2024         05           17                                     2024/ШЦТ/360

 

 

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

******* дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг Ерөнхий шүүгч Б.Батболор даргалж,

шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга М.Солонго,

улсын яллагч Л.Төгсжаргал

шүүгдэгч ******* нарыг оролцуулан тус шүүхийн танхимд нээлттэй хийсэн хуралдаанаар ******* дүүргийн прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.3 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт *******д холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж, эрүүгийн ******* дугаартай хэргийг 2024 оны 4 дүгээр сарын 16-ны өдөр хүлээн авч, хянан хэлэлцэв.

 

            Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт: 

            Монгол Улсын иргэн, 1988 оны 6 дугаар сарын 05-ны өдөр Улаанбаатар хотод төрсөн, 35 настай, эрэгтэй, дээд боловсролтой, гадаад хэл, аялал жуулчлалын менежер мэргэжилтэй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл 3, эх, ах нарын хамт ******* дүүргийн 5 дугаар хороо, 81 дүгээр байр, 21 тоотод оршин суун, урьд ял шийтгэлгүй, ******* овогт *******ын ******* /РД:*******/

 

Холбогдсон хэргийн талаар /яллах дүгнэлт дурдсанаар/:

Шүүгдэгч ******* нь 2021 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдрөөс 2022 оны 01 дүгээр сарын 31-ний өдрийн хооронд *******д Нийслэлийн эрүүл мэндийн газраас тусгай зөвшөөрөл гаргаж өгнө гэж хуурч, бодит байдлыг нуух замаар, төөрөгдөлд оруулж, *******ын ******* дүүргийн 21 дүгээр хороо, 2 дугаар хорооллын 1017 дугаар байрны 8 тоотод байрлах гэртээ байхдаа 2022 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдөр шилжүүлсэн 2,500,000 төгрөгийг, 2023 оны 01 дүгээр сарын 31-ний өдөр шилжүүлсэн 7,500,000 төгрөгийг тус тус өөрийн эзэмшлийн Худалдаа хөгжлийн банкны тоот дансаараа шилжүүлэн авч, үргэлжилсэн үйлдлээр залилсан гэмт хэрэгт холбогджээ.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Талуудын хүсэлтээр хэрэгт цугларсан дараах нотлох баримтуудыг шинжлэн судлав. Үүнд:

1. Шүүгдэгч *******ийн шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: “...Миний бие хохирлыг төлж барагдуулах мөнгө одоогоор байхгүй байгаа бөгөөд зарах тээврийн хэрэгсэл байсныг хохирогчид шилжүүлэхээр санал тавьсан боловч бэлэн мөнгө авна гэсэн. Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч байна...” гэсэн мэдүүлэг (шүүх хуралдааны тэмдэглэл),
2. Хохирогч  *******ын  мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...Би 2021 оны 06 дугаар сард нийгмийн эрүүл мэндийн үндэсний төвд эрдэм шинжилгээний ажилтнаар ажиллаж байхдаа 2021 оны 10 сард хувиараа бизнес эрхлэхээр болоод ариутгал халдваргүйтлийн үйл ажиллагаа эрхлэхээр тусгай зөвшөөрөл авах гэж Нийслэлийн эрүүл мэндийн газарт төсөл бичиж хүргүүлсэн боловч шийдэхгүй удаад байсан юм. Тэгтэл манай нөхрийн найз гэх Хосбаяр гэдэг хүн надтай уулзаж надад ******* гэж найз байдаг юм, тэр эрүүл мэндийн холбогдолтой үйл ажиллагаа эрхлүүлэх тусгай зөвшөөрөл гаргаж өгдөг юм гэж хэлэхээр нь би тэгвэл тэр хүнтэйгээ намайг холбоод өгөөч гэж хэлэхэд би асуугаад хэлье гэсэн. Хэд хоногийн дараа Хосбаяр манай нөхөрт хандан тусгай зөвшөөрөл гаргаж өгөхөд 10.000.000  төгрөг болох юм байна, зөвшөөрвөл 2022 оны 02 дугаар сард гарчих юм байна. Бүтэмжгүй болвол мөнгөө буцаагаад авчих юм байна гэж хэлсэн. Тэгээд 2021 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдөр *******ийн Худалдаа хөгжлийн банкны данс руу өөрийн дугаарын данснаас 2.500.000 төгрөг шилжүүлсэн. 2022 оны 01 дүгээр сарын 31-ний өдөр *******ийн Худалдаа хөгжиийн банкны тоот данс руу 7,500,000 төгрөгийг шилжүүлсэн. 2022 оны 02 сарын сүүлээр байх Нийслэлийн эрүүл мэндийн газраас  таны ирүүлсэн төсөл чинь шаардлага хангахгүй байна, таны материал тэнцсэнгүй гэсэн хариу ирэхээр нь Хосбаяр, ******* нар луу ярьж Нийслэлийн эрүүл мэндийн газраас  татгалзсан хариу ирлээ, бүтээж чадахгүй юм бол мөнгөө буцааж авъя гэж хэлэхэд удахгүй мөнгийг чинь буцаагаад өгье гэж хэлсээр байгаад өдийг хүрлээ. Сүүлд фэйсбоок болон утсаар  холбогдоход утсаа авахгүй блок хийхээр  нь цагдаагийн байгууллагад гомдол гаргаж байгаа юм. Би гэртээ буюу Хан-уул дүүрэг, 21 дүгээр хороо 2 хороолол, 1017-8 тоотод байхдаа шилжүүлсэн...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 17,19 дэх тал/
3. Гэрч ын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: Тухайн үед арван жилийн найз болох Хосбаяртай уулзаад ярьж байгаад эхнэртэйгээ хамтран ариутгалын компани байгуулах гээд тусгай зөвшөөрөл авахаар бичиг баримтаа  бүрдүүлж өгсөн байгаа талаар хэлсэн чинь Хосбаяр нь би Нийслэлийн эрүүл мэндийн газарт хүн таньдаг, би асуугаад, ямар үе шатандаа явж байгааг асуугаад өгье гэж хэлсэн. Тэгээд оройлцоогоор 10 орчим хоногийн дараа Хосбаяр надруу залгаад тусгай зөвшөөрөл гаргаж өгдөг найз байгаа, урьд тусгай зөвшөөрөл гаргаж өгч байсан гээд надад утасны дугаар өгсөн бөгөөд би тухайн үед холбогдоход ******* гэж байсан. Тухайн хүн утсаар холбогдоод ярихад танай материал чинь Нийслэлийн эрүүл мэндийн газарт байгаа юм байна, ямар ч байсан эхний ээлжид 2,500,000 төрөг болох юм байна, шинэ жил болж байсан учраас эрүүл мэндийн газар ажилдаг хүмүүстэй уулзаж, ярилцах хэрэгтэй байна гэхээр би эхнэртээ хэлээд манай эхнэр тухайн хүний данс руу 2,500,000 шилжүүлсэн юм. Тэгээд 1 сарын дараа дахиад ******* гэх хүн рүү холбогдоод зөвшөөрөл яагаад гарахгүй байгаа талаар асуусан чинь Нийслэлийн эрүүл мэндийн газарт ажиллдаг хүн нь халаа, сэлгээ ихтэй байгаа болохоор удаашралтай байна гэж хэлсэн. Тэгээд дахиад 1 сар орчмын дараа цагаан сарын битүүний өдөр холбогдоод 7,500,000 төгрөг явуулчих, ингээд нийт 10,000,000 төгрөгөөр болголоо, удахгүй зөвшөөрөл чинь гарна гэж хэлсэн. Тэгээд тэрнээс хойш зөвшөөрөл ч гараагүй.  Мөнгөө ч авч чадаагүй өдийг хүрсэн юм. 2021 оны 06 дугаар сар Нийслэлийн эрүүл мэндийн газраас төсөл чинь тэнцээгүй учраас, ирж материалаа аваарай гэж хэлээд очиж авсан юм...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 21-22 дахь тал/
4. Иргэний хариуцагч ын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...2021 оны намар ******* гэх хүнтэй танилцсан юм. Тухайн хүн надад нийслэлд ямар нэгэн тендер, зөвшөөрөл байвал яриулаад авч өгч болно шүү. Тийм хүн хайгаад олоод өгөөч гэж хэлсэн. Тэгээд би арван жилийн ангийн групп дээр тендер болон тусгай зөвшөөрөл гаргуулах хүн байна уу? гээд бичсэн чинь манай арван жилийн ангийн найз болох надтай холбогдоод манай гэр бүл Нийслэлийн эрүүл мэндийн газарт тусгай зөвшөөрөл авах гээд материалаа бүрдүүлэээд өгсөн чинь мөддөө зөвшөөрөл гарахгүй байна, чи нөгөө хүнтэйгээ яриад тус болооч гэж хэлсэн. Тэгээд *******д ын тусгай зөвшөөрлийн талаар хэлсэн чинь компанийнх нь регистрийн дугаарыг аваад болох юм байна, компанийн бичиг баримт бүрдүүлчих гэж хэлж байсан. Тухайн үед ******* нь надад комисс нь шинэчлэгдээд хүмүүс нь солигдоод байгаа юм байна, түр хүлээж бай гэж хэлсэн. Тэгээд 2022 оны 12 дугаар сарын 30-ны өдөр нөгөө комиссын гишүүд нь хуралдах гээд байх шиг байна урьдчилгаа 2,500,000 төгрөг шилжүүлчих гээд надад хэлснийг нь найз д хэлсэн юм. Тэгээд хэсэг чимээгүй алга болчихсон бөгөөд надаас асуугаад байхаар нь *******ээс дахин дахин асуусан чинь болоогүй гэсээр 2022 оны 01 дүгээр сарын 31-ний өдөр нөгөө хүмүүс нь баяр ёслол болох гээд зөвшөөрлийг чинь гялс гараад өгнө, үлдсэн 7,500,000 төгрөгөө шилжүүл гэж хэлснийг нь д хэлээд мөнгийг нь шилжүүлсэн байх, тухайн өдөр ******* хүн олж өгсөн гээд эхний урьдчилгаа дээрээс 200,000 төгрөг, дараагийн үлдэгдэл дээр 800,000 төгрөг нийт 1,000,000 төгрөг өгч байсан бөгөөд тухайн мөнгөнүүдийг миний дансаар авсан юм. Тэгээд тэрнээс хойш ямар ч холбоогүй болсон бөгөөд өдийг хүртэл зөвшөөрөл нь гараагүй мөнгийг нь ч буцааж өгөөгүй юм гэсэн...” /хх-ийн 24 дэх тал/
5. Мөрдөгч, цагдаагийн дэслэгч гийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: Уг үзлэгээр хохирогч н ын Хаан банкны тоот данснаас сэжигтэн *******ын *******ийн Худалдаа Хөгжлийн банкны тоот данс руу 2022 оны 01 дүгээр сарын 31-ний өдөр 2,500,000  төгрөг орсноос 2021 оны 12 дугаар  сарын 31-ний өдөр ы Хосбаярын Хаан банкны тоот дансруу 200,000 төгрөг орсон байх  бөгөөд бусад мөнгийг сэжигтэн ******* нь хувийн хэрэгцээндээ зарцуулсан нөхцөл байдал  тогтоогдож байна.  Мөн хохирогч н ын Хаан банкны тоот данснаас сэжигтэн *******ын *******ийн Худалдаа хөгжлийн банкны тоот данс руу 2022 оны 01 дүгээр сарын 31-ний өдөр ы Хосбаярын Хаан банкны тоот дансруу 800,000 төгрөг орсон байх бөгөөд бусад мөнгийг сэжигтэн ******* нь хувийн хэрэгцээндээ  зарцуулсан нөхцөл байдал тогтоогдож байна. Сэжигтэн ******* нь н аас нийт 10,000,000 төгрөгийг 2 удаагийн гүйлгээгээр заллин мэхэлж авч, 1,000,000 төгрөгийг ы Хосбаярт өгч, 9,000,000 төгрөгийг хувийн хэрэгцээндээ зарцуулсан нөхцөл байдал тогтоогдож байна...” гэсэн дансны хуулганд үзлэг хийсэн тухай тэмдэглэл /хх-ийн 30-31 дэх тал/
6. Шүүгдэгч *******ийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд яллагдагчаар өгсөн: “...2021 оны 10 дугаар сард санагдаж байна. Хосбаяр гэдэг хүн надтай холбогдоод Нийслэлийн эрүүл мэндийн газраас ариутгалын тусгай зөвшөөрөл авах хэрэгтэй байна, чамд таньдаг хүн байна уу гэхээр нь хүнээс асууж лавлая гэж хэлсэн. Тэгээд зүс таних Ганзоо гэх ахтай тааралдаад тусгай зөвшөөрөл авах боломжтой байгаа юу, таньдаг мэддэг хүн байна уу гээд асуусан чинь болох байх, хүнээс асууя гэж хэлсэн. Тэгээд 2021 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдөр урьдчилгаа өгөх юм бол хүмүүстэй уулзаад зөвшөөрлийг нь гаргаад өгнө гэж хэлсэн. Тэгээд би өөрийнхөө дугаартай Худалдаа хөгжлийн банкны дансаар 2,500,000 төгрөгийг бэлнээр АТМ-аас аваад Ганзоо ахтай уулзаад бэлнээр өгсөн. Тэгээд зөвшөөрөл гарахыг нь хүлээсэн бөгөөд 2022 оны 01 дүгээр сарын 31-ний өдөр үлдэгдэл мөнгийг нь одоо авмаар байна гээд Ганзоо ах надад хэлэхээр нь би өөрийн данс руу 7,500,000 төгрөг шилжүүлж аваад Хосбаяр гэдэг найз руугаа 1,000,000 төгрөг шилжүүлээд, өөрөө 1,000,000 төгрөгийг дансандаа үлдээж аваад үлдсэн 5,500,000 төгрөгийг бэлнээр аваад Ганзоо ахад өгсөн. Тэгээд тэрнээс хойш Ганзо гэх ахтай огт холбогдож чадаагүй, одоо хаана юу хийж байгааг нь мэдэхгүй, бүтэн нэрийг нь ч мэдэхгүй байна...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 145-146 дахь тал/,
7.   *******ын *******ийн Худалдаа хөгжлийн банкны тоот дансны хуулга /хх-ийн 34-62 дугаар хуудас/,
8. *******ын *******ийн Хаан банкны тоот дансны хуулга /хх-ийн 65-90 дэх тал/

 

            Хавтаст хэрэгт авагдсан шүүгдэгч нарын хувийн байдалтай холбоотой болон бусад нотлох баримтууд:

Шүүгдэгчийн иргэний оршин суугаа газрын хаягийн лавлагаа /хх-ийн 128 дахь тал/, эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан эсэх лавлагаа /хх-ийн 126 дахь тал/, иргэний үнэмлэхний лавлагаа /хх-ийн 129 дэх тал/, гэрлэсний бүртгэлгүй лавлагаа /хх-ийн 130 дахь тал/, жолоочийн лавлагаа, мэдээлэл /хх-ийн 131 дэх тал/, нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн талаарх тодорхойлолт /хх-ийн 132 дахь тал/

 

1. Гэм буруугийн талаар:

 

            Шүүхээс тогтоосон хэргийн үйл баримт:

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч ******* нь тусгай зөвшөөрөл гаргаж өгнө гэж хуурч, хохирогч *******аас 9,000,000 төгрөг авч залилсан үйл баримт тогтоогдлоо.

Тодруулбал, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.3 дугаар зүйлд заасан “Залилах” гэмт хэрэг нь обьектив шинж буюу үйлдлийн аргын хувьд бусдыг хуурч, эсхүл баримт бичиг, эд зүйл, цахим хэрэгсэл ашиглаж, эсхүл зохиомол байдлыг зориудаар бий болгох, сүсэг бишрэлийг далимдуулах, бодит байдлыг нуух замаар бусдыг төөрөгдөлд оруулж, эсхүл нэр хүнд, урьдын харилцааны явцад бий болсон итгэлийг урвуулан ашиглаж эзэмшигч, өмчлөгчийн эд хөрөнгө, эд хөрөнгийн эрхийг шилжүүлэн авдгаараа бусад өмчлөх эрхийн эсрэг гэмт хэргээс ялгагддаг онцлогтой.

“Хуурах” гэж бусдын эд хөрөнгө, өмчлөх эрхийг өөртөө хууль бусаар олж авахын тулд үгээр буюу үйлдлээр эзэмшигч, өмчлөгчийг төөрөгдүүлэхийг,

“Зохиомол байдлыг бий болгох” гэж эд хөрөнгийн эзэмшигч, өмчлөгчийг төөрөгдүүлэх, хууран мэхлэхийн тулд зохиомол байдлыг зориуд бий болгохыг тус тус ойлгоно.

Эрүүгийн хуулийн тусгай ангид заасан нийгэмд аюултай гэм буруутай үйлдэл, эс үйлдэхүйг болон мөн хуулийн тусгай ангид заасан тохиолдолд гэм буруутай үйлдэл, эс үйлдэхүйн улмаас хохирол, хор уршиг учирсныг гэмт хэрэгт тооцохоор хуульчлагдсан.

            Шүүгдэгч *******ийн тусгай зөвшөөрөл гаргаж өгнө, таньдаг хүн байгаа гэж хуурч, “...Удахгүй гарна гэсэн, комисс нь шинэчлэгдээд хүмүүс нь солигдоод байгаа юм байна, түр хүлээж бай...” гэх зэргээр зохиомол байдлыг бий болгож, хохирогчоос эд хөрөнгийг авах зорилгоор худал хэлж, эргэн төлөх санаа зорилго агуулалгүй, өөрийн дансаар  бусдаас мөнгө шилжүүлэн авсан уг үйлдэл нь хуурч, цахим хэрэгсэл ашиглаж, бодит байдлыг нуух замаар бусдыг төөрөгдөлд оруулж  эзэмшигчийн эд хөрөнгийг өөртөө шилжүүлэн авсан гэмт хэргийн шинжийг  хангасан байна гэж дүгнэлээ.

Дээрх залилах үйлдлийг шүүгдэгч амар хялбар аргаар мөнгө олох гэсэн зорилготой, шууд санаатай, шунахай сэдэлттэй ба өөрийн үйлдэл хууль бус болохыг мэдсээр байж, ухамсарлаж, хүсэж үйлдсэн, хохирол, хор уршигт зориуд хүргэсэн, сэтгэцийн хувьд эрүүл, хэрэг хариуцах чадваргүй гэх үндэслэл тогтоогдоогүй бөгөөд насанд хүрсэн, өөрийн үйлдлийн нийгэмд аюултай шинж чанарыг ухамсарлаж байсан тул Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.3 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар гэм буруугийн шууд санаатай хэлбэртэй байна гэж шүүх дүгнэв.

Шүүгдэгчийн дээрх үйлдэл нь хэрэгт авагдсан хохирогч С., гэрч , иргэний хариуцагч нарын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн мэдүүлэг, шүүгдэгчийн дансны хуулга, түүний шүүхийн хэлэлцүүлэгт гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн тайлбар зэрэг баримтуудаар нотлогдон тогтоогдож байна.

  Шүүгдэгчийн гэм буруутайг нотолсон дээрх баримтууд нь хэрэгт хамааралтай, агуулгын хувьд зөрүүгүй, үйл баримтыг хангалттай тогтоосон, нотлох баримт цуглуулах, бэхжүүлэх талаарх журам шаардлагыг зөрчсөн, хэргийн оролцогчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчсөн, хязгаарласан зөрчил тогтоогдоогүй тул хууль ёсны, үнэн зөв баримтууд гэж үнэлж, шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болгосон болно.

  Түүнчлэн хавтаст хэрэгт авагдсан баримтуудад тулгуурлан хэргийн газар болсон гэх үйл баримтад дүгнэлт хийхэд гэмт хэрэг гарсан байдал, гэмт хэрэг гарах болсон шалтгаан, хэн үйлдсэн, гэмт хэргийн сэдэлт, гэм буруугийн хэлбэр зэргийг хангалттай тогтоож ирүүлсэн гэж үзэж хэргийг шийдвэрлэлээ.

  Эрүүгийн хуулийн 8.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт “...Түүнчлэн гэмт хэргийн улмаас учирсан эд хөрөнгийн болон эд хөрөнгийн бус хохирлыг хууль ёсоор хариуцвал зохих хүн, хуулийн этгээдийг иргэний хариуцагчаар татан оролцуулж болно” гэж заасны дагуу тус дүүргийн 2024 оны 03 дугаар сарын 30-ны өдрийн иргэний хариуцагчаар татах тухай мөрдөгчийн тогтоолоор ыг иргэний хариуцагчаар татсан нь үндэслэлтэй байна.

  Хэрэгт авагдсан баримтууд болох шүүгдэгчийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...би өөрийн данс руу 7,500,000 төгрөг шилжүүлж аваад Хосбаяр гэдэг найз руугаа 1,000,000 төгрөг шилжүүлээд...” гэсэн,

  иргэний хариуцагч ын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...******* хүн олж өгсөн гээд эхний урьдчилгаа дээрээс 200,000 төгрөг, дараагийн үлдэгдэл дээр 800,000 төгрөг нийт 1,000,000 төгрөг өгч байсан бөгөөд тухайн мөнгөнүүдийг миний дансаар авсан...” гэсэн мэдүүлэг,

  Мөрдөгч, цагдаагийн дэслэгч гийн: Уг үзлэгээр хохирогч н ын Хаан банкны тоот данснаас сэжигтэн *******ын *******ийн Худалдаа Хөгжлийн банкны тоот данс руу 2022 оны 01 дүгээр сарын 31-ний өдөр 2,500,000  төгрөг орсноос 2021 оны 12 дугаар  сарын 31-ний өдөр ы Хосбаярын Хаан банкны тоот дансруу 200,000 төгрөг орсон...Мөн хохирогч н ын Хаан банкны тоот данснаас сэжигтэн *******ын *******ийн Худалдаа хөгжлийн банкны тоот данс руу 2022 оны 01 дүгээр сарын 31-ний өдөр ы Хосбаярын Хаан банкны тоот дансруу 800,000 төгрөг орсон...” гэсэн дансны хуулганд үзлэг хийсэн тухай тэмдэглэл зэргээс үзэхэд шүүгдэгч ******* нь залилах гэмт хэргийн улмаас хууль бусаар олж авсан эд хөрөнгөнөөс иргэний хариуцагч т шилжүүлсэн нь тогтоогдож байх тул гэмт хэргийн улмаас учирсан эд хөрөнгийг хариуцвал зохих этгээд гэж үзлээ.

  Түүнчлэн Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.2 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэгт “Энэ хуулийн тусгай ангид заасан нэг гэмт хэргийн шинжийг хэд хэдэн удаагийн үйлдэл, эс үйлдэхүйгээр хангасан байвал үргэлжилсэн нэг гэмт хэрэг үйлдсэнд тооцно” гэж хуульчилсан бөгөөд шүүгдэгч *******  нь хоёр удаагийн үйлдлээр хохирогч С.ын данснаас өөрийн данс руу мөнгө шилжүүлж авсан байх тул үргэлжилсэн үйлдлээр залилах гэмт хэргийг үйлдсэн гэж үзэх үндэслэлтэй байна.

            Иймд шүүгдэгч *******ийг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.2 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэгт заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.3 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар үргэлжилсэн үйлдлээр залилах гэмт хэргийг хуурч, зохиомол байдлыг бий болгон бодит байдлыг нуух замаар бусдыг төөрөгдөлд оруулж, урьдын харилцааны явцад бий болсон итгэлийг урвуулан ашиглаж эзэмшигч, өмчлөгчийн эд хөрөнгийг шилжүүлэн авсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож шийдвэрлэв.

2. Хохирол, хор уршгийн тухай:

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.5 дугаар зүйлд “Энэ хуулийн тусгай ангид заасан гэмт хэргийн улмаас хүний амь нас, эрүүл мэнд, эд хөрөнгө, бусад эрх, эрх чөлөө, нийтийн болон үндэсний ашиг сонирхол, аюулгүй байдалд шууд учирсан үр дагаврыг гэмт хэргийн хохирол гэж, ...гэмт хэрэг үйлдэж хохирол учруулсны улмаас үүссэн үр дагаврыг гэмт хэргийн хор уршиг гэж тодорхойлсон бөгөөд Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1 дэх хэсэгт “Бусдын эрх, амь нас, эрүүл мэнд, нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүнд, эд хөрөнгөд хууль бусаар санаатай буюу болгоомжгүй үйлдэл /эс үйлдэхүй/-ээр гэм хор учруулсан этгээд уг гэм хорыг хариуцан арилгах үүрэгтэй.” гэж хуульчилсан.

Энэ гэмт хэргийн улмаас хохирогч С.д 10,000,000 төгрөгийн хохирол учирсан бөгөөд үүнээс шүүгдэгч ******* 9,000,000 төгрөг, иргэний хариуцагч 1,000,000 төгрөгийг төлж барагдуулаагүй байна.

 

3.   Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх талаар:

 

              Улсын яллагч шүүхийн хэлэлцүүлэгт: “Шүүгдэгч *******д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.3 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 2000 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 2.000.000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулах саналтай”,

              Шүүгдэгч шүүхийн хэлэлцүүлэгт: “Би хохирогчийн хохирол төлбөрийг төлж барагдуулна” гэсэн саналыг тус тус гаргажээ.

              Шүүгдэгч *******ийн  үйлдэлд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5, 6.6 дугаар зүйлд заасан эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй болохыг дурдах нь зүйтэй.

  Шүүхээс ял оногдуулахдаа Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Шүүх гэмт хэрэг үйлдсэн хүнд энэ хуулийн ерөнхий ангид заасан үндэслэл, журмын дагуу тусгай ангид заасан төрөл, хэмжээний дотор эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ” гэж, мөн зүйлийн 2 дахь хэсэгт “Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхэд гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, гэмт хэрэг үйлдсэн хүний хувийн байдал, эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь харгалзан үзнэ” гэж заасныг тус тус баримтлан шүүгдэгч *******ийн анх удаа хөнгөн гэмт хэрэг үйлдсэн, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, түүний хувийн байдал /хохирол төлбөрийг төлж барагдуулаагүй, эрхэлсэн тодорхой ажилтай гэх боловч баримтаар тогтоогдоогүй/ зэргийг харгалзан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.3 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 6 сарын хугацаагаар зорчих эрх хязгаарлах ял шийтгэж Улаанбаатар хотын ******* дүүргийн нутаг дэвсгэрээс гарахыг хязгаарлаж, түүнд хяналт тавихыг Нийслэлийн шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газар даалгаж шийдвэрлэв.

              Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.4 дүгээр зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар ялтан зорчих эрх хязгаарлах ялыг шүүхээс тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол хорих ялаар сольж эдлүүлдэг болохыг тайлбарласан болно.

 

4. Бусад асуудлаар:

Шүүгдэгч *******д холбогдох иргэний бичиг баримт шүүхэд шилжиж ирээгүй, бусдад төлөх төлбөргүй, цагдан хоригдсон хоноггүй, гаргуулбал зохих хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардал, төлбөргүй, битүүмжлэгдсэн хөрөнгөгүй, энэ хэрэгт шийдвэрлэвэл зохих эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн зүйлгүй болохыг дурдав.

 

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2 дугаар зүйлийн 1, 4 дэх хэсэг, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10 дугаар зүйлүүдэд заасныг тус тус удирдлага болгон

 

ТОГТООХ нь:

 

            1. Шүүгдэгч ******* овогт *******ын *******ийг Эрүүгийн хууилйн ерөнхий ангийн 2.2 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэгт заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.3 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар хуурч, зохиомол байдлыг зориудаар бий болгох, бодит байдлыг нуух замаар бусдыг төөрөгдөлд оруулж, эзэмшигч, өмчлөгчийн эд хөрөнгийг шилжүүлэн авсан гэм буруутайд тооцсугай.

            2. Шүүгдэгч ******* овогт *******ын *******ийг Эрүүгийн хууилйн ерөнхий ангийн 2.2 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэгт заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.3 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 6 сарын хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах ял шийтгэсүгэй.

            3. Шүүгдэгч *******ийг Улаанбаатар хотын ******* дүүргийн нутаг дэвсгэрээс гарахыг хориглож, түүнд хяналт тавихыг Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газарт даалгасугай.

            4. Шүүгдэгч *******д холбогдох иргэний бичиг баримт шүүхэд шилжиж ирээгүй, гаргуулбал зохих хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардал төлбөргүй, битүүмжлэгдсэн хөрөнгөгүй, энэ хэрэгт шийдвэрлэвэл зохих эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн зүйлгүй болохыг дурдсугай.

            5. Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1, 510 дугаар зүйлийн 510.1 дэх хэсэгт тус тус зааснаар шүүгдэгч *******ээс 9,000,000 төгрөг, иргэний хариуцагч аас 1,000,000 төгрөг тус тус гаргуулж хохирогч *******д олгосугай.

            6. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.5 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэгт зааснаар ялтан зорчих эрх хязгаарлах ялыг шүүхээс тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол хорих ялаар сольж эдлүүлдэг болохыг *******д сануулсугай.       

            7. Шийтгэх тогтоол нь уншин сонсгосноор хүчинтэй болохыг мэдэгдсүгэй.

            8. Шүүгдэгч, хохирогч, тэдгээрийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрвөл өөрөө гардан авсан өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор давж заалдах журмаар Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах, улсын яллагч, түүний дээд шатны прокурор мөн хугацаанд эсэргүүцэл бичих эрхтэйг танилцуулсугай.

            9. Эрх бүхий этгээд давж заалдах журмаар гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичсэн тохиолдолд шийтгэх тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол хүчин төгөлдөр болох хүртэлх хугацаанд *******д авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.  

 

 

 

 

 

    ДАРГАЛАГЧ

                            ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ                               Б.БАТБОЛОР