2017 оны 11 сарын 08 өдөр

Дугаар 183/ШШ2017/02431

Улаанбаатар хот

 

                

                                 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

Хан-Уул д¿¿ðãèéí Иðãýíèé õýðãèéí àíõàí øàòíû ø¿¿õèéí Ерөнхий ø¿¿ã÷ Ä.Äàâààñ¿ðýí äàðãàëæ, òóñ ø¿¿õèéí ø¿¿õ õóðàëäààíû òàíõèìä õèéñýí èðãýíèé ø¿¿õ õóðàëäààíààð,

 

Нэхэмжлэгч: Хан-Уул дүүргийн ******* дугаар хороо, Яармагийн******* дүгээр байр,******* тоот хаягт бүртгэлтэй, одоо Өмнөговь аймгийн Даланзадгад сум,******* баг,******* тоотод оршин суух, 198******* онд төрсөн, 32 настай, МЭ:8*******0*******0*******61 тоот регистрийн дугаартай,******* нэхэмжлэлтэй,

 

Хариуцагч: Хан-Уул дүүргийн ******* дугаар хороо, Яармагийн******* дүгээр байр,******* тоот хаягт оршин суух, 1982 онд төрсөн, 34 настай, ОП:82111*******17 тоот регистрийн дугаартай, Тайжууд овогт Даваагийн Алтанхуягт холбогдох

 

Гэрлэлт цуцлуулж, хүүхдийн асрамж тогтоолгож, хүүхдийн тэтгэлэг гаргуулах тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

 

 Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгч, хариуцагч, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн даргаар Б.Цэнд-Аюуш нар оролцов.

                                                                                                  ÒÎÄÎÐÕÎÉËÎÕ íü:

 

           Íýõýìæëýã÷ ø¿¿õýä ãàðãàñàí íýõýìæëýëийн шаардлага болон шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Миний бие 2004 онд танилцаж, 2006 оны 10 дугаар сарын 06-ны өдөр гэрлэлтээ албан ёсоор бүртгүүлсэн. Бидний дундаас 2007 оны 01 дүгээр сарын 13-ны өдөр том охин А.Мөнгөн-Эрдэнэ, 2008 оны 7 дугаар сарын 06-ны өдөр дунд охин, 2013 оны ******* дугаар сарын 31-ний өдөр бага охин нар төрсөн. Амьдарч байх хугацаанд бид хоорондоо таарамжгүй харилцаатай болж, хэд хэдэн удаа хэрэлдэж, Д.Алтанхуяг намайг жирэмсэн байхад хүртэл гар хүрч байсан. Мөн эцэг эх, ах дүү нь амаар доромжилж, бидний харилцаанд нөлөөлсөн. Улмаар миний бие 201******* оны ******* дугаар сараас хойш тусдаа амьдарч байгаа бөгөөд тусдаа амьдрах хугацаанд би бага охиноо авч, хоёр том охиноо авах гэхэд Д.Алтанхуяг сургууль нь ойрхон учраас би хүүхдүүдээ энд байлгаад хүргэж өгч чадна гэсэн. Тэгээд хуучин газраасаа нүүгээд нэг айлын хашаанд бууж, хүүхдүүдээ гал түлэхгүй хүйтэн гэрт айлын эрэгтэй хүүхдүүдтэй хамт үлдээсэн байсан. Би тусдаа амьдрах хугацаандаа эвлэрэх гэж оролдсон ч боломжгүй гэдгийг ойлгож шүүхэд гэрлэлт цуцлуулах нэхэмжлэл гаргаж, хоёр том охиноо өөр дээрээ авсан. Анхан шатны шүүхийн шийдвэр гарахад Д.Алтанхуяг амиа хорлоно гэж намайг сүрдүүлсэн бөгөөд би Цагдаагийн байгууллагынхантай хамтарч гэрт нь хариулсан. Д.Алтанхуяг нь хүүхдүүдтэйгээ холбоо барьдаггүй, намайг залгахаар утсаа ч авдаггүй. Том охин маань аав руугаа залгахаас айгаад байна гэдэг. Намайг байхгүй хойгуур Д.Алтанхуяг хүүхдүүд рүүгээ залгаж айлгасан байсан. Цаашид хамт амьдрах ямар ч боломжгүй болсон тул бидний гэрлэлтийг цуцалж өгнө үү. Гурван хүүхдээ би өөрийн асрамжид авна. Эцгээс нь хүүхдийн тэтгэлэг нэхэмжилж байна. Уг мөнгийг хүүхдүүддээ зарцуулах болно. Би 3 хүүхдийнхээ боловсролд их анхаарч одооноос дугуйлан секцэнд хамруулж байгаа. Бидний дунд эд хөрөнгийн маргаан байхгүй. Миний нэр дээр байдаг хэдэн мал байдаг, түүнийгээ авна, би өөрөө очиж авч чадахгүй, хүн явуулж авахуулна. Аав нь ирээд ав гэдэг тул шүүхээр шийдвэрлүүлэх шаардлагагүй. хүүхдүүдтэйгээ холбоотой байж байгаарай гэж хэлье, уулзаж холбоотой байхад нь миний зүгээс  цааргалах, татгалзах зүйл байхгүй гэв.

 

            Хариуцагч Д.Алтанхуяг шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Бид 2004 онд танилцаж 2006 онд гэр бүлж болж, гурван хүүхдийн эцэг эх болцгоосон. Бид эхний жилүүдэд хэвийн сайхан  амьдарч байсан. Бигийн магистрын төлбөрийг төлөх гээд Баян-Өлгий аймаг руу ажлаар яваад ирэхэд бага охиноо аваад хамт ажилладаг хүнтэйгээ суугаад гэрээсээ явчихсан байсан. Үүнээс болж бидний хооронд маргаан гарч улмаар маргаан даамжирч, 201******* оны ******* дугаар сараас хойш тусдаа амьдарч байна. Тусдаа амьдрах хугацаанд  С.Байгальмаа бага охинтойгоо, би хоёр том охинтойгоо амьдарч байсан ба анх С.Байгальмааг шүүхэд нэхэмжлэл гаргах үед хоёр том охиноо өөрийн асрамжид авна, тэр хоёртой амьдарч чадна гэж сэтгэл шулуудсан байсан. Гэтэл хүүхдүүдтэйгээ ярих болгонд ээж нь эцэгтэйгээ яах гэж уулздаг юм гэж загнаад байдаг байсан. Түүнээс хойш би хүүхдүүдээ бодоод ээж нь загнаад байдаг юм байна гээд утсаар ярихаа больсон. Одоо ч би хүүхдүүдтэйгээ утсаар ярихаас айдаг. Гэхдээ хүүхдүүд маань том болоод ухаарах байх гэж боддог. Хүүхдүүд маань одоо сургууль сургууль дамжаад явж байгаа нь хэцүү байна. Манай ах, дүү, ээж аав хүн дарамтлах хүн биш. Эвлэрүүлэн зуучлахад хандах хугацаанд эхнэртэйгээ эвлэрэх боломжтой гэж бодож байсан ч хамт ажилладаг н.Батболд гэдэг хүнтэй дотносч хамт амьдардаг болсон байсан. Иймд цаашид хамт амьдрах боломжгүй болсон тул гэрлэлтээ цуцлуулахыг зөвшөөрч байна. Одоо хоёр том хүүхдийг өөрийн асрамжид авна гэж булаалцалдахгүй, гурван хүүхдээ эхийнх нь асрамжид хамт үлдээхийг зөвшөөрч байна. Хүүхдүүддээ тэтгэлэг төлнө. Хүүхдүүдтэйгээ уулзаж, утсаар ярьж байхыг л хүсэж байна. Эд хөрөнгийн маргаан байхгүй. Хэдэн мал манай аав дээр байдаг. Аав С.Байгальмааг малаа ав гэж хэлдэг, хүн явуулаад авахуулахад татгалзах зүйл байхгүй гэв.

 

     Ø¿¿õ õóðàëäààíààð õýëýëöýãäñýí íîòëîõ áàðèìòóóäûã øèíæëýí ñóäëààä                                        

 

                                                                                                           ¯ÍÄÝÑËÝÕ íü:

     Ø¿¿õ õóðàëäààíààð õýðãèéã õÿíàí õýëýëöýõ ÿâöàä íýõýìæëýã÷, õàðèóöàã÷ íàðûí ø¿¿õ õóðàëäààíä ãàðãàñàí òàéëáàð áîëîí õóóëüä çààñàí æóðìûí äàãóó ãàðãàæ ºãñºí áè÷ìýë áàðèìòóóäàä òóëãóóðëàí äàðààõь õóóëü ç¿éí ¿íäýñëýëýýð íýõýìæëýëèéí øààðäëàãûг õàíãàæ øèéäâýðëýõ íü ç¿éòýé ãýæ ¿çýâ.

 

     Д.Алтанхуяг, íàð 2004 онд танилцаж, 2006 онд гэр бүл болж, гэрлэлтээ албан ёсоор батлуулсан байх бөгөөд тэдний дундаас 2007 оны 01 дүгээр сарын 13-ны өдөр охин А.Мөнгөн-Эрдэнэ, 2008 оны 7 дугаар сарын 06-ны өдөр охин А.Оюу-Эрдэнэ, 2013 оны ******* дугаар сарын 31-ний өдөр охин нар òºðсөн áîëîõ íü çîõèã÷äûí òàéëáàð, ãýðëýëòèéí á¿ðòãýëèéí ëàâëàãàà, õ¿¿õäүүдийн òºðñíèé ãýð÷èëãýýíèé õóóëáàð çýðýã áè÷ãèéí áàðèìòóóäààð òîãòîîãäîæ áàéíà.

 

    , Д.Алтанхуяг íàð çàí õàðüöààíû òààðàìæã¿é áàéäàë, áèå áèåíýý ¿ë îéëãîëöîõ áàéäëààñ боëæ 201******* îíоос õîéø òóñäàà àìüäàðч, ãýðëýã÷èä öààøèä õàìòðàí àìüäðàõ áîëîìæã¿é, ø¿¿õèéí ýâëýð¿¿ëýí çóó÷ëàõ àæèëëàãààíä îðñîí áîëîâ÷ ýâëýð¿¿ëýí çóó÷ëàë ¿ð ä¿íä õ¿ðýýã¿é, àìæèëòã¿é áîëñîí íü õýðýãò àâàãäñàí íîòëîõ áàðèìò, çîõèã÷äûí òàéëáàðààð òîãòîîãäîæ áàéна.

 

Зохигчдын хэн аль нь ãýðëýëòээ цуцлуулах, хүүхдийн асрамж òýòãýмж, эд хөрөнгийн òàëààð ìàðãààíã¿é харилцан тохирсон байх тул тэдний тохирсноор гэрлэлтийг цуцалж, 2007 оны 01 дүгээр сарын 13-нд төрсөн охин А.Мөнгөн-Эрдэнэ, 2008 оны 7 дугаар сарын 06-нд төрсөн охин А.Оюу-Эрдэнэ, 2013 оны ******* дугаар сарын 31-нд төрсөн охин нарыг эхгийн àñðàìæèä ¿ëäýýж, хуульд зааснаар хүүхдүүдийг эцэг Д.Алтанхуягаар тэжээн тэтгүүлэх нь зүйтэй гэж үзэв.  

 

   Ãýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 26 äóãààð ç¿éëèéí 26.1-ä “ýöýã, ýõ õ¿¿õäýý õ¿ì¿¿æ¿¿ëýõýä òýãø ýðõ ýäýëæ, àäèë ¿¿ðýã õ¿ëýýíý”,

 

 26.2-ò “õ¿¿õäýý ýð¿¿ë ÷èéðýã ºñãºí áîéæóóëàõ, ñýòãýõ¿éí õóâüä òºëºâø¿¿ëýõ, õ¿¿õäýý àñðàí õàìãààëàõ, òýæýýí òýòãýõ, õ¿¿õäýý ¿íäýñíèé ¸ñ çàíøèë, óëàìæëàëàà äýýäëýõ ¿çëýýð õ¿ì¿¿æ¿¿ëýõ, ò¿¿íä ñóóðü áîëîâñðîë ýçýìø¿¿ëýõ, õºäºëìºðèéí àíõíû äàäëàãà îëãîõ, õ¿¿õäèéí ýðõèéã õàìãààëæ, ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëýõýä íü òóñëàõ ¿¿ðýãòýé”,

 

 26.4-ò “ýöýã, ýõ ãýðëýëòýý öóöëóóëñàí òîõèîëäîëä ýíý õóóëèéí 26.2-ò çààñàí òýäãýýðèéí ¿¿ðýã õýâýýð ¿ëäýíý”,

 

Õ¿¿õäèéí ýðõèéã õàìãààëàõ òóõàé õóóëèéí ******* äóãààð ç¿éëèéí 3-ò “õ¿¿õýä ýöýã, ýõòýéãýý àìüäðàõ, òýäíèé àíõààðàë õàëàìæèä áàéõ, ýöýã ýõýýñýý áóþó õýí íýãíýýñ íü òóñäàà àìüäðàõ ¿åä òýäýíòýé áàéíãûí õàðèëöààòàé áàéõ, ýöýã, ýõ íü ãýðëýëòýý öóöëóóëñàí, òóñäàà àìüäðàõ ¿åä õýíòýé íü àìüäðàõ òóõàé ñàíàëàà èëýðõèéëýõ,

 

 Õ¿¿õäèéí ýðõèéí òóõàé êîíâåíöèéí 7 äóãààð ç¿éëèéí 1-ä “…ýöýã, ýõýý áîëîìæèéí õýðýýð ìýäýõ, õàéð õàëàìæèéã íü õ¿ðòýõ ýðõ ýäýëíý”,

 

 9 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 3-ò “õ¿¿õäèéí äýýä àøèã ñîíèðõîëä õàðøëàõã¿é áîë ýöýã, ýõèéíõýý àëü íýãíýýñ áóþó õî¸óëàíãààñ ñàëæ õàãàöñàí õ¿¿õýä ýöýã, ýõèéíõýý àëü àëèíòàé áàéíãà õóâèéí áîëîí øóóä õàðèëöàà õîëáîîòîé áàéõ ýðõèéã îðîëöîã÷ óëñóóä õ¿íäýòãýíý” ãýæ òóñ òóñ çààñàí áàéíà.

 

  íü õóóëü áîëîí êîíâåíöèéí äýýðõ çààëòóóäûí äàãóó охин А.Мөнгөн-Эрдэнэ, А.Оюу-Эрдэнэ, íàðûã ýöýã õàéð õàëàìæèéã õ¿ðòýõ, ò¿¿íòýé áàéíãà õóâèéí áîëîí øóóä õàðèëöàà õîëáîîòîé áàéõ ýðõèéã õ¿íäýòãýõ, ýöýã Ãýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 26 äóãààð ç¿éëèéí 26.1, 26.2, 26.4-ò çààñàí ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëýõýä íü ñààä áîëîõã¿é áàéõыг ýõд äààëãàõ íü ç¿éòýé ãýæ ¿çëýý. 

 

    Гэрлэгчид хамтран өмчлөх дундын эд хөрөнгийн талаар маргаангүй гэснийг дурдах нь зүйтэй.

 

     Ìîíãîë Óëñûí Èðãýíèé õýðýã ø¿¿õýä õÿíàí øèéäâýðëýõ òóõàé õóóëèéí 11******* äóãààð ç¿éëèéí 11*******.2.1, 116, 118, 132 äóãààð ç¿éëèéí 132.6-ä çààñíûã óäèðäëàãà áîëãîí

       ÒÎÃÒÎÎÕ íü:

     1.Ãýð á¿ëèéí õóóëèéí 14 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 14.1 äýõ õýñýãò çààñíààр Тайжууд овогт Даваагийн Алтанхуяг, Шангас овогт Сүрэнжавын Байгалмаа íàðûí ãýðëýëòèéã öóöàëñóãàé.

 

           2.Ãýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 14 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 14.******* äахь õýñýãò çààñíààð 2007 оны 01 дүгээр сарын 13-ны өдөр төрсөн охин А.Мөнгөн-Эрдэнэ, 2008 оны 7 дугаар сарын 06-ны өдөр төрсөн охин А.Оюу-Эрдэнэ, 2013 оны ******* дугаар сарын 31-ний өдөр төрсөн охин нарыг эхгийн àñðàìæèä ¿ëäýýñ¿ãýé.

 

           3.Ãýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 40 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 40.1.1, 40.1.2 дахь хэсэгт çààñíààð 2007 оны 01 дүгээр сарын 13-нд төрсөн охин А.Мөнгөн-Эрдэнэ, 2008 оны 7 дугаар сарын 06-нд төрсөн охин А.Оюу-Эрдэнэ, 2013 оны ******* дугаар сарын 31-нд төрсөн охин нарыг 11 íàñ õ¿ðòýë òóõàéí á¿ñ íóòàãò òîãòîîãäñîí àìüæèðãààíû äîîä ò¿âøèíãèéí *******0 õóâèàð, 11-16 /õýðýâ ñóðàëöàæ áàéãàà áîë 18 íàñ/ õ¿ðòýë òóõàéí á¿ñ íóòàãò òîãòîîãäñîí àìüæèðãààíû äîîä ò¿âøèíãèéí õýìæýýãýýð ñàð á¿ð, хүүхэд тус бүрийг ýöýã Д.Алтанхуягаар òýæýýí òýòã¿¿ëñ¿ãýé.

 

            *******.Гýðëýã÷èä äóíäûí ºì÷ëºëèéí ýä õºðºíãèéí ìàðãààíã¿é ãýñíèéã äóðäñóãàé.

           

      6.Ãýð á¿ëèéí òóõàé õóóëèéí 26 äóãààð ç¿éëèéí 26.******* 26 дугаар зүйлийн 26.6 äàõü õýñýãò çààñíààð хариуцагч эцэг хүний хувьд хүлээсэн үүргээ зохих ёсоор хэрэгжүүлэх, үр хүүхэдтэйгээ уулзахад нь саад болохгүй байхыг нэхэмжлэгчд äààëãàñóãàé.

                                                    

     7.Èðãýíèé õýðýã ø¿¿õýä õÿíàí øèéäâýðëýõ òóõàé õóóëèéí *******6 äóãààð ç¿éëèéí *******6.1, Óëñûí òýìäýãòèéí õóðààìæèéí òóõàé õóóëèéí 7 äóãààð ç¿éëèéí 7.1-ä çààñíààð íýõýìæëýã÷ýýñ óëñûí òýìäýãòèéí õóðààìæèä òºëñºí 70.200 òºãðºãийг óëñûí òºñâèéí äàíñàíä õýâýýð ¿ëäýýæ, õàðèóöàã÷ 70.200 òºãðºãèéã ãàðãóóëæ нэхэмжлэгчд олгосугай.

 

      8.Ìîíãîë Óëñûí Èðãýíèé õýðýã ø¿¿õýä õÿíàí øèéäâýðëýõ òóõàé õóóëèéí 119 дүгээр зүйлийн 119.4, 119.7-д зааснаар шийдвэр танилцуулан сонсгож, 7 хоног өнгөрснөөс хойш 14 хоногийн дотор зохигч талууд шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авах үүргээ биелүүлээгүй нь давж заалдах журмаар гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүй бөгөөд шүүх хуралдаанд оролцоогүй талд шийдвэрийг гардуулсанаар гомдол гаргах хугацааг тоолохыг дурдсугай.

 

 

 

          

                        ÄÀÐÃÀËÀÃ×                                     Ä.ÄÀÂÀÀѯÐÝÍ