| Шүүх | Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ |
|---|---|
| Шүүгч | Лхагвасүрэнгийн Ариунцэцэг |
| Хэргийн индекс | 142/2021/00416/И |
| Дугаар | 142/ШШ2021/00223 |
| Огноо | 2021-02-25 |
| Маргааны төрөл | Бусад хуулиар, |
Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр
2021 оны 02 сарын 25 өдөр
Дугаар 142/ШШ2021/00223
МОНГОЛ*******УЛСЫН*******НЭРИЙН*******ӨМНӨӨС
Орхон*******аймаг*******дахь*******Сум*******дундын*******иргэний*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******шүүгч*******Л.Ариунцэцэг*******даргалж*******тус*******шүүхийн*******танхимд*******хийсэн*******шүүх*******хуралдаанаар,
Нэхэмжлэгч: Улаанбаатар*******хот,*******Хан-Уул*******дүүрэг,*******18*******дугаар*******хороо,*******Хүннү 2222 хотхон*******107а*******байрны*******6а*******тоотод*******оршин*******суух*******-гийн*******нэхэмжлэлтэй,
Хариуцагч: Орхон*******аймаг,*******Баян-Өндөр*******сум,**************,*******-т*******холбогдох,
Нэмэлт*******зардал*******8*******810*******680*******төгрөг*******гаргуулах*******тухай*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагыг*******2020*******оны*******12*******дугаар*******сарын*******24-ний*******өдөр хүлээн*******авч*******хянан*******хэлэлцэв.
Шүүх*******хуралдаанд:*******нэхэмжлэгч**************/Улаанбаатар*******хотоос*******онлайнаар/,*******нэхэмжлэгчийн*******өмгөөлөгч**************/Улаанбаатар*******хотоос*******онлайнаар/,*******хариуцагчийн*******итгэмжлэгдсэн*******төлөөлөгч*******,*******шүүх*******хуралдааны*******нарийн*******бичгийн*******дарга*******Г.Нямсүрэн*******нар*******оролцов.
ТОДОРХОЙЛОХ*******НЬ:
Нэхэмжлэгч**************шүүхэд*******гаргасан*******нэхэмжлэлдээ*******болон*******шүүх*******хуралдаанд*******тайлбарлахдаа:*******Миний*******бие**************нь*******тэй*******2007*******оноос*******хамтран*******амьдарч*******2008*******оны*******05*******дугаар*******сарын*******17-нд*******охин*******ыг*******төрүүлсэн.*******Бид*******2008*******оны*******10*******дугаар*******сарын*******21-нд*******албан*******ёсоор*******гэр*******бүл*******болсон*******боловч**************охиноо*******төрснөөс*******хойш*******ааш*******зан*******нь*******илт*******хувирч,*******архи*******ууж,*******олон*******хоног*******гадуур*******хонож,*******охин*******бид*******хоёрыг*******2009*******оны*******12*******дугаар*******сард*******өвлийн*******хүйтэнд*******гэрээсээ*******хөөсөн.*******Тэр*******үеэс*******хойш*******бид*******дахиж*******уулзалдаагүй*******тусдаа*******амьдрах*******болсон.*******Тусдаа*******амьдарснаас*******хойш**************нь*******нэг*******ч*******удаа*******охиндоо*******анхаарал*******халамж*******тавьж*******байгаагүйгээс*******гадна*******холбоо*******барихгүй*******сураггүй*******алга*******болсон.*******Энэ*******үеэс*******хойш*******би*******охиноо*******ганцаараа*******өсгөн*******хүмүүжүүлж,*******асран*******халамжилж,*******тэжээн*******тэтгэж,*******сурч*******боловсрох,*******тав*******тухтай*******амьдран*******суух*******бүхий*******л*******нөхцлөөр*******хангаж*******ирсэн.*******2018*******онд*******ийн*******сургийг*******гаргаж*******эрэн*******сурвалжлуулж*******олсон*******бөгөөд*******2018*******оны*******11*******дүгээр*******сард*******Орхон*******аймаг*******дахь*******Сум*******дундын*******иргэний*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхэд*******гэрлэлт*******цуцлуулах,*******хүүхдийн*******асрамж*******тогтоолгох,*******тэтгэлэг*******гаргуулах,*******нэмэлт*******тэтгэлэг*******болох*******сургалтын*******төлбөрийн*******50*******хувийг*******гаргуулах*******нэхэмжлэлийн*******шаардлага*******гаргасан.*******Нэхэмжлэлийн*******шаардлагын*******дагуу*******тус*******шүүхээс*******№142/ШШ2019/00480*******тоот*******шүүхийн*******шийдвэр*******гарч*******гэрлэлтээ*******цуцлуулан,*******охиноо*******өөрийн*******асрамжид*******үлдээж,*******амьжиргааны*******доод*******түвшингээр*******хүүхдийн*******тэтгэлэг*******тогтоолгон*******2018*******оны*******5*******дугаар*******ангийн*******сургалтын*******төлбөрийн*******50*******хувь*******болох*******2*******500*******000*******төгрөгийг*******гаргуулан*******авсан.*******Охин**************нь*******2018*******оноос*******Гёте*******сургуульд*******сурч*******байгаа*******бөгөөд*******одоо*******тус*******сургуулийн*******7а*******ангид*******суралцаж*******байна.*******ийн*******одоо*******төлж*******буй*******амьжиргааны*******доод*******түвшингээр*******тогтоосон*******хүүхдийн*******тэтгэлэг*******нь*******охины*******маань*******хоол*******ундны*******төлбөрт*******нь*******арай*******гэж*******хүрэлцдэг.*******Үүнээс*******гадна*******хувцас*******хунар*******гэх*******мэт*******хүний*******хэрэгцээний*******зайлшгүй*******зардлууд*******маш*******их*******гардаг. Гэр*******бүлийн*******тухай*******хууль*******болон*******Хүүхдийн*******эрхийн*******тухай*******хуульд*******зааснаар*******хүүхдийг*******суурь*******боловсрол*******эзэмшүүлэх,*******сурах*******нөхцөл*******боломжоор*******хангах*******нь*******эцэг*******эхийн*******үүрэг*******байдаг*******ба*******хэдийгээр*******бид*******гэр*******бүлээ*******цуцлуулсан*******ч*******эцэг*******хүүхдийн*******харилцаа*******хэвээр*******үргэлжилж*******энэхүү*******үүрэг*******хэвээр*******хадгалагддаг*******учир*******хариуцагчаас*******нэмэлт*******зардал*******гаргуулах*******нэхэмжлэлийн*******шаардлага*******гаргаж*******байна.*******Гэр*******бүлийн*******тухай*******хуульд*******заасны*******дагуу*******нэмэлт*******зардал*******болох*******хүүхдийн*******сургалтын*******төлбөр*******болон*******сурахтай*******холбоотой*******нэмэлт*******зардлууд,*******эмчилгээний*******төлбөрүүдээс*******H.Төрбилэгт*******ногдох*******50*******хувийн*******төлбөрийг*******нэхэмжилж*******байна.Үүнд:*******2019-2020*******оны*******хичээлийн*******жилийн*******сургалтын*******төлбөр*******/6-р*******анги/-ийн*******50*******хувь*******болох*******3*******000*******000*******төгрөг,*******2020-2021*******оны*******хичээлийн*******жилийн*******сургалтын*******төлбөр*******/7-р*******анги/-ийн*******50*******хувь*******болох*******3*******000*******000*******төгрөг,*******5-7-р*******ангийн*******автобусны*******төлбөрийн*******50*******хувь*******болох*******607*******500*******төгрөг,*******сурах*******үйл*******ажиллагаатай*******холбоотой*******заавал*******төлөгдөх*******нэмэлт*******зардал*******болох*******сурах*******бичиг,*******дүрэмт*******хувцас,*******дугуйлангийн*******төлбөрийн*******50*******хувь*******болох*******724*******860*******төгрөг,*******5-7-р*******ангийн*******зайлшгүй*******хамрагдах*******ёстой*******үйл*******ажиллагааны*******зардал*******болох*******ангийн*******хуримтлал,*******анги*******засварын*******төлбөр,*******хонхны*******баяр,*******шинэ*******жил,*******намрын*******аялалын*******төлбөрийн*******50*******хувь*******болох*******325*******000*******төгрөг,*******охин*******ын*******эмчилгээний*******төлбөрийн*******50*******хувь*******болох*******1*******153*******320*******төгрөг,*******эцэг*******т*******ногдох*******8*******810*******680*******төгрөгийн*******нэмэлт*******зардал*******гаргуулах*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагыг*******гаргаж*******байна*******гэв.
Хариуцагч Н.Төрбилэг шүүхэд*******ирүүлсэн*******хариу*******тайлбартаа болон*******итгэмжлэгдсэн*******төлөөлөгч Р.Нямцэрэн шүүх*******хуралдаанд*******тайлбарлахдаа:*******Орхон*******аймаг*******дахь*******Сум*******дундын*******Иргэний*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******2019*******оны*******04*******дүгээр*******сарын*******18-ны*******142/ШШ2019/00480*******тоот*******шийдвэрээр*******Ганбаатарын*******Мөнхзаяа*******бидний*******гэрэлтийг*******цуцалж,*******миний*******бие*******охин Т.Золжаргалд*******сургалтын*******төлбөрийн*******2*******500*******000*******төгрөг,*******хүүхдийн*******тэтгэлэгт*******3*******491*******000*******төгрөг*******нийт*******5*******991*******000*******төгрөг*******төлөхөөр,*******мөн*******охин*******Золжаргалыг*******эх*******Мөнхзаяагийн*******асрамжид*******үлдээж*******сар*******бүр*******амьжиргааны*******баталгаажих*******түвшингийн*******50*******хувиар*******хүүхдийн*******тэтгэлэг*******төлөхөөр*******шийдвэрлэгдсэн*******ба*******энэ*******шийдвэр*******Орхон*******аймгийн*******Иргэний*******хэргийн*******давж*******заалдах*******шатны*******шүүхийн*******2019*******оны*******06*******дугаар*******сарын*******04-ний*******83*******тоот*******магадлалаар*******хэвээр*******батлагдсан.*******Шүүхийн*******шийдвэрийн*******дагуу*******миний*******бие*******нь:
-*******Төлбөрийн*******5*******991*******000*******төгрөгийг*******д*******тэмдэгтийн*******хураамж*******110*******808*******төгрөгийн*******хамт*******2019*******оны*******08*******дугаар*******сард*******төлж*******дуусган*******шүүхийн*******шийдвэр*******бүрэн*******биелэгдсэн /Баримтыг*******хавсаргав/,
-*******Мөн*******хүүхдийн*******тэтгэлэгт*******2019*******оны*******08*******дугаар*******сарын*******20-ны*******өдөр*******958*******756*******төгрөгийг*******шийдвэр*******гүйцэтгэгч*******Б.Гантулгад*******бэлнээр,*******мөн*******сар*******бүр*******цалин*******хөлснөөсөө*******сард*******217*******900*******төгрөгөөр*******5*******сар*******буюу*******1*******089*******500*******төгрөг,*******сар*******бүр*******230*******000*******төгрөгөөр*******11*******сар*******буюу*******2*******530*******000*******төгрөгийг*******төлөөд*******байна.*******Өнөөдөр*******2021*******оны*******1*******дүгээр*******сарын*******230*******000*******төгрөг*******татагдаж*******ШШГА-ны*******дансанд*******орж*******байгааг*******тооцвол*******би*******2019*******оны*******08*******сараас*******хойш*******/*******5*******991*******000*******+*******110*******808+*******958*******756*******+*******1*******089*******000*******+*******2*******760*******000/*******бүгд*******10*******909*******564*******төгрөг*******төлеөд /баримтуудыг*******хавсаргав/*******байна.Г.Мөнхзаяагийн*******нэхэмжлэлд*******дараах*******зүйл*******багтжээ. Золжаргалын*******2019-2020*******оны*******хувийн*******сургуулийн*******сургалтын*******төлбөрийн*******50*******хувь*******3*******000*******000 төгрөг, Золжаргалын*******2020-2021*******оны*******хувийн*******сургуулийн*******сургалтын*******төлбөрийн*******50*******хувь*******3*******000*******000*******төгрөг, сургуулийн*******автобусны*******төлбөр*******607*******500*******төгрөг, сургалтын*******үйл*******ажиллагааны*******зардал*******724*******860*******төгрөг, бусад*******үйл*******ажиллагааны*******зардал*******325*******000*******төгрөг, 2018*******оны*******05*******сард*******"Гурван*******гал"*******эмнэлэгт*******эмчлүүлсний*******төлбөр*******1*******153*******320*******төгрөг,*******эдгээр*******бүгд*******8*******810*******680*******төгрөг*******нэхэмжилжээ. Сургалтын*******төлбөр,*******сүргалтын*******үйл*******ажиллагаатай*******холбоотой*******зардлуудад*******тусад*******нь*******зохих*******тайлбар,*******үндэслэлийг*******шүүх*******хуралдаанд*******итгэмжлэгдсэн*******төлөөлөгчөөрөө*******дамжуулан*******гаргана. Эмчилгээ,*******эрүүл*******мэндийн*******үйлчилгээний*******төлбөрийг*******дараах*******үндэслэлээр*******одоо*******нөхөн*******төлөх*******үндэслэлгүй*******гэж*******үзэж*******байна.
1.*******Нэхэмжилсэн*******дүнд*******хамаарах*******2*******306*******640*******төгрөгийн*******зардлаас*******шүүхэд*******ирүүлсэн*******"Гурван*******гал"*******эмнэлгийн*******2018 оны 05*******дугаар*******сарын*******06-ны*******35*******000*******төгрөг,*******2018*******оны*******05*******дугаар*******сарын*******09-ний*******30*******000*******төгрөг,*******467*******000*******төгрөг*******нь*******санхүүгийн*******анхан*******шатны*******баримттай*******байна.
2.*******2018*******онд*******гарсан*******эмнэлгийн*******үйлчилгээний*******зардлыг**************2019*******онд*******т*******холбогдуулан*******29*******856*******950*******төгрөгийн*******нэхэмжлэл*******гаргахдаа*******нэхэмжлээгүй*******байна.
3.*******Эмнэлгийн*******үйлчилгээний*******зардлын*******задаргаа*******гэх*******зүйлийн*******үзэхэд*******үзлэг,*******шинжилгээ,*******эм*******тариа*******гэсэн*******зүйлүүд*******байх*******бөгөөд*******энэ*******талаар**************би*******одоо*******анх*******мэдэж*******байгаа*******ба*******хувийн*******эмнэлэгт*******урьдчилан*******сэргийлэх*******байдлаар*******үзүүлсэн*******асран*******хамгаалагчийн*******сайн*******дурын*******үйлчилгээ*******гэж*******үзэж*******байна.
4.*******Шүдний*******эмчилгээний*******467*******000*******төгрөгийн*******хувьд*******эргэлзээтэй*******байна.
5.*******Монгол*******улсад*******мөрдөж*******байгаа*******хууль*******тогтоомжоор**************эрүүл*******мэндийн*******үйлчилгээг*******Эрүүл*******мэндийн*******даатгалаар*******авах*******боломжтой*******ба*******хэрэв*******төлбөрт*******үйлчилгээг*******сонгосон*******бол*******асран*******хамгаалагчийн*******сайн*******дурын*******эрх*******тул*******Гэр*******бүлийн*******тухай*******хуулийн*******48*******дугаар*******зүйлийн*******48.1-д*******заасан*******гарсан*******зардлыг*******хариуцуулах*******онцгой*******нөхцөлд*******хамаарахгүй. Дүгнэн*******үзэхэд*******миний*******нэгэнт*******төлсөн*******10*******909*******564*******төгрөгөөс*******шүүхийн*******шийдвэрт заасан*******2018-2019*******оны*******сургалтын*******төлбөр*******2 500*******000 төгрөгийг*******хасвал*******8*******409*******564 төгрөг*******үлдэх*******бөгөөд*******үүнийг*******тооцвол*******төлөх*******төлбөр*******байхгүй*******байх*******үндэстэй*******байна. Н.Төрбилэг*******миний*******хувьд*******гаас*******гэрлэлт*******цуцлуулсан*******нь*******ялт*******хэрэг*******биш*******бөгөөд*******охин*******Золжаргалын*******өмнө*******болон*******хууль*******шүүхийн*******өмнө*******бид*******адил*******тэгш*******эрх,*******үүрэгтэй. Монгол*******улс*******Үндсэн*******хуульд*******заасан*******ёсоор*******иргэддээ*******суурь*******боловсролыг*******үнэ*******төлбөргүй*******олгодог*******тогтсон*******боловсролын*******тогтолцоотой*******байхад*******өөрөө*******боломжтой*******гэж*******үзэж*******дангаар*******шийдвэр*******гаргасан*******төлбөртэй*******боловсролын*******үйлчилгээг**************өөрөө*******хариуцна*******гэж*******тооцож Гётё дунд*******сургуулийн*******2020*******оны*******11*******дүгээр*******сарын*******12-ны*******тодорхойлолтоор*******төлбөрөө*******бүрэн*******хариуцаж*******төлбөрийн*******үлдэгдэлгүй болсон*******байна. H.Төрбилэг*******миний*******хувьд*******гаас*******гэрлэлтээ*******цуцлуулсан*******тул*******одоо*******нэгэнт*******гэр*******бүлтэй*******хүүхэдтэй*******болсон*******ба*******амьдралаа*******болгож*******босгохын*******тулд*******цалингийн*******зээлийн*******үлдэгдэл*******23*******833*******329.28*******төгрөгийн*******өртэй*******байна.*******Би*******сарын*******1*******780*******000*******төгрөгийн*******цалинтай*******ба*******үүнээсээ*******Золжаргалын*******тэтгэлэгт*******сард*******230*******000*******төгрөг,*******зээл,*******зээлийн*******хүүд*******1*******038*******191.95*******төгрөг*******төлж*******байгаа*******нөхцөл*******байдлыг*******тайлбарлах*******байна*******гэв.
Шүүх*******зохигчдын*******тайлбар*******болон*******хэрэгт*******цугларсан нотлох*******баримтуудыг шинжлэн*******судлаад
ҮНДЭСЛЭХ*******нь:
Нэхэмжлэгч**************нь*******хариуцагч*******т*******холбогдуулан*******2008*******оны*******05*******дугаар*******сарын*******17-ны*******өдөр*******төрсөн*******охин*******ын*******нэмэлт*******зардалд*******нийт*******8*******810*******680*******төгрөг*******гаргуулах*******тухай*******нэхэмжлэлийн*******шаардлага*******гаргаж*******байна.
Хариуцагч**************болон*******түүний*******итгэмжлэгдсэн*******төлөөлөгч*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагыг*******бүхэлд*******нь*******эс*******зөвшөөрч*******мэтгэлцсэн*******болно.
Шүүх*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагыг*******хэсэгчилэн*******хангаж*******шийдвэрлэх*******нь*******үндэслэлтэй*******байна*******гэж*******дүгнэв.
Зохигчид*******2007*******оноос*******хамтран*******амьдарч,*******2008*******оны*******10*******дугаар*******сарын*******21-ний*******өдөр*******албан*******ёсоор*******гэрлэлтээ*******бүртгүүлсэн,*******тэдний*******дундаас*******охин**************2008*******оны*******05*******дугаар*******сарын*******17-ны*******өдөр*******төрсөн*******бөгөөд*******гэрлэгчид*******хоорондын*******үл*******ойлголцолоос*******2008*******оноос*******хойш*******тусдаа*******амьдарсан,*******цаашид*******эвлэрэх*******боломжгүй*******гэсэн*******үндэслэлээр*******тус*******шүүхийн*******2019*******оны*******04*******дүгээр*******сарын*******18-ны*******өдрийн*******142/ШШ2019/00480*******дугаартай*******шийдвэрээр*******гэрлэлтийг*******цуцалж,*******охин*******ыг*******эх*******гийн*******асрамжинд*******үлдээж,*******эцэг*******ээс*******хуульд*******заасан*******хувь*******хэмжээгээр*******сар*******бүр*******тэтгэлэг*******гаргуулан*******тэжээн*******тэтгүүлэх,*******хариуцагчаас*******5*******991*******100*******төгрөг*******гаргуулан*******нэхэмжлэгчид*******олгож,*******23*******865*******850*******төгрөг*******болон*******цаашид*******хүүхдийн*******сургалтын*******төлбөрийн*******50*******хувь*******буюу*******жил*******бүр*******2*******750*******000*******төгрөг*******төлж*******барагдуулахыг*******даалгуулах*******шаардлагыг*******хэрэгсэхгүй*******болгон*******шийдвэрлэсэн*******болох*******нь*******зохигчдын*******тайлбар,*******Орхон*******аймаг*******дахь*******Сум*******дундын*******иргэний*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******2019*******оны*******04*******дүгээр*******сарын*******18-ны*******өдрийн*******142/ШШ2019/00480*******дугаартай*******шийдвэр,*******Орхон*******аймгийн*******иргэний*******хэргийн*******Давж*******заалдах*******шатны*******шүүхийн*******2019*******оны*******06*******дугаар*******сарын*******04-ний*******өдрийн*******83*******дугаартай*******шийдвэрийг*******хэвээр*******үлдээсэн*******магадлалаар*******тус*******тус*******нотлогдож*******байна.
Гэр*******бүлийн*******тухай*******хуулийн*******48*******дугаар*******зүйлийн*******48.1-д Тэжээн*******тэтгүүлэгчид*******онцгой*******нөхцөл*******байдал*******тохиолдсон*******/хүндээр*******өвчилсөн,*******тахир*******дутуу*******болсон,*******эмчлүүлсэн,*******сургуульд*******орсон*******гэх*******мэт/*******үед*******түүнд*******нэмэлт*******тэтгэлэг*******гаргуулах,*******эсхүл*******гарсан*******зардлыг*******хариуцуулахаар*******энэ*******хуулийн*******47.2-т*******заасан*******этгээд*******шүүхэд*******нэхэмжлэл*******гаргаж*******болно гэж*******заасан.
Нэхэмжлэгч**************нь*******охин*******ын Гёте сургуулийн*******2019-2020*******он,*******2020-2021*******оны*******хичээлийн*******жилийн*******сургалтын*******төлбөрийн*******50*******хувь*******буюу*******/3*******000*******000*2*******жил/*******6*******000*******000*******төгрөг,*******эмчилгээний*******төлбөрийн*******50*******хувь*******буюу*******1*******153*******320*******төгрөг,*******сурах*******үйл*******ажиллагаатай*******холбоотой*******зайлшгүй*******гарсан*******зардал*******/сурах*******бичиг,*******дүрэмт*******хувцас,*******ангийн*******хуримтлал,*******анги*******засварын*******төлбөр,*******унааны*******мөнгө,*******аялал*******амралтын*******төлбөр*******гм/*******1*******657*******360*******төгрөг*******нийт*******8*******810*******680*******төгрөг*******гаргуулахаар*******нэхэмжлэлийн*******шаардлага*******гаргасан.
Охин*******ын*******амьдарч*******байгаа*******хороонд*******улсын*******сургууль,*******цэцэрлэг*******байдаггүйгээс*******хүүхдийн*******сурч*******боловсрох*******эрхийг*******хангаж,*******бололцооны*******төлбөртэй*******хувийн*******сургуульд*******суралцуулж*******байгаа,*******хүүхдийн*******эрүүл*******мэндийн*******байдал*******гэнэт*******/амралтын*******өдөр/*******муудсанаас*******хувийн*******эмнэлгээр*******үйлчлүүлсэн*******бөгөөд*******нэмэлт*******зардалтай*******холбоотой*******баримтуудыг*******хэрэгт*******хавсаргасан*******гэж*******нэхэмжлэгч*******тайлбарладаг.
Хариуцагч*******болон*******хариуцагчийн*******итгэмжлэгдсэн*******төлөөлөгч*******нар*******хүүхдийн*******тэтгэлэгийг*******хуульд*******заасан*******хувь*******хэмжээгээр*******сар*******бүр*******төлсөөр*******ирсэн*******бөгөөд*******2019*******оны*******08*******дугаар*******сараас*******хойш*******нийт*******10*******909*******564*******төгрөгийг*******төлсөн*******байдаг.*******Гэр*******бүлтэй*******болж,*******үр*******хүүхэд*******төрсөн,*******банкны*******зээл*******төлдөг*******болсон,*******18*******насанд*******хүрээгүй*******иргэдийн*******эрүүл*******мэндийн*******үйлчилгээг*******төрөөс*******үнэ*******төлбөргүй*******үзүүлдэг,*******мөн*******суурь*******боловсролыг*******үнэ*******төлбөргүй*******олгодог*******тул*******заавал*******хувийн*******сургууль*******эмнэлгээр*******үйлчлүүлсэн*******төлбөрийг*******зайлшгүй*******гарсан*******нэмэлт*******зардалд*******тооцох*******боломжгүй*******гэж*******тайлбарлаж*******байна.
Тэжээн*******тэтгүүлэгчид*******онцгой*******нөхцөл*******байдал*******тохиолдсон*******гэдэгт:*******Хүүхдийн*******эрхийг*******хамгаалах*******тухай*******хуулийн*******15*******дугаар*******зүйлийн*******2-т*******заасан*******хүнд*******нөхцөлд*******байгаа,*******түүнчлэн*******хүүхдийн*******болон*******насанд*******хүрэгчдийн*******асрамжийн*******байгууллага,*******халамжийн*******газруудын*******асрамжинд*******байгаа,*******эсхүл*******нэн*******ядуу,*******өрхийн*******нэг*******хүнд*******ногдох*******орлого*******нь*******тухайн*******бүс*******нутагт*******тогтоогдсон*******амьжиргааны*******доод*******түвшингээс*******бага*******байгаа*******зэрэг*******бусдын*******санхүүгийн*******дэмжлэг*******зайлшгүй*******хэрэгтэй*******болсон*******байхыг*******ойлгохын*******зэрэгцээ*******ердийн*******боловч*******тухайн*******хүүхдийн*******амьдралд*******өөрчлөлт*******оруулсан*******үйл*******явдал,*******үйл*******баримт*******нь*******хөрөнгө,*******мөнгөний*******хэрэгцээг*******нэмэгдүүлж,*******тэтгэлэгийн*******хэмжээгээр*******хангагдах*******боломжгүй*******байх*******нөхцлийг*******нэгэн*******адил*******хамааруулахыг*******ойлгоно.
Хүчин*******төгөлдөр*******шүүхийн*******шийдвэрийн*******дагуу*******хариуцагч**************нь*******сар*******бүр*******хүүхдийн*******тэтгэлэг*******төлдөг*******бөгөөд*******5*******991*******100*******төгрөгийг*******бүрэн*******төлж*******барагдуулсан*******болох*******нь*******хэрэгт*******авагдсан*******төлбөрийн*******даалгаварууд,*******шүүхийн*******шийдвэр*******гүйцэтгэгчийн*******тэмдэглэл,*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******ажиллагаа*******дуусгавар*******болсон*******тухай*******2019*******оны*******08*******дугаар*******сарын*******20-ны*******өдрийн*******8/490*******дугаартай*******тогтоол,*******Орхон*******аймаг*******дахь*******шийдвэр*******гүйцэтгэх*******газар*******437*******нээлттэй*******хорих*******ангийн*******төлбөрийн*******данснаас*******мөнгө*******шилжүүлсэн*******тухай*******баримт,*******хариуцагч*******ийн*******Капитрон*******банкны*******депозит*******дансны*******хуулгаар*******тус*******тус*******нотлогдоно.
Эцэг*******ээс*******сар*******бүр*******төлөгдөж*******байгаа*******мөнгөн*******тэтгэмж*******нь*******хүүхдийн*******амьдарч*******байгаа*******бүс*******нутгийн*******амьжиргааны*******баталгаажих*******доод*******түвшинтэй*******уялдан*******тогтоогдсон*******тул*******суралцах*******үйл*******ажиллагаатай*******уялдан*******гарсан*******зардлууд*******болох*******сурах*******бичиг,*******дүрэмт*******хувцас,*******дугуйлан*******секц,*******аялал,*******амралтын*******гм*******зардлын*******тал*******хувийг*******хариуцагчаас*******гаргуулах*******шаардлагыг*******хэрэгсэхгүй*******болгох*******нь*******зүйтэй*******байна.
Мөн*******хэрэгт*******авагдсан*******баримт,*******зохигчдын*******тайлбараас*******охин*******ын*******хувьд*******эрүүл*******мэндийн*******онцгой*******нөхцөл*******байдал*******тохиолдсон*******гэж*******үзэх*******үндэслэлгүй*******бөгөөд*******өрхийн*******эмнэлэг*******амарсан,*******ажлын*******бус*******цагаар*******өвчилсөн*******тохиолдолд*******2,*******3*******дугаар*******шатлалтын*******эмнэлэгт*******хандах,*******яаралтай*******түргэн*******тусламжийн*******үйлчилгээг*******авах*******бүрэн*******боломжтой*******байсан*******гэж*******үзнэ.*******Шүдний*******эмнэлгээр*******үйлчлүүлсэн*******нь*******тухайн*******иргэний*******хувьд*******эрүүл*******мэндийн*******онцгой*******нөхцөл*******байдал*******гэхээсээ*******илүүтэйгээр*******эрүүл*******амьдрах*******хэв*******маягт*******суралцах,*******зөв*******дадал*******хэвшлийг*******олгосноор,*******амны*******хөндийн*******өвлөлөөс*******урьдчилан*******сэргийлэх,*******өвчлөхгүй*******ч*******байх*******боломжтой*******юм.*******Нөгөөтэйгүүр*******Монгол*******улсын Эрүүл*******мэндийн*******яамнаас*******хүүхдийн*******амны*******хөндийн*******эрүүл*******мэндэд*******анхаарал*******хандуулж*******Эрүүл*******шүд-Эрүүл*******хүүхэд*******үндэсний*******хөтөлбөр*******орон*******даяар*******хэрэгжиж эхэлсэн,*******энэхүү*******хөтөлбөр*******нь*******2019-2023*******онд*******хэрэгжих*******бөгөөд*******хүүхдийн*******шүдний*******тусламж,*******үйлчилгээний*******чанар,*******хүртээмжийг*******нэмэгдүүлэх, хүүхдийн*******шүдний*******өвчний*******тархалт*******болон цоорлыг эрчмийг*******бууруулах*******зорилготой*******хөтөлбөр хэрэгжиж*******байгаа*******болохыг*******дурдах*******нь*******зүйтэй*******байна.
Харин*******нэхэмжлэгч**************болон*******охин*******ын*******амьдарч*******байгаа*******нутаг*******дэвсгэрт*******улсын*******сургууль*******цэцэрлэг*******байхгүй*******талаар*******Хан-Уул*******дүүргийн*******18*******дугаар*******хорооны*******Засаг*******даргын*******тодорхойлолт*******хэрэгт*******авагдсан*******бөгөөд*******үр*******хүүхдийнхээ*******ая*******тухтай*******орчин*******нөхцөлд*******сурч*******боловсрох,*******хөгжих*******эрхийг*******хангаж,*******хувийн*******хэвшлийн*******сургуульд*******суралцуулж*******байгаа бөгөөд*******бусад*******хувийн*******хэвшлийн*******сургуулиудын*******төлбөртэй*******дүйцэхүйц*******/хэт*******өндөр*******биш/*******байх*******тул*******сургалтын*******төлбөрийн*******тал*******хувийг*******гаргуулахаар*******нэхэмжилсэн*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагыг*******хангаж*******шийдвэрлэх*******үндэслэлтэй*******гэж*******дүгнэв.
Иймд*******хариуцагч*******ээс*******2019-2020*******оны*******хичээлийн*******жилийн,*******2020-2021*******оны*******хичээлийн*******жилийн*******сургалтын*******төлбөрийн*******тал*******хувь*******болох*******6*******000*******000*******төгрөг*******гаргуулан*******нэхэмжлэгч*******д*******олгож,*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагаас*******2*******810*******680*******төгрөгийг*******хэрэгсэхгүй*******болгож*******шийдвэрлэв.
Улсын*******тэмдэгтийн*******хураамжийн*******тухай*******хуульд*******зааснаар*******нэхэмжлэгчийн*******урьдчилан*******төлсөн*******155*******921*******төгрөгийг*******төрийн*******сангийн*******орлогод*******хэвээр*******үлдээж,*******хариуцагчаас*******110*******950*******төгрөг*******гаргуулан*******нэхэмжлэгчид*******олгохоор*******заалаа.
Иргэний*******хэрэг*******шүүхэд*******хянан*******шийдвэрлэх*******тухай*******хуулийн*******115*******дугаар*******зүйлийн*******115.2.2,*******116,*******118*******дугаар*******зүйлд*******заасныг*******удирдлага*******болгон
ТОГТООХ*******нь:
1. Гэр*******бүлийн*******тухай*******хуулийн*******48 дугаар*******зүйлийн 48.1-д*******зааснаар*******хариуцагч*******ээс*******6*******000*******000*******төгрөг*******/зургаан*******сая/*******гаргуулан*******нэхэмжлэгч*******д*******олгож,*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагаас*******2*******810*******680*******төгрөг*******/хоёр*******сая*******найман*******зуун*******арван*******мянга*******зургаан*******зуун*******ная/-ийг*******хэрэгсэхгүй*******болгосугай.
2.*******Иргэний*******хэрэг*******шүүхэд*******хянан*******шийдвэрлэх*******тухай*******хуулийн 57*******дугаар*******зүйлийн*******57.1, Улсын*******тэмдэгтийн*******хураамжийн*******тухай*******хуулийн*******7*******дугаар*******зүйлийн 7.1.1-д зааснаар*******нэхэмжлэгчийн*******улсын*******тэмдэгтийн*******хураамжид*******урьдчилан*******төлсөн*******155*******921*******төгрөгийг*******төрийн*******сангийн*******орлогод*******хэвээр*******үлдээж, хариуцагч*******ээс*******110*******950*******төгрөг*******гаргуулан*******нэхэмжлэгч*******д*******олгосугай.
3. Иргэний*******хэрэг*******шүүхэд*******хянан*******шийдвэрлэх*******тухай*******хуулийн 119 дүгээр*******зүйлийн 119.2, 119.7,*******120*******дугаар зүйлийн 120.2*******дахь*******хэсэгт*******зааснаар*******шийдвэр*******нь*******танилцуулан*******сонсгомогц*******хүчинтэй*******болох*******бөгөөд*******зохигч,*******гуравдагч*******этгээд,*******тэдгээрийн*******төлөөлөгч*******буюу*******өмгөөлөгч*******энэхүү*******шийдвэрийг*******эс*******зөвшөөрвөл*******гардаж*******авснаас*******хойш*******14*******хоногийн*******дотор*******Орхон*******аймгийн*******Иргэний*******хэргийн*******давж*******заалдах*******шатны*******шүүхэд*******гомдол*******гаргах*******эрхтэй,*******зохигчид*******хуульд*******заасан*******хугацааны*******дотор*******шийдвэрийг*******гардан*******аваагүй*******нь*******гомдол*******гаргах*******хугацааг*******хуульд*******заасан*******журмын*******дагуу*******тоолоход*******саад*******болохгүйг*******дурдсугай.
ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Л.АРИУНЦЭЦЭГ