МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС:

 

            ******* аймийн ******* сум дахь сум дундын шүүхийн ерөнхий шүүч Б.Хэрлэн даралж тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд

Нарийн бичийн дара С.Төртулах

Улсын яллач Г.Тунала

Шүүдэч Б.******* нары оролцуулан нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар ******* айма ******* сум дахь сум дундын прокурорын азрын хяналтын прокурор Д.Шинэбалаас Эрүүийн хуулийн тусай анийн 11.6 дуаар зүйлийн 1 дэх хэсэт зааснаар яллах дүнэлт үйлдэн хэрий хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлүүлэх саналтай ирүүлсэн Б.*******т холбодох ******* дуаартай эрүүийн хэрий 2024 оны 12 дуаар сарын 09-ний өдөр хүлээн авч 2024 оны 12 дуаар сарын 12-ны өдөр хянан хэлэлцэв.

Шүүдэч: Монол улсын ирэн, ******* айма ******* суманд ******* оны ******* дүээр сарын *******-ны өдөр төрсөн, 5 настай, эрэтэй, дээд боловсролтой, баш дасалжуулач мэрэжилтэй, ам бүл 4, эхнэр, 2 хүүхдийн хамт амьдрах, ******* айма ******* сумын дуаар ба, -29А тоотод оршин суух, энэ хэрэт холбодох үедээ эрхэлсэн ажилүй байсан, улсаас авсан авьяа шаналүй, 1 удаа эрүүийн хариуцлаа хүлээж байсан

-******* айма дахь сум дахь сум дундын шүүхийн 2*******6 оны 12 дуаар сарын 2-ны өдрийн № 2*******/ШЦТ/02 дуаартай шийтэх тотоолоор Эрүүийн хуулийн тусай анийн 98 дуаар зүйлийн 98.1-д зааснаар ******* жил 06 сарын хуацаааар хорих ялаар шийтүүлж, ******* жил 06 сарын хуацаааар хорих ялы тэнсэж ******* жилийн хуацаааар хянан харалзсан, бие эрүүл, ухаан санаа бүрэн, хэрэ хариуцах чадвартай, овот *******. /РД:ЕА89**************16/

 

           Шүүдэч Б.******* нь 2024 оны 10 дуаар сарын *******-ны өдөр архи сотууруулах ундааны зүйл хэрэлэсэн үедээ шөнийн 2 цаийн орчимд ******* айма ******* сумын дуаар ба, № тоотод байрлах ирэн Х.ийн эрийн хашаанд Х.ийн үснээс зулааж толойоор нь азар савж мөрүүлэх зэрээр цохиж зодон эрүүл мэндэд нь хөнөн хохирол санаатай учруулсан эмт хэрэт холбоджээ.        

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Шүүхийн хэлэлцүүлэт дараах нотлох баримтууды шинжлэн судлав. Үүнд:

Шүүхийн хэлэлцүүлэт шүүдэч Б.*******ийн өсөн …. ... 2024 оны 10 дуаар сарын *******-ны өдөр эдэ найз дуудахаар нь очсон чинь Тотуур, Нааий, нар байсан. Тэнд нэ шил архи ууж дуусчихаад Тотуур намай ийшээ айлд оччихоод ирье ээд яваад ийнд очиж аваад Нааий аваад дэлүүр орж 2 шил архи аваад ийн хашаан дотор архиа уусан. Тэндээс Тотуур эр лүүээ явсан. Нааий, бид урав дахин дэлүүр орж нэ шил архи авч ууаад Нааий бууаад явсан. Би эрт нь хүрэж өсөн. Машинаас бууаад надаас чи 200000 төрө өчихөөч эхээр нь үснээс нь зулаааад түлхсэн. Явах эхэд хойноос толой хаалчихлаа цадаа дуудна эхээр нь дууд дууд эж хэлсэн. Хориод минутын дараа 2 цадаа ирсэн. Тэээд цадаа нар намай авч явсан эх мэдүүлэ болон талуудын шинжлэн судалсан нотлох баримт болох

Хохироч Х.ийн мөрдөн шалах ажиллааанд өсөн ...... Тэж яваад дэлүүр ороод дахиж уух юм аваад машинд ууж байаад Нааий эртээ харьлаа ээд эрийнхээ адаа бууаад эртээ орсон. Тэээд би эртээ харьлаа эсэн чинь ******* би хүрээд өье ээд манайх руу яваад машинтайаа манай хашаа руу ороод зоссон. Тэээд машинд нь жаахан юм ярьж сууж байтал намай машин дотроо тэврээд арнаас татаад байхаар нь бууаад эртээ орох этэл ******* араас бууж ирээд намай татаж чанаааад хувцсы минь ураад байхаар нь би чи одоо яааад байаа юм бэ этэл энэт миний үс толойноос бариад бара чамай яасан ч яада юм ээд бара хүчиндэх нь холүй үснээс татаад толой минь азар хүчтэй савж хавсарч цохисон. Тэээд би хэсэ зуур ухаан манараад босч ирээд эртээ ороод хоёр хүүхдэдээ хандан адаа байаа хүн ээжийнх нь толой азар саваад цохичихлоо цус оожоод байна хурдан цадаа дуудъя эж хэлээд өөрийнхөө ар утсаар цадаа дуудсан. Гомдолтой байна эх мэдүүлэ /Хх-н 12-1 дуаар хуудас/

Гэрч Б.Тотуурын мөрдөн шалах ажиллааанд өсөн .... Би 2024 оны 10 дуаар сарын *******-ны өдөр найз болох Нааий бид хоёр манай хашаанд ууж байтал Нааийийн найз болох ******* ирсэн. Тэээд бид урав ууаад сууж байхад ******* нь эмэтэй найз байаа юм уу очъё  эж хэлэхээр нь би манай нэ найз энд ойрхон байда эж хэлсэн. Тэээд бид урав шууд эдэ найзынх руу нь очсон. Тэээд яваад очтол нь та нар юу хийж байаа юм бэ би энд аймар ажилтай байна нооо хураах эж байна этэл Нааий очиж нооо нь ишэж үзтэл ямар ч нооо арааүй. Тэээд өө эндээс чинь нооо арахүй юм байна ээд бид дөрөв нийлж ийн хашаанд уусан. 19 цаийн үед , Нааий, ******* нар намай эрийн адаа буулаад явцаасан. Тэээд миний араас Нааий эртээ харьсан байсан. Цаашаааа ******* хоёр явсан байна лээ эх мэдүүлэ /Хх-н 15 дуаар хуудас/

Хүний биед хийсэн шүүх эмнэлийн шинжилээ 2024 оны 10 дуаар сарын 08-ны өдрийн № 219 ...... Дүнэлт:

1.Х.ийн биед хамрын ясны хуарал, толойн хуйханд шарх, зүүн талын нүд, дух, зулайн орой хэсээр зөөлөн эдийн эмтэл тотоодсон. 

2. Дээрх эмтэл нь мохоо хүчин зүйлийн тус бүр нэ удааийн үйлчлэлээр үүсэдсэн байх боломжтой.

. Хэрэ учрал болсон эх ца хуацаанд үүсэдсэн байх боломжтой.

4. Эрүүл мэндий түр хуацаааар сарниулах тул хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэ тотоох журмын .1.1-д зааснаар хохирлын хөнөн зэрэ тотоодлоо.

5. Цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадвары тотони алдадуулахүй эх /Хх-н 25-26 дуаар хуудас/

Яаралтай тусламжийн хуудас 2024 оны 10 дуаар сарын *******-ны өдрийн № 548 /Хх-н 06 дуаар хуудас/

Шүүдэч Б.*******ийн оршин сууаа азрын хаяийн бүртэлийн лавлааа /Хх-н 4 дуаар хуудас/

Шүүдэч Б.*******ийн ирэний үнэмлэхний лавлааа /Хх-н 44 дүээр хуудас/

Шүүдэч Б.*******ийн ******* аймийн ******* сум дахь сум дундын прокурорын азарт арасан Х.д сая төрөий төлсөн, хэрий хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэж өнө үү эсэн хүсэлт /Хх-н 86 дуаар хуудас/

Хохироч Х.ийн ******* аймийн ******* сум дахь сум дундын прокурорын азарт арасан эрүүл мэнд, сэтэл санааны хохирлоо аруулж авсан тул омдол саналүй, хэрий хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэж өнө үү эсэн хүсэлт /Хх-н 8 дуаар хуудас/ зэрэ болно.

 

Шүүдэч Б.******* нь 2024 оны 10 дуаар сарын *******-ны өдөр архи сотууруулах ундааны зүйл хэрэлэсэн үедээ шөнийн 2 цаийн орчимд ******* айма ******* сумын дуаар ба, № тоотод байрлах ирэн Х.ийн эрийн хашаанд Х.ийн үснээс зулааж толойоор нь азар савж мөрүүлэх зэрээр цохиж зодон эрүүл мэндэд нь хөнөн хохирол санаатай учруулсан эмт хэрий үйлдсэн болох нь шүүдэчийн үйлдсэн хэрээ хүлээн мэдүүлсэн мэдүүлсэн мэдүүлээс адна хохироч Х.ийн мэдүүлэ /хавтаст хэрийн 12-1 дуаар хуудас/, Шүүхийн шинжилээний ерөнхий азрын шинжээчийн 2024 оны 10 дуаар сарын 08-ны өдрийн № 219 дуаартай дүнэлт /хавтаст хэрийн 25-26 дуаар хуудас/, ******* аймийн ******* сумын нэдсэн эмнэлийн 2024 оны 10 дуаар сарын *******-ны өдрийн № 548 дуаартай яаралтай тусламжийн хуудас /Хх-н 06 дуаар хуудас/ зэрэ нотлох баримтуудаар нотлодон тотоодож байх тул Эрүүийн хуулийн тусай анийн 11.6 дуаар зүйлийн 1 дэх хэсэт заасан хүний эрүүл мэндэд хөнөн хохирол санаатай учруулсан эмт хэрэ үйлдсэн эм буруутайд тооцож, хуульд заасан ялы онодуулах үндэслэлтэй байна эж дүнэлээ.

Шүүхийн хэлэлцүүлэт талуудаас прокурорын яллах дүнэлтэд тусадсан нотлох баримты хүлээн зөвшөөрч шинжлэн судалснаар тооцуулсан дээрх нотлох баримтууды Эрүүийн хэрэ хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан үндэслэл, журмын дауу цулуулж бэхжүүлсэн байх бөөөд  мөн шинжээчийн дүнэлт нь эрэлзээүй, үндэслэл бүхий байх тул энэ хэрэт хамааралтай ач холбодолтой, хэрий эцэслэн шийдвэрлэхэд ханалттай байна.

 Шүүдэч Б.*******ийн хохироч Х.ийн үснээс зулааж толойоор нь азар савж мөрүүлсэн үйлдэл нь архи сотууруулах ундааны зүйл хэтрүүлэн хэрэлэсэн, хоорондын таарамжүй харьцааны улмаас болсон байх ба хохирочийн эрүүл мэндэд хамрын ясны хуарал, толойн хуйханд шарх, зүүн талын нүд, дух, зулайн орой хэсээр зөөлөн эдийн эмтэл бүхий хөнөн хохирол учирсан нь шинжээчийн дүнэлтээр тотоодсон нь Эрүүийн хуулийн тусай анийн 11.6 дуаар зүйлийн 1 дэх хэсэт заасан эмт хэрийн шинжий ханаж байх тул прокуророос яллах дүнэлт үйлдэн ирүүлсэн хуулийн зүйлчлэл тохирсон байна эж үзэв.

Шүүдэч Б.******* нь өөрт холбодох хэрий хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлүүлэх хүсэлтий сайн дураар араснаа илэрхийлж байх ба түүнд мөрдөч, прокурор, бусад этээдийн зүээс хэрий хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлүүлэхээр эрүү шүүлт тулах, хүч хэрэлэх, айлан сүрдүүлэх, хүнлэ бус хэрций харьцах, нэр төрий утаан доромжлох, хуурч мэхлэх зэрэ хууль бус ара хэрэлэж хэрэ хүлээлэсэн нөхцөл байдал тотоодооүй болно.

Эрүүийн хуулийн тусай анийн 11.6 дуаар зүйлийн 1 дэх хэсэт “Хүний эрүүл мэндэд хөнөн хохирол учруулсан бол дөрвөн зуун тавин нэжээс нэ мяна урван зуун тавин нэжтэй тэнцэх хэмжээний төрөөөр торох, эсхүл хоёр зуун дөчин цааас долоон зуун хорин ца хүртэл хуацаааар нийтэд тустай ажил хийлэх, эсхүл нэ сараас урван сар хүртэл хуацаааар зорчих эрхий хязаарлах ял шийтэнэ” эж, Эрүүийн хуулийн ерөнхий анийн 2.6 дуаар зүйлийн 2 дахь хэсэт “Энэ хуулийн тусай анид хорих ялын дээд хэмжээ таван жил, түүнээс доош хуацаааар онодуулахаар тотоосон, эсхүл хорих ял онодуулахаар зааааүй эмт хэрий хөнөн эмт хэрэ энэ” эж тус тус заажээ.

Шүүдэч Б.*******ийн үйлдсэн эмт хэрэ нь Эрүүийн хуулийн ерөнхий анийн 2.6 дуаар зүйлийн 2 дахь хэсэт зааснаар хөнөн эмт хэрийн анилалд хамаарах бөөөд шүүдэч нь прокурорын санал болож, шүүдэчийн хүлээн зөвшөөрсөн эрүүийн хариуцлаын талаар прокурортой торох ялын хэмжээ  Эрүүийн хуулийн тусай анийн 11.6 дуаар зүйлийн 1 дэх хэсэт заасны баримтлан 450 нэжтэй тэнцэх хэмжээ буюу 450000 төрөөөр торох ялы онодуулах, торох ялы сарын хуацаанд хэсэчлэн төлүүлэхээр тохиролцсон нь Эрүүийн хуульд нийцсэн бөөөд шүүдэч тухайн эрүүийн хариуцлаын хууль зүйн үр даавры ухамсарлан ойлосон байх тул Эрүүийн хэрэ хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.4 дүээр зүйлийн 5 дахь хэсэт зааснаар прокурорын саналы баталж шүүдэчид эрүүийн хариуцлаа хүлээлэх хууль зүйн үндэслэлтэй байна.

Шүүдэч Б.*******т Эрүүийн хуулийн тусай анийн 11.6 дуаар зүйлийн 1 дэх хэсэт зааснаар 450 нэжтэй тэнцэх хэмжээ буюу 450000 төрөөөр торох ялы онодуулах, торох ялы сарын хуацаанд хэсэчлэн төлүүлэх нь зүйтэй эж үзэв.

Хохироч Х. нь нэхэмжлэх зүйлүй, омдолүй эсний  дурьдах нь зүйтэй байна.

Энэ хэрэт эд мөрийн баримтаар хураадан ирсэн зүйлүй, битүүмжлэдсэн эд хөрөнөүй, хэрэ хянан шийдвэрлэх ажиллаааны зардалүй, Б.******* нь цадан хоридсон хоноүй, бусдад төлөх төлбөрүй  болохы тус тус дурьдаад

 

Эрүүийн хэрэ хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.4 дүээр зүйлийн 5 дахь хэсэ, 6.2, 6., 6.6, 6., 6.8, 6.10  дуаар зүйлүүдэд тус тус заасны удирдлаа болон

ТОГТООХ нь:

            1.Шүүдэч овот *******ий Эрүүийн хуулийн тусай анийн 11.6 дуаар зүйлийн 1 дэх хэсэт заасан хүний эрүүл мэндэд хөнөн хохирол санаатай учруулсан эмт хэрэ үйлдсэн эм буруутайд тооцсуай.

            2. Эрүүийн хуулийн тусай анийн 11.6 дуаар зүйлийн 1 дэх хэсэт заасны баримтлан Б.*******ий 450 нэжтэй тэнцэх хэмжээ буюу 450000 төрөөөр торох ялаар шийтэсүэй.

            . Эрүүийн хуулийн ерөнхий анийн 5. дуаар зүйлийн 4 дэх хэсэт зааснаар Б.******* нь 450000 төрөийн торох ялы сарын хуацаанд хувааж хэсэчлэн төлөхөөр тотоосуай.

            4. Эрүүийн хуулийн ерөнхий анийн 5. дуаар зүйлийн 5 дахь хэсэт зааснаар Б.******* нь торох ялы шүүхээс тотоосон хуацаанд биелүүлээүй бол шүүх биелэдээүй торох ялын арван таван нэжтэй тэнцэх хэмжээний төрөий нэ хонооор тооцож  хорих ялаар солихы мэдэдсүэй.

            5. Энэ хэрэт эд мөрийн баримтаар хураадан ирсэн зүйлүй, битүүмжлэдсэн эд хөрөнөүй, хэрэ хянан шийдвэрлэх ажиллаааны зардалүй, Б.******* нь цадан хоридсон хоноүй, бусдад төлөх төлбөрүй  болохы дурьдсуай.

            6. Шийтэх тотоол хуулийн хүчин төөлдөр болтол Б.*******т өмнө авсан хувийн баталаа арах таслан сэрийлэх ара хэмжээ хэвээр үрэлжлүүлсүэй.

 

            Шийтэх тотоолы ардаж авсан, эсхүл хүрүүлснээс хойш 14 хоноийн дотор зөвхөн Эрүүийн хэрэ хянан шийдвэрлэх тухай хуулий ноцтой зөрчсөн үндэслэлээр оролцоч давж заалдах омдол арах, улсын яллач, дээд шатны прокурор эсэрүүцэл бичих эрхтэй.

 

 

 

                                                        ДАРГАЛАГЧ ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ                        Б.ХЭРЛЭН.