МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Ч.Байгалмаа даргалж,

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга: Б.Соёлмаа

Улсын яллагч: *******

Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч ******* нарыг оролцуулан тус шүүхийн хурлын танхимд хийсэн шүүх хуралдаанаар Аймгийн прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн *******53 дугаар зүйлийн *******53.*******, мөн хуулийн *******8******* дүгээр зүйлийн *******8*******.******* дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн *******д холбогдох ******* тоот эрүүгийн хэргийг 20*******5 оны *******2 дугаар сарын 22-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт

Шүүгдэгч Монгол улсын иргэн, *******987 оны 08 дугаар сарын 23-ны өдөр суманд төрсөн, 28 настай, эрэгтэй, яс үндэс халх, дээд Боловсролтой, сэтгүүлч, зураглаач мэргэжилтэй,

Үйлдсэн хэргийн талаар

Шүүгдэгч нь согтуурлын байдалд байхдаа 20*******5 оны ************** дүгээр сарын 09-нөөс *******0-нд шилжих шөнийн 23 цаг *******5 минутын орчимд Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын ******* дүгээр багийн нутаг дэвсгэрт байрлах ******* дэлгүүрийн хашаанд иргэн *******ийг 2 настай хүү *******ий хамт өөрийн гэртээ байх үед нь гэрийн хаалгыг нь цохиж гэрт нь орон, ямар ч шалтаг шалтгаангүйгээр иргэн *******ийн нүүр лүү нь гараараа цохих, үснээс нь зулгаах зэргээр зодож, янхан минь чи надад юу өгч чадах юм, чамайг хүчиндсэн ч яадаг юм гэхчлэн хэл амаар доромжилж бусдыг илтэд үл хүндэтгэн хүч хэрэглэх буюу хүч хэрэглэхээр заналхийлж, нийгмийн хэв журмыг зөрчин танхайрсан,

Улмаар гэрээс нь гарч 20*******5 оны ************** дүгээр сарын 09-нөөс *******0-нд шилжих шөнийн 23 цаг *******5 минутын орчимд Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын ******* дүгээр багийн нутаг дэвсгэрт байрлах ******* дэлгүүрийн хашаанд байсан ******* өмчлөлийн улсын дугаартай Ниссан пулсар маркийн тээврийн хэрэгслийн *******00.000 төгрөгийн үнэ бүхий урд салхины шилийг хагалах, 20.000 төгрөгийн үнэ бүхий бүргэд хаалганы бариулыг эвдэх зэргээр бусдын эд хөрөнгийг санаатайгаар устгасан буюу гэмтээсэн гэмт хэрэгт тус тус холбогджээ. /яллах дүгнэлтэнд бичигдсэнээр /

ТОДОРХОЙЛОХ НЬ:

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт яллах, өмгөөлөх талаас шинжпэн судлуулахаар санал болгосон тухайн хэрэгт хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу цугларсан дараах нотлох баримтуудыг шинжлэн судлав. Үүнд

Шүүгдэгч ын мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн

20*******5 оны ************** дүгээр сарын 09-ний өдөр Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын Номгон ******* дүгээр багийн нутаг дэвсгэр “ ” хороололд найз ы гэрт түүнтэй хамт ажил төрөл ярьж суунгаа архи уусан. Бид хоёр хоёулахнаа байсан ба “Улаанбаатар” 0.75 граммын нэг шил архи уусан. Тэдний гэрээс *******9 цагийн үед гарсан, гараа л тасарсан байсан ба өглөө Цагдаагийн газрын эрүүлжүүлэх байранд сэргэсэн... гэх мэдүүлэг/хх-ийн 4*******-42/

Хохирогч *******ийн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн

20*******5 оны ************** дүгээр сарын 09-ний өдрийн 23 цаг *******5 минутанд би Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын Номгон ******* дүгээр багийн нутаг “*******” дэлгүүрийн арын хашаанд байх гэртээ өөрийн хүү *******ий хамт байж байтал манай гэрийн хаалгыг хүн цохисон. Тухайн үед манай нөхөр эмнэлэгт ээжийгээ сахиж байсан ба түүнийг ирж байна гэж бодоод хаалгаа онгойлгосон. Тэгтэл хаалганы завсраар 2 гар орж ирээд үүдний хэсэгт ороод ирсэн. Би гэр рүү оруулахгүй гэж эсэргүүцсэн ба тухайн танихгүй хүн миний нүүр хэсэг рүү гараараа 3-4 удаа цохисон, үснээс зулгаагаад “янхан минь чи надад юу өгч чадах юм, чамайг хүчиндсэн ч яадаг юм гээд орох гээд дайраад байсан. Удалгүй цагдаа болон манай нөхөр ирсэн, гадагш гараад хартал манай машины урд салхины шилийг хагалсан, гэрийн хаалганы бариулыг хугалсан байсан...гэх мэдүүлэг/хх-ийн *******4-*******5/

Иргэний нэхэмжлэгч ******* мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн

... БНХ улсын дугаартай КНззап ри*******заг маркийн хар ногоон өнгийн авто машин байгаа ба миний эзэмшилд байдаг. Манай гэрийн гадна бүргэд хаалганы бариул эвдэгдсэн. Машины хагарсан салхины шил, хаалганы бариулыг цааш ашиглах боломжгүй...гэх мэдүүлэг/хх-ийн *******8-*******9/

Баянхонгор дахь Хөрөнгийн үнэлгээний төвийн 20*******5 оны *******2 дугаар сарын 08-ны үнэлгээчин Д.Энхтуяагийн “...Авто машины салхины шилийг *******00.000 төгрөгөөр, хаалганы бариулыг 20.000 төгрөгөөр тус тус үнэлсэн байна. Энэ нь зах зээлийн үнээр тогтоогдож байна...” гэх дүгнэлт / хх-ийн 29-30/

Баянхонгор аймгийн шүүхийн шинжилгээний албаны 20*******5 оны ************** дүгээр сарын *******0-ны өдрийн 59******* дугаартай шинжээчийн

******* .*******ийн биед тархины доргилт хөнгөн, зүүн дээд 2 шүдний сулрал, уруулын цус хуралт, хуйхны үсний угийн цайралт гэмтлүүд үүссэн байна.

2.         Дээрхи гэмтлүүд нь хатуу мохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүссэн байх боломжтой байна.

3.         Дээрхи гэмтлүүд нь 20*******4 оны *******2 дугаар сарын 05-ны өдрийн ХЗС, ЭМС-н хамтарсан а2*******6/422 тушаалын гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.6 заалтаар гэмтлийн зэрэгт хамаарахгүй ...гэх дүгнэлт/хх-ийн 39/

-Эрүүгийн хэрэг үүсгэх тогтоол / хх-ийн *******/, эд хөрөнгө битүүмжпэх тогтоол/хх-ийн 9-*******2/, эд зүйл үнэлсэн тухай тайлан /хх-ийн 29-30/, 20*******5 оны ************** дүгээр сарын *******0-ны өдрийн 59******* дугаартай шинжээчийн дүгнэлт/хх-ийн 39/, шүүгдэгч ын хувийн байдлын талаарх БАянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын 2-р багийн Засаг даргын 20*******5.************** 23-ны өдрийн 2/*******340 тоот тодорхойлолт/хх-ийн 45/, урьд ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудас болон иргэний үнэмлэхний хуулбар /хх-ийн 46-47/,саатуулагдсан хүний карт/хх-ийн 48-49/, шүүхийн хэлэлцүүлэгт гаргаж өгсөн “эвлэрлийн гэрээ/ зэрэг нотлох баримтуудыг шинжлэн судлав.

Дээрх нотлох баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, мөрдөн байцаалтын шатанд хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу цуглуулж бэхжүүлсэн, шүүгдэгчийн гэм бурууг нотлоход хангалттай байна гэж үзэв.

Аймгийн Прокурорын газраас шүүгдэгч ыг "... согтуурлын байдалд байхдаа 20*******5 оны ************** дүгээр сарын 09-нөөс *******0-нд шилжих шөнийн 23 цаг *******5 минутын орчимд Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын ******* дүгээр багийн нутаг дэвсгэрт байрлах ******* дэлгүүрийн хашаанд иргэн *******ийг 2 настай хүү *******ий хамт өөрийн гэртээ байх үед нь гэрийн хаалгыг нь цохиж гэрт нь орон, ямарч шалтаг шалтгаангүйгээр иргэн *******ийн нүүр лүү нь гараараа цохих, үснээс нь зулгаах зэргээр зодож, янхан минь чи надад юу өгч чадах юм, чамайг хүчиндсэн ч яадаг юм гэхчлэн хэл амаар доромжилж бусдыг илтэд үл хүндэтгэн хүч хэрэглэх буюу хүч хэрэглэхээр заналхийлж, нийгмийн хэв журмыг ноцтой зөрчин танхайрсан...гэх үйлдэлд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн *******8******* дүгээр зүйлийн *******8*******,*******-д зааснаар зүйлчлэн яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн нь

Хохирогч *******ийн... Би гэр рүү оруулахгүй гэж эсэргүүцсэн ба тухайн танихгүй хүн миний нүүр хэсэг рүү гараараа 3-4 удаа цохисон, үснээс зулгаагаад орох гээд дайраад байсан...гэх мэдүүлэг/хх-ийн *******4-*******5/

Баянхонгор аймгийн шүүхийн шинжилгээний албаны 20*******5 оны ************** дүгээр сарын *******0-ны өдрийн 59******* дугаартай шинжээчийн “...Мөнхшүрийн биед тархины доргилт хөнгөн, зүүн дээд 2 шүдний сулрал, уруулын цус хуралт, хуйхны үсний угийн цайралт гэмтлүүд үүссэн ба уг гэмтлүүд нь 20*******4 оны *******2 дугаар сарын 05-ны өдрийн ХЗС, ЭМС-н хамтарсан 2*******6/422 тушаалын гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.6 заалтаар гэмтлийн зэрэгт хамаарахгүй ...гэх дүгнэлт/хх-ийн 39/, шүүхийн хэлэлцүүлгээр шинжлэн судалсан болон хавтаст хэрэгт цугларсан бусад бичгийн нотлох баримтуудаар үгүйсгэгдэж, “... хэл амаар доромжилж бусдыг илтэд үл хүндэтгэн хүч хэрэглэх буюу хүч хэрэглэхээр заналхийлж, нийгмийн хэв журмыг ноцтой зөрчин танхайрсан...” гэж дүгнэсэн нь хэргийн бодит байдалтай нийцэхгүй байна.

Учир нь танхайрах гэмт хэргийг “...олон нийтийн газар зориудаар бусдыг илтэд үл хүндэтгэсэн, нийгмийн хэв журмын ноцтойгоор зөрчсөн, гэм буруугийн шууд санаатай..." үйлдсэнийг ойлгох бөгөөд шүүгдэгч анхнаасаа бусдыг илтэд үл хүндэтгэн хүч хэрэглэх болон хүч хэрэглэхээр айлган түгшээх, жигших, дургүйцлийг нь төрүүлж өөрийгөө бусдын анхаарлын төвд байлгахыг хүсч эрмэлзэх зэргээр танхайн шинжтэй эмх замбараагүй үйлдлүүд хийгээгүй, харин шүүгдэгчийн үйлдлүүд нь тэдний дунд хувийн таарамжгүй харьцаа буюу хувийн тодорхой сэдэлтээр төлөвлөгдөж, тодорхой иргэний эсрэг чиглэсэн уг үйлдлийг нийгмийн хэв журмын ноцтойгоор зөрчсөн гэж үзэх боломжгүй, танхайрах гэмт хэргийн бүхий л шинжүүд тогтоогдохгүй байх тул Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн *******3 дугаар зүйлийн *******3.2, мөн хуулийн 248 дугаар зүйлийн 248.*******.*******-д хэргийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэх нь зүйтэй гэж шүүх дүгнэв.

Харин шүүгдэгч ыг согтуурлын байдалд байхдаа 20*******5 оны ************** дүгээр сарын 09-нөөс *******0-нд шилжих шөнийн 23 цаг *******5 минутын орчимд Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын ******* дүгээр багийн нутаг дэвсгэрт байрлах ******* дэлгүүрийн хашаанд байсан ******* өмчлөлийн улсын дугаартай Ниссан пулсар маркийн тээврийн хэрэгслийн *******00.000 төгрөгийн үнэ бүхий урд салхины шилийг хагалах, 20.000   төгрөгийн үнэ бүхий бүргэд хаалганы бариулыг эвдэх зэргээр бусдын эд хөрөнгийг санаатайгаар гэмтээж бусдад *******20.000 төгрөгийг хохирол учруулсан гэмт хэргийг үйлдсэн болох нь

Хохирогч *******ийн “... гадагш гараад хартал манай машины урд салхины шилийг хагалсан, гэрийн хаалганы бариулыг хугалсан байсан...” гэх мэдүүлэг/хх-ийн *******4-*******5/

Иргэний нэхэмжлэгч ******* “...2487 улсын дугаартай М|5зап ри!заг маркийн хар ногоон өнгийн машины салхины шилийг хагалсан байдалтай байсан...” гэх мэдүүлэг / хх-ийн 20-2*******/

20*******5 оны *******2 дугаар сарын 08-ны үнэлгээчин Д.Энхтуяагийн “...Авто машины салхины шилийг *******00.000 төгрөгөөр, хаалганы бариулыг 20.000 төгрөгөөр тус тус үнэлсэн байна. Энэ нь зах зээлийн үнээр тогтоогдож байна...” гэх дүгнэлт /хх-ийн 29-30/ зэрэг бичгийн бусад баримтуудаар нотлогдон тогтоогдож байна.

Аймгийн Прокурорын газраас шүүгдэгч д холбогдох үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн *******53 дугаар зүйлийн *******53.*******-д заасан гэмт хэрэгт яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн нь хуулийн зүйлчлэл тохирсон, шүүхээс шүүгдэгч д бусдын эд хөрөнгийн санаатайгаар гэмтээсэн гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, хуульд заасан хариуцлагыг хүлээлгэх үндэслэлтэй гэж үзлээ.

Шүүгдэгч д ял шийтгэл оногдуулахдаа анх удаа хүндэвтэр гэмт хэрэг үйлдсэн, үйлдсэн гэмт хэрэгтээ чин санаанаасаа гэмшиж байгаа, хохирлыг бүрэн арилгасан, үйлдсэн хэргээ мөрдөн байцаалтын шатнаас шударгаар хүлээн мэдүүлж байгаа, үйлдсэн гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар зэрэг хуульд заасан хөнгөрүүлэх нөхцөл байдлуудыг харгалзан үзэж , түүнд оногдуулсан хорих ялыг биечлэн эдлүүлэхгүйгээр тодорхой хугацаанд хянан харгалзах нь зүйтэй гэж үзэв 

Хохирогч *******, иргэний нэхэмжлэгч Э. нар нь гомдол саналгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй талаар мөрдөн байцаалтын шатанд мэдүүлсэн байх тул шүүгдэгч ыг бусдад төлөх төлбөргүй, тухайн хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйлгүй, цагдан хоригдсон хоноггүй, бусдад төлөх төлбөргүй болохыг тус тус дурдаж шийдвэрлэв.

Шүүгдэгч ыг согтуугаар гэмт хэрэг үйлдсэнийг хүндрүүлэх нөхцөл, байдалд тооцов.

Шүүгдэгч ын эзэмшлийн “... ЭеП брэндийн иж бүрэн суурин компьютерыг ..” битүүмжилсэн 20*******5 оны *******2 дугаар сарын 07-ны өдрийн эд хөрөнгө битүүмжилсэн мөрдөн байцаагчийн тогтоолыг хүчингүй болгож шийдвэрлэх нь зүйтэй байна.

Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн *******3, 246, 283, 284, 286, 290 дүгээр зүйлийн 290.3, 294, 297 дугаар зүйлийн 297.*******.*******, 297.*******.4, 298 дугаар зүйлүүдийг удирдлага болгон

ТОГТООХ нь

 *******.Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 24 дүгээр зүйлийн 24.*******.*******-д зааснаар шүгдэгч д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн *******8******* дүгээр зүйлийн *******8*******.*******-д заасан гэмт хэрэгт яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хэргийг хэрэгсэхгүй болгосугай.

2.Шүүгдэгч ыг бусдын эд хөрөнгийг санаатайгаар устгах, гэмтээх гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

З.Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн *******53 дугаар зүйлийн *******53.*******-д зааснаар шүүгдэгч ыг нэг жил зургаан сарын хугацаагаар хорих ялаар шийтгэсүгэй.

4.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 52 дугаар зүйлийн 52.5-д зааснаар шүүгдэгч д оногдуулсан нэг жил зургаан сарын хугацаагаар хорих ялыг жирийн дэглэмтэй эрэгтэйчүүдийн хорих ангид эдлүүлсүгэй.

5.Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 297 дугаар зүйлийн 297.*******.3, 298 дугаар зүйлийн 298.*******.*******, 298.*******.2-д зааснаар шүүгдэгч нь цагдан хоригдсон хоноггүй, эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйлгүй, бусдад төлөх төлбөргүй болохыг тус тус дурдсугай.

б.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6******* дүгээр зүйлийн 6*******.*******, 6*******.4-д зааснаар шүүгдэгч *******д оногдуулсан нэг жил зургаан сарын хугацаагаар хорих ялыг тэнсэж, нэг жилийн хугацаагаар хянан харгалзаж, түүний засрал хүмүүжилд хяналт тавихыг Баянхонгор аймгийн Цагдаагийн газарт даалгасугай.

7.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6******* дүгээр зүйлийн 6*******.5-д зааснаар шүүгдэгч нь хянан харгалзах хугацаанд захиргааны шийтгэл хүлээсэн бол цагдаагийн байгууллагын саналыг үндэслэн хорих ялыг биечлэн эдлүүлж болохыг мэдэгдсүгэй.

8.Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн *******34 дүгээр зүйлийн *******34.*******0 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч ын эзэмшлийн "... ЭеП брэндийн иж бүрэн суурин компьютерыг ...” битүүмжилсэн 20*******5 оны *******2 дугаар сарын 07-ны өдрийн эд хөрөнгө битүүмжилсэн мөрдөн байцаагчийн тогтоолыг хүчингүй болгож, шийтгэх тогтоолыг хүчин дөр болмогц эзэмшигч д буцаан олгосугай.

9.Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 299 дүгээр зүйлийн 299.3, 303 дугаар зүйлийн 303.*******, 304 дүгээр зүйлийн 304.******* дэх хэсэгт зааснаар шийтгэх тогтоол танилцуулан сонсгосноор хуулийн хүчинтэй болохыг дурьдаж, шийтгэх тогтоолд давж заалдах гомдол гаргах, эсэргүүцэл бичих эрх бүхий этгээд тогтоолыг гардаж авснаас хойш *******4 хоногийн дотор Архангай, Баянхонгор, Өвөрхангай аймгийн эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах, эсэргүүцэл бичих эрхтэй болохыг дурдсугай.

*******0.Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 306 дугаар зүйлийн 306.******* дэх хэсэгт зааснаар давж заалдах гомдол, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол биелүүлэх хүртэл шүүгдэгч д авсан батлан даалтанд өгөх таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ      Ч.БАЙГАЛМАА