77104949 [email protected]
Шийдвэрийн мэдээлэл
Шүүх Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/
Шүүгч Лхагвасүрэнгийн Ариунцэцэг
Хэргийн индекс 142/2021/00493/И
Дугаар 142/ШШ2019/00826
Огноо 2019-06-24
Маргааны төрөл Банкны зээл,

Холбоотой шийдвэрүүд
 
 

Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

2019 оны 06 сарын 24 өдөр

Дугаар 142/ШШ2019/00826

 
МОНГОЛУЛСЫННЭРИЙНӨМНӨӨС             

 

Орхон аймагдахьСумдундыниргэнийхэргийнанханшатнышүүхийн шүүгч Л.Ариунцэцэгдаргалан тусшүүхийнтанхимдхийсэннээлттэйшүүххуралдаанаар,

Нэхэмжлэгч: Орхонаймаг,Баян-Өндөрсум,*******/-ийннэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч: Орхонаймаг,Баян-Өндөрсум,*******-дхолбогдох

Зээлийнгэрээг хүчинтөгөлдөрбусдтооцуулахтухайүндсэннэхэмжлэлтэй,зээлийнгэрээгхугацаанаасньөмнөцуцалж,гэрээнийүүрэг22992909.77төгрөггаргуулж,үүргийнгүйцэтгэлийгбарьцаахөрөнгөөрхангуулахтухайсөрөгнэхэмжлэлийншаардлагабүхийнэхэмжлэлийг2019оны04дүгээрсарын12-ныөдөр өдөрхүлээнавч хянанхэлэлцэв.

Шүүххуралдаанд:нэхэмжлэгчийнитгэмжлэгдсэнтөлөөлөгч*******,хариуцагч*******,шүүххуралдаанынарийнбичгийндарга*******нароролцов.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэхэмжлэгч Х.Асемгүль шүүхэдгаргасаннэхэмжлэлдээ болонтүүнийитгэмжлэгдсэнтөлөөлөгчшүүххуралдаандтайлбарлахдаа: Х.Асемгүльминийхүүхдүүдийнэцэг*******2018 оны 12 дугаарсарын 31-ндөвчнийулмааснасбарсанбөгөөдУлаанбаатартөмөрзамын"ЭРДЭНЭТ" өртөөндажиллажбайсан. АжиллажбайххугацаандааХаан банкныОрхонсалбарын"ГААЛЬ" тооцоонытөвөөсудаадараацалингийнзээлавчбайсан.Тусбанкнысалбарнь*******дцалингийнзээлолгохдооаавыгньболоннамайгхамтранзээлдэгчээроруулжбайсанбөгөөдодоонадаасзээлтөлөхийгбайнгашаардажамгалантайванбайдлыгмааньалдагдуулжбайна. Б.Арман2018 оны 12 дугаарсарын 31-нийөдөрнасбарчихаадбайхадтүүнийцалингийнзээлийгнадааснэхээдхүүгньзогсоохгүйчизээлдэгччитөлнөгэдэгшаардлагыгбайнгатавьжудаадараамэдэгдэлөгчбайна.Иргэнийхуулийн240-рзүйлийн240.1.2-т "үүргийнгүйцэтгэлүүрэггүйцэтгэгчийнхувийнбайдалтайсалшгүйхолбоотойтохиолдолдүүрэггүйцэтгэгчиргэнийэрхзүйнчадамжгүй, эсхүлсураггүйалгаболсондтооцогдсон, түүнчлэннасбарсан, насбарсангэжзарлагдсан" тохиолдолдтүүнийбусдынөмнөхүлээсэнүүрэгбүрмөсөндуусгаварболохоорхуульчилжээ.Зээлдэгч*******ыцалингийнзээлийгхамтранамьдрагчнадаартөлүүлэхгэжбайгаабанкныүйлажиллагаахуульбусюм. Зээлдэгчажлаахийжбайгаатохиолдолдцалингийнзээлолгогдож, зээлийнтөлөлтнийгдэнэ. Түүнийажлыгбиүргэлжлүүлэнхийхболомжгүйучирбитөлөхүүрэгхүлээхгүй. Тэгээдчбанкнызээлийнгэрээхүчинтөгөлдөрбусбайхүндэслэлийгбидараахбаримтуудаартайлбарлажбайна.

Үүнд: 1.Банкөнөөдөрнадаас27554 537.74төгрөгнэхэжбайна. Энэмөнгийгнадаартөлүүлэхгэжбайгаашалтгаанньгэвэл2015 оны 10 дугаарсарын 02-ныөдөр*******өөрийнтөрсөнэцэг*******ынхамт/цалингийнзээл/ туссалбараас13 646 000төгрөгийнзээлавсанбайна. Угзээлийгавахадөмнөхзээлийнүлдэгдэл1854000төгрөгдээрнэмээднийт15500000төгрөгийнзээлолговгэжээ.

2. 2016 оны 07 дугаарсарын 05-нд*******ытөрсөнэцэг, хамтранзээлдэгч*******тэтгэвэртгарсанучирхамтранзээлдэгчбайхболомжгүйгээдөмнөхзээлийнүлдэгдэлдээрнэмээд2 900 000төгрөгийнцалингийнзээлолгохдоо*******ыхамтран амьдрагчнамайгхамтранзээлдэгчболгожөмнөхзээлийнүлдэгдэл12551623.49төгрөгдээрнэмээднийт15451623.49төгрөгийнзээлолговгээднадааргарынүсэгзуруулсан. Биажилхийжцалинавахгүйбайхаднамайгугзээлийнхамтранзээлдэгчгэжнадаарзээлийнгэрээндээргарынүсэгзуруулжбайгааявдалньхуульднийцэхгүйүйлдэлюм.

З. Б.Армандбанкдахиад2017 оны 03 дугаарсарын 22-нддахинцалингийнзээлгэж2976235.66төгрөгийнзээлолгохдоо2015онызээлийнүлдэгдэл12723764.34төгрөгдээрнэмээд15700000төгрөгийнзээлболгонмөннадаарзээлийнгэрээндээр гарынүсэгзуруулсан.

4. Б.Арманд2017оны09 дүгээрсарын 04-нд13900000төгрөгийнцалингийнзээлолгохдооөмнөхзээлийнүлдэгдэл13654537.74төгрөгдээрнэмээднийт27554537.74төгрөгийнзээлийнгэрээбайгууланмөннамайгхамтранзээлдэгчболгонзээлийнгэрээндгарынүсэгзуруулсан.

Иргэнийхуулийн451-рзүйлийн451.3-т Банк,төлбөртооцоохийхэрхбүхийхуулийнэтгээдээрдамжууланхийхтөлбөртооцооныхарилцаагхуулиарзохицуулнагэжээ.

БАНК,ЭРХБҮХИИЭТГЭЭДИИНМӨНГӨНХАДГАЛАМЖ,ТӨЛБӨРТООЦОО,ЗЭЭЛИИНҮЙЛАЖИЛЛАГААНЫТУХАИхуулийн20-рзүйлийн20.1-д "Банк,мөнгөнхадгаламжийнүйлажиллагааэрхлэхэрхбүхийхуулийнэтгээд /цаашид"зээлдүүлэгч"гэх/ тодорхойзориулалт,хүү, хугацаа, эргэжтөлөгдөхбарьцаа, эсхүлбатландаалттайгаарөөрийнболонтүүндхадгалуулсанбусдынмөнгөнхөрөнгийнзохиххэсгийгөөрийннэрийнөмнөөсбусадэтгээд /цаашидзээлдэгчгэх/-долгохыгбанк, зээлийнүйлажиллагааэрхбүхийхуулийнэтгээдээсзээлолгох, /цаашид зээл гэх/ гэнэ гэжээ.Мөнхуулийн21-рзүйлийн21.4-тЗээлдэгчийнзээлийндансандгүйлгээхийгдсэнээрзээлийголгосондтооцно гэжээ.ХуулийндээрхзаалтуудаасхарахадбанкхамтранзээлдэгчгэхХ.Асемгүлийндансандудаадарааолгоодбайгаазээлүүдээсээнэгчтөгрөгийгхийгээгүйучиртүүндзээлолгосонгэжүзэхүндэслэлгүйюм.Ажилхийжцалинавчбайгаахүндлтүүнийцалинорлогыгньшалгажтүүндньтохируулжзээлолгожбайгаагцалингийнзээлгэхбөгөөдажилхийжцалинавдаггүйхэннэгнийгхамтранзээлдэгчгэжнэрийгньзээлийнгэрээндхуульзөрчижоруулчихаадтүүнээсзээлтөлөхийгшаардахэрхбанкандбайхгүй.БанкзээлийнгэрээбайгуулахдааИргэнийхуулийнхолбогдохзүйлзаалтууд, Банкнытухай/Шинэчилсэннайруулга/, Банк, эрхбүхийхуулийнэтгээдийнмөнгөнхадгаламж, төлбөртооцоо, зээлийнүйлажиллагаанытухайхуулийнхолбогдохзүйлзаалтуудыгүндэслэнзээлолгохучиртайбайталхуульзөрчижзөвхөнөөрийнхуульёсныэрхашгийнтөлөөгэрээнүүдийгбайгуулжээ.Иймд:

1.2016 оны 07 дугаарсарын 05-ныөдрийнЗГ201642684539дугаартайбарьцаатзээлийн15 451 623.49төгрөгийн цалингийнзээлийн гэрээг

2.2017 оны 03 дугаарсарын 22-ны өдрийнЗГ-2017-42979838дугаартай15 700 000төгрөгийнцалингийнзээлийнгэрээг:

3. 2017 оны 09 дүгээрсарын 04-нийөдрийнЗГ-2017-43213477дугаартай27 554 537.74төгрөгийнцалингийнзээлийнгэрээнүүдийгтустусхүчинтөгөлдөрбусдтооцожөгнөүүгэв.

Хариуцагчийнитгэмжлэгдсэнтөлөөлөгчшүүхэдирүүлсэнхариутайлбартааболоншүүххуралдаандтайлбарлахдаа: X.Асемгүлийннэхэмжлэлтэй, Хаан банкныОрхонсалбарынГаальтооцоонытөвдхолбогдохзээлийнгэрээгхүчинтөгөлдөрбусдтооцуулахтухайнэхэмжлэлийгхариуцагчийнхувьдхүлээнзөвшөөрөххуульзүйнүндэслэлгүйтулдараахтайлбарыггаргажбайна. Зээлдэгч*******,нарньХаан банкныОрхонсалбарынГаальтооцоонытөвөөсанх2014оны10дугаарсарын20-нийөдөр№ЗГ14/48дугаартайзээлийнгэрээбайгуулжзээлавахдаагэрбүлийнхэрэгцээндзориулжцалингийнзээлавсанүүнээсхойшугцалингийнзээлийнүлдэгдэлдээрээнэмж3удаагийннэмэлтзээлавчбайсанбөгөөд2016оны07дугаарсарын05-ныөдөр№ЗГ201642684539тоотбарьцаатзээлийнгэрээбайгуулан15451623.49төгрөгийнзээлавчулмаар2017оны09дүгээрсарын04-нийөдөр№ЗГ201743213477тоотзээлийнболонбарьцааныгэрээбайгууланнэмж13900000төгрөгийнзээлавчнийт27554537.74төгрөгболсон.Эдгээрзээлүүдньгэрбүлийнхэрэгцээндзориулажавсанзээлүүдболно. Угзээлүүдэдүндсэнзээлдэгчээр*******,хамтранүүрэггүйцэтгэгчээроржзээлсудлагдахдааүндсэнболонхамтранүүрэггүйцэтгэгчийнцалинсудлагдажугзээлдхамтранүүрэггүйцэтгэгчийнорлогомөнадилсудлагдсанболно.Угзээлийголгохдооүндсэнболонхамтранүүрэггүйцэтгэгчийнхэнальньорлогоосудлуулжөөрсдөөбанкиндбичгээргаргасанхүсэлтийгүндэслэжзээлсудлагдажолгогдсонбөгөөдзээлнэмжолгохбүртүндсэнболонхамтранүүрэггүйцэтгэгчнарынцалинорлоготогтмолсудлагдажбайсан. ХамтранүүрэггүйцэтгэгчийнхүсэлтээрөөрөөрхэлбэлталуудынхүсэлзоригийнилэрхийлэлийнүндсэндээрХ.Асемгүлийгзээлийнгэрээндхамтранүүрэггүйцэтгэгчээроролцуулсанболно. Зээлдэгч*******өмнөньтусбанкнаасцалингийнзээлавчбайсанбөгөөдөмнөхзээлийнүлдэгдэл13654537.14төгрөгдээрнэмж2017оны9дүгээрсарын04-нийөдрийнгэрээгээр13900000төгрөгнэмжзээлэхэдхамтранүүрэггүйцэтгэгчгэрээндзаасаннөхцлийгзөвшөөрчгарынүсгээзурсан.Зээлийнгэрээний2.1.2-тЗээлийнөрхийнхэрэглээнийзориулалтаарашиглана,энэньбанкныцалингийнзээлийнтөрлийнбүтээгдэхүүнболногэжзаасанбөгөөдзээлийгхамтранзээлдэгчидөрхийнхэрэглээнийзориулалтааравсантулнэхэмжлэгчхамтранхариуцахүндэслэлтэйболно.МөнзээлавахадхамтранүүрэггүйцэтгэгчXАсемгүльүндсэнзээлдэгчийннэгэнадилбаримтбичгийгбүрдүүлж,гэрээндзаасаннехдлийгзөвшөөрч,гэрээний4дүгээрзүйлийн4.3-дзаасанхамтранүүрэггүйцэтгэгчийнэрхүүргийгойлгож,ухамсарласныүндсэндээрзээлийнгэрээнийоролцогчболсонгэжүзнэ. Зээлдэгч*******,наралбанёсныгэрбүлбөгөөдтусзээлийгөрхийнхэрэглээнийзориулалтааролгосон,үндсэнзээлдэгч*******нь2018оны12дугаарсарын31-нийөдөрнасбарсан, насбарснаасхойшзээлийнгэрээнийтөлөлттасарчүүрэгзөрчигдөжэхэлсэн. Иргэнийхуулийн451дүгээрзүйлийн451.1дэххэсэгтзааснаарБанк,зээлийнүйлажиллагааэрхлэхэрхбүхийхуулийнэтгээдээсзээлолгохгэрээгээрбанк,зээлийнүйлажиллагааэрхлэхэрхбүхийхуулийнэтгээдньмөнгөнхөрөнгийгхуульдзаасанүндэслэл,журмындагуутодорхойхугацаатайгаар,зээлдэгчидшилжүүлэхзээлдэгчньгэрээндзаасанхугацаандугмөнгөнхөрөнгө,гэрээндзаасанболтүүнийхүүгбуцаантөлөхүүргийгтустусхүлээнэгэжзаасангэрээнийэрхзүйнхарилцааүүссэнгэжүзнэ. Иргэнийхуулийн451дүгээрзүйлийн451.2дахьхэсэгтгэрээбайгуулаххэлбэрийгхуульдөөрөөрзаагаагүйболзээлийнгэрээгбичгээрхийнэ,Иргэнийхуулийн42дугаарзүйлийн42.1-дэххэсэгтхэлцлийгхуульдзаасанхэлбэрээр...хийнэгэжзааснаасүзэхэдхэлбэрийнхувьдхуульдзаасаншаардлагыгхангасан мөнИргэнийхуулийн43дугаарзүйлийн43.2.1,43.2.4дэххэсэгтбичгээрхийсэнхэлцлийгхийсэнгэжүзэх,196дугаарзүйлдзаасангэрээгбайгуулсандтооцохүндэслэлийгхангасантулнэхэмжлэлддурдсангэрээнүүдньИргэнийхуулийн56дугаарзүйлдзаасанхүчинтөгөлдөрбусдтооцоххэлцлийншинжийг агуулаагүй хүчинтөгөлдөрхэлцэлболно. Иймднэхэмжлэгчийннэхэмжлэлийншаардлагыгбүхэлдхэрэгсэхгүйболгожөгнө үүгэв.

ХаанбанкХХК-нийОрхонсалбарынГаальдахьтооцоонытөвсөрөгнэхэмжлэлийншаардлагадаа: 2017оны09дүгээрсарын04-ний№ЗГ201743213477тоотзээлийнгэрээгхугацанаасөмнөцуцалж,зээлийнгэрээнийүүрэг22972909.77төгрөг,нотариатынзардал20000төгрөгнийт22992909.77төгрөггаргуулж, үүргийнгүйцэтгэлийгбарьцаахөрөнгөөрхангуулахтухай.

Зээлдэгч*******,X.АсемгүльнарньХаан банкныОрхонсалбарынГаальтооцоонытөвөөс2016оны07дугаарсарын05-ныөдөр№ЗГ201642684539тоотбарьцаатзээлийнгэрээбайгуулан15451623.49төгрөгийнзээлавчулмаар2017оны09дүгээрсарын04-нийөдөр№ЗГ201743213477тоотзээлийнболонбарьцааныгэрээбайгууланнэмж13900 000төгрөгийнзээлавчнийт27554537.74төгрөгийгжилийн19.2хувийнхүүтэй,48сарынхугацаатайгаархувийнхэрэгцээнийзориулалтаарзээлжугзээлийнбарьцаандОрхонаймгийнБаян-Өндөрсумын9дүгээрбаг,Шанд7-3тоотхаягтбайрлахулсынбүртгэлийнГ-2101003401дугаартайгэрбүлийнхэрэгцээнийгазар,мөнхаягтбайрлахулсынбүртгэлийнҮ-2101004550дугаартайхувийнсууцзэргийгбарьцаалуулсан. Зээлдэгчньзээлийнгэрээндзаасныдагуузээлхүүгтөлөхтөлбөрийнхуваарийндагууүндсэнзээлд6151588.89төгрөг,зээлийнхүүгийнтөлбөрт6183882төгрөг,нэмэгдүүлсэнхүүгийнтөлбөрт10240төгрөг,нийт12 345710.89төгрөгийгтөлжбарагдуулсанболно. Зээлдэгчньгэрээёсоортөлбөлзохихтөлбөрүүдийгхугацаандаатөлөөгүйнулмаасзээлийнхугацаахэтэрч,/132хоног/зээлийнгэрээгээрхүлээсэнүүргээзөрчсөнтул зээлийнгэрээндзаасанүндэслэлээрзээлийгбуцаандуудаж,зээлийнтөлбөрийгтөлөх,төлөхгүйтохиолдолдгэрээнийдагуузохихаргахэмжээавахыгурьдчиланмэдэгдсэнболовчөнөөдрийгхүртэлзээлийнтөлбөртөлөгдөөгүйбайна.

Иймдбанкзээлийнгэрээндзаасныдагуудараахнэхэмжлэлийншаардлагыггаргаж байна:Үүнд: 2017оны09дүгээрсарын04-ний№ЗГ201743213477тоот зээлийнгэрээг хугацаанаасньөмнөцуцлах, 2019оны05дугаарсарын14-нийөдрийнбайдлаар үндсэнзээлийнүлдэгдэл21402948.85төгрөг,зээлийнхүүгийнтөлбөр1542419.63 төгрөг,нэмэгдүүлсэнхүүгийнтөлбөрт27541.29төгрөг,нийт22972909.77төгрөг,нотариатынүйлчилгээнийтөлбөр20000төгрөг бүгд22992909.77 төгрөгийгтустусгаргуулахаарнэхэмжилжбайна. Зээлийнтөлбөрийгмөнгөнхэлбэрээрбарагдуулаагүйтохиолдолднэхэмжлэлийн шаардлагыгзээлийнбарьцааныхөрөнгөболох зээлдэгч*******ыөмчлөх эрхийнулсынбүртгэлийнГ-2101003401дугаартайОрхонаймгийнБаян-Өндөрсумын9дүгээр багШанд7-3тоотхаягтбайрлахгэрбүлийнхэрэгцээнийгазар, тусхаягтбайрлах Ү-2101004550дугаартайхувийнсууцзэрэгүлхөдлөххөрөнгөөртустусзээлийнгэрээнийүүргийнгүйцэтгэлийгхангуулах.

Зээлдэгч*******нь2018оны12дугаарсарын31-нийөдөрнасбарсанбөгөөд Х.Асемгүльнь Иргэнийхуулийн242дугаарзүйлдзаасанхамтранүүрэггүйцэтгэгчмөнбөгөөд 242.3-тҮүрэггүйцэтгүүлэгчньөөрийнүзэмжээральчүүрэггүйцэтгүүлэгчээсүүргийнгүйцэтгэлийгбүхэлдньбуюухэсэгчлэншаардажболохбөгөөдүүргийгбүхэлдньгүйцэтгэххүртэлгүйцэтгэгчдийнхүлээсэнүүрэгхүчинтөгөлдөрхэвээргэжзааснаарХ.Асемгүлээсзээлийнүлдэгдэлтөлбөрийгшаардахэрхтэйболногэжээ.

Нэхэмжлэгчийнитгэмжлэгдсэнтөлөөлөгч*******сөрөгнэхэмжлэлийншаардлагынхариутайлбарт: Хаан банкныОрхонсалбарын сөрөгнэхэмжлэлийг бүхэлдньхүлээнзөвшөөрөхгүйболохоодараахүндэслэлүүдээртайлбарлажбайна. Үүнд:

1.    Банкзээлийнтөлбөрт22972 909.77төгрөггаргуулахааршаардсаншаардлагыгбүхэлдньхүлээнзөвшөөрөхгүй. Иргэнийхуулийн240-рзүйлийн240.1.2-т "үүргийнгүйцэтгэлүүрэггүйцэтгэгчийнхувийнбайдалтайсалшгүйхолбоотойтохиолдолдүүрэггүйцэтгэгчиргэнийэрхзүйнчадамжгүй, эсхүлсураггүйалгаболсондтооцогдсон түүнчлэннасбарсан, насбарсангэжзарлагдсан" тохиолдолдтүүнийбусдынөмнөхүлээсэнүүрэгбүрмөсөндуусгаварболохоор хуульчилжээ. Хуулийндээрхзаалтаасхарахадхувьхүнийэрхэлж буйажлыгтухайнхүнөөрөөл хийхээстүүнийөмнөөсхэннэгэн ажиллаххуульзүйнүндэслэлбайхгүй, Х.Асемгүльбанкнаасзээлаваагүйучирямарнэганхариуцлагахүлээхгүй.

2.    3ээлдэгч*******ыцалингийнзээлийгхамтранамьдрагч Х.Асемгүлээртөлүүлэхгэжбайгаабанкныүйлажиллагаахуульбусюм. Зээлдэгчажлаахийжбайгаатохиолдолдцалингийнзээлолгогдож, зээлийнтөлөлтхийгдэнэ. Түүнийажлыгбиүргэлжлүүлэнхийхболомжгүйучирбитөлөхүүрэгхүлээхгүй. Тэгээдчбанкнызээлийнгэрээхүчинтөгөлдөрбусбайхүндэслэлийгбидараахбаримтуудаартайлбарлажбайна. Банк Х.Асемгүлээс22972909.77төгрөгнэхэжбайна. Энэмөнгийг Х.Асемгүлээртөлүүлэхгэжбайгаашалтгаанньгэвэл2015 оны 10 дугаарсарын 02-ныөдөр*******өөрийнтөрсөнэцэг*******ынхамт/цалингийнзээл/ туссалбараас13646000төгрөгийнзээлавсанбайна. Угзээлийгавахадөмнөхзээлийнүлдэгдэл1854000төгрөгдээрнэмээднийт15500000төгрөгийнзээлолгосонзээлийнгэрээ, 2016 оны 07 дугаарсарын 05-нд*******ытөрсөнэцэг, хамтранзээлдэгч*******тэтгэвэртгарсанучирхамтранзээлдэгчбайхболомжгүйгээдөмнөхзээлийнүлдэгдэлдээрнэмээд2900000төгрөгийнцалингийнзээлолгохдоо*******ыхамтранамьдрагчХ.Асемгүлийгхамтранзээлдэгчболгожөмнөх зээлийнүлдэгдэл12551623.49төгрөгдээрнэмээднийт15451623.49төгрөгийнзээлолговгээд Х.Асемгүлээргарынүсэгзуруулсан, Б.Армандбанкдахин2017 оны 03 дугаарсарын 22-ндцалингийнзээлгэж2976235.66төгрөгийг олгохдоо2015онызээлийнүлдэгдэл12723764.34төгрөгдээрнэмээд15700000төгрөгийнзээлболгонмөнХ.Асемгүлээрзээлийнгэрээндээргарынүсэгзуруулсан. Банк*******ддахиад2017оны09 дүгээрсарын 04-нд13900000төгрөгийнцалингийнзээлолгохдооөмнөхзээлийнүлдэгдэл13 654 537.74төгрөгдээрнэмээднийт27554 537.74төгрөгийнзээлийнгэрээбайгууланмөнАсемгүлийгхамтранзээлдэгчболгонзээлийнгэрээндгарынүсэгзуруулсанаасүүдэнөөрийнаваагүйтөлбөрийгтөлөхүүргийгхүлээлгэхээрбанкшаардажбайна. Иргэнийхуулийн451дүгээрзүйлийн451.3-т"Банк, төлбөртооцоохийхэрхбүхийхуулийнэтгээдээрдамжууланхийхтөлбөртооцооныхарилцаагхуулиарзохицуулна гэжээ. Банкэрхбүхийэтгээдийнмөнгөнхадгаламж,төлбөртооцоозээлийнүйлажиллагаанытухайхуулийн20 дугаарзүйлийн20.1-д "Банк, мөнгөнхадгаламжийнүйлажиллагааэрхлэхэрхбүхийхуулийнэтгээд /цаашид"зээлдүүлэгч"гэх/ тодорхойзориулалт, хүү, хугацаа, эргэжтөлөгдөхбарьцаа, эсхүлбатландаалттайгаарөөрийнболонтүүнд хадгалуулсанбусдынмөнгөнхөрөнгийнзохиххэсгийгөөрийннэрийнөмнөөсбусадэтгээд /цаашид зээлдэгч"гэх/-долгохыгбанк,зээлийнүйлажиллагааэрхбүхийхуулийнэтгээдээсзээлолгох,/цаашидзээлгэх/гэнэгэжээ. Мөнхуулийн21-рзүйлийн21.4-т"Зээлдэгчийнзээлийндансандгүйлгээхийгдсэнээрзээлийголгосондтооцногэжээ.ХуулийндээрхзаалтуудаасхарахадбанкхамтранзээлдэгчгэхХ.Асемгүлийндансандудаадарааолгоодбайгаазээлүүдээсээнэгчтөгрөгийгхийгээгүйучир түүндзээлолгосонгэжүзэхүндэслэлгүй юм. Ажилхийжцалинавчбайгаахүндлтүүнийцалиноролгыгньшалгажтүүндньтохируулжзээлолгожбайгаагцалингийнзээлгэхбөгөөдажилхийжцалинавдаггүйхэннэгнийгхамтранзээлдэгчгэжнэрийгньзээлийнгэрээндхуульзөрчижоруулчихаадтүүнээсзээлтөлөхийгшаардахэрхбанкандбайхгүй. БанкзээлийнгэрээбайгуулахдааИргэнийхуулийн451-рзүйлдзаасанзээлийнгэрээгбанкбайгуулахдааИргэнийхуулийнхолбогдохзүйлзаалтууд, Банкнытухай/Шинэчилсэннайруулга/, Банк, эрхбүхийхуулийнэтгээдийнмөнгөнхадгаламж төлбөртооцоо, зээлийнүйлажиллагаанытухайхуулийнхолбогдохзүйлзаалтуудыгүндэслэнзээлолгохучиртайбайталхуульзөрчижзөвхөнөөрийнхуульёсныэрхашгийнтөлөөзээлийнгэрээнүүдийгбайгуулжээ. ИймдХаан банкны Орхон салбарынсөрөгнэхэмжлэлийгбүхэлдньхэрэгсэхгүйболгож өгнөүүгэв.

Шүүхзохигчийнтайлбарболонхэрэгтцугларсаннотлохбаримтыгшинжлэнсудлаад

ҮНДЭСЛЭХнь:

Нэхэмжлэгчньхариуцагчтооцоонытөвдхолбогдуулан2017оны09дүгээрсарын04-нийөдрийнЗГ201743213477дугаартайзээлийнгэрээгхүчинтөгөлдөрбусдтооцуулахтухайнэхэмжлэлийншаардлагагаргажбайна.

Хариуцагчтүүнийтөлөөлөгчнэхэмжлэлийншаардлагыгбүхэлдньэсзөвшөөрч,2017оны09дүгээрсарын04-нийөдрийнЗГ201743213477дугаартай зээлийнгэрээгхугацаанаасньөмнөцуцалж,гэрээнийүүрэг22992909.77төгрөггаргуулж,үүргийнгүйцэтгэлийгбарьцаахөрөнгөөрхангуулахтухайсөрөгнэхэмжлэлийншаардлагагаргасан.

Шүүхүндсэннэхэмжлэлийншаардлагыгхэрэгсэхгүйболгож,сөрөгнэхэмжлэлийншаардлагыгхэсэгчилэнхангажшийдвэрлэв.

Нэг.Үндсэннэхэмжлэлийнталаар:

2016оны07дугаарсарын05-ныөдөрХаан банк ХХК-ний ОрхонсалбарынГаальтооцоонытөв зээлдэгч*******,X.Асемгүльнартай №ЗГ201642684539тоотбарьцаатзээлийнгэрээбайгуулан15451623.49төгрөгийнзээл, 2017оны09дүгээрсарын04-нийөдөр№ЗГ201743213477тоотзээлийнгэрээнэмж байгуулан 13900 000төгрөгийнзээлавчнийт27554537.74төгрөгийгжилийн19.2хувийнхүүтэй,48сарынхугацаатай, ОрхонаймгийнБаян-Өндөрсумын9дүгээрбаг,Шанд7-3тоотхаягтбайрлахулсынбүртгэлийнГ-2101003401дугаартайгэрбүлийнхэрэгцээнийгазар,мөнхаягтбайрлахулсынбүртгэлийнҮ-2101004550дугаартайхувийнсууцыг зээлийнбарьцаанд бариулжээ.

Зээлдэгч Б.Арман2018оны12дугаарсарын31-ныөдөрнасбарсанболохньУлсынбүртгэлийнхэлтсийн2019оны02дугаарсарын14-нийөдрийн00/001841дугаартайлавлагаагаарнотлогдожбайна.

Зээлдэгч*******насбарснаарцалингийнзээлтөлөгдөхболомжгүйболжхамтранүүрэггүйцэтгэгчзээлийнтөлбөрийгхугацаахэтрүүлсэнболохньзохигчдынтайлбар,сөрөгнэхэмжлэлийншаардлагаарбатлагдажбайна.

Зээлийнгэрээнийхамтранүүрэггүйцэтгэгч,нэхэмжлэгчнэхэмжлэлийншаардлагынүндэслэлээ:цалингийнзээлньзээлдэгчийнхувийнбайдалтайсалшгүйхолбоотойбөгөөдзээлийнүүргийнгүйцэтгэлньзээлдэгчийнхувийнбайдалтайсалшгүйхолбоотойтохиолдолдтүүнийбусдынөмнөхүлээсэнүүрэгдуусгаварболно,банкзээлийнмөнгийг*******долгосонтулминийбиехариуцантөлөхүндэслэлгүй,зээлийнгэрээндхамтранүүрэгхүлээххүсэлсонирхоланхнаасаабайгаагүй,*******ыхамтранүүрэггүйцэтгэгчтөрсөнэцэгБолотыгтэтгэвэртгарахадүүргээсчөлөөлсөн.Иймд 2016 оны 07 дугаарсарын 05-ныөдрийнЗГ201642684539дугаартайбарьцаатзээлийн гэрээ, 2017 оны 03 дугаарсарын 22-ны өдрийнЗГ201742979838дугаартайцалингийнзээлийнгэрээ,2017 оны 09 дүгээрсарын04-нийөдрийнЗГ201743213477дугаартай27 554 537.74төгрөгийнцалингийнзээлийнгэрээнүүдийгтустусхүчинтөгөлдөрбусдтооцуулнагэжтайлбарлажбайна.

Иргэнийхуулийн56дугаарзүйлийн56.1.-дзаасанхэлцэлньанхнаасаахүчинтөгөлдөрбайхүндэслэлгүйхэлцэлбөгөөдзохигчдынхоорондбайгуулагдсанзээлийнгэрээнүүдийгхүчинтөгөлдөрбусхэлцэлгэждүгнэхүндэслэлгүйбайна.

Талуудхүсэлзоригооилэрхийлж,банкнаасзээлавсанбөгөөдньхэннэгнийдарамтшахалт,гуйлтятгалагаархамтранүүрэггүйцэтгэгчээроролцсонявдалтогтоогдохгүйбайна.

ИймднэхэмжлэгчХ.Асемгүлийннэхэмжлэлийншаардлагыгхэрэгсэхгүйболгожшийдвэрлэхньзүйтэй.

Хоёр.Сөрөгнэхэмжлэлийнталаар:

Хариуцагчтооцоонытөвньнэхэмжлэгчдхолбогдуулан 2017оны09дүгээрсарын04-нийөдрийнЗГ201743213477дугаартай зээлийнгэрээгхугацаанаасньөмнөцуцалж,зээлийнгэрээнийүүрэг22992909.77төгрөггаргуулж,үүргийнгүйцэтгэлийгбарьцаахөрөнгөөрхангуулахтухайсөрөгнэхэмжлэлийншаардлагагаргасан.

Иргэнийхуулийн242дугаарзүйлийн242.3-түүрэггүйцэтгүүлэгчньөөрийнүзэмжээральчүүрэггүйцэтгэгчээсүүргийнгүйцэтгэлийгбүхэлдньбуюухэсэгчлэншаардажболохбөгөөдХаан банк ХХК-ний Орхон салбарын Гаальдахьтооцоонытөв ньхариуцагчХ.Асемгүлээс зээлийн гэрээнийүүргийнгүйцэтгэлийгхангуулахаарсөрөгнэхэмжлэлийншаардлагагаргасанбайна.

Иргэнийхуулийн451дүгээрзүйлийн451.1-дбанкзээлийнүйлажиллагааэрхлэхэрхбүхийхуулийнэтгээдээсзээлолгохгэрээгээрбанк,зээлийнүйлажиллагааэрхлэхэтгээдньмөнгөнхөрөнгийгхуульдзаасанүндэслэл,журмындагуутодорхойхугацаагаар,зээлдүүлэгчидшилжүүлэх,зээлдэгчньгэрээндзаасанхугацаандугмөнгөнхөрөнгө,гэрээндзаасанболтүүнийхүүгбуцаантөлөхүүргийгхүлээнэ, мөнхуулийн453.1-дзээлдэгчавсанзээлээхугацаандньтөлөөгүйболхэтэрсэнхугацааныхүү,гэрээндзаасанболнэмэгдүүлсэнхүүтөлөхүүрэгтэй гэжзаажээ.

Зээлдэгчзээлийнгэрээгээрхүлээсэнүүргээудаадараазөрчиж,банкнаасзээлбуцаандуудахмэдэгдлийгудаадараахүргүүлсэнболовчүрдүнгараагүйтулИргэнийхуулийн225дугаарзүйлийн225.1.-дзааснаарбанкгэрээнээстатгалзахэрхтэй.

Талуудынхоорондбайгуулагдсан 2017оны09дүгээрсарын04-нийөдрийнЗГ201743213477дугаартай зээлийнгэрээний4.3-тхамтранүүрэггүйцэтгэгчньзээлдэгчийнадилэрх,үүрэгтэйбайхаарзохицуулсанболовчгэрээндзаасанхэмжээнийзээлийгавчашиглахэрхийгхязгаарласанбайна.Зээлдэгч,хамтранүүрэггүйцэтгэгчнарадилтэнцүүэрхэдэлж,үүрэгхүлээдэгболхамтранүүрэггүйцэтгэгчийнзээлашиглахэрхийгбанкнызүгээсхязгаарлажбайгааньучирдутагдалтайюм.

Иргэнийхуулийн240дүгээрзүйлийн 240.1.2-тзааснаарзээлийнзориулалтнь үүрэггүйцэтгэгчийнхувийнбайдалтайсалшгүйхолбоотойтохиолдолдүүрэгдуусгаварболохоор хуульчилсанбайна.Иймд*******насбарснаарүүрэгдуусгаварболсонгэжтооцож2019оны01дүгээрсарын01-нийөдрөөстөлөхүндсэнзээлийн50хувийгдхариуцуулахааршийдвэрлэв.Тодруулбал:Иргэнийхуулийн242дугаарзүйлийн242.11.-дхуульбуюугэрээндөөрөөрзаагаагүй,эсхүлүүрэггүйцэтгэгчтусбүрийнхүлээхүүргийгтодорхойлохболомжгүйболтэдгээрийнүүрэгтэнцүүбайнагэжзаасантулзээлдэгчнартижилтэнцүүхариуцуулантооцсонболно.

Зээлдэгч,*******нархуульёсныгэрбүлбишхамтранамьдрагчидболохньтусшүүхийн2019оны01дүгээрсарын29-нийөдрийн142/ШШ2019/00138дугаартайшүүхийншийдвэрээрнотлогдохбөгөөдбарьцаахөрөнгөньөвзалгамжлалынасуудлааршийдвэрлэгдэнэ.Өөрөөрхэлбэлзээлийнбарьцаандбариулсанүлхөдлөххөрөнгийнөмчлөгч*******насбарсантулбарьцаахөрөнгөөрүүргийнгүйцэтгэлхангуулахүндэслэлгүйюм.

Иймдзээлийнгэрээгхугацаанаасньөмнөцуцалж,хариуцагчХ.Асемгүлээсүндсэнзээлийнтөлбөрт 10721474.42төгрөг гаргууланнэхэмжлэгчХаанбанкХХК-нийОрхонсалбарГаальдахьтооцоонытөвдолгож,нэхэмжлэлийншаардлагаасбарьцаахөрөнгөөрүүргийнгүйцэтгэлхангуулахболон12271435.35төгрөгийгхэрэгсэхгүйболгоншийдвэрлэв.

Улсынтэмдэгтийнхураамжийнтухайхуульдзааснаарнэхэмжлэгчнэхэмжлэлийншаардлагагаргахдааурьдчилантөлөхулсынтэмдэгтийнхураамжийнтөлбөрөөсшүүгчийнзахирамжаарчөлөөлөгдсөнболохыгдурдаж,сөрөгнэхэмжлэлийншаардлагадурьдчилантөлсөн272914.55төгрөгийгтөрийнсангийнорлогодхэвээрүлдээж,Х.Асемгүлээс186493.59төгрөггаргуулантооцоонытөвдолгохоорзаалаа.

 

МонголУлсынИргэнийхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн115дугаарзүйлийн115.1,115.2.2,116,118дугаарзүйлүүдэдзаасныгудирдлагаболгонТОГТООХнь:

 

1.    Иргэнийхуулийн56дугаарзүйлийн56.1.дэххэсэгтзааснаарХаанбанктайбайгуулсан2017оны09дүгээрсарын04-нийөдрийнЗГ201743213477тоотзээлийнгэрээгхүчинтөгөлдөрбусдтооцуулахтухайнэхэмжлэгчХ.Асемгүлийннэхэмжлэлийншаардлагыгхэрэгсэхгүйболгосугай

2.    Иргэнийхуулийн 225дугаарзүйлийн225.1.,242дугаарзүйлийн242.11., 451дүгээрзүйлийн451.1., дэххэсэгт заасныг баримтланХаанбанкХХК,*******,нарынхоорондбайгуулагдсан2017оны09дүгээрсарын04-нийөдрийнЗГ201743213477тоотзээлийнгэрээгхугацаанаасньөмнөцуцалж,Х.Асемгүлээс үндсэнзээлийнтөлбөрт 10721474.42төгрөг/арвансаядолоонзуунхориннэгэнмянгадөрвөнзуундаландөрвөнтөгрөгдөчинхоёрмөнгө/ төгрөг гаргууланХаанбанкХХК-нийОрхонсалбарГаальдахьтооцоонытөвдолгож,нэхэмжлэлийншаардлагаасбарьцаахөрөнгөөрүүргийнгүйцэтгэлхангуулахболон12271435.35төгрөгийгхэрэгсэхгүйболгосугай.

3.    Иргэнийхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн57 дугаарзүйлийн57.1,Улсынтэмдэгтийнхураамжийнтухайхуулийн7дугаарзүйлийн7.1.1-дзааснаарнэхэмжлэгч Х.Асемгүль улсынтэмдэгтийнхураамжаасшүүгчийнзахирамжаарчөлөөлөгдсөнболохыгдурдаж,сөрөгнэхэмжлэлийншаардлагад урьдчилантөлсөн 272914.55 төгрөгийгтөрийнсангийнорлогодхэвээрүлдээж, Х.Асемгүлээс186493.59төгрөггаргуулан нэхэмжлэгч ХаанбанкХХК-нийОрхонсалбарГаальдахьтооцоонытөвд олгосугай.

4.    Иргэнийхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн119дүгээрзүйлийн119.2-тзааснаарэнэхүүшийдвэрньтанилцуулансонсгомогцхуулийнхүчинтэйболохыгдурдсугай.

5.    Иргэнийхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн 120 дугаарзүйлийн 120.2-дзааснаарзохигч,гуравдагчэтгээд,тэдгээрийнтөлөөлөгчбуюуөмгөөлөгчэнэхүүшийдвэрийгэсзөвшөөрвөлгарданавснаасхойш14хоногийндоторОрхонаймгийнИргэнийхэргийндавжзаалдахшатнышүүхэдгомдолгаргахэрхтэй.

6.    Иргэнийхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн 119 дүгээрзүйлийн 119.4,119.7-дзааснааршийдвэрийгтанилцуулансонсгож,7хоногөнгөрснөөсхойш14хоногийндоторзохигчидшийдвэрийггарданавахүүргээбиелүүлээгүйньдавжзаалдахжурмааргомдолгаргаххугацаагтоолоходсаадболохгүйгдурдсугай.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ,ШҮҮГЧ Л.АРИУНЦЭЦЭГ