МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Ч.Байгалмаа даргалж,

Нарийн бичгийн дарга: Г.Мөнгөнцэцэг

Улсын яллагч: *******

Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч ******* нарыг оролцуулан тус шүүхийн хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар

Аймгийн прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн *******45 дугаар зүйлийн *******45.*******-т зааснаар яллагдагчаар татах тогтоол үйлдэж ирүүлсэн *******т холбогдох эрүүгийн ******* тоот хэргийг 20*******5 оны *******0 дугаар сарын 06-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.

Шүүгдэгч Монгол Улсын иргэн, *******973 оны 04 дүгээр сарын 02-ны өдөр төрсөн, 3******* настай, эрэгтэй, бүрэн бус дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл 4, улсаас авсан гавьяа шагналгүй,

Шүүгдэгч ******* нь Баянхонгор аймгийн ******* сумын *******-р багийн нутаг дэвсгэрт оршин суух *******ын ******* тооны монгол үүлдрийн шүдлэн үхрийг хулгайлсан гэмт хэрэгт холбогджээ./ яллагдагчаар татах тогтоолд бичигдсэнээр/

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт яллах, өмгөөлөх талаас шинжпэн судлуулахаар санал болгосон тухайн хэрэгт хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу цугларсан дараах нотлох баримтуудыг шинжлэн судлав. Үүнд

Шүүгдэгч *******ын мөрдөн байцаалтад өгсөн мэдүүлэгтээ:

... Би 20*******5.08.*******4-ны өдөр **************,00 цагийн үед ганцаараа үхрээ хурааж яваад ******* гуайн үхрийг хээр барьж аваад хүлж орхичхоод үхрээ тууж гэртээ ирсэн. Тэгээд тугалаа тавьж үхрээ ус руу туучихаад буцаж нөгөө үхэр дээрээ ирж ганцаараа янзалчхаад тэр дор нь юмаар бүтээж орхичхоод гэртээ ирсэн тэр үед манай айлын ******* урд өдөр нь аймаг яваад ирээгүй байсан тэгсэн үдээс хойш ******* машинтайгаа ирэхээр нь би *******д нэг үхэр янзалчихлаа чи аймаг оруулаад борлуулаад өгчих гэсэн тэгсэн ******* чи юун үхэр яагаад "ээр янзалчихаа гэхээр нь би манай үхэрт байсан үхрийг янзалчихлаа гэсэн чинь ******* дэмий юм биш үү гэсэн тэгэхээр нь би нэгэнт янзалчихсан юм чинь чи аймаг оруулаад борлуулаад өгчих гэсэн би малаа хараад байж байя тэгээд ******* ачаад явсан би хөдөөнөө малаа хараад хоцорсон маргааш нь ******* борлуулчихлаа гээд надад 365,000 төгрөг авчирч өгсөн би хүний мал хулгай хийсэндээ маш их гэмшиж байна...гэх мэдүүлэг /хх-ийн 34-36/

Хохирогч *******ын мөрдөн байцаалтад өгсөн мэдүүлэгтээ:

... 20*******5 оны 05 дугаар сард хүрэн халиун зүсмийн зөв талын чих ухам, буруу талын чих нь ганзага эмтэй монгол үүлдрийн ******* тооны шүдлэн гунж үхрээ алдсан тэгээд сураг тавиад байсан чинь *******ы үхэрт байна гэж сураг сонсоод ******* хоёроос асуусан чинь мэдэхгүй танай үхэр байхгүй гэсэн тэгээд хайгаад аймгийн төв орсон чинь манай алдагдсан үхрийн ширийг тушаачихсан байсан тэгэхээр нь цагдаад очиж мэдэгдсэн тэгсэн чинь гэдэг хүн манай үхрийг нядалж зарсан байсан ...гэх мэдүүлэг /хх-ийн *******8-*******9/

Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн мэдүүлэгтээ:

... 20*******5 оны 08-р сарын *******3 өдөр ******* сумын харьяат ирээд монголын үхэр авчирч өгнө гээд 50.000 төгрөг авч явсан тэгээд 20*******5 оны 08 дугаар сарын *******5-ны өдөр ******* сумын харьяат ******* гэдэг хүн нэг ширхэг монгол үүлдрийн үхрийн мах авчирч өгсөн тэр махны өрөөлийг нь 265,000 төгрөгөөр, ширийг нь 25,000 төгрөгөөр худалдан авсан ...гэх мэдүүлэг/хх-ийн 20-2******* /

Сэжигтэн Д.******* мөрдөн байцаалтад өгсөн мэдүүлэгтээ:

....Би 20*******5 оны 08 дугаар сарын *******5-ны өдөр аймгаас хөдөө гэртээ очиход манай хүргэн болох нь нэг монгол үүлдрийн үхэр нядалчихсан байж байсан тэгээд намайг энэ махыг аймаг оруулж тушаагаад мөнгийг нь аваад ир ширийг нь тушаагаад бензин хийчхээрэй гэж хэлсэн тэгэхээр нь би уг махыг ачаад аймаг орж ширийг нь махтай нь гэдэг хүнд зараад ширнийх нь мөнгөөр бензин хийсэн тэгээд махны мөнгө болох 365,500 төгрөгийг т авчирч өгсөн сүүлд нь тэр үхэр нь ******* гэдэг хүний үхэр байсныг мэдсэн. Би тухайн үедээ мэдээгүй би энэ хэрэгт хамаагүй....гэх мэдүүлэг/хх-ийн 32/

Хөрөнгийн үнэлгээний төвийн Баянхонгор аймаг дахь салбарын 20*******5 оны 08 дугаар сарын 24-ний өдрийн №*******72 тоот шинжээчийн:

*******.         Хохирогч ******* алдсан ******* тооны гунжин насны /эрлийз/үхрийн өнөөгийн үнийг дээрх үнийн судалгаан дээр үндэслэн *******,200,000 төгрөгөөр үнэлэх үндэслэлтэй... гэх дүгнэлт ,/хх-ийн 22-23/

-Эрүүгийн хэрэг үүсгэсэн тогтоол / хх-ийн *******/, 20*******5 оны 08 дугаар сарын 20-ны өдөр хэргийн газар хийсэн үзлэгийн тэмдэглэл, гэрэл зураг, 20*******5 оны 08 дугаар сарын 2*******-ны өдөр Баянхонгор сумын *******-р багийн нутаг дэвсгэрт байрлах түүхий эдийн складанд хийсэн үзлэг таньж олуулах ажиллагаа, үзлэгийн гэрэл зураг, эд хөрөнгө битүүмжлэх тогтоол/ тэмдэглэл, *******3-*******4/, болон шүүгдэгчийн хувийн байдлын талаар иргэний үнэмлэхийн лавлагаа /хх-ийн 30/, Үл хөдлөх хөрөнгийн бүртгэлийн лавлагаа/хх-ийн 42/, Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын шүүхийн 20*******2 оны Й6 дугаар сарын *******4-ний 5*******А дугаартай шийтгэх тогтоол, шүүгдэгч нь урьд ял шийтгүүлж байсан Тхх-ийн 43/ зэрэг нотлох баримтуудын шинжлэн судлав.

Бусдын эд хөрөнгө хулгайлах гэмт хэрэг нь бусдын өмчлөлд байгаа эд хөрөнгийг гэмт этгээд нууц, далд аргаар, шунахай сэдэлтээр, хүч хэрэглэхгүйгээр, хууль бусаар бүр мөсөн үнэ төлбөргүйгээр эзэмшилдээ авч, өөрийн болгон захиран зарцуулах боломж бүрдүүлснээр төгссөнд тооцдог.

Аймгийн прокурорын газраас шүүгдэгч *******од холбогдох үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн *******45 дугаар зүйлийн *******45.2-т зааснаар зүйлчилж яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн нь хэргийн зүйлчлэл тохирсон байх тул шүүхээс шүүгдэгч *******ыг бусдын эд хөрөнгийг хулгайлах гэмт хэргийг үйлдсэн буруутайд тооцож, хуульд заасан ял шийтгэл оногдуулах үндэслэлтэй байна гэж үзлээ.

Шүүх хуралдааны явцад шүүгдэгчийн өмгөөлөгч *******ы гаргасан”... хохирогч нь шүүгдэгчтэй эвлэрсэн үндэслэлээр хэргийг хэрэгсэхгүй ...” болгох саналыг хүлээн авах боломжгүй байна.

Учир нь Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 25 дугаар зүйлд зааснаар хохирогч нь шүүгдэгчтэй сайн дураар эвлэрсэн талаар бичгээр илэрхийлсэн, эсвэл шүүх хуралдаанд оролцож энэхүү хүсэл зоригоо өөрөө мэдүүлж байх бөгөөд хавтаст хэрэгт баримтаар эвлэрсэн талаар баримтыг гаргаж өгөөгүй байх тул хохирогчийг шүүгдэгчтэй эвлэрсэн гэж үзэх үндэслэлгүй болно.

Шүүгдэгч ******* нь урьд ял шийтгүүлж байсан боловч Эрүүгийн хуулийн 78 дугаар зүйлийн 78.2.*******-д заасан ялтай байдал арилсан, үйлдсэн хэрэгтээ чин санаанаасаа гэмшиж байгаа, хохирлоо бүрэн төлсөн, бусдад төлөх төлбөргүй, түүний ар гэрийн байдлыг харгалзан үзэж албадан ажил хийлгэх ялыг оногдуулах нь зүйтэй гэж үзлээ.

Уг хэрэгт шүүгдэгч *******ын... эзэмшлийн *******0 тооны хонь, *******0 тооны ямааг... эзэмшигчдэд нь буцаан олгож, 20*******5 оны 09 дүгээр сарын 03-ны өдрийн эд хөрөнгө битүүмжилсэн мөрдөн байцаагчийн тогтоолыг хүчингүй болгож шийдвэрлэв.

Энэ хэрэгт хураагдан ирсэн бичиг баримтгүй, эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй, бусдад төлөх төлбөргүй болохыг тус тус дурьдав.

. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 283, 286, 290 дүгээр зүйлийн 290.3 дахь хэсэг, 294, 297 дугаар зүйлийн 297.*******.*******- 297.*******.4, 298 дугаар зүйлийн 298.*******.4 дэх хэсэгт заасныг тус тус удирдлага болгон

ТОГТООХ нь

*******.Шүүгдэгч овогт ийн ыг бусдын эд хөрөнгийг хулгайлах гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

2.Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн *******45 дугаар зүйлийн *******45.*******-д зааснаар шүүгдэгч *******ыг *******50 цагийн албадан ажил хийлгэх ялаар шийтгэсүгэй.

3.         Эрүүгийн хуулийн 50 дугаар зүйлийн 50.3-д зааснаар ялтан *******д оногдуулсан *******50 цагийн албадан ажил хийлгэх ял эдлэхээс санаатайгаар зайлсхийсэн ялтны эдлээгүй үлдсэн ялын |*******айман цагийн ажпыг нэг хоног баривчлах ялаар тооцож сольж болохыг мэдэгдсүгэй.

4.         Энэ хэрэгт хураагдан ирсэн бичиг баримтгүй,эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй, бусдад төлөх төлбөргүй болохыг тус тус дурьдсугай.

5.         Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн *******34 дүгээр зүйлийн *******34.*******0 дахь хэсэгт зааснаар ялтан *******ын... эзэмшлийн *******0 тооны ямаа , *******0 тооны хонь битүүмжилсэн мөрдөн байцаагчийн 20*******5 оны 09 дүгээр сарын 03-ны өдрийн тогтоолыг хүчингүй болгож, дээрхи эд зүйлсийг эзэмшигчдэд нь буцаан олгосугай.

б.Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 299 дүгээр зүйлийн 299.3, 303 дугаар зүйлийн 303.*******, 304 дүгээр зүйлийн 304.******* дэх хэсэгт зааснаар шийтгэх тогтоол танилцуулан сонсгосноор хуулийн хүчинтэй болохыг дурьдаж, шийтгэх тогтоолд давж заалдах гомдол гаргах, эсэргүүцэл бичих эрх бүхий этгээд тогтоолыг гардаж авснаас хойш *******4 хоногийн дотор Архангай, Баянхонгор, Өвөрхангай аймгийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэй болохыг дурьдсугай.

7.Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 306 дугаар зүйлийн 306.******* дэх хэсэгт зааснаар давж заалдах гомдол, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол биелүүлэх хүртэл ялтан *******т авсан батлан даалтанд өгөх таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                               Ч.БАЙГАЛМАА