Монгол Улсын Шүүхийн шийдвэрийн цахим сан

Шийдвэрийн мэдээлэл

Шүүх	Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүх
Шүүгч	Нарантуяагийн Сарангүн
Хэргийн индекс	101/2020/00810/И
Дугаар	101/ШШ2022/00182
Огноо	2022-01-05
Маргааны төрөл	Гэм хор учруулснаас гаргуулсан эд хөрөнгийн хохирол,

Холбоотой шийдвэрүүд

Шүүгч: Энэбишийн Золзаяа
Дугаар: 210/МА2022/00530
Огноо: 2022-03-21

Шүүгч:
Дугаар: 001/ХТ2022/00754
Огноо: 2022-06-17

Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

2022 оны 01 сарын 05 өдөр

Дугаар 101/ШШ2022/00182

*******

******* *******

*******2022 *******01 *******05 *******101/ШШ2022/00182

*******

МОНГОЛ*******УЛСЫН*******НЭРИЙН*******ӨМНӨӨС

******* Баянзүрх*******дүүргийн*******иргэний*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******шүүгч*******Н.Сарангүн*******даргалж,*******шүүгчид*******Б.Цолмонгэрэл,*******Д.Цэрэндолгор*******нарын*******бүрэлдэхүүнтэй*******тус*******шүүхийн*******шүүх*******хуралдааны*******танхимд*******хийсэн*******хуралдаанаар*******

Нэхэмжлэгч:*******ххххххххххххххххххххххххххххххххххх*******тоотод*******оршин*******суух,*******Ш.Б*******/РД:*******999999999996/*******нэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч:*******ххххххххххххххххххххххххххххххххххххххх*******/РД:*******99999999999999999/,*******С.А*******/РД:*******ХК62090217/,*******С.О*******/РД:*******99999999999/,*******

Хариуцагч:*******хххххххххххххххххххххххххххххтоотоп*******оршин*******суух,*******С.Н*******/РД:9999999999999/*******нарт*******холбогдох*******

*******6.506.060*******төгрөг*******гаргуулах*******тухай*******иргэний*******хэргийг*******хянан*******хэлэлцэв.

Шүүх*******хуралдаанд:*******Нэхэмжлэгч*******Ш.Б,

Нэхэмжлэгчийн*******өмгөөлөгч*******Ө.А,*******

Хариуцагч*******нарын*******итгэмжлэгдсэн*******төлөөлөгч*******П.Т,*******

Хариуцагч*******нарын*******өмгөөлөгч*******Г.А,

Бие*******даасан*******шаардлага*******гаргаагүй*******гуравдагч*******этгээд,*******гуравдагч*******этгээд*******О.Б-ийн*******итгэмжлэгдсэн*******төлөөлөгч*******П.Д,

Шүүх*******хуралдааны*******нарийн*******бичгийн*******даргаар*******Б.Хатантуул*******нар*******оролцов. *******

ТОДОРХОЙЛОХ*******нь:

Нэхэмжлэгч*******Ш.Б*******шүүхэд*******гаргасан*******нэхэмжлэл*******болон*******шүүх*******хуралдаанд*******гаргасан*******тайлбартаа:

Хан-Уул*******дүүргийн*******Эрүүгийн*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******2017*******оны*******10*******сарын*******16-ны*******өдрийн*******165*******дугаартай*******тогтоол,*******Нийслэлийн*******эрүүгийн*******хэргийн*******давж*******заалдах*******шатны*******шүүхийн*******2017*******оны*******12*******сарын*******14-ний*******өдрийн*******890*******дугаартай*******магадлал,*******Улсын*******дээд*******шүүхийн*******шүүгчийн*******2018*******оны*******3*******сарын*******14-ний*******өдрийн*******25*******дугаартай*******хэргийг*******хяналтын*******шатны*******шүүх*******хуралдаанаар*******хэлэлцүүлэхгүй*******тухай*******захирамж*******бүхий*******эрүүгийн*******ххххххххххххххх*******дугаартай*******хэрэгт*******хохирогч*******болон*******иргэний*******нэхэмжлэгчээр*******тогтоогдсон*******Боржигон*******овогт*******Ш.ын*******Б*******миний*******бие*******шүүгдэгч*******Хойт*******овогт*******Сын*******Олдохын*******үйлдсэн*******2002*******оны*******Монгол*******Улсын*******Эрүүгийн*******хуулийн*******тусгай*******ангийн*******148*******дугаар*******зүйлийн*******148.4*******дэх*******хэсэгт*******заасан*******гэмт*******хэргийн*******улмаас*******3.500*******америк*******доллар*******буюу*******Монгол*******банкнаас*******2014*******оны*******3*******сарын*******12-ны*******өдрөөр*******зарласан*******ханшаар*******хөрвүүлэн*******тооцогдсон*******6.213.550*******төгрөгөөр*******хохирсон.

Шүүгдэгч*******С.О*******эрүүгийн*******2014260006191*******дугаартай*******хэргийг*******хянан*******шийдвэрлэх*******ажиллагааны*******явцад*******буюу*******2019*******оны*******9*******сарын*******23-ны*******өдөр*******нас*******барсан.

Хан-Уул*******дүүргийн*******эрүүгийн*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******2017*******оны*******10*******сарын*******16-ны*******өдрийн*******165*******дугаартай*******тогтоолоор*******Хан-Уул*******дүүргийн*******прокурорын*******газрын*******2016*******оны*******2*******сарын*******8-ны*******өдрийн*******28*******дугаартай*******яллах*******дүгнэлт*******бүхий*******шүүгдэгч*******С.Оод*******холбогдох*******эрүүгийн*******2014260006191*******дугаартай*******хэргийг*******Монгол*******Улсын*******Эрүүгийн*******хэрэг*******хянан*******шийдвэрлэх*******тухай*******хуулийн*******1.5*******дугаар*******зүйлийн*******1*******дэх*******хэсгийн*******1.3,*******34.19*******дүгээр*******зүйлийн*******1*******дэх*******хэсгийн*******1.3-т*******тус*******тус*******заасан*******үндэслэлээр*******хэрэгсэхгүй*******болгон*******шийдвэрлэсэн.*******

Уг*******шийдвэрийг*******Нийслэлийн*******эрүүгийн*******хэргийн*******давж*******заалдах*******шатны*******шүүхийн*******2017*******оны*******12*******сарын*******14-ний*******өдрийн*******890*******дугаартай*******магадлал,*******Улсын*******дээд*******шүүхийн*******шүүгчийн*******2018*******оны*******3*******сарын*******14-ний*******өдрийн*******25*******дугаартай*******хэргийг*******хяналтын*******шатны*******шүүх*******хуралдаанаар*******хэлэлцүүлэхгүй*******байх*******тухай*******захирамжаар*******хэвээр*******үлдээсэн.

Хүчин*******төгөлдөр*******болсон*******Хан-Уул*******дүүргийн*******эрүүгийн*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******2017*******оны*******10*******сарын*******16-ны*******өдрийн*******165*******дугаартай*******тогтоолоор*******Эрүүгийн*******2014260006191*******дугаартай*******хэрэгт*******С.Оын*******өмчлөлийн*******эрхийн*******улсын*******бүртгэлийн*******Ү-9999999999999дугаарт*******бүртгэгдсэн,*******Баянзүрх*******дүүргийн**************,*******ны**************тоот*******орон*******сууцны*******захиран*******зарцуулах*******эрхийг*******хязгаарласан*******мөрдөн*******байцаагчийн*******2015*******оны*******11*******сарын*******25-ны*******өдрийн*******эд*******хөрөнгө*******захиран*******зарцуулах*******эрхийг*******хязгаарлах*******тухай*******тогтоолыг*******хүчингүй*******болгосон.

Ш.Б*******би*******2018*******оны*******10*******сарын*******6-ны*******өдрөөр*******талийгаач*******С.Оын*******эхнэр*******Чингэл*******овогт*******Пүрэвсүрэнгийн*******Д,*******охин*******Хойт*******овогт*******Олдохын*******Баясгалан*******нарт*******холбогдуулан*******гэм*******хорын*******6.213.550*******төгрөгийн*******хохирлыг*******арилгуулах*******шаардлага*******бүхий*******нэхэмжлэлийг*******Хан-Уул*******дүүргийн*******иргэний*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхэд*******гаргасан.

Хан-Уул*******дүүргийн*******иргэний*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******2019*******оны*******4*******сарын*******10-ны*******өдрийн*******862*******дугаартай*******шийдвэрээр*******үл*******хөдлөх*******хөрөнгийн*******хамтран*******өмчлөгч*******С.Оод*******ногдох*******хэсгийг*******болон*******С.Оын*******өөр*******бусад*******эд*******хөрөнгийг*******түүний*******охин*******О.Б,*******эхнэр*******байсан*******П.Д*******нар*******Иргэний*******хуулийн*******515*******дугаар*******зүйлийн*******515.3,*******520*******дугаар*******зүйлийн*******520.1,*******531*******дүгээр*******зүйлийн*******531.1,*******532*******дугаар*******зүйлийн*******532.1-т*******зааснаар*******өвлөн*******авсан*******болох*******нь*******хавтаст*******хэрэгт*******авагдсан*******баримтаар*******тогтоогдоогүй*******гэсэн*******үндэслэлээр*******гэм*******хорын*******хохирол*******6.213.550*******төгрөг*******гаргуулах*******тухай*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагыг*******маань*******бүхэлд*******нь*******хэрэгсэхгүй*******болгож*******шийдвэрлэсэн.

Дээрх*******иргэний*******хэргийг*******хянан*******шийдвэрлэх*******ажиллагааны*******явцад*******Улаанбаатар*******хот,*******Баянзүрх*******дүүргийн**************,*******,**************тоотын*******эрхийн*******улсын*******бүртгэлийн*******Ү-9999999999999дугаарт*******бүртгэлтэй*******орон*******сууцны*******өмчлөгчөөр*******Түвдэнгийн*******Чагтаа*******РД:*******ХК32020702,*******Сын*******Мөнхөө*******РД:*******ХК52100509,*******Сын*******Алзахгүй*******РД:*******ХК62090717,*******Сын*******Олдох*******РД:*******ХК66110713,*******Пүрэвсүрэнгийн*******Д*******РД:*******ЧР65112761,*******Олдохын*******Баясгалан*******РД:*******УК93030421*******нар*******бүртгэлтэй*******болох*******нь*******тогтоогдсон.*******

Хэн*******нэгэн*******этгээд*******уг*******орон*******сууцны*******өмчлөлөөс*******талийгаач*******С.Оод*******ногдох*******хэсгийг*******өвлөн*******аваагүй*******байдаг.*******Талийгаач*******С.Оын*******эх*******Т.Чагтаа*******нас*******барсан,*******тэрээр*******эхнэр*******П.Дтай*******2014*******оны*******5*******сарын*******19-ний*******өдөр*******захиргааны*******журмаар*******гэрлэлтээ*******цуцлуулсан,*******охин*******О.Б*******нь*******эцгийнхээ*******өвийг*******хүлээн*******авахаас*******татгалзсан*******болно.

Тус*******шүүхэд*******С.М,*******С.А*******нарт*******холбогдуулан*******гэм*******хорын*******хохирол*******6.292.310*******төгрөг*******гаргуулах*******нэхэмжлэл*******гаргасны*******дараагаар*******С.Оын*******төрөл*******садангийн*******лавлагааг*******Улсын*******бүртгэлийн*******ерөнхий*******газраас*******гаргуулах*******хүсэлт*******гаргасныг*******шүүх*******хүлээн*******авч*******уг*******баримтыг*******гаргуулахаар*******шийдвэрлэсэн.

Улсын*******бүртгэлийн*******ерөнхий*******газраас*******2020*******оны*******10*******сарын*******14-ний*******өдөр*******ирүүлсэн*******албан*******бичигт*******Баянгол*******дүүрэг,*******12-р*******хороо,*******6-р*******бичил*******хороолол,*******Хасбаатарын*******гудамж,*******20-р*******байрны*******112*******тоот*******хаягт*******оршин*******суудаг*******Өөлд*******овогт*******Сын*******Н*******РД:*******ШЗ000000000,*******Баянзүрх*******дүүрэг,**************,*******,*******ны**************тоот*******хаягт*******оршин*******суудаг*******Мангал*******овогт*******Сын*******О РД:*******ххххххххххххххх*******нарын*******иргэний*******үнэмлэхний*******лавлагааг*******хавсаргасан*******байсан.*******

Баянзүрх*******дүүргийн*******0000-р*******хороо,*******000-р*******байр,*******0000*******тоотын*******эрхийн*******улсын*******бүртгэлийн*******Ү-9999999999999дугаарт*******бүртгэлтэй*******орон*******сууцны*******талийгаач*******С.Оод*******ноогдох*******хэсгийн*******хууль*******ёсны*******өвлөгчөөр*******Сын*******Мөнхөө,*******Сын*******Алзахгүй*******нараас*******гадна*******талийгаач*******С.Оын*******төрсөн*******ах*******Өөлд*******овогт*******Сын*******Нэргүй,*******талийгаачийн*******төрсөн*******дүү*******Мангал*******овогт*******Сын*******Оюун*******нар*******байдаг*******нь*******хэрэг*******хянан*******шийдвэрлэх*******ажиллагааны*******явцад*******тогтоогдсон.*******

Иймд*******С.Н,*******С.О*******нар*******С.Оын*******үйлдсэн*******гэмт*******хэргийн*******улмаас*******Ш.Б*******надад*******учирсан*******хохирлыг*******өвлөн*******авсан*******эд*******хөрөнгийн*******хэмжээгээр*******С.М,*******С.А*******нарын*******хамтаар*******хариуцан*******арилгах*******үүрэгтэй.*******

Иймд*******хариуцагч*******С.М,*******С.А,*******С.Н,*******С.О*******нараас*******дараах*******хохирлыг*******нэхэмжилж*******байна.*******Үүнд:

-Хан-Уул*******дүүргийн*******эрүүгийн*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******2017*******оны*******10*******сарын*******16-ны*******өдрийн*******165*******дугаартай*******хүчин*******төгөлдөр*******болсон*******тогтоолд*******тусгагдсан*******С.Оын*******үйлдсэн*******гэмт*******хэргийн*******улмаас*******учирсан*******3.500*******америк*******доллар*******буюу*******Монгол*******банкнаас*******2014*******оны*******3*******сарын*******12-ны*******өдрөөр*******зарласан*******ханшаар*******хөрвүүлэн*******тооцогдсон*******6.213.550*******төгрөг,

-Эрх,*******хууль*******ёсны*******ашиг*******сонирхлоо*******хамгаалахад*******зарцуулагдсан*******Улсын*******ерөнхий*******прокурорын*******газрын*******Эрүүгийн*******хэргийн*******төв*******архив,*******Баянгол,*******Хан-Уул*******дүүргийн*******иргэний*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******тамгын*******газрын*******архиваас*******тус*******тус*******баримтат*******мэдээллүүдийн*******хуулбарыг*******гаргуулахад*******/6.000+1.000+45.000/*******52.000*******төгрөг,

Иргэний*******хэргийн*******шүүхэд*******нотлох*******баримтаар*******гаргасан*******баримтат*******мэдээллүүдийн*******хуулбарыг*******нотариатчаар*******гэрчлүүлэхэд*******/5.000+19.000/*******24.000*******төгрөг,*******

Шуудан*******илгээмжийн*******зардалд*******1.760*******төгрөг,*******иргэний*******үнэмлэхний*******лавлагааг*******иргэдэд*******үйлчлэх*******автомат*******машинаас*******гаргуулахад*******1.000*******төгрөг,*******нийт*******78.760*******төгрөг.

Тус*******шүүхийн*******2020*******оны*******9*******сарын*******16-ны*******өдрийн*******448*******дугаартай*******тогтоолоор*******Баянзүрх*******дүүргийн**************,*******,**************тоотын*******эрхийн*******улсын*******бүртгэлийн*******Ү-9999999999999дугаарт*******бүртгэлтэй,*******40*******м.кв*******талбайтай,*******3*******өрөө*******орон*******сууцыг*******2017*******оны*******9*******сарын*******23,*******2018*******оны*******9*******сарын*******23,*******2020*******оны*******2*******сарын*******3-ны*******өдрийн*******байдлаар*******тус*******тус*******зах*******зээлийн*******ханшаар*******үнэлэн*******үнэлгээ*******тогтоолгохоор*******“Дамно”*******ХХК-ийг*******шинжээчээр*******томилсон.*******

“Дамно”*******ХХК-ийн*******шинжээчийн*******ажлын*******зардал*******213.750*******төгрөгийн*******нэхэмжлэгч*******Ш.Б*******миний*******бие*******төлсөн*******тул*******уг*******хэмжээгээр*******буюу*******213.750*******төгрөгөөр*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагаа*******нэмэгдүүлэн*******нийт*******6.506.060*******төгрөгийг*******хариуцагч*******С.М,*******С.А,*******С.Н,*******С.О*******нараас*******нэхэмжилсэн.*******

Ш.Б*******би*******Монгол*******Улсын*******нийгмийн*******хэв*******журам*******хамгаалах,*******гэмт*******хэрэг,*******эрх*******зүйн*******зөрчилтэй*******тэмцэх*******үндсэн*******алба*******болох*******цагдаагийн*******байгууллагад*******1977*******оноос*******2010*******он*******хүртэл*******сонсогчоос*******цагдаагийн*******дэд*******хурандаа*******хүртэл*******цолтой*******33*******гаруй*******жил*******төр,*******ард*******түмнийхээ*******өмнө*******өргөсөн*******тангарагтаа*******үнэнч,*******шударгаар*******ажиллаж*******цэргийн*******байнгын*******тэтгэвэр*******тогтоолгож,*******Монголын*******цагдаагийн*******байгууллагаас*******нэр*******төртэйгээр*******халагдсан.*******

Ингээд*******тэтгэмжийн*******мөнгөө*******бүгдийг*******нь*******америк*******доллароор*******солиулж*******банкинд*******хадгалуулсан.*******

Миний*******хөгшин*******эх*******94*******настай,*******О.Д*******гэж*******хүн*******бий,*******ээжийнхээ*******эрүүл*******мэндийн*******асуудлаар*******зөвлөгөө*******авах*******явцдаа*******анх*******талийгаач*******С.О,*******түүний*******эхнэр*******П.Д*******нартай*******илүү*******ойр*******дотно*******танилцсан.

Тэд*******хоёулаа*******мөнгө*******хэрэгтэй*******байна,*******зээлүүлээч*******гэж*******олон*******удаа*******гуйхаар*******нь*******настай*******хөгшин*******эхийн*******минь*******эрүүл*******мэндэд*******хэрэгтэй*******болов*******уу*******гэж*******бодоод*******банкинд*******хадгалуулсан*******америк*******доллараа*******бүгдийг*******нь*******зээлдүүлсэн*******ба*******гэтэл*******намайг*******залилан,*******шаардлага*******гарсан*******үед*******өөртөө*******болон*******ээждээ*******зориулах*******ямар*******ч*******мөнгөгүй*******болсондоо*******би*******маш*******их*******харамсдаг.

Талийгаач*******С.Оын*******үйлдсэн*******гэмт*******хэргийн*******улмаас*******учирсан*******хохирлыг*******түүний*******эд*******хөрөнгийг*******өвлөн*******авсан*******хариуцагч*******С.М,*******С.А,*******С.Н,*******С.О*******нараас*******нэхэмжилж*******байна.*******Иймд*******эдгээр*******хариуцагч*******нараас*******С.Оын*******үйлдсэн*******гэмт*******хэргийн*******улмаас*******учирсан*******хохирол*******6.213.550*******төгрөг,*******эрх,*******хууль*******ёсны*******ашиг*******сонирхлоо*******хамгаалахад*******зарцуулсан*******78.760*******төгрөг,*******шинжээчийн*******ажлын*******зардалд*******төлсөн*******213.750*******төгрөг,*******нийт*******6.506.060*******төгрөгийг*******гаргуулж*******өгнө*******үү*******гэв.

Хариуцагч*******С.М,*******С.А,*******С.Н,*******С.О*******нар*******шүүхэд*******гаргасан*******тайлбартаа*******болон*******хариуцагч*******нарын*******итгэмжлэгдсэн*******төлөөлөгч*******П.Төрболд*******шүүх*******хуралдаанд*******гаргасан*******тайлбартаа:

Нэхэмжлэгч*******Ш.Бийн*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагыг*******бүхэлд*******нь*******хүлээн*******зөвшөөрөхгүй.*******

Талийгаач*******С.О*******нь*******хариуцагч*******С.М,*******С.А*******нарын*******төрсөн*******дүү*******нь*******мөн.*******С.О*******нь*******бусдыг*******залилсан*******гэх*******асуудалд*******шалгагдаж*******байхдаа*******нас*******барсан.*******

Ш.Б*******нь*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагын*******үндэслэлээ *******гэм*******хорын*******хохирол*******гэж*******тодорхойлсноос*******үзэхэд*******Ш.Б*******нь*******талийгаач*******С.Оод*******залилан*******мэхлүүлсний*******улмаас*******өөрт*******учирсан*******хохирлыг*******талийгаач*******С.Оын*******эгч,*******ах,*******дүү*******нараас*******нэхэмжилсэн*******гэж*******үзэхээр*******байна.

Монгол*******улсын*******Үндсэн*******хуулийн*******16*******дугаар*******зүйлийн*******14*******дэх*******хэсэгт*******гэм*******буруутай*******нь*******хуулийн*******дагуу*******шүүхээр*******нотлогдох*******хүртэл*******хэнийг*******ч*******гэмт*******хэрэг*******үйлдсэн*******гэм*******буруутайд*******тооцож*******үл*******болох,*******гэм*******буруутны*******ял*******зэмлэлийг*******түүний*******гэр*******бүлийн*******гишүүд,*******төрөл*******саданд*******нь*******халдаан*******хэрэглэхийг*******хориглохыг,*******Иргэний*******хуулийн*******497*******дугаар*******зүйлийн*******497.1*******дэх*******хэсэгт*******бусдын*******эрх,*******амь*******нас,*******эрүүл*******мэнд,*******нэр*******төр,*******алдар*******хүнд*******ажил*******хэргийн*******нэр*******хүнд,*******эд*******хөрөнгөд*******хууль*******бусаар*******санаатай*******буюу*******болгоомжгүй*******үйлдэл,*******эс*******үйлдэхүйгээр*******гэм*******хор*******учруулсан*******этгээд*******уг*******гэм*******хорыг*******хариуцан*******арилгах*******үүрэгтэй*******талаар*******тус*******тус*******заажээ.

Нийгмийн*******аливаа*******харилцаа*******хуулиар*******хамгаалагдсан*******байдаг*******ба*******энэ*******харилцааг*******санаатай*******болон*******санаандгүй*******байдлаар*******зөрчиж*******бусдын*******эрх,*******эд*******хөрөнгөд*******хууль*******бусаар*******гэм*******хор*******учруулсан*******бол*******энэ*******байдлыг*******үүсгэсэн*******этгээд*******хариуцан*******арилгах*******нь*******зүйн*******хэрэг.

Гэхдээ*******гэм*******хор*******учруулагчийн*******хууль*******бус*******үйлдэл*******болон*******хохирлын*******хооронд*******зайлшгүй*******шалтгаант*******холбоо*******байх*******ёстой.*******Гэтэл*******зөвхөн*******ах,*******эгч*******гэдгээр*******нь*******шалтгаалж*******талийгаач*******С.Оын*******учруулсан*******хохирлыг*******хариуцагч*******нараас*******нэхэмжлэх*******нь*******үндэслэлгүй*******гэж*******үзэж*******байна.

Мөн*******талийгаач*******С.Оыг*******2002*******оны*******Эрүүгийн*******хуулийн*******тусгай*******ангийн*******148*******дугаар*******зүйлийн*******148.4*******дэх*******хэсэгт*******зааснаар*******шүүхээс*******яллаагүй,*******түүний*******гэм*******бурууг*******шүүхээс*******тогтоогоогүй.*******С.О*******нь*******түүнд*******холбогдох*******эрүүгийн*******хэргийг*******шалгаж*******байх*******явцад*******нас*******барсан*******учраас*******эрүүгийн*******хэргийг*******яллагдагч,*******шүүгдэгч*******нас*******барсан*******гэсэн*******үндэслэлээр*******хэргийг*******хэрэгсэхгүй*******болгосон.*******

Өөрөөр*******хэлбэл*******талийгаач*******С.Оын*******бусдыг*******залилсан*******гэх*******гэм*******буруу*******шүүхээр*******тогтоогдоогүй*******байгаа*******учир*******талийгаачийн*******ах,*******эгч,*******дүү*******гэм*******буруугийн*******хариуцлагыг*******хүлээх*******ёсгүй.*******

Нэхэмжлэгч*******Ш.Б*******нь*******өөрийн*******нэхэмжлэлдээ*******цагдаагийн*******албанд*******он*******удаан*******жил*******ажилласан,*******ажлаа*******нэр*******төртэй*******хийсэн,*******талийгаачийн*******эхнэр*******болон*******талийгаачаас*******өөрөөс*******нь*******төрсөн*******эхдээ*******эрүүл*******мэндийн*******зөвлөгөө*******авсан*******талаараа*******тодорхой*******дурджээ.*******Энэ*******байдал*******нь*******түүнийг*******эрүүл*******мэндийн*******зөвлөгөө*******авсан*******төлбөрт*******мөнгийг*******өгсөн*******байхыг*******ч *******үгүйсгэхгүй*******нөхцөл*******байдлыг*******бий*******болгож*******байна.*******

Гэтэл*******үхсэн*******хүн*******үг*******хэлэхгүй*******гэгчээр*******шууд*******би*******мөнгө*******зээлсэн*******гэж*******үзээд*******шүүхийн*******хүчин*******төгөлдөр*******шийдвэр*******гараагүй*******байхад*******нэхэмжлэлд*******дурдсан*******хэмжээний*******мөнгөөр*******хохирсон*******гэж*******өөрийгөө*******тодорхойлж*******байгааг*******зөвшөөрөхгүй.*******

Хамгийн*******гол*******нь*******нэхэмжлэгчийг*******хэн*******ч*******шахаж*******шаардаагүй*******байхад*******талийгаач*******болон*******түүний*******эхнэрт*******мөнгөө*******өгсөн,*******зээлсэн*******асуудлыг*******өнөөдөр*******талийгаач*******ах,*******эгч*******нартай*******холбож,*******тэднээс*******өгсөн*******гэх*******мөнгөө*******нэхэмжлэх*******нь*******хууль*******зүйн*******үндэслэлгүй.*******Тэгээд*******ч*******хариуцагч*******нар*******зээлсэн*******гэх*******мөнгийг*******хэрэглээгүй,*******аваагүй.

Нэхэмжлэгч*******шаардлага*******гарсан*******үед*******хөгшин*******настай*******эхдээ*******зарцуулах*******мөнгөгүй*******гэжээ.*******Үнэхээр*******ийм*******байдал*******гарсан*******бол*******хариуцагч*******нарын*******зүгээс*******харамсаж*******байгаагаа*******илэрхийлж*******байна.*******Тэглээ*******гээд*******талийгаачийн*******бусдаас*******зээлсэн*******гэх*******мөнгийг*******ах,*******эгч*******нар*******нь*******хариуцах*******учиргүй.*******

Хариуцагч*******нараас*******78.760*******төгрөг*******гаргуулах*******шаардлагын*******үндэслэлээ*******эрх,*******хууль*******ёсны*******ашиг*******сонирхлоо*******хамгаалахад*******зарцуулсан*******зардал*******гэж*******тодорхойлжээ.*******Монгол*******Улсын*******Үндсэн*******хууль*******болон*******Иргэний*******хэрэг*******шүүхэд*******хянан*******шийдвэрлэх*******тухай*******хуульд*******зааснаар*******аливаа*******этгээд*******өөрийн*******эрх,*******эрх*******чөлөө,*******хууль*******ёсны*******ашиг*******сонирхлоо*******зөрчигдсөн*******гэж*******үзэж*******буй*******этгээд*******шүүхэд*******мэдүүлэх*******эрхтэй.*******

Ийнхүү*******шүүхэд*******хандсан*******этгээд*******эргээд*******тодорхой*******үүрэг*******хариуцлагыг*******хүлээдэг*******бөгөөд*******үүний*******нэг*******нь*******иргэний*******хэрэг*******хянан*******шийдвэрлэх*******ажиллагаанд*******хуульд*******нийцсэн*******нотлох*******баримтыг*******бүрдүүлж,*******өөрийн*******шаардлага*******болон*******татгалзлаа*******нотлох*******ёстой*******байдаг.*******

Ийм*******учраас*******нэхэмжлэгч*******өөрийн*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагаа*******нотлох*******гэж*******бүрдүүлсэн,*******цуглуулсан*******баримттай*******холбогдож*******гарсан*******гэх*******зардлыг*******хариуцагч*******нар*******хариуцахгүй.*******

С.Оыг*******нас*******барах*******үед*******тухайн*******байранд*******С.М,*******С.А,*******С.О*******нар*******амьдарч*******байсан*******ба*******одоо*******С.А,*******С.М*******нар*******амьдарч*******байгаа.*******

Хариуцагч*******нар*******талийгаач*******С.Оын*******өв*******хөрөнгийг*******өвлөн*******авсан*******эсэх*******нь*******тодорхойгүй,*******С.Оод*******холбогдох*******өвтэй*******холбоотой*******баримт*******холбогдох*******газарт*******нь*******бүртгэгдээгүй.*******Иймд*******Ш.Бийн*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагыг*******бүхэлд*******нь*******хэрэгсэхгүй*******болгож*******өгнө*******үү*******гэв.

Бие*******даасан*******шаардлага*******гаргаагүй*******гуравдагч*******этгээд,*******гуравдагч*******этгээд*******О.Бгийн*******итгэмжлэгдсэн*******төлөөлөгч*******П.Д*******шүүхэд*******гаргасан*******болон*******шүүх*******хуралдаанд*******гаргасан*******тайлбартаа:

Би*******1991*******онд*******С.О*******гэж*******хүнтэй*******гэр*******бүл*******болж*******одоо*******маргаан*******болоод*******байгаа*******Баянзүрх*******дүүрэг,**************,*******,*******ны**************тоот*******орон*******сууцанд*******гал*******голомтоо*******бадрааж*******охиноо*******төрүүлж*******байсан.

Би*******Г.Бийг*******зүс*******танина,*******гэр*******бүлийн*******найзууд*******байгаагүй.*******Талийгаач*******нөхрийг*******маань*******нэр*******хүндтэй,*******ажил*******төрөлтэй*******байхад*******манайд*******1-2*******удаа*******ирж*******хоол*******идэж*******байсан.*******Ээжтэйгээ*******амьдардаг*******гэдгийг*******нь*******энэ*******нэхэмжлэлээс*******л*******мэдэж*******авлаа.

Анх*******2013*******оны*******9*******сарын*******дундуур*******99150031*******дугаараас*******танай*******нөхөр*******хаана*******байна,*******зуслангийн*******байр*******5.000*******ам*******долларт*******хадгаламж*******зээлийн*******хоршоонд*******тавиад*******жил*******болж*******байна,*******мөнгөө*******авмаар*******байна*******гэх*******болсон.*******Энэ*******үеэс*******би*******энэ*******хүнд*******олон*******удаа*******дарамтлуулж*******байна.

2019*******онд*******Хан-Уул*******дүүргийн*******иргэний*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхэд*******С.Оын*******зээлсэн*******гээд*******байгаа*******3.500*******ам*******долларыг*******охин*******бид*******хоёроос*******нэхэмжилж*******байсан.*******Ш.Бээс*******би*******нэг*******ч*******төгрөг*******аваагүй.*******Охин*******О.Б*******талийгаач*******эцгээсээ*******өв*******хөрөнгө*******залгамжилж*******аваагүй.*******Иймд*******Ш.Бийн*******нэхэмжлэлийг*******хэрэгсэхгүй*******болгож*******өгнө*******үү*******гэв.

*******

*******Нэхэмжлэгч*******Ш.Б*******нь*******2019*******оны*******11*******сарын*******24-ний*******өдрийн*******байдлаархи*******өөрийн*******иргэний*******үнэмлэхийн*******лавлагаа,*******

*******Ш.Бийн*******ам*******бүлийн*******талаархи*******Баянгол*******дүүргийн*******3-р*******хорооны*******засаг*******даргын*******2019*******оны*******12*******сарын*******9-ний*******өдрийн*******2834*******тоот,*******2020*******оны*******2*******сарын*******17-ны*******өдрийн******* тодорхойлолтууд,

*******С.Мгийн*******ам*******бүлийн*******талаархи*******Баянзүрх*******дүүргийн**************ны*******засаг*******даргын*******2019*******оны*******4*******сарын*******10-ны*******өдрийн*******тодорхойлолт,

*******Өмгөөлөгч*******Ө.Алтангадасын*******Улсын*******ерөнхий*******прокурорын*******газрын*******Эрүүгийн*******хэргийн*******төв*******архивт*******гаргасан*******баримт*******хуулбарлан*******авах*******тухай*******2018*******оны*******8*******сарын*******31-ний*******өдрийн*******Б-1/18-089,*******2018*******оны*******10*******сарын*******19-ний*******өдрийн*******Б-1/18-111*******дугаартай*******хүсэлтүүд,*******

*******Өмгөөлөгч*******Ө.Алтангадасын*******Баянгол,*******Хан-Уул*******дүргийн*******иргэний*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******тамгын*******газрын*******архивт*******гаргасан*******баримт*******хуулбарлан*******авах*******тухай*******2019*******оны*******12*******сарын*******9-ний*******өдрийн*******Б-1/19-428*******тоот*******хүсэлт,

*******Хан-Уул*******дүүргийн*******цагдаагийн*******1*******дүгээр*******хэлтсээс*******Ш.Бийг*******2016*******оны*******1*******сарын*******4-ний*******өдөр*******хохирогчоор*******тогтоосон*******тухай*******тогтоол,*******мөн*******өдөр*******нь*******түүнийг*******хохирогчоор*******байцаасан*******тухай*******тэмдэглэлийн*******хуулбар,

*******Сын*******Олдох*******нь*******2019*******оны*******9*******сарын*******22-ны*******өдөр*******өвчний*******улмаас*******эмнэлэгт*******нас*******барсан*******тухай*******нас*******барсны*******гэрчилгээний*******хуулбар,*******

*******Сын*******Олдоход*******холбогдох*******эрүүгийн*******00000000000000*******дугаартай*******хэргийг*******хэрэгсэхгүй*******болгох*******тухай*******Хан-Уул*******дүүргийн*******эрүүгийн*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******2017*******оны*******10*******сарын*******16-ны*******өдрийн*******165*******дугаартай*******шүүхийн*******тогтоолын*******хуулбар,*******

******* Хан-Уул*******дүүргийн*******эрүүгийн*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******2017*******оны*******10*******сарын*******16-ны*******өдрийн*******165*******дугаартай*******“Хэргийг*******хэрэгсэхгүй*******болгох*******тухай”*******тогтоолыг*******хэвээр*******үлдээн*******шийдвэрлэсэн*******Нийслэлийн*******эрүүгийн*******хэргийн*******давж*******заалдах*******шатны*******шүүхийн*******2017*******оны*******12*******сарын*******14-ний*******өдрийн*******890*******дугаартай*******магадлалын*******хуулбар,

*******Улсын*******дээд*******шүүхийн*******шүүгчийн*******2018*******оны*******3*******сарын*******14-ний*******өдрийн*******25*******дугаартай*******“Хэргийг*******хяналтын*******шатны*******шүүх*******хуралдаанаар*******хэлэлцүүлэхгүй*******тухай”*******захирамж,*******

*******Өмгөөлөгч*******Ө.Алтангадасын*******2018*******оны*******12*******сарын*******17-ны*******өдөр*******Б-1/18-131*******дугаартай*******Хан-Уул*******дүүргийн*******иргэний*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхэд*******хүргүүлсэн*******“Ш.Бт*******хууль*******зүйн*******туслалцаа*******үзүүлж*******эхэлсэн*******тухай”*******мэдэгдэл*******болон*******хууль*******зүйн*******туслалцаа*******үзүүлэх*******тухай*******гэрээний*******хуулбар,

*******Хан-Уул*******дүүргийн*******иргэний*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******2019*******оны*******2*******сарын*******20-ны*******өдрийн*******87*******дугаартай*******“Нотлох*******баримт*******гаргуулах,*******шүүх*******хуралдааныг*******хойшлуулах*******тухай”*******тогтоолын*******хуулбар,*******

*******Хан-Уул*******дүүргийн*******иргэний*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******2019*******оны *******4*******сарын*******10-ны*******өдрийн*******862*******дугаартай*******шийдвэрийн*******хуулбар,*******

*******Эрүүгийн*******хэргийн*******төв*******архиваас*******баримт*******хуулбарлан*******авч*******2018*******оны*******9*******сарын*******13-ны*******өдөр*******1.000*******төгрөг,*******2018*******оны*******10*******сарын*******22-ны*******өдөр*******2.000*******төгрөг*******төлсөн*******баримтууд,

*******Хан-Уул*******дүүргийн*******иргэний*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******0000*******оны 000 *******сарын*******000-ны*******өдрийн*******0000*******дугаар*******шийдвэртэй*******иргэний*******хэргээс*******нотлох*******баримт*******хуулбарлан*******авч*******Шүүхийн*******ерөнхий*******зөвлөлийн*******ажлын*******албанд*******2019*******оны*******12*******сарын*******11-ний*******өдөр*******45.000*******төгрөг*******төлсөн*******баримт,

*******Баримт*******бичиг*******нотариатчаар*******гэрчлүүлсэний*******төлбөрт*******2019*******оны*******4*******сарын*******8-ны*******өдөр*******5.000*******төгрөг,*******2020*******оны*******1*******сарын*******29-ний*******өдөр*******19.000*******төгрөг*******төлсөн*******баримтууд,

*******Өмгөөлөгч*******Ө.Алтангадасын*******2019*******оны*******2*******сарын*******15-ны*******өдрийн*******Б-1/19-029*******дугаартай*******хүсэлтийг*******Хан-Уул*******дүүргийн*******иргэний*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхэд*******шуудангаар*******хүргүүлэхэд*******үйлчилгээний*******хөлсөнд*******1.760*******төгрөг*******төлсөн*******баримт,

Шинжээчийн*******зардал*******213.750*******төгрөгийг*******нэхэмжлэгч*******Ш.Б*******төлсөн*******баримт,

С.О,*******П.Д*******нарын*******гэрлэлтийн*******гэрчилгээний*******болон*******гэрлэлт*******цуцласны*******гэрчилгээний*******хуулбар*******зэрэг*******баримтуудыг*******тус*******тус*******нотлох*******баримтаар*******ирүүлсэн*******байна.

*******Тус*******шүүхийн*******шүүгчийн*******2020*******оны*******5*******сарын*******22-ны*******өдрийн*******10202*******дугаартай*******захирамжаар*******нэхэмжлэгч*******талын*******хүсэлтийг*******үндэслэн*******Баянзүрх*******дүүргийн*******бүртгэлийн*******хэлтсээс*******Баянзүрх*******дүүрэг,**************,*******,*******ны**************тоотын*******эрхийн*******улсын*******бүртгэлийн*******Ү-9999999999999дугаарт*******бүртгэлтэй*******орон*******сууцны*******хувийн*******хэргийн*******хуулбарыг,*******

*******Монголын*******нотариатчдын*******танхимаас*******С.Оын*******/РД:*******ХК0000000/*******эзэмшил,*******өмчлөлийн*******эд*******хөрөнгө*******өвлөх*******эрхтэй*******холбоотой*******түүний*******хууль*******ёсны*******өв*******залгамжлагчид*******өв*******хүлээн*******авах*******хүсэлт*******гаргасан,*******өв*******хүлээн*******авахаас*******татгалзсан*******хүсэлт*******гаргасан,*******нотариатчаас*******өвлөх*******эрхийн*******гэрчилгээ*******олгосон*******эсэх*******зэрэг*******нотлох*******баримт*******гаргуулахаар*******шийдвэрлэсний*******дагуу*******дараах*******баримтуудыг*******ирүүлсэн*******байна.*******Үүнд:

Монголын*******нотариатчдын*******танхимын*******2020*******оны*******5*******сарын*******26-ны*******өдрийн*******335*******дугаартай*******лавлагаа,*******

Баянзүрх*******дүүргийн*******бүртгэлийн*******хэлтсээс*******0000*******оны*******00 сарын*******29-ний*******өдрийн*******000*******дугаартай*******албан*******бичгээр*******ирүүлсэн*******Баянзүрх*******дүүрэг,*******00-р*******хороо,*******000-р*******хороолол,*******00-р*******байрны*******00*******тоотын*******эрхийн*******улсын*******бүртгэлийн*******Ү-9999999999999дугаарт*******бүртгэлтэй*******орон*******сууцны*******хувийн*******хэргийн*******хуулбарыг*******тус*******тус*******ирүүлжээ.*******

Тус*******шүүхийн*******2020*******оны*******9*******сарын*******16-ны*******өдрийн*******448*******дугаартай*******тогтоолоор*******“Дамно“*******ХХК-ийг*******шинжээчээр*******томилон*******Баянзүрх*******дүүрэг,**************,*******,*******,**************тоотын*******40*******м.кв*******талбайтай,*******3*******өрөө*******эрхийн*******улсын*******бүртгэлийн*******Ү-9999999999999дугаарт*******бүртгэгдсэн*******орон*******сууцыг*******2017*******оны*******9*******сарын*******23,*******2018*******оны*******9*******сарын*******23,*******2020*******оны*******2*******сарын*******3-ны*******өдрүүдийн*******байдлаар*******тус*******тус*******зах*******зээлийн*******ханшаар*******үнэлэн*******үнэлгээг*******нь*******тогтоох,*******

Улсын*******бүртгэлийн*******ерөнхий*******газраас*******С.Оын*******төрөл*******садангийн*******талаарх*******лавлагааг*******2017*******оны*******9*******сарын*******22-ны*******өдрөөс*******хойш*******хугацаагаар*******гаргуулахаар*******шийдвэрлэжээ.*******

Улсын*******бүртгэлийн*******ерөнхий*******газрын*******2020*******оны*******10*******сарын*******14-ний*******өдрийн*******11/9110*******тоот*******С.Оын*******төрөл*******садангийн*******талаарх*******лавлагаа,

Баянзүрх*******дүүрэг,**************,*******,*******,**************тоотын*******40*******м.кв*******талбайтай,*******3*******өрөө*******эрхийн*******улсын*******бүртгэлийн*******Ү-9999999999999дугаарт*******бүртгэгдсэн*******орон*******сууцыг*******үнэлсэн*******хөрөнгийн*******үнэлгээний*******“Дамно”*******ХХК-ийн*******2020*******оны*******12*******сарын*******22-ны*******өдрийн*******20-354*******тоот*******дүгнэлт,*******

“Дамно”*******ХХК-ийн*******шинжээчийн*******зардал*******213.750*******төгрөгийг*******нэхэмжлэх*******хуудас*******зэрэг*******баримтуудыг*******ирүүлсэн*******байна.

*******Зохигчдын*******тайлбар,*******хэрэгт*******байгаа*******болон*******шүүх*******хуралдаанаар*******хэлэлцэгдсэн*******нотлох*******баримтуудыг*******шинжлэн*******судлаад*******

ҮНДЭСЛЭХ*******нь:

******* Нэхэмжлэгч*******Ш.ын*******Б*******нь*******хариуцагч*******Сын*******Мөнхөө,*******Сын*******Алзахгүй*******нарт*******холбогдуулан*******Сын*******Олдохын*******үйлдсэн*******гэмт*******хэргийн*******улмаас*******учирсан*******хохиролд*******нийт*******6.292.310*******төгрөг*******гаргуулах*******тухай*******нэхэмжлэлийг*******шүүхэд*******гаргажээ.

-С.Оын*******үйлдсэн*******гэмт*******хэргийн*******улмаас*******учирсан*******хохирол*******6.213.550*******төгрөг,*******/3.500*******ам*******доллар,*******2014.03.12-ны*******өдрийн*******ханшаар/

-Эрх,*******хууль*******ёсны*******ашиг*******сонирхлоо*******хамгаалахад*******зарцуулсан*******78.760*******төгрөг

Эрүүгийн*******хэргийн*******төв*******архив,*******Баянгол,*******Хан-Уул*******дүүргийн*******иргэний*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******тамгын*******газрын*******архиваас*******нотлох*******баримт*******хуулбарлан*******авсан*******/6.000+1.000+45.000/*******52.000*******төгрөг,

Нотлох*******баримт*******нотариатчаар*******гэрчлүүлсэн*******/5.000+19.000/*******24.000*******төгрөг,*******

Шуудан*******илгээмжийн*******зардалд*******1.760*******төгрөг,*******

Иргэний*******үнэмлэхний*******лавлагааг*******иргэдэд*******үйлчлэх*******автомат*******машинаас*******гаргуулахад*******1.000*******төгрөг,*******

нийт*******78.760*******төгрөг=Бүгд*******6.292.310*******төгрөг.*******

*******Хэрэг*******хянан*******шийдвэрлэх*******ажиллагааны*******явцад*******тус*******шүүхийн*******шүүгчийн*******2020*******оны*******2*******сарын*******26-ны*******өдрийн*******3352*******дугаар*******бүхий*******захирамжаар*******Сын*******Нэргүй,*******Сандуйуавын*******Оюун*******нарыг*******дээрх*******иргэний*******хэргийг*******хянан*******шийдвэрлэх*******ажиллагаанд*******хамтран*******хариуцагчаар*******татан*******оролцуулсан*******байна.*******

Мөн*******нэхэмжлэгч*******Ш.Б*******нь*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагаа*******213.750*******төгрөгөөр*******нэмэгдүүлэн,*******нийт*******6.506.060*******төгрөгийг*******хариуцагч*******нараас*******нэхэмжилжээ.

Нэхэмжлэгч*******Ш.Б*******“Талийгаач*******С.Оын*******үйлдсэн*******гэмт*******хэргийн*******улмаас*******учирсан*******хохирол*******6.506.060*******төгрөгийг*******түүний*******эд*******хөрөнгийг*******өвлөн*******авсан*******хариуцагч*******С.М,*******С.А,*******С.Н,*******С.О*******нараас*******нэхэмжилж*******байна”,

Хариуцагч*******С.М,*******С.А,*******С.Н,*******С.О*******нар*******“Талийгаач*******С.Оын*******гэм*******бурууг*******шүүхээс*******тогтоогоогүй.*******С.О*******түүнд*******холбогдох*******эрүүгийн*******хэргийг*******шалгах*******явцад*******нас*******барсан.*******Хариуцагч*******нар*******талийгаач*******С.Оын*******өв*******хөрөнгийг*******өвлөн*******авсан*******эсэх*******нь*******тодорхойгүй”*******гэж*******тус*******тус*******тайлбарлаж*******байна.