ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

Õýðãèéí èíäåêñ 135/2021/00407/и

 

Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын иргэний хэргийн анхан шатны ø¿¿õèéí Ерөнхий ø¿¿ã÷ З.Тунгалагмаа äàðãàëæ, òóñ ø¿¿õèéí òàíõèìä õèéñýí õóðàëäààíààð,

 

Íýõýìæëýãч: ... аймаг, ... сум, ... баг, ... тоотод оршин суух ... овогт С.С/РД:..., утас:.../-ын нэхэмжлэлтэй,

 

Хариуцагч: ... аймаг, ... сум, ... тоотод оршин суух ... овогт Г.О/РД:..., утас:.../-т холбогдох,

 

 “Гэрлэлт цуцлуулах, хүүхдийн асрамж, тэтгэлэг тогтоолгох тухай” èðãýíèé õýðãèéã õÿíàí õýëýëöýâ.

 

Ø¿¿õ õóðàëäààíä: Нэхэмжлэгч С.С, хариуцагч Г.О, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Э.Ундрам нар оролцов.

 

ÒÎÄÎÐÕÎÉËÎÕ íü:

 

Íýõýìæëýã÷ С.С нь шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ болон шүүх хуралдаан дээр гаргасан тайлбартаа:

“Миний бие эхнэр Г.О-тэй 2010 онд танилцан ... хот, ... дүүргийн улсын бүртгэлийн хэлтэст 2017 оны 05 дугаар сарын 26-нд албан ёсоор гэр бүлээ батлуулсан. Бидний амьдралын хугацаанд 2011 оны 06 дугаар сарын 06 том хүү С, 2012 оны 10 дугаар сарын 09 бага хүү С нар төрсөн. Хамтын амьдрал эхний жилүүдэд бусдын адил сайхан амьдарч байсан. Гэр бүлийн гадуурх харилцаа хэрээс хэтэрч цагаандаа гарч удаа дараагийн үйлдэлд гэр бүлээ бүтэн авч үлдэхийг эрмэлзэж байлаа. Үүнээс улбаалан 2017 оны 07 дугаар сарын 03-нд хүүхдүүдийг маань гэрийнхээ тавилга, дансан дахь 3 сая төгрөг авч хотоос ...д ирж амьдарсан. Энэ хугацаанд эвлэрэх горьдлоготой хүлээсэн боловч эвлэрч чадсангүй. О-ийн ах, дүү, хүргэн нь удаа дараагийн гэмт хэргээр шийтгүүлж байсан гэмт хэрэгтэн бөгөөд тамхи татуулах, загнаж дарамтлах, утасын хориглох, аавтай нь яриулахгүй байх, уулзуулахгүй байх зэргээр хүүхдийн эрхийг ноцтой зөрчиж байна. Хүүхдийн амьдрах орчин болохгүй байна. Үүнээс хойш хамт амьдрах боломжгүй тул гэрлэлтээ цуцлуулж, насанд хүрээгүй 2 хүүхдээ өөрийн асрамжид авах туйлын хүсэлтэй байна. Эд хөрөнгийн маргаан байхгүй. Шийдвэрлэж өгөхийг хичээнгүйлэн гуйя. Хүүхдийн мөнгө хүүхдэд очих ёстой” гэв.

 

Õàðèóöàã÷ Г.О нь шүүхэд ирүүлсэн болон шүүх хуралдаан дээр гаргасан тайлбартаа:

“Миний бие Г.О нь 2010 онд С.С-той танилцаж 2011 оны 06 дугаар сарын 06-нд том хүү С төрсөн. 2012 оны 10 дугаар сарын 09-нд бага хүү С.С нь төрсөн. Ам бүл дөрвүүлээ. Энэ 7 жилийн хугацаанд нөхөр болох С.С намайг хайрлах сэтгэлгүй олон удаа зодсон. Жирэмсэн том гэдэстэй байхад хүртэл эгчийнхээ нүдэн дээр хөл дээрээ явж чадахгүй болтол минь зодож байсан. Чамайг ингээд алчий гээд маш олон удаа зодож байсан. Эгч нарт нь хэлэхэд цагдаад өг гэдэг. Нэг удаа ч цагдаад өгөөгүй. Хотод ах дүү байхгүй зодуулчхаад жаахан 2 үрээ чирээд зардал мөнгөгүй Дарханд байдаг эгч дээрээ ирээд хэд хоноод амьдралаа бодоод харьдаг. Энэ байдал давтагдсаар олон удаа уучилсан. Гэр бүлээс гадуур харьцаа надад байгаагүй. Найз нөхөдтэйгөө харддаг, их хартай хүн. Энэ хүний гэрт байна гэж айгаад шийдвэр гаргаж 2017 оны 07 дугаар сарын 04-ний өдөр 2 хүүгээ аваад хэрэглэх зүйлээ аваад ...-д байдаг эгчийгээ бараадаж ирсэн. Ирээд гэр худалдаж авч, айлын хашаанд амьдарсан. Үндэсний хоол гэдэг газар ажилд орж ажлынхаа хажуугаар 6 настай, 5 настай 2 үрээ сургуульд нь зөөж, юугаар ч дутаалгүй амьдарч ирсэн. Одоо хүүхдүүд маань арай учиртай болж одоо 5 дугаар ангид дүү нь 4 ангид орно. Сургууль ороход нь нэг дэвтэр, нэг балч авч өгөөгүй. 2017-2021 оны хооронд 2 хүүгийнхээ араас ирээгүй. Энэ хугацаанд шүүхэд 2 удаа хандсан. Эгчээс нь асуухаар мэдэхгүй, тодорхой хаяггүй гээд буцдаг. 2 хүүгээ бодоод амьдрал зохионо гэсэн бодол байгаагүй. 2021 оны 03 сард гэнэт ирсэн. Хүүхдүүдийн ирээдүй ярьж хот авч явна гэсэн эхэндээ би зөвшөөрөөгүй 2 хүүгээсээ холдож үзээгүй. Үнэхээр 2 хүүгээ гэж байна гэж бодоод олон өдөр бодсоны эцэст аваад яв гэсэн гэтэл одоо арай жаахан байна. 2-3 жилийн дараа ирээд авъя гэсэн би тэгээ гэсэн. Амь шигээ хайрладаг хүүхдүүдээ өөрөө салгаад хойд эхийн гар харуулж чадахгүй. Гэнэт гарч ирээд хүүхдээ яриад байхаар нь би итгэсэн. Энэ хүн хүүхдээ биш гэрлэлтээ салгуулах зорилготой ирсэн. 2 хүүгээ өөрөөсөө салгахгүй С.С-ын хүслийн дагуу гэрлэлтээ цуцлуулж, 2 хүүхдэд маань тэтгэмж тогтоож өгнө үү” гэв.

 

Ø¿¿õ õóðàëäààíààð õýðýãò àâàãäñàí áè÷ãèéí íîòëîõ áàðèìòóóäûã øèíæëýí ñóäëààä,                                                                                           

¯ÍÄÝÑËÝÕ íü:

 

Íýõýìæëýã÷ С.С нь хариуцагч Г.О-т õîëáîãäóóëàí гýðëýëò öóöëуулàõ, насанд хүрээгүй хоёр хүүхдээ өөрийн асрамжид авах тухай íýõýìæëýëèéí øààðäëàãûã ø¿¿õýä ãàðãàæýý.

 

Íýõýìæëýã÷ С.С, хариуцагч Г.О нар нь 2010 онд танилцаж, 2010 оны 09 дүгээр сарын 10-ны өдөр ãýð á¿ë áîëñíûã 2017 оны 05 дугаар сарын 26-ны өдөр ... хотын ... дүүргийн èðãýíèé ãýð á¿ëèéí áàéäëûí ãýðëýñíèé á¿ðòãýëä á¿ðòãэñýí áºãººä тэдний дундаас 2011 оны 06 дугаар сарын 06-ний өдөр хүү С.С, 2012 оны 10 дугаар сарын 09-ний өдөр хүү С.С нарыг òºð¿¿ëñýí áîëîõ íü хэрэгт авагдсан ... дугаартай гэрлэлтийн гэрчилгээ, ..., ...  дугаартай төрсний гэрчилгээ, зохигчдын òàéëáàð болон õýðýãò àâàãäñàí áè÷ãèéí íîòëîõ áàðèìò зэргээр íîòëîãäîæ áàéíà.

 

Гэрлэгчид нь 2017 оноос хойш тус тусдаа амьдарч байгаа, хэн аль нь гэрлэлтээ цуцлуулахыг хүлээн зөвшөөрсөн çýðýã нөхцөл байдлыг харгалзан Гэр бүлийн тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.2-д заасан арга хэмжээг авах шаардлагагүй гэж үзэж гэрлэлтийг цуцлах үндэслэлтэй байна.

 

  Гэр бүлийн тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.6-т зааснаар гэрлэгчид хүүхдийн асрамжийн талаар тохиролцоогүй бол хүүхдийн нас, эцэг, эхийн халамж, ахуйн нөхцөл, бололцоо, ёс суртахууны байдал, хүчирхийлэл үйлдсэн эсэхийг нь харгалзан хүүхдийг эцэг, эхийн хэн нэгний асрамжид үлдээх, тэтгэлгийн хэмжээг тогтоох, хамтран өмчлөх дундын эд хөрөнгийг хуваах асуудлыг шүүх шийдвэрлэхээр зохицуулсан байна.

 

Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад тус шүүхийн шүүгчийн 2021 оны 06 дугаар сарын 11-ны өдрийн 2088 дугаартай захирамжаар шинжээчээр ... аймгийн ГБХЗХГ-ыг томилж, хүүхдүүд эрүүл аюулгүй орчинд амьдрах нөхцөл, боломжоор хангагдаж чадаж байгаа эсэх, тэдний эцэг, эх хоёрын тус тусын амьдарч байгаа орчин, нөхцөл, зан байдал, ёс суртахуун нь хүүхдүүдийг хүмүүжүүлэх, сурч боловсроход болон хүүхэд амьдрахад таатай, ээлтэй орчин байгааг судалж дүгнэлт гаргуулахаар даалгаж шийдвэрлэсэн.

Шинжээч ... аймгийн ГБХЗХГ-ын 2021 оны 08 дугаар сарын 31-ний өдрийн дүгнэлт болон долоо ба түүнээс дээш настай хүүхдүүд болох С.С, С.С нарын санал болон хүүхдүүдийн насны онцлог, өсөж төрсөн орчин нөхцөл зэрэг байдлыг харгалзан, насанд хүрээгүй хүүхдүүдийг эх Г.О-ийн  асрамжид үлдээж, эцэг С.С-оос хүүхдийн тэтгэлэг гаргуулж, тэжээн тэтгүүлэх нь зүйтэй байна. 

 

Талууд эд хөрөнгийн талаар маргаагүй болохыг дурдах нь зүйтэй байна.

 

Ãýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 21 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 21.1-т “Õ¿¿õýä òºðñíººð ýöýã, ýõ, õ¿¿õäèéí õîîðîíä ýðõ, ¿¿ðýã ¿¿ñíý”, ìºí õóóëèéí 38 äóãààð ç¿éëèéí 38.1-т “Ýöýã, ýõ íü íàñàíä õ¿ðýýã¿é áîëîí íàñàíä õ¿ðñýí áîëîâ÷ õºäºëìºðèéí ÷àäâàðã¿é õ¿¿õäýý òýæýýí òýòãýõ ¿¿ðýãòýé” ãýæ çààñíû äàãóó эцэг С.С, эх Г.О нар нь хүүхдүүд болох С.С, С.С нарыг хэний асрамжид ¿ëäñýí ýñýõýýñ ¿ë õàìààðàí àñàð÷, õàëàìæëàõ, òýæýýí òýòãýæ áàéõ ¿¿ðãýýñýý ÷ºëººëºãäºõã¿é áîëîõûã äóðäàõ íü ç¿éòýé байна.

 

Èðãýíèé õýðýã ø¿¿õýä õÿíàí øèéäâýðëýõ òóõàé õóóëèéí 115 äóãààð ç¿éëèéí 115.1, 115.2.2, 116, 118 äóãààð ç¿éë, 132 äóãààð ç¿éëèéí 132.6-т çààñíûã óäèðäëàãà áîëãîí ÒÎÃÒÎÎÕ íü:

 

1. Ãýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 14 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 14.1-т зааснаар ... овогт С.С/РД:.../, ... овогт Г.О /РД:.../ нарын гýðëýëòèéã цуцалсугай.   

 

2. Ãýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 14 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 14.6-т çààñíààð 2011 оны 06 дугаар сарын 06-ний өдөр төрсөн хүү С.С, 2012 оны 10 дугаар сарын 09-ний өдөр төрсөн хүү С.С нарыг эх Г.О-ийн асрамжид ¿ëäýýж, нэхэмжлэгч С.С-ын гаргасан хоёр хүүхдээ өөрийн асрамжид авах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосугай.

 

3. Гэр бїлийн тухай хуулийн 40 дїгээр зїйлийн 40.1.1, 40.1.2-т зааснаар  2011 оны 06 дугаар сарын 06-ний өдөр төрсөн хүү С.С, 2012 оны 10 дугаар сарын 09-ний өдөр төрсөн хүү С.С нарыг 11 нас хүртэл тухайн бүс нутагт тогтоогдсон амьжиргааны доод түвшингийн 50 хувиар, 11-16 нас  /сурч байгаа бол 18 нас/ хүүртэл тухайн бїс нутагт тогтоогдсон амьжиргааны доод тївшингийн хэмжээгээр эцэг С.С-оос сар бїр хїїхдийн тэтгэлэг гаргуулж, тэжээн тэтгїїлсїгэй.

 

4. Гэрлэгчид нь одоогоор гэр бүлийн дундын хөрөнгийн талаар маргаагүй болохыг дурдсугай.

 

5. Èðãýíèé õýðýã ø¿¿õýä õÿíàí øèéäâýðëýõ òóõàé õóóëèéí 57 äóãààð ç¿éëèéí 57.1, Óëñûí òýìäýãòèéí õóðààìæèéí òóõàé õóóëèéí 7 äóãààð ç¿éëèéí 7.1.2 äàõü õýñýãò çààñíààð íýõýìæëýã÷ С.С-ын óëñûí òýìäýãòèéí õóðààìæèä òºëñºí 140,400 òºãðºãèéã òºðèéí ñàíãèéí îðëîãîä õýâýýð ¿ëäýýж, хариуцагч Г.О-ээс улсын тэмдэгтийн хураамж 70,200 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгосугай.

 

6. Ãýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 26 äóãààð ç¿éëä çààñíààð çîõèã÷èä íü õ¿¿õäýý ýð¿¿ë ÷èéðýã ºñãºí áîéæóóëàõ, ñýòãýõ¿éí õóâüä òºëºâø¿¿ëýõ, àñðàí õàìãààëàõ, òýæýýí òýòãýõ, ñóóðü áîëîâñðîë ýçýìø¿¿ëýõ, ¿íäýñíèé ¸ñ çàíøèë óëàìæëàëàà äýýäëýõ, õ¿¿õäèéí ýðõèéã õàìãààëàõ, õºäºëìºðèéí àíõíû äàäëàãà îëãîõ çýðýãò ýöýã ýõ òýãø ýðõ ýäýëæ, àäèë ¿¿ðýã õ¿ëýýõ ó÷ðûã äóðäñóãàé.

 

7. Гýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 26 äóãààð ç¿éëèéí 26.6-т çààñíààð ãýðëýëòýý öóöëóóëñàí ýöýã, ýõèéí õýí íýã íü íºãºө人 õ¿ëýýñýí ¿¿ðãýý õýðýãæ¿¿ëýõýä íü ñààä ó÷ðóóëàõûã õîðèãëîõ ó÷èðòàéã ìýäэãäñ¿ãýé.

 

8. Гýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 15 äóãààð ç¿éëèéí 15.1-т çààñíààð ãýðëýëòýý öóöëóóëñàí õ¿ì¿¿ñ ýâëýðñýíýý õàìòðàí èëýðõèéëæ, ººð õ¿íòýé ãýðëýýã¿é áîë ºðãºäºë ãàðãàí ãýðëýëòýý ñýðãýýæ áîëîõûã ìýäýãäñ¿ãýé.

 

9. Гэр бүлийн тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.9-д зааснаар гэрлэлт цуцалсан тухай шийдвэрийн хувийг хүчин төгөлдөр болсноос хойш ажлын гурван өдрийн дотор гэрлэлтийг бүртгэсэн ... хотын ... дүүргийн улсын бүртгэлийн байгууллагад явуулахыг шүүгчийн туслах Т.Тогтоход даалгасугай.

 

10. Èðãýíèé õýðýã ø¿¿õýä õÿíàí øèéäâýðëýõ òóõàé õóóëèéí 120 äóãààð ç¿éëèéí  120.2-ò çààñíààð çîõèã÷, òýäãýýðèéí òºëººëºã÷ áóþó ºì㺺ëºã÷ øèéäâýðèéã ýñ çºâøººðâºë ãàðäàí àâñíààñ õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð Дархан-Уул аймгийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд ãîìäîë ãàðãàõ ýðõòýéã äóðäñóãàé.

 

 

 

 

 

ÄÀÐÃÀËÀÃ× Ø¯¯Ã×                              З.ТУНГАЛАГМАА