэрээ байгуулсан байна. /х.х-ийн 4-6 хуудас/

Иргэний хуулийн 243 дугаар зүйлийн 243.1-д Худалдах-худалдан авах гэрээгээр худалдагч нь биет байдлын доголдолгүй, эрхийн зБрчилгүй хБрБнгБ, түүнтэй холбоотой баримт бичгийг худалдан авагчийн БмчлБлд шилжүүлэх буюу бараа бэлтгэн нийлүүлэх, худалдан авагч нь худалдагчид хэлэлцэн тохирсон үнийг тБлж, худалдан авсан хБрБнгББ хүлээн авах үүргийг тус тус хүлээнэ гэж заасан бБгББд талуудын хооронд байгуулсан гэрээний харилцаа Иргэний хуулийн 243.1-т заасантай нийцэж байна.

Зохигчид бараа бүтээгдэхүүнийг зээлээр худалдах,худалдан авах гэрээ гэж нэрлэн гэрээ байгуулсан боловч уг гэрээ Иргэний хуулийн 262 дугаар зүйлийн 262.1, 263.1, 263.2-т заасан гэрээний шинж, хэлбэр болон худалдах, худалдан авах гэрээний зохицуулалтаас ялгагдах тБлбБл зохих хүүгийн хэмжээг тохиролцоогүй тул талуудын хооронд худалдах, худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн гэж шүүх үзэх үндэслэлтэй байна.

Хариуцагч Ю.И худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэгт нийт 3,500,000 тБгрБгийг нэхэмжлэгч Э.Т.М.С ХХК-нд тБлсБн, үлдэх 2,000,000 тБгрБгийг тБлББгүй, гэрээгээр алданги тохиролцсон тул алдангид 1,000,000 тБгрБг нийт 3,000,000 тБгрБгийг шаардаж, нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэхэмжлэгч тайлбарлаж байна.

Иргэний хуулийн 206 дугаар зүйлийн 206.1.-д Үүргийг тогтоосон газар, хугацаанд нь, зохих ёсоор, шударгаар гүйцэтгэнэ гэж, мБн 208 дугаар зүйлийн 208.1.-д Үүргийг хууль буюу гэрээнд заасан хугацаанд гүйцэтгэнэ гэж тус тус заасан. Гэрээгээр сар бүрийн 29-ний БдБр 500,000 тБгрБг, нийт 5,500,000 тБгрБгийн тБлбБр тБлБхББр хариуцагч Ю.И үүрэг хүлээсэн боловч хариуцагч үүргээ биелүүлээгүй байна.

Талуудын хооронд байгуулсан гэрээний 0дүгээр зүйлийн 4.5 дах хэсэгт Худалдан авагч энэхүү гэрээний 5.2.1-д заасан тБлбБр тБлБх хугацаа хэтэрсэн хоног тутамд Худалдагчид тБлбБр тБлБлтийн үнийн дүнгийн 0,1 хувьтай тэнцэх алданги тооцох болно. Хоног тутмын алданги сар бүрийн тБлБлтийн хамт тухайн БдБр тБлнБ гэж зааснаар нэхэмжлэгч Иргэний хуулийн 232 дугаар зүйлийн 232.3, 232.4, 232.6-д зааснаар хариуцагчаас алданги шаардах эрхтэй байна.

Хариуцагч Ю.И 2020 оны 12 сарын 28-нд 500,000 тБгрБг тБлснББс хойш тБлбБр тБлББгүй, үүргийн зБрчлийг 2021 оны 01 дүгээр сараас 2021 оны 08 сарын 18-ны БдБр буюу нэхэмжлэл гаргах Бдрийг хүртэл гаргасан байна. Иймээс хариуцагч нь нийт 228 хоногийн зБрчил гаргасныг гэрээгээр тохиролцсон 0,1 хувийн алдангийг тооцоход алдангид 456,000 /2,000,000 ийн 0,1 хувь хоногт 2000 тБгрБг x 228/ тБгрБгийг хариуцагчаас гаргуулах нь зүйтэй байна.

Иймд дээрхийг нэгтгэн дүгнэвэл хариуцагч Ю.Иоос үндсэн үүрэгт 2,000,000 тБгрБг, алданги 456,000 тБгрБг нийт 2,456,000 тБгрБгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Э.Т.М.СХХК-нд олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 544,000 тБгрБгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэлээ

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 100дугаар зүйлийн 115.1, 115.2.2, 116, 118 дугаар зүйлүүдийг тус тус удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

1. Иргэний тухай хуулийн 243 дугаар зүйл 243.1, 232 дугаар зүйлийн 232.0дэх хэсэгт тус тус заасныг баримтлан хариуцагч Ю.И-оос худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэгт 2,456,000 тБгрБгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Э.Т.М.СХХК-нд олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 544,000 тБгрБгийг хэрэгсэхгүй болгосугай.

2. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.2, 57 дугаар зүйлийн 57.1, 60 дугаар зүйлийн 60.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.1-т заасныг тус тус баримтлан нэхэмжлэгчээс 2021 оны 8 дугаар сарын 13-ний БдБр тБлсБн 62,950 тБгрБгийг улсын орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч Ю.И-оос улсын тэмдэгтийн хураамжид 54,246 тБгрБгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Э.Т.М.СХХК-нд олгосугай.

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.2 дахь хэсэгт зааснаар шийдвэрийг танилцуулан сонсгомогц хуулийн хүчинтэй болох бБгББд мБн хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2 дахь хэсэгт зааснаар шийдвэрийг зохигчид, тэдгээрийн төлөөлөгч болон БмгББлБгчид гардаж авснаас хойш 10хоногийн дотор Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй болохыг тайлбарласугай.

 

ХУ

ШҮҮГЧ                               Ц.ОЮУНБИЛЭГ