МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Мандал дахь дундын шүүхийн шүүгч Ж.Эрдэнэбат даргалж явуулсан эрүүгийн шүүх хуралдаанаар:

             Нарийн бичгийн дарга              С.Төртулах

             Улсын яллагч                            П.Даваасүрэн

             Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч              *******, *******, *******

             Шүүгдэгч                                          *******э, Ц.******* нарыг оролцуулан тус шүүхийн хуралдааны танхимд нээлттэй хийв.

дахь дундын прокурорын хяналтын прокурор ******* Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1. зүйлийн 1 дэх хэсгийг журамлан, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.5 зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт яллах дүгнэлт үйлдэн ирүүлсэн *******э, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1. зүйлийн 1 дэх хэсгийг журамлан, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22. зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан гэмт хэрэгт яллах дүгнэлт үйлдэн ирүүлсэн Ц.******* нарт холбогдох 213300011008 тай Эрүүгийн хэргийг хянан хэлэлцэв.

 

Биеийн байцаалт:

 

Монгол Улсын иргэн, ************** ******* -ний өдөр Орхонтуул анд төрсөн, 0 настай, эрэгтэй, дээд боловсролтой, газар зохион байгуулалтын мэргэжилтэй, “ ” ХХК захирал ажилтай, ам бүл 5, эхнэр 3 хүүхдүүдийн хамт 8 тоотод оршин суух хаягтай, Улсаас авсан гавьяа шагналгүй, урьд аймаг Мандал дахь дундын шүүхийн 2022 ******* 0 20-ны өдрийн 5 тай “Шийтгэх” тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.1 зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22. зүйлийн 3 дахь хэсэгт зааснаар нийтийн албанд томилогдох эрхийг 02 жилийн хугацаагаар хасаж, хорих ялыг оногдуулахгүйгээр хугацаагаар тэнсэж, уг хугацаанд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.3 зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.5 дахь хэсэгт заасан оршин суух газар, ажил, сургуулиа өөрчлөх, зорчин явахдаа хяналт ьж байгаа эрх бүхий байгууллагад урьдчилан мэдэгдэх үүрэг хүлээлгэх, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.3 зүйлийн 3 дахь хэсгийн 3. дахь хэсэгт заасан зохих зөвшөөрөлгүйгээр тодорхой төрлийн үйл ажиллагаа явуулахыг хориглох эрх хязгаарлах арга хэмжээ авсан, хэрэг хариуцах чадвартай, /РД:МК83*******3/

Монгол Улсын иргэн, 188 ******* -ний өдөр Мандал анд төрсөн, 35 настай, эрэгтэй, дээд боловсролтой, газар зохион байгуулалтын мэргэжилтэй, ын ажилтай, ам бүл 5, эхнэр, 3 хүүхдүүдийн хамтаар тоотод оршин суух  хаягтай, Улсаас авсан гавьяа шагналгүй, урьд эрүүгийн хариуцлага хүлээж байгаагүй, хэрэг хариуцах чадвартай, ******* /РД:МИ88117/

 

Холбогдсон хэргийн талаар: Шүүгдэгч Т. нь “ ” ХХК-ийн захирлаар ажиллаж байхдаа Авлигын эсрэг хуулийн 7 зүйл /Хориглох зүйл/-ийн 7.1.1-т Албан үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгэж байгаа төрийн албан хаагчид дарамт, шахалт үзүүлэх, хөндлөнгөөс оролцох, нөлөөлөх; 7.1.2-т Бусдад шан харамж өгөх, өгөхөөр амлах, зуучлах гэснийг тус тус зөрчиж өөртөө ын нутаг дэвсгэрт геодезийн үйлдвэрлэл, үйлчилгээ явуулах, ашиг олох давуу байдал бий болгох зорилгоор ын Ц.*******өд албан тушаалын байдалтай нь холбогдуулан түүний Хаан банкны тай дансанд 2020 ******* 01 20-ны өдөр 200000 төгрөг, 2020 ******* 02 13-ны өдөр 20000 төгрөг, 2020 ******* 02 13-ны өдөр 120000 төгрөг, 2020 ******* 03 11-ний өдөр 250000 төгрөг, 2020 ******* 03 15-ны өдөр 250000 төгрөг, 2020 ******* 03 15-ны өдөр 200000 төгрөг, 2020 ******* 03 17-ны өдөр 200000 төгрөг, 2020 ******* 03 25-ны өдөр 300000 төгрөг, 2020 ******* 03 30-ны өдөр 250000 төгрөг, 2020 ******* 0 02-ны өдөр 300000 төгрөг, 2020 ******* 0 0-ний өдөр 100000 төгрөг, 2020 ******* 0 1-ний өдөр 500000 төгрөг, 2020 ******* 0 20-ны өдөр 250000 төгрөг, 2020 ******* 0 -ний өдөр 300000 төгрөг, 2020 ******* 05 -ны өдөр 500000 төгрөг, 2020 ******* 05 -ны өдөр 500000 төгрөг, 2020 ******* 05 17-ны өдөр 200000 төгрөг, 2020 ******* 05 18-ны өдөр 50000 төгрөг, 2020 ******* 05 1-ний өдөр 150000 төгрөг, 2020 ******* 05 27-ны өдөр 250000 төгрөг, 2020 ******* 05 31-ний өдөр 1300000 төгрөг, 2020 ******* *******-ны өдөр 250000 төгрөг, 2020 ******* 10-ны өдөр 200000 төгрөг, 2020 ******* 11-ний өдөр 500000 төгрөг, 2020 ******* 27-ны өдөр 230000 төгрөг, 2020 ******* 07 02-ны 250000 төгрөг, 2020 ******* 07 0-ний өдөр 500000 төгрөг, 2020 ******* ******* 03-ны өдөр 00000 төгрөг, 2020 ******* ******* -ны өдөр 2500000 төгрөг, 2020 ******* 0 *******-ны өдөр 100000 төгрөг, 2020 ******* 0 11-ний өдөр 150000 төгрөг, 2020 ******* 0 11-ний өдөр 150000 төгрөг, 2020 ******* 0 *******-ны өдөр 100000 төгрөг, 2020 ******* 0 11-ний өдөр 150000 төгрөг, 2020 ******* 0 12-ны өдөр 1000000 төгрөг, 2020 ******* 10 02-ны өдөр 100000 төгрөг, 2020 ******* 10 30-ны өдөр 300000 төгрөг, 2020 ******* 11 11-ний өдөр 250000 төгрөг, 2021 ******* 05 11-ний өдөр 1000000 төгрөг нийт 36 удаагийн үйлдлээр 110000 төгрөгийн хахууль өгсөн гэмт хэрэгт, шүүгдэгч Ц.******* нь 2020-2021 онд ын даамлаар ажиллаж байх хугацаандаа албан тушаалын байдлаа ашиглаж “ ” ХХК-ийн захирал ын нутаг дэвсгэрт геодезийн үйлдвэрлэл, үйлчилгээ явуулах, ашиг олох ашиг сонирхлын үүднээс албаны чиг үүргээ хэрэгжүүлсний хариуд өөрийн Хаан банкны тай дансаар 2020 ******* 01 20-ны өдөр 200000 төгрөг, 2020 ******* 02 13-ны өдөр 20000 төгрөг, 2020 ******* 02 13-ны өдөр 120000 төгрөг, 2020 ******* 03 11-ний өдөр 250000 төгрөг, 2020 ******* 03 15-ны өдөр 250000 төгрөг, 2020 ******* 03 15-ны өдөр 200000 төгрөг, 2020 ******* 03 17-ны өдөр 200000 төгрөг, 2020 ******* 03 25-ны өдөр 300000 төгрөг, 2020 ******* 03 30-ны өдөр 250000 төгрөг, 2020 ******* 0 02-ны өдөр 300000 төгрөг, 2020 ******* 0 0-ний өдөр 100000 төгрөг, 2020 ******* 0 1-ний өдөр 500000 төгрөг, 2020 ******* 0 20-ны өдөр 250000 төгрөг, 2020 ******* 0 -ний өдөр 300000 төгрөг, 2020 ******* 05 -ны өдөр 500000 төгрөг, 2020 ******* 05 17-ны өдөр 200000 төгрөг, 2020 ******* 05 18-ны өдөр 50000 төгрөг, 2020 ******* 05 1-ний өдөр 150000 төгрөг, 2020 ******* 05 27-ны өдөр 250000 төгрөг, 2020 ******* 05 31-ний өдөр 1300000 төгрөг, 2020 ******* *******-ны өдөр 250000 төгрөг, 2020 ******* 10-ны өдөр 200000 төгрөг, 2020 ******* 11-ний өдөр 500000 төгрөг, 2020 ******* 27-ны өдөр 230000 төгрөг, 2020 ******* 07 02-ны өдөр 250000 төгрөг, 2020 ******* 07 0-ний өдөр 500000 төгрөг, 2020 ******* 07 0-ний өдөр 500000 төгрөг, 2020 ******* ******* 03-ны өдөр 00000 төгрөг, 2020 ******* ******* -ны өдөр 2500000 төгрөг, 2020 ******* 0 *******-ны өдөр 100000 төгрөг, 2020 ******* 0 11-ний өдөр 150000 төгрөг, 2020 ******* 0 12-ны өдөр 1000000 төгрөг, 2020 ******* 10 02-ны өдөр 100000 төгрөг, 2020 ******* 10 30-ны өдөр 300000 төгрөг, 2020 ******* 11 11-ний өдөр 250000 төгрөг, 2021 ******* 05 11-ний өдөр 1000000 төгрөг буюу нийт 36 удаагийн үйлдлээр 110000 төгрөгийн хахууль авсан гэмт хэрэгт тус тус холбогджээ. /яллах дүгнэлтэд бичсэнээр/

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт дараах нотлох баримтуудыг шинжлэн судлав. Үүнд:

 

  Шүүгдэгч *******э шүүх хуралдаанд мэдүүлэхдээ: ...Миний хувьд бол тухайн байгууллагыг ажиллуулж байгаагийн хувьд мэдээж энэ салбарт бас олон жил ажилласан, иргэд газар авахтай холбоотой ерөнхий дүрэм журам бүгдийг сайн мэднэ. Тэгээд тухайн иргэд ажил хийгээд явж байхад ямар хүсэлт ьдаг вэ гэхээр ай холбоотой кадастртай холбоотой ажлууд ярьдаг. Тэрнийх нь дагуу би бас мэргэжлийн зөвлөгөө өгөөд яаж ай болох вэ гэдэг талаас нь мэдлэг чадвараа гаргаж зөвлөгөө өгдөг. Тэрнийхээ хөлсөнд бас тодорхой хэмжээний иргэдээс төлбөр авдаг. Энэ нь яагаад ийм зүйл рүү явсан бэ гэхээр ******* бид хоёрын хувьд бас хадлан тариа, бусад бизнесийн замаар хамтарч ажилладаг байсан. Тэгээд бас нэг тодорхой хэмжээнд наймаа хийсэн трактортой холбоотой тэрнийхээ төлбөрийг би бэлнээр бүтэн өгч чадахгүйгээсээ болоод ингэж а аар өгнө гэж бид нар бас ярилцаад би өөрт орсон орлогоосоо бас хувиас нь тракторын төлбөр гэж шилжүүлж байсан юм. Тэгээд мөн үлдэгдэл төлбөр нь мэдээж тэнд ажилласан ажилчид байгаа, би ч бас нийгмийн даатгал төлж байгаа, татвар төлж байгаа. Ер нь а аар ерөнхийдөө төлбөр тооцо*******хоо асуудлыг дуусгах гэж л шилжүүлж байсан, тэрнээс бол ямар нэгэн хахууль өгсөн юм бол байхгүй л гэж би өөрөө бодож байна... гэжээ.

Шүүгдэгч Ц.******* шүүх хуралдаанд мэдүүлэхдээ: ”... Миний хувьд ын даамлаар 2017 онд анх ажилд орж ажилласан. Тухайн энэ болсон үйл явдал бол 201 ******* сүүл 2020 оноос бид хоёр хамтарч ногоон тэжээл тариалъя гэж ярилцаад хамт ногоон тэжээлийг тариалж эхэлсэн. Тухайн үед бол ногоон тэжээлийг тариад тарих, хураах үйл явцад яг 2020 онд манай хүн Орхонтуулын орон нутгийн сонгуульд нэр дэвшчихсэн гээд ерөөсөө завгүй яваад байдаг байсан. Би ерөнхийдөө ногоон тэжээлээ хариуцаад байнгын ирж очоод мал хуйг нь хөөгөөд тэгж явдаг байсан. Мөн энэ мөнгөтэй холбоотой асуудал нь бол сая би ярилаа. Тэр миний ааваас өвлөгдөж ирсэн Оросын холбо******* Улсад үйлдвэрлэсэн дунд оврын ийм трактор байдаг юм. Ямар ч бичиг баримтгүй, тэгэхдээ хадлангийн бүрэн хэрэгсэлтэй тийм трактор байдаг. Тэгээд тэрийг бол тухайн үед нь би трактороо 10-аад сая төгрөг болчих юм байна. Дагалдах хэрэгслүүд нь бол 5 сая төгрөгт болчих юм байна, тэгээд нийлээд 15 сая төгрөгт зарахаар бодъё оо гэсэн аман гэрээ хийсэн. би бөөнд нь өгч чадахгүй. Одоо энэ кадастрынхаа үйл ажиллагаа өөрийнхөө компанийнхаа үйл ажиллагааны орлогоос уг нь цувуулаад тэгээд өгнө гэвэл болно гээд тэгээд тохиролцсон. Тэгээд энэ орж ирж байгаа мөнгөнүүд бол би тэр энэ хүнийг бол цаанаа яаж ямар үйл ажиллагаа хийгээд, яагаад над руу ямар мөнгө хийж байгааг бол би огт мэдэхгүй. Гол нь би мөнгө хэрэг болохоороо л энэ хүн рүү тэдийг ингээрэй, тэгээрэй гээд л авдаг байсан юм. Ажил үүргийн хувьд би бол төрд тангараг өргөсөн төрийн жинхэнэ албан хаагч хүн. Манай гэр бүлийн хүн ч гэсэн, төрдөө тангараг өргөсөн, хариуцлагатай ажил хийдэг хүний хувьд бол бид хоёр ийм авлига, хээл хахуулийн асуудлыг бүүр үздэггүй. Угаасаа эсрэг суурьтай байдаг хүмүүс байгаа. Над дээр ажил үүргээ хийж байх хугацаанд янз бүрийн хүмүүс орж ирдэг. Над дээр бол өдөртөө 0-өөс 50 хүн байнгын ирж үйлчлүүлдэг. Над дээр янз бүрийн асуудал ярьж орж ирсэн хүмүүс ч байдаг. Би хэрвээ миний өөрийн хувийн онцлог зан чанар бол яг тийм асуудал ярьж ирсэн хүнд бол би ерөнхийдөө зайгаа барьчихдаг. Тийм зан чанартай хүн. Над дээр өргөдөл эзэмшлийн өргөдлүүд бол ерөнхийдөө нарийн бичиг даргаар цохогдож орж ирдэг. Тэгээд өмчлөлийн асуудлууд бол тэр чинь 2, 3 мянган хүний жилдээ өргөдөл ирдэг болохоор даргаар бол дамжиж орж ирдэггүй. Нарийн бичиг дээр би сүүлд энэ хэрэгтэй холбогдуулснаас хойш та нар даргаараа дамжуулж ав наад өргөдлөө дэвтэр дээрээ хүлээж ав гэж удаа дараа хэлээд байхад ерөөсөө авахгүй дэвтэр байхгүй шууд наанаа ав гэдэг зарчмаар тэгээд яваад байгаа. Одоо над дээр өмнөх онуудад бас өгч байсан өргөдлүүдээ дэвтэр дээрээ бүртгээд ав ийм ийм би одоо ийм хэрэгт би орчихлоо. Би ахиад цаашид ямар хэрэгт орохыг би мэдэхгүй байна энийгээ ингээд хүлээгээд ав, энэ хүмүүсийг би мэдэхгүй гэхэд одоо хүртэл бүртгэж аваагүй л байгаад байгаа. Тэгээд шийдвэрлэгдээгүй өргөдлүүд бол над дээр зөндөө хүлээгдэж байна. Тухайн энэ хэрэгт холбогдсон энэ асуудлаар энэ эдгээр хүмүүсийн өргөдөл бол над дээр ирчихсэн байсан. Тухайн үед нь шалгаад газар өмчилсөн үгүй эсэхийг нь шалгасан байгаагүй. даргад орж танилцуулсан засаг дарга танилцаад цахим шийдвэрээ гаргасан. Эдгээр хүмүүсийн өргөдлийг бол цаг хугацаанд нь шийдвэрлээд явуулсныхаа хариуд би одоо ингээд зогсож байгаад бол үнэхээр харамсаж байна. Тэгээд энэ хэрэгт холбогдсоноос хойш бол сэтгэл санаагаар их хямарч байна. Одоо байгаа энэ өргөдлүүдээ шийдэх гэхээр айдастай байна. дарга руу оруулахаар дарга ч айдастай байна. Үнэнийг хэлэхэд. Тэгээд шийдвэрлээгүй, одоо шийдвэрлэгдэх хугацаа нь өнгөрлөө гээд л иргэд нь гомдол гаргаж байна. Одоо 1111 рүү бараг өдөр болгон гомдол гаргаж байна. Авлигатай тэмцэх газраас шийдвэрлэсэнгүй гээд дуудаж байцааж байна. Тэгээд одоо цаашдаа яаж ажиллахаа би учраа олохгүй байна. Яг үнэнийг хэлэхэд. Тэгээд одоо энэ тэй холбоотой энэ дансаар орж байгаа мөнгө төгрөг нь би ногоон тэжээл тариалсан. Аавынхаа өвлөгдөж ирсэн тракторыг энэ хүнд наймаалсныхаа л мөнгийг авсан гэж би үзэж байна. Тэрнээс эдгээр хүмүүсээс тэг ингэ, над дээр ирээд уулзаад ингэсэн хүн амьтан байхгүй. Энийг ингээд чи хүчээр ингээд шийд гэсэн хүн надад хэлж байсан тийм үг асуудал байхгүй. Би тийм хээл хахууль, авлига хээл хахууль авах тийм хүмүүжил надад байхгүй... гэжээ.

 

Эрүүгийн 213300011008 тоот хавтаст хэргээс

 

Голомт банкны тай дансны хуулга /хх-ийн 1 хавтаст хэргийн 126-127 хуудас/

“ ” ХХК-ийн геодезийн үйлдвэрлэл, үйлчилгээ явуулах тусгай зөвшөөрөл, улсын бүртгэлийн гэрчилгээний хуулбар / 1 хавтаст хэргийн -8 хуудас/

ын 2020,2021 ******* газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөө /02-28 хуудас/

Хаан банкны 2021 ******* 30-ны өдрийн 182 тай албан бичиг/ 1 хавтаст хэргийн 22-23 хуудас/

*******ийн Хаан банкны 568010162 тай дансны хуулганд үзлэг хийсэн тэмдэглэл / 1 хавтаст хэргийн 25-28 хуудас/

Ц.*******ийн Хаан банкны тай дансны хуулганд үзлэг хийсэн тэмдэглэл / 1 хавтаст хэргийн -1 хуудас/

Газрын харилцаа, барилга хот байгуулалтын 2018 ******* 01 02-ны өдрийн Б/15 тай Ц.*******ийг ажилд томилох тухай тушаалын хуулбар /1 хавтаст хэргийн 25-28 хуудас/

Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн“...Би ын 2 ийн Ширээ нурууны гудамж 3 тоотод оршин суудаг уг тоот хаягт лаж байгаа газар нь ын нутаг дэвсгэр юм би өөрийн болон эхнэр хүүхдийнхээ нэр дээр шинээр газар эзэмших хүсэлтээ ын д иад газар байхгүй гэдэг байсан. Гэтэл хүмүүс шинээр газар аваад байдаг байсан тэгэхээр нь би улсын газрыг ын ******* зарж байна гэж хардаж байтал манай төрсөн дүү Отгонжаргал ын кадастрын мэргэжилтэн гэж залуу 2 айлын 100 м.кв ,0 сая төгрөг өгчих тэгвэл *******өөр гэрчилгээ гаргуулж өгье гээд гэрчилгээ гаргуулж өгсөн байсан манай дүү Отгонжаргал эхлээд 1 сая төгрөгийг нь өгөөд дараа нь үлдсэн мөнгийг нь өгсөн байсан өнөө өдрийн байдлаар манай дүү хаа гэрчилгээг гаргуулж аваагүй байгаа гэхдээ мөнгийг нь өгчихсөн байгаа гэсэн...” гэх мэдүүлэг /1 хавтаст хэргийн 118-11 хуудас/

ын Ц.*******өөс гаргаж өгсөн 15 нэгж талбарын хувийн хэрэгт иргэдээс өргөдөл гаргасан, захирамжийн, гэрчилгээ олгож шийдвэрлэсэн огноо тогтоосон үзлэгийн тэмдэглэл /1 хавтаст хэргийн 0-3 хуудас /

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:“...Манай нөхөр бид хоёр 2020 ******* 3 сараас хойш 2 Ширээн нуруунд зуслангийн ай болох гээд эзэнгүй шинээр олгох газар болон газар зарж байгаа хүмүүсийг хайж байсан юм. Тэгээд аймагт үйл ажиллагаа явуулдаг кадастрын ажилтан 607 ын утсанд залгаж 0,07 га газар хэмжүүлэх гэсэн Ширээн нуруунд хоосон эзэнгүй газар байгаа юу гэж асуухад аас иргэдэд газар олгохгүй байгаа, Ширээн нуруунд шинээр олгох газар байхгүй гэж хэлсэн. Тэгэхээр нь зарах газар байгаа юу гэж асуухад байгаа үзэж болно гэж хэлсэн. Тэгэхээр нь би нөхөр тай хамт гэж хүнтэй уулзаад Ширээн нурууны авто замын гүүрнээс хойшоо голтой ойр 2 айлын 100 м.кв үзүүлсэн. Тэгээд эс энэ газрыг хэн гэж хүний нэр дээрээс шилжүүлж авах юм гэхэд “шинээр олгох газар тул урд өмнө газар авч байгаагүй 1 хүний нэр дээр гэрчилгээг нь шинээр гаргаж өгнө” үнэ ,0 сая төгрөг гэж хэлсэн. Тэгэхээр нь нөхөр бид хоёр Хаан банкны 568010162 тоот дансанд 2021 ******* 0 15-ны өдөр 1000000 төгрөг, 2021 ******* 05 11-ний өдөр 1500000 төгрөг шилжүүлсэн. Тэгээд би төрсөн ах Ц.Өлзийхутагт дээрх болсон явдлыг хэлээд улсын газрыг энэ хүн зарж байна бид хоёр ямар ч арга байхгүй голын ойролцоо лал сайтай газар байсан болохоор нь хэлсэн мөнгийг нь өгч байж авахаар боллоо. Энэ завхарсан үйлдлийг авлигатай тэмцэх мэдэгдэх юм сан улсын газрыг зараад байна ш дээ гэж ахдаа хэлсэн. Тэгэхэд ах Ц.Өлзийхутаг миний өмнөөс Авлигатай тэмцэх хандсан юм. Нөхөр Эрдэнэхуяг бид хоёр ын албаны ажилтантай холбоотой эсэхийг мэдэхийн тулд өчигдөр “Авлигатай тэмцэх газраас намайг дуудаж байна” гэж манай нөхөр Эрдэнэхуяг утсаар залгаж асуулгахад “танай эхнэрийн ах чинь хэл ам гаргаад яваад байгаа” гэж хэлсэн. Тэгээд өнөөдөр өөрөө манай нөхрийн утсанд залгаад хүрээд ир эндээс 1 гэрчилгээ аваад яв гэж хэлсэн. Тэгээд тэй манай нөхөр бид хоёр очиж уулзах “энэ гэрчилгээг авч очоод энэ надаас 2,5 сая төгрөгөөр худалдаж авч байгаа мөнгөө миний дансанд шилжүүлчихсэн байгаа, хөл хорио дуусахаар нэрээ шилжүүлнэ” гээд хэлчих “тэгэхгүй бол бүгдээрээ хамтдаа явна шүү, ах чинь намайг чадах гэж байгаад дүүгээ чадчихлаа дээ” гэж хэлсэн. Тэр үед нөхөр бид хоёр гар утас дээрээ яриаг бичиж авах гээд чадаагүй...”  гэх мэдүүлэг / 1 хх-ийн 121-122 хуудас/

            Гэрч Ч. мөрдөн байцаалтад өгсөн:“ ...Нэмж хэлэхэд өчигдөр орой рүү Авлигатай тэмцэх газраас залгаад дуудаад байна ямар учиртай юм бэ юу болоод байгаа юм бэ гэж асуухад “танай эхнэрийн ах гомдол гаргаад тэрний дагуу шалгах гэж дуудаж байгаа байх, гомдол гаргаад яваад байгаа гэсэн” гэж хэлсэн. Тэгээд өнөөдөр өглөө намайг ажил дээр ирээд уулзаадах гэж хэлсэн тэгэхээр нь эхнэртэйгээ очиж уулзахад “ өөрийнхөө нэр дээр гарсан гэрчилгээг эх хувиар нь өгөөд Авлигатай тэмцэх газраас дуудаж байгаа хүнд очоод энэ газрыг надаас худалдаж авч байгаа гэж хэл, миний дансанд шилжүүлсэн мөнгөө энэ төлбөр гэж хэлээрэй, тэгэхгүй бол бүгдээрээ цуг унана шүү гэж дарамталсан. Мэдэхгүй газар худалдаж авсан л хүн гэж хэлээрэй гэж үг зааж өгч явуулсан...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 1-125 хуудас/

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн: “... анд лах кадастрын зураг хийлгэсэн ажлын хөлсийг шилжүүлсэн. Тухайн цаг хугацаанд Кадастрын зураг гэх утгаар өөр ямар нэгэн гүйлгээ хийж байгаагүй. Тэгэхээр энэ гүйлгээ мөн байна...” гэх мэдүүлэг /1 хавтаст хэргийн 13 хуудас/,

            Гэрч П.Лхагва-Очирын мөрдөн байцаалтад өгсөн: “...2020 ******* 0 сард би Орхон анд явж байхад миний 50130762******* ын дансыг төрсөн дүү Базаррагчаагийн Наранбат нь түр хугацаагаар ашиглаж байсан. Тухайн цаг хугацаанд би өөрийн төрсөн дүү Б.Наранбатад ын 3-р Дэрст буланд лах кадастрын мөнгийг утга нь дээр нь нэрээ бичээд шилжүүлээрэй гэж хэлж байсан. Үүний дагуу тухайн мөнгийг шилжүүлсэн. Энэ мөнгө нь кадастрын зураг хийлгэсэн төлбөр юм аа...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 11-12 хуудас/,

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн: “... -р хорооллын /7 ны 8 орцны үсчин дотор “ ” гээд кадастрын компани байдаг юм. Уг компанийн захирал *******этэй 2020 ******* хавар /он сарыг нь санахгүй байна/ уулзаж Ширээн нуруунд зуслангийн газар асууж сонирхоход ийм газрууд байгаа гээд кадастр хийчихсэн шил үзүүлсэн. Үзүүлж  байгаа газруудаа зарна гэж танилцуулж байсан. Тэгээд голтой ойрхон ямар газрууд байна гэж сонирхож байгаад дээрх нөхөр хүүхдүүдийн нэр дээрх нийт 10 айлын 7000 метр квадрат *******ээс худалдаж авахаар болсон. Нэг айлын газрыг 500000 төгрөгөөс 1000000 төгрөгөөр гэж шил зэргээс хамаарч нийт 5600000 төгрөгөөр худалдаж авахаар тохирч бэлнээр 1600000 төгрөгийг бусдыг нь дансаар цувуулж өгч байсан. Яг хэдэн төгрөг дансаар өгснөө санахгүй байна. Одоо үлдэгдэл 2 сая гаран төгрөгийн үлдэгдэлтэй өгөөгүй байгаа. Би дансны хуулгаа харахгүй бол яг хэдэн төгрөг өгснөө одоо тулгамдаад санахгүй байна. *******э манай нөхөр, хүүхдүүдийн иргэний үнэмлэх, төрсний гэрчилгээг аваад нэр дээр гэрчилгээ авч ирж өгсөн. Би гэрчилгээ авахдаа ын газар руу огт орж уулзаж байгаагүй. *******э гэрчилгээ гарсан аваарай гээд өгсөн. Яаж ямар журмаар хэн гэж хүний нэр дээрээс манай гэр бүлийн хүмүүсийн нэр дээр шилжүүлж өгснийг мэдэхгүй байна. Би *******этэй газар худалдаж авсан худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулаагүй. Аман итгэлцэл дээр тулгуурлаад газар худалдаж авсан...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 1-16 хуудас/ ,

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:”...Энэ нь газар худалдаж авсан мөнгө байгаа юм. Би 2 айлын газар 2000000 төгрөгөөр худалдаж авсан. Урьдчилгаагаа бэлнээр 1000000 төгрөг өгөөд сүүлийн 1000000 төгрөгийг гэж хүний данс руу шилжүүлсэн юм...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 18-1 хуудас/,

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:”...Би сая дээр мэдүүлэгт өгсөн ын 1 подеомын тэнд үйлдвэр үйлчилгээний газар хөөцөлдөөд явж байхдаа эр 8 га кадастрын зураг хийлгээд төлсөн төлбөр байна. Би энэ мөнгийг кадастр хийлгэсний төлбөрт өгсөн...” гэх мэдүүлэг,

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:”... Энэ мөнгө нь *******ээр хүнсний ногоо тариалах зориулалттай ын Номгон 3 Орхон голын дагуу цагаан эрхийн тохой гэх 2,5 га талбайд кадастрын зураг хийлгэсэн төлбөрт өгсөн мөнгө байгаа юм...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 15-155 хуудас/,

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн: “... Манай гэр бүлийн 6 хүний нэр дээр өмчлөлөөр авсан кадастрын зураг хийж өгсний төлбөр 300000 төгрөг буюу нэг айлын зургийг 50000 төгрөгөөр хийж өгсөн юм. Үлдсэн 200000 төгрөг нь манай “Шүүдэр гранд” ХХК-ийн ын 11 ийн нутаг дэвсгэрт нэг иргэний оффисын барилгын газар дээр *******ээр 0 тэнхлэг иулж байсныг төлбөрийг бөөнд нь нэмж 500000 төгрөг болгож шилжүүлж байсан...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 158-15 хуудас/, 

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:” ...Би *******ээс Сонгинын үр худалдаж авахаар 1000000 төгрөг шилжүүлж байсан юм. Тэгээд Сонгинын үр нь Голландаас ирснийх нь дараа авах гэхэд боломжгүй, муудаад зөөлөрсөн байсан болохоор мөнгөө буцааж авсан Ер нь *******э надаас хааяа мөнгө зээлээд буцаагаад өгч байсан удаатай. 500000 төгрөг, 1000000 төгрөгөөр нь зээлж өгч авалцаад байдаг шүү...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 162-163 хуудас/,

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:”...2020 онд ын Номгон тосгон Салхит руу явах замд төмөр замын хажууд 200 га талбайд өөрийн төрсөн хүү Б.Энх-Амрын хамт ногоон тэжээл тарьсан юм. Тэр үед манай ногоон тэжээл тарьсан талбайн эсрэг талд *******э, Ц.*******, Д.Батжаргал нар тогоон тэжээл тарьсан юм. Би ногоон тэжээл тарьж байгаа гээд хүнд 1000 боодол ногоон тэжээл өгөхөөр амласан байсан гэтэл миний тарьсан ногоон тэжээл муу ургаж тооцсон хэмжээнд хүрээгүй тул Ц.*******, *******э нараас 600 боодол ногоон тэжээл нэгж үнэ 5000 төгрөгөөр худалдаж авсан юм. Ингээд 3000000 төгрөгөөс дээрх 2500000 төгрөгийг *******ийн данс руу, 500000 төгрөгийг бэлнээр *******эд өгсөн. Энэ 2500000 төгрөг нь ногоон тэжээл худалдаж авсны төлбөр байгаа юм...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 165-166 хуудас/,

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн: “... Би эс 2 айлын газар худалдаж авсан 1,0 сая төгрөгийг 2020 ******* 11-ний өдөр өөрийн Хаан банкны 5808682 тай данснаас Хаан банкны 568010162 тай дансанд “Уранчимэг газар” гэсэн утгатайгаар шилжүүлсэн байна. Би мэдүүлэгтээ эс худалдаж авсан 3-р Номгон Ширээ нуруу 12 гудамж 120 тоот 100 метр квадрат тай өмчлөх эрхийн гэрчилгээний хуулбарыг хавсаргуулахаар гаргаж өгч байна...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 171-172 хуудас/,

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:”...Манай эхнэр Т.Энхтуяа Facebook зараас гэж хүн ширээ нуруунд 1 айлын газар зарна гэж анх мэдээд зарын дагуу гэж хүнтэй уулзаж байсан юм. ширээ нурууны Хараа дэлгүүрийн замын эсрэг талд 1 айлын 0,05 га газар 1000000 төгрөгөөр зарна гэсний дагуу авсан. анх уулзахдаа улсаас олгосон нэг удаагийн эрхээрээ газар авч байсан уу авч байгаагүй бол шинээр газар авахаар өргөдөл бичээд, газар авч байгаагүй гэсэн лавлагаагаа аваад ир гээд тэр бичиг баримтуудыг бүрдүүлж аваад тэр хүн миний нэр дээр шинээр 0,05 га өмчлөлийн гэрчилгээ гаргаж өгөөд 1000000 төгрөг авсан...” , 2020 онд гэрчилгээ гаргуулж авсан ...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 17-180 хуудас/,

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:”...Би 13-р Дулааны цахилгаан станцын зүүн талд 1 га үйлдвэрийн талбай дээр кадастр зураг хийлгэсэн төлбөр 650000 төгрөгийг *******ийн данс руу шилжүүлсэн...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 182-183 хуудас/,

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:”...Би 2-р Овоотын 5 гудамжны тоот 0,07 га газрыг Мөнхбат гэж хүнээс өөрийн нэр дээр шилжүүлж авалгүй 1000000 төгрөгөөр худалдаж аваад шууд Сант анд амьдардаг Болороо гэж эмэгтэйд 000000 төгрөгөөр зарахад кадастр хийлгэх шаардлага гараад гэж хүнээр кадастрын зураг хийлгэсэн төлбөр юм. 2 айлын кадастрын зургийн үнэ 80000 төгрөг, байшингийн кадастрын зураг 0000 төгрөг, ажлын бус цагаар дуудсан бензиний мөнгө 15000 төгрөг, нийт 135000 төгрөг шилжүүлж байсан юм...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 185-186 хуудас/,

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн: “...Энэ мөнгө нь миний 2020 онд Ширээ нуруунд зарсан 2 айлын кадастрын зургийн мөнгө болон худалдаж авч байгаа хүний нэр дээр дээрх газрыг шилжүүлж гэрчилгээ гаргуулах асуудлыг хөөцөлдүүлэх гэж өгсөн мөнгө юм. бичиг баримтыг нь бүрдүүлээд намайг дуудъя гээд сар орчмын дараа намайг дуудаад би анд очиж гарын үсэг зураад газраа Пүүнээгийн нэр дээр шилжүүлж өгсөн юм. ..” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 187-18 хуудас/,

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн: “...Би *******этэй худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан санагдаад байна. Нотариат орсон болохоор би гэрээ байгуулсан гэж бодоод байна. Би төлбөрөө өөрийн хаан банкны 5803*******15 данснаас 1,0 сая төгрөгийг шилжүүлж, үлдсэн 1,0 сая төгрөгийг нь бэлнээр нотариат ордог өдрөө өгсөн. Нотариат орсон өдрөө санахгүй байна...” 2020 онд худалдаж авч байсан...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 11-12 хуудас/,

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:”...Энэ нь кадастрын зураг гаргуулсан төлбөр болох мөнгийг шилжүүлсэн. Манай хүргэн Хишигбаатар, тэдний хамаатын хүмүүс нийлээд -10 айлын кадастрын зургийн мөнгийг би өөрөөсөө шилжүүлсэн юм. Тэр гэрчилгээ өнөөдрийг хүртэл гараагүй байна. Уг газрыг улсаас газар өмчилж байгаагүй хүнд үнэгүй олгох эрхийн дагуу би өөрийн 2 охины нэр дээр ай болох гэж байгаа юм...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 15-16 хуудас/,

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:”...Би эс газар байна уу гэж асуусан энд 2 айлын газар байна гэж зааж өгсөн. Тэгээд тэр газар нь надад болон эхнэр Д.Болоржаргалд таалагдаад эс уг газрыг худалдаж авахаар болсон. Тэгээд гэрчилгээ гаргуулж авч ирж өгсөн. д хэдэн төгрөг өгснөө санахгүй байна... 2020 онд гэрчилгээ гаргуулан авч байсан ...” гэх мэдүүлэг”, /1 хх-ийн 18-1 хуудас/,

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:... гэдэг залуу газар зарна гэж сонсоод манай нөхөр бид 2 нэг сая төгрөгөөр дээрх газрыг худалдаж авсан бичиг баримтаа өгчих чинь гэрчилгээг нэр дээр чинь гаргаад өгнө гэж хэлээд манай нөхөрт шил зааж өгсөн байсан тэгээд мөнгөө данс руу нь шилжүүлээд гэрчилгээ авч ирж өгсөн...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 201-202 хуудас/,

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:“...*******э ын дарга аймагт эмнэлэгт хэвтэж байгаа ******* бид хоёр орж даргаар гарын үсэг зуруулах хэрэгтэй байна машин эвдэрсэн хүний машин гуйгаад бензин хийх хэрэгтэй байна гээд надаас 100000 төгрөг авсан. Би ажилчдынхаа нийгмийн асуудлыг шийдэхийн тулд гэрчилгээ нь хурдан гараасай гэж бодсондоо өөрөөсөө 100000 төгрөг шилжүүлсэн...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 205-2 хуудас/ ,

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:”... миний төрсөн дүү Мягмарсүрэнгийн хашааны газрыг сунгаж өгнө гэрчилгээг нь гаргаж өгнө гэж хэлээд 1000000 төгрөг надаар дамжуулж аваад өнөөдрийг хүртэл газрыг нь сунгаж өгөөгүй, мөнгө буцааж өгөөгүй, утсаа авахгүй зугтаагаад байгаа...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 2*******-20 хуудас/ ,

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:”...Би урьдчилгаа болгож 500000 төгрөг кадастрын зургийн мөнгө гэж өгсөн санагдаж байна. Сүүлд гэрчилгээ гарсны дараа 000000 төгрөг өгөөд гэрчилгээгээ авч байсан санагдаж байна 2020 онд...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 211-212 хуудас/ ,

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн: “...*******э Facebook-д Ширээ нуруунд 10-20 айлын газар зарна гэсэн зар ьсан байсан. Тэр зарын дагуу *******этэй холбогдож байсан юм. Одоогийн миний худалдаж авсан гэх газрыг *******э надад үзүүлээд 1 айлын газрыг нь 00000 төгрөгөөр тооцож нийт 6 айлын газар 00000 төгрөгөөр худалдаж авахаар болсон юм. Уг газрыг худалдаж авахаасаа өмнө *******эд уг гэрчилгээ байгаа эсэхийг шалгахад *******э өөрийнхөө нэр дээр 00 метр квадрат хэмжээгээр гэр бүлийн хэрэгцээний зориулалттай өмчлөлийн гэрчилгээтэй байсан. Тэгээд би *******ийн Хаан банкны дансанд 2020 ******* 03 17-ны өдөр 200000 төгрөг, 1000000 төгрөг, 2020 ******* 03 -ний өдөр 1200000 төгрөгөөр нийт 3 удаа тасалж нийт 00000 төгрөг өгсөн. Би банкны дансны хуулгаа авч ирсэн байгаа. *******ээс газар худалдаж авахдаа худалдах худалдан авах гэрээ байгуулсан. Гэрээ байгуулахдаа руу *******э явж амжихгүй байна гээд өөрийнхөө манай эхнэр Дашдондогт итгэмжлэл хийж өгөөд манай эхнэр бид хоёрыг руу явуулсан. ын улсын бүртгэлийн хэлтэст очиж үл хөдлөх эрхийн гэрчилгээ гаргуулж авсан...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 21-217 хуудас/ ,

            Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:”...Газрын гэрчилгээний мөнгө билүү кадастрын мөнгө гэж авч байсан санагдаж байна. Манай ээж тухайн үед шилжүүлээрэй гэж хэлэхээр нь шилжүүлж байсан...” гэх мэдүүлэг/ 1 хх-ийн 231-232 хуудас/,

   Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:”...Би тэй танилцсанаас хойш олон удаа кадастрын зураг хийлгэж байсан.., зураг хийлгэсэн мөнгөө шилжүүлсэн...” гэх мэдүүлэг / 3 хх-ийн 112-113 хуудас/ гэх зэрэг нотлох баримтууд авагджээ.

Шүүгдэгчийн хувийн байдлыг тогтоосон баримтууд: Иргэний үнэмлэхийн лавлагаа /3 хх-ийн 161, 18 хуудас, 2 хх-ийн 17, 18 хуудас/, Гэрлэсний бүртгэлийн лавлагаа /3 хх-ийн 166, 15 хуудас/, иргэний оршин суугаа хаягийн бүртгэлийн тодорхойлолт / 3 хх-ийн 165 хуудас/, Нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн талаарх тодорхойлолт 3 ХХ-ийн 11-1 хуудас/, Үл хөдлөх эд хөрөнгийн лавлагаа /2 хх-ийн 16, , 25 хуудас/, Шүүгдэгч *******э, Ц.******* нарын ял шийтгэгдсэн эсэх талаарх ял шалгах хуудас /2 хх-ийн 107, 1******* хуудас/ зэрэг болно.

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан дээрх нотлох баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдол бүхий, хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу цуглуулж бэхжүүлсэн, мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 зүйлд заасан хэргийн талаар нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тогтоосон, яллагдагч, гэрч нарыг болон хохирогчийг байцаах мэдүүлэг авахдаа эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчсөн байдал тогтоогдоогүй байна.

Нэг.Шүүгдэгч *******э, Ц.******* нарыг гэм буруутайд тооцох талаар:

Шүүгдэгч *******э Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.5 зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Хахууль өгөх” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай болох нь, шүүгдэгч Ц.******* Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22. зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан “ Нийтийн албан тушаалтан хахууль авах” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай болох нь:Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн “...Би ын 2 ийн Ширээ нурууны гудамж 3 тоотод оршин суудаг уг тоот хаягт лаж байгаа газар нь ын нутаг дэвсгэр юм би өөрийн болон эхнэр хүүхдийнхээ нэр дээр шинээр газар эзэмших хүсэлтээ ын д иад газар байхгүй гэдэг байсан. Гэтэл хүмүүс шинээр газар аваад байдаг байсан тэгэхээр нь би улсын газрыг ын ******* зарж байна гэж хардаж байтал манай төрсөн дүү Отгонжаргал ын кадастрын мэргэжилтэн гэж залуу 2 айлын 100 м.кв ,0 сая төгрөг өгчих тэгвэл *******өөр гэрчилгээ гаргуулж өгье гээд гэрчилгээ гаргуулж өгсөн байсан манай дүү Отгонжаргал эхлээд 1 сая төгрөгийг нь өгөөд дараа нь үлдсэн мөнгийг нь өгсөн байсан өнөө өдрийн байдлаар манай дүү хаа гэрчилгээг гаргуулж аваагүй байгаа гэхдээ мөнгийг нь өгчихсөн байгаа гэсэн...” гэх мэдүүлэг /1 хавтаст хэргийн 118-11 хуудас/, гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:“...Манай нөхөр бид хоёр 2020 ******* 3 сараас хойш 2 Ширээн нуруунд зуслангийн ай болох гээд эзэнгүй шинээр олгох газар болон газар зарж байгаа хүмүүсийг хайж байсан юм. Тэгээд аймагт үйл ажиллагаа явуулдаг кадастрын ажилтан 607 ын утсанд залгаж 0,07 га газар хэмжүүлэх гэсэн Ширээн нуруунд хоосон эзэнгүй газар байгаа юу гэж асуухад аас иргэдэд газар олгохгүй байгаа, Ширээн нуруунд шинээр олгох газар байхгүй гэж хэлсэн. Тэгэхээр нь зарах газар байгаа юу гэж асуухад байгаа үзэж болно гэж хэлсэн. Тэгэхээр нь би нөхөр тай хамт гэж хүнтэй уулзаад Ширээн нурууны авто замын гүүрнээс хойшоо голтой ойр 2 айлын 100 м.кв үзүүлсэн. Тэгээд эс энэ газрыг хэн гэж хүний нэр дээрээс шилжүүлж авах юм гэхэд “шинээр олгох газар тул урд өмнө газар авч байгаагүй 1 хүний нэр дээр гэрчилгээг нь шинээр гаргаж өгнө” үнэ ,0 сая төгрөг гэж хэлсэн. Тэгэхээр нь нөхөр бид хоёр Хаан банкны 568010162 тоот дансанд 2021 ******* 0 15-ны өдөр 1000000 төгрөг, 2021 ******* 05 11-ний өдөр 1500000 төгрөг шилжүүлсэн. Тэгээд би төрсөн ах Ц.Өлзийхутагт дээрх болсон явдлыг хэлээд улсын газрыг энэ хүн зарж байна бид хоёр ямар ч арга байхгүй голын ойролцоо лал сайтай газар байсан болохоор нь хэлсэн мөнгийг нь өгч байж авахаар боллоо. Энэ завхарсан үйлдлийг авлигатай тэмцэх мэдэгдэх юм сан улсын газрыг зараад байна ш дээ гэж ахдаа хэлсэн. Тэгэхэд ах Ц.Өлзийхутаг миний өмнөөс Авлигатай тэмцэх хандсан юм. Нөхөр Эрдэнэхуяг бид хоёр ын албаны ажилтантай холбоотой эсэхийг мэдэхийн тулд өчигдөр “Авлигатай тэмцэх газраас намайг дуудаж байна” гэж манай нөхөр Эрдэнэхуяг утсаар залгаж асуулгахад “танай эхнэрийн ах чинь хэл ам гаргаад яваад байгаа” гэж хэлсэн. Тэгээд өнөөдөр өөрөө манай нөхрийн утсанд залгаад хүрээд ир эндээс 1 гэрчилгээ аваад яв гэж хэлсэн. Тэгээд тэй манай нөхөр бид хоёр очиж уулзах “энэ гэрчилгээг авч очоод энэ надаас 2,5 сая төгрөгөөр худалдаж авч байгаа мөнгөө миний дансанд шилжүүлчихсэн байгаа, хөл хорио дуусахаар нэрээ шилжүүлнэ” гээд хэлчих “тэгэхгүй бол бүгдээрээ хамтдаа явна шүү, ах чинь намайг чадах гэж байгаад дүүгээ чадчихлаа дээ” гэж хэлсэн. Тэр үед нөхөр бид хоёр гар утас дээрээ яриаг бичиж авах гээд чадаагүй...”  гэх мэдүүлэг / 1 хх-ийн 121-122 хуудас/, гэрч Ч. мөрдөн байцаалтад өгсөн:“ ...Нэмж хэлэхэд өчигдөр орой рүү Авлигатай тэмцэх газраас залгаад дуудаад байна ямар учиртай юм бэ юу болоод байгаа юм бэ гэж асуухад “танай эхнэрийн ах гомдол гаргаад тэрний дагуу шалгах гэж дуудаж байгаа байх, гомдол гаргаад яваад байгаа гэсэн” гэж хэлсэн. Тэгээд өнөөдөр өглөө намайг ажил дээр ирээд уулзаадах гэж хэлсэн тэгэхээр нь эхнэртэйгээ очиж уулзахад “ өөрийнхөө нэр дээр гарсан гэрчилгээг эх хувиар нь өгөөд Авлигатай тэмцэх газраас дуудаж байгаа хүнд очоод энэ газрыг надаас худалдаж авч байгаа гэж хэл, миний дансанд шилжүүлсэн мөнгөө энэ төлбөр гэж хэлээрэй, тэгэхгүй бол бүгдээрээ цуг унана шүү гэж дарамталсан. Мэдэхгүй газар худалдаж авсан л хүн гэж хэлээрэй гэж үг зааж өгч явуулсан...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 1-125 хуудас/, гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн: “... -р хорооллын /7 ны 8 орцны үсчин дотор “ ” гээд кадастрын компани байдаг юм. Уг компанийн захирал *******этэй 2020 ******* хавар /он сарыг нь санахгүй байна/ уулзаж Ширээн нуруунд зуслангийн газар асууж сонирхоход ийм газрууд байгаа гээд кадастр хийчихсэн шил үзүүлсэн. Үзүүлж  байгаа газруудаа зарна гэж танилцуулж байсан. Тэгээд голтой ойрхон ямар газрууд байна гэж сонирхож байгаад дээрх нөхөр хүүхдүүдийн нэр дээрх нийт 10 айлын 7000 метр квадрат *******ээс худалдаж авахаар болсон. Нэг айлын газрыг 500000 төгрөгөөс 1000000 төгрөгөөр гэж шил зэргээс хамаарч нийт 5600000 төгрөгөөр худалдаж авахаар тохирч бэлнээр 1600000 төгрөгийг бусдыг нь дансаар цувуулж өгч байсан. Яг хэдэн төгрөг дансаар өгснөө санахгүй байна. Одоо үлдэгдэл 2 сая гаран төгрөгийн үлдэгдэлтэй өгөөгүй байгаа. Би дансны хуулгаа харахгүй бол яг хэдэн төгрөг өгснөө одоо тулгамдаад санахгүй байна. *******э манай нөхөр, хүүхдүүдийн иргэний үнэмлэх, төрсний гэрчилгээг аваад нэр дээр гэрчилгээ авч ирж өгсөн. Би гэрчилгээ авахдаа ын газар руу огт орж уулзаж байгаагүй. *******э гэрчилгээ гарсан аваарай гээд өгсөн. Яаж ямар журмаар хэн гэж хүний нэр дээрээс манай гэр бүлийн хүмүүсийн нэр дээр шилжүүлж өгснийг мэдэхгүй байна. Би *******этэй газар худалдаж авсан худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулаагүй. Аман итгэлцэл дээр тулгуурлаад газар худалдаж авсан...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 1-16 хуудас/, гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн: “...Энэ мөнгө нь миний 2020 онд Ширээ нуруунд зарсан 2 айлын кадастрын зургийн мөнгө болон худалдаж авч байгаа хүний нэр дээр дээрх газрыг шилжүүлж гэрчилгээ гаргуулах асуудлыг хөөцөлдүүлэх гэж өгсөн мөнгө юм. бичиг баримтыг нь бүрдүүлээд намайг дуудъя гээд сар орчмын дараа намайг дуудаад би анд очиж гарын үсэг зураад газраа Пүүнээгийн нэр дээр шилжүүлж өгсөн юм. ..” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 187-18 хуудас/, гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:... гэдэг залуу газар зарна гэж сонсоод манай нөхөр бид 2 нэг сая төгрөгөөр дээрх газрыг худалдаж авсан бичиг баримтаа өгчих чинь гэрчилгээг нэр дээр чинь гаргаад өгнө гэж хэлээд манай нөхөрт шил зааж өгсөн байсан тэгээд мөнгөө данс руу нь шилжүүлээд гэрчилгээ авч ирж өгсөн...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 201-202 хуудас/, гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:”...Би эс газар байна уу гэж асуусан энд 2 айлын газар байна гэж зааж өгсөн. Тэгээд тэр газар нь надад болон эхнэр Д.Болоржаргалд таалагдаад эс уг газрыг худалдаж авахаар болсон. Тэгээд гэрчилгээ гаргуулж авч ирж өгсөн. д хэдэн төгрөг өгснөө санахгүй байна... 2020 онд гэрчилгээ гаргуулан авч байсан гэх мэдүүлэг”, /1 хх-ийн 18-1 хуудас/, Гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:“...*******э ын дарга аймагт эмнэлэгт хэвтэж байгаа ******* бид хоёр орж даргаар гарын үсэг зуруулах хэрэгтэй байна машин эвдэрсэн хүний машин гуйгаад бензин хийх хэрэгтэй байна гээд надаас 100000 төгрөг авсан. Би ажилчдынхаа нийгмийн асуудлыг шийдэхийн тулд гэрчилгээ нь хурдан гараасай гэж бодсондоо өөрөөсөө 100000 төгрөг шилжүүлсэн...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 205-2 хуудас/, гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн:”...Би урьдчилгаа болгож 500000 төгрөг кадастрын зургийн мөнгө гэж өгсөн санагдаж байна. Сүүлд гэрчилгээ гарсны дараа 000000 төгрөг өгөөд гэрчилгээгээ авч байсан санагдаж байна 2020 онд...” гэх мэдүүлэг /1 хх-ийн 211-212 хуудас/ болон мөн *******э мөрдөн байцаалтад яллагдагчаар мэдүүлэхдээ:”...би энэ хүмүүсийн бичиг баримтыг бүрдүүлж Ц.*******өд өгсөн юм. Тэгээд бичиг баримтыг нь гарах үед Л.Дашзэвэг очиж авсан. Энэ хүмүүсээс 1000000 төгрөг өг гэж нэхээгүй, өөрсдөө өгсөн мөнгө байгаа юм..,...энэ мөнгийг яагаад өгснийг мэдэхгүй байна, ямар ч байсан шилжүүлчихсэн байсан..,...зарим нэг хүмүүсийн бичиг баримтыг руу явахдаа Ц.*******өд өгүүлдэг байсан. Тэгээд гэрчилгээ нь гарсны дараа хүмүүс нь өөрсдөө очиж гэрчилгээгээ авдаг байсан..,...Пүрэвням ахын хүүхдийн бичиг баримтыг аваад кадастрын зургийг нь хийгээд, өргөдлийг нь би бичээд гарын үсгийг нь өөрсдөөр нь зуруулаад өмнөөс нь д өгөөд бичиг баримт нь гарсны дараа би аваад Пүрэвням ахад өгсөн юм..,...зарим тохиолдолд хүний өмнөөс материалыг нь аваачиж өгч байсан нь үнэн...” гэх мэдүүлэг /3 хх-н 17 хуудас/, гэрч Д.Энхбат мөрдөн байцаалтад мэдүүлэхдээ:..“Би 17-2003 он хүртэл Орхон д тракторын жолоочоор ажиллаж байсан. 2003 оноос хойш ажилгүй, хувиараа янзалдаг юм...,...*******э гэж танихгүй. Ц.******* нь над дээр портер машинаа янзлуулдаг байсан залуу одоогоос 2 жилийн өмнө Ц.******* над дээр нэг улаан өнгийн Кроп нь эвдэрчихсэн трактор авч ирээд янзлаад өгөөч, янзлуулаад 2021 ******* намар намайг ашигла гэж хэлсэн. Би засаж янзлах гээд сэлбэг нь олдохгүй 170-аад ******* үед төв Батсүмбэр, Борнуур даар ного******* зориулалттай ирж байсан, үе нь өнгөрсөн, үйлдвэр нь хаагдсан, сэлбэг нь олдохгүй трактор байсан. 2021 оноос хойш өчигдрийг хүртэл манай хашаанд хөдлөхгүй байж байна. Энэ цаг хугацаанд би Ц.*******ийг ын гэдгийг мэдсэн.., ...энэ  трактор нь нийтлэг биш хавар сэлбэг нь олдохгүй ашиглагдахгүй байгаа тракторыг хэдэн төгрөг гэж хэлж чадахгүй байна...,...Ц.******* зарах гэж байгаа, зарж байгаа гэж худалдаа наймааны талаар хэлээгүй, засаад намайг ашигла гэж хэлсэн. Би засаж чадахгүй юм байна. Сэлбэг нь олдохгүй юм байна гэдгээ Ц.*******өд хэлсэн...,...Нэмж хэлэх зүйл байхгүй. Миний ярьсан зүйл үнэн...” гэх мэдүүлэг /3 хх-н 3 хуудас/, гэрч О.Буянаа мөрдөн байцаалтад мэдүүлэхдээ...“Намайг анх ажил авахад даамлаар Банзрагч гэдэг залуу байж байгаад 2017 оноос Ц.******* гэж залуу ажиллаж эхэлсэн байх. Оныг нь сайн санахгүй байна. Миний мэдэж байгаагаар Банзрагчийн дараа Ц.******* ажилд орж байсан. Намайг ажил өгтөл Ц.******* даамлаар ажиллаж байсан. Газрын орон нутгийн хэмжээнд иргэн, аж ахуйн нэгж байгууллагаас талаар ирүүлсэн хүсэлтийг хүлээн авч хуульд нийцэж байгаа эсэхийг нягталж шалгаад газар олгож болох эсэх талаар дүгнэлтээ гаргаж даргад танилцуулна. Мөн ын газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөг Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлаар батлуулж төлөвлөгөөний дагуу газар олголтын ажлыг эрхэлж ажиллана...,... Аж ахуй нэгж байгууллага, иргэдээс газар эзэмших, өмчлөх, ашиглах хүсэлттэй өргөдөл нарын бичигт ирж дарга өргөдөл хүсэлтийг хүлээн авч танилцаад д цохолт хийж өгдөг. Газрын иргэн аж ахуйн нэгж байгууллагаас ирүүлсэн өргөдөл хүсэлтийг хүлээн авч газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөнд байгаа эсэхийг хянаж, кадастрын нэгдсэн мэдээллийн сан, өмчлөл авч байсан эсэхийг шалгаж газар олгох боломжтой эсэхийг дарга надад танилцуулж газар олголтыг хийдэг байсан. Миний хувьд иргэнээс хүссэн газар нь хуульд нийцэж байвал олгох шийдвэр гаргадаг байсан. Түүнээс энэ иргэнд олгоно, олгохгүй гэж хувийн ашиг сонирхол гаргаж байгаагүй. Газрын олгох боломжтой гэж танилцуулсан иргэдийн газрыг хуулийн дагуу олгож байсан...,... нарийн бичиг дээр өргөдөл ирдэг тохиолдол байсан эсэхийг би мэдэхгүй байна...” гэх мэдүүлэг /3 хх-н 6 хуудас/, гэрч Б.Мөнхболд мөрдөн байцаалтад мэдүүлэхдээ:...“Намайг сайхан ын даргаар томилогдоход даамлаар Ц.******* гэж залуу ажиллаж байсан, одоог хүртэл даамлаар ажиллаж байгаа. Газрын нь тухайн ын нийт газар нутгийн хэмжээнд байгаа газар олголт, тухай хуулийн хэрэгжилтийг хангаж түүнд хамаарах газар олголт, нэр шилжүүлэх, дуудлага худалдаа, төсөл сонгон шалгаруулалт хариуцан ажилладаг. Мөн тухай хуулийн хэрэгжилтийг хангуулах, зориулалтын дагуу ашиглаж байгаа эсэхэд хяналт ьж ажиллана. Мөн ын газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөө боловсруулж батлуулах, төлөвлөгөөний дагуу газар олголт хийхийг зохион байгуулах чиг үүрэгтэйгээр ажиллаж байгаа...,.Намайг анх ажил авахад Ц.******* нь Номгон ийн Ширээн нуруунд 2000-аас дээш иргэнээс газар хүссэн өргөдөл ирсэн байгаа гэж танилцуулж байсан. Ц.******* 2020 ******* сүүлээр 2021 ******* Газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөг боловсруулж надад танилцуулахдаа тоог нь санахгүй байна өмнө өргөдөл өгсөн хүмүүсийг газрыг олгохоор төлөвлөгөөнд оруулсан гэж ын Иргэдийн төлөөлөгчдийн хуралд танилцуулж байсан. Тухайн үед ын иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлаас ийм олон хүнд газар олгохгүй, шинэ хурал байгуулагдсан учраас шалгаж нягталж байж болно гэж хурал шийдвэр гаргаад төлөвлөгөөг батлаагүй. 2021 онд Ширээн нуруунд газар олголт хийгдээгүй...2021 ******* дундаас урд өмнө Ширээн нуруунд газар авах хүсэлт өгсөн иргэд ихээр ирж надтай уулзах болсон тэгээд 2022 оноос ирээрэй, энэ жил газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөө батлаагүй байгаа гэж хэлээд иргэдийг буцааж байсан. 2022 ******* газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөнд анд 1000 гаран айлын газар шийдвэрлэгдэхээр Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын тогтоол гарсан...Ингээд сүүлийн 2-3 жилийн хугацаанд иргэдээс ирүүлсэн өргөдөл байгаа гэж Ц.******* танилцуулдаг байсан болохоос иргэдээс ирүүлсэн өргөдлийг уншиж танилцаж байгаагүй, хэн өргөдөл өгснийг нь мэдэхгүй учраас миний зүгээс Ц.*******өд урд өргөдөл өгсөн иргэдийн кадастрын зураг нь газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөнд тсан, газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөгөөр баталсан өргөдөл өгсөн иргэд байгаа тохиолдолд шийдвэрлэх нь зүйтэй гэж хэлдэг байсан. Ц.******* 70-100 орчим иргэдийн нэрсийг жагсааж захирамжийн төсөл боловсруулж надад танилцуулдаг байсан тэдгээр иргэдийн нэрсийг танихгүй мэдэхгүй учраас асуудалгүй биз дээ, газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөнд орсон биз дээ, тухай хуульд нийцэж байгаа юу гэж асуухад Ц.******* асуудлгүй гэж хэлээд захирамж батлуулдаг байсан. Түүнээс би урд өгсөн өргөдөл бүртэй танилцаж байгаагүй...” гэх мэдүүлэг / хх-н 03 хуудас/, Шинжээчийн дүгнэлт: “2023 ******* 0 11-ний 2023/А-03 тай “Капитал зууч” ХХ компани үл хөдлөх хөрөнгө, хөдлөх хөрөнгийн үнэлгээ..., /тракторыг 8000000 төгрөгөөр үнэлсэн/ ”/ хх-н 11 хуудас/, *******ий таньж олуулах ажиллагааны тэмдэглэл...“, 2023 ******* 0 0-ний өдөр Яллагдагч *******ийн мэдүүлгийг газар дээр нь шалгах ажиллагааны тэмдэглэлд хавсаргах гэрэг зургийг үзүүлэлт ...”/ хх-н 2-30 хуудас/, мөн гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн мэдүүлэг /1 хавтаст хэргийн 13 хуудас/, гэрч П.Лхагва-Очирын мөрдөн байцаалтад өгсөн мэдүүлэг /1 хх-ийн 11-12 хуудас/, гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн мэдүүлэг /1 хх-ийн 18-1 хуудас/, гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн мэдүүлэг, гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн мэдүүлэг /1 хх-ийн 15-155 хуудас/, гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн мэдүүлэг /1 хх-ийн 171-172 хуудас/, гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн мэдүүлэг /1 хх-ийн 17-180 хуудас/, гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн мэдүүлэг /1 хх-ийн 11-12 хуудас/, гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн мэдүүлэг /1 хх-ийн 21-217 хуудас/, гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн мэдүүлэг/ 1 хх-ийн 231-232 хуудас/, гэрч мөрдөн байцаалтад өгсөн мэдүүлэг / 3 хх-ийн 112-113 хуудас/, Хаан банкны 2021 ******* 30-ны өдрийн 182 тай албан бичиг/ 1 хавтаст хэргийн 22-23 хуудас/, *******ийн Хаан банкны 568010162 тай дансны хуулганд үзлэг хийсэн тэмдэглэл / 1 хавтаст хэргийн 25-28 хуудас/, Ц.*******ийн Хаан банкны тай дансны хуулганд үзлэг хийсэн тэмдэглэл /1 хавтаст хэргийн -1 хуудас/, Ч. Голомт банкны тай дансны хуулга /1 хавтаст хэргийн 126-127 хуудас/, “ ” ХХК-ийн геодезийн үйлдвэрлэл, үйлчилгээ явуулах тусгай зөвшөөрөл, улсын бүртгэлийн гэрчилгээний хуулбар /1 хавтаст хэргийн -8 хуудас/, ын 2020,2021 ******* газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөө /02-28 хуудас/, Газрын харилцаа, барилга хот байгуулалтын 2018 ******* 01 02-ны өдрийн Б/15 тай Ц.*******ийг ажилд томилох тухай тушаалын хуулбар /1 хавтаст хэргийн 25-28 хуудас/, ын Ц.*******өөс гаргаж өгсөн 15 нэгж талбарын хувийн хэрэгт иргэдээс өргөдөл гаргасан, захирамжийн, гэрчилгээ олгож шийдвэрлэсэн огноо тогтоосон үзлэгийн тэмдэглэл /1 хавтаст хэргийн 0-3 хуудас/ болон тухайн хэрэгт хамааралтай, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу цугларсан нотлох баримтуудаар нотлогдож байна.

Харин шүүгдэгч *******ий мэдүүлсэн “...Энэ нь яагаад ийм зүйл рүү явсан бэ гэхээр ******* бид хоёрын хувьд хадлан тариа, бусад бизнесийн замаар хамтарч ажилладаг байсан. Тэгээд нэг тодорхой хэмжээнд наймаа хийсэн трактортой холбоотой тэрнийхээ төлбөрийг би бэлнээр бүтэн өгч чадахгүйгээсээ болоод ингэж а аар өгнө гэж бид нар ярилцаад би өөрт орсон орлогоосоо, хувиас нь тракторын төлбөр гэж шилжүүлж байсан юм. Тэгээд мөн үлдэгдэл төлбөр нь мэдээж тэнд ажилласан ажилчид байгаа, би ч бас нийгмийн даатгал төлж байгаа, татвар төлж байгаа. Ер нь а аар ерөнхийдөө төлбөр тооцо*******хоо асуудлыг дуусгах гэж л шилжүүлж байсан...” гэх мэдүүлэг, шүүгдэгч Ц.*******ийн мэдүүлсэн “...Мөн энэ мөнгөтэй холбоотой асуудал нь миний ааваас өвлөгдөж ирсэн Оросын холбо******* Улсад үйлдвэрлэсэн дунд оврын трактор байдаг юм. Ямар ч бичиг баримтгүй, тэгэхдээ хадлангийн бүрэн хэрэгсэлтэй трактор байдаг. Тэгээд тэрийг тухайн үед нь би трактороо 10-аад сая төгрөг болчих юм байна. Дагалдах хэрэгслүүд нь бол 5 сая төгрөгт болчих юм байна, тэгээд нийлээд 15 сая төгрөгт зарахаар аман гэрээ хийсэн. би бөөнд нь өгч чадахгүй. Одоо энэ кадастрынхаа үйл ажиллагаа өөрийнхөө компанийнхаа үйл ажиллагааны орлогоос уг нь цувуулаад өгнө гэвэл болно гээд тохиролцсон.., ...энэ тэй холбоотой энэ дансаар орж байгаа мөнгө төгрөг нь би ногоон тэжээл тариалсан. Аавынхаа өвлөгдөж ирсэн тракторыг энэ хүнд наймаалсныхаа л мөнгийг авсан гэж би үзэж байна...” гэх мэдүүлгүүд өгдөг боловч шүүгдэгч нарын дээрх мэдүүлгүүд нь хавтаст хэрэг авагдсан нотлох баримтуудаар хангалттай нотлогдон тогтоогдохгүй, шүүгдэгч *******ийн Хаан банкны 568010162 тай дансны хуулганд үзлэг хийсэн тэмдэглэл /1 хавтаст хэргийн 25-28 хуудас/, шүүгдэгч Ц.*******ийн Хаан банкны тай дансны хуулганд үзлэг хийсэн тэмдэглэл /1 хавтаст хэргийн -1 хуудас/ зэрэгт дээрх утга бүхий гүйлгээ огт байхгүй байх бөгөөд хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаар үгүйсгэгдэж, няцаагдаж байна гэж шүүх дүгнэв.

            дахь дундын прокурорын газраас *******эд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1. зүйлийн 1 дэх хэсгийг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.5 зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт, Ц.*******өд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1. зүйлийн 1 дэх хэсгийг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22. зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан гэмт хэрэгт тус тус яллах дүгнэлт үйлдэн ирүүлсэн хуулийн зүйчлэл тохирсон байна. Мөн Эрүүгийн хуулийн “Хорин хоёр бүлэг”, “Авлигын гэмт хэрэг”-т өөрчлөлт орж, 2022 ******* 12 16-ны өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулсан байх ба Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1. зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Үйлдэл, эс үйлдэхүйг гэмт хэрэгт тооцохгүй болсон, оногдуулах ялыг хөнгөрүүлсэн, гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдийн эрх зүйн байдлыг дээрдүүлсэн хуулийг буцаан хэрэглэнэ” гэж заасныг баримтлан шүүгдэгч *******э, Ц.******* нарт гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, эрүүгийн хариуцлага оногдуулах нь зүйтэй байна.

Иймд шүүгдэгч *******ийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.5 зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Хахууль өгөх” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд, шүүгдэгч Ц.*******ийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22. зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан “ Нийтийн албан тушаалтан хахууль авах” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцох хууль зүйн үндэслэлтэй байна гэж шүүх үзлээ.

            Хоёр.Хохирол төлбөрийн талаар: Энэ гэмт хэрэгт шүүгдэгч *******э, Ц.******* нараас гаргуулахаар нэхэмжилсэн хохирол, төлбөргүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй тул шүүгдэгч нар нь бусдад төлөх төлбөргүй байна.

Гурав. Шүүгдэгч *******э, Ц.******* нарт оногдуулах эрүүгийн хариуцлагын талаар: Шүүгдэгч *******э Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.5 зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Хахууль өгөх” гэмт хэрэг, шүүгдэгч Ц.******* Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22. зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан “Нийтийн албан тушаалтан хахууль авах” гэмт хэрэг тус тус үйлдсэн болох нь нотлогдон тогтоогдсон тул шүүгдэгч нарт Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.1 зүйлд заасныг баримтлан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь зүйтэй байна. Шүүгдэгч нар нь тохиолдлын шинжтэй нөхцөл байдлын улмаас анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэнийг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5 зүйлийн 1 дахь хэсгийн 1.1-д заасан эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдалд тооцож, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.6 зүйлд заасан эрүүгийн хариуцлагыг хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй гэж үзэв.

  Иймд шүүгдэгч *******э, Ц.******* нарт эрүүгийн хариуцлага буюу ял шийтгэхдээ Эрүүгийн хуулийн хууль ёсны, шударга ёсны, гэм буруугийн зарчмыг баримтлан гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, шүүгдэгчийн хувийн байдал зэргийг харгалзан шүүгчийн дотоод итгэлээр хэргийн бодит байдлыг тал бүрээс нь дүгнэж, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.5 зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар *******ийг нийтийн албанд томилогдох эрхийг 02 жилийн хугацаагаар хасаж 000 нэгж буюу 000000 төгрөгөөр торгох ялаар, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22. зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар Ц.*******ийг нийтийн албанд томилогдох эрхийг 05 жилийн хугацаагаар хасаж 500 нэгж буюу 500000 төгрөгөөр торгох ялаар тус тус шийтгэх нь зүйтэй байна гэж шүүх үзлээ.

Энэ хэрэгт *******э, Ц.******* нар нь цагдан хоригдсон хоноггүй, бусдад төлөх төлбөргүй, битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүй, шүүхэд шилжиж ирсэн иргэний бичиг баримтгүй, нөхөн төлөх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй, хилийн хориг игдаагүй болно.

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 3.1 зүйл, 36.1 зүйл, 36.2 зүйл, 36.6 зүйл, 36.7 зүйл, 36.8  зүйл, 36.10 зүйл, 36.13 зүйл, 38.1 зүйлийн 1-д заасныг удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

1. Шүүгдэгч Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1. зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.5 зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Хахууль өгөх” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд, шүүгдэгч *******ийг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1. зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22. зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан “Нийтийн албан тушаалтан хахууль авах” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцсугай.

2. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1. зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.5 зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар *******ийг нийтийн албанд томилогдох эрхийг 02 /хоёр/ жилийн хугацаагаар хасаж 000 /дөрвөн мянга/ нэгж буюу 000000 /дөрвөн сая/ төгрөгөөр торгох ялаар, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1. зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22. зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар Ц.*******ийг нийтийн албанд томилогдох эрхийг 05 // жилийн хугацаагаар хасаж 500 /ан мянга дөрвөн зуу/ нэгж буюу 500000 /ан сая дөрвөн зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ялаар тус тус шийтгэсүгэй.

3. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 зүйлийн дэх хэсэгт  зааснаар ялтан *******ийн торгох ялыг /зургаа/ сар хүртэлх хугацаанд хэсэгчлэн төлөхөөр, ялтан Ц.*******ийн торгох ялыг /зургаа/ сар хүртэлх хугацаанд хэсэгчлэн төлөхөөр тус тус тогтоосугай.

. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 зүйлийн 5 дахь хэсэгт  зааснаар ялтан торгох ялыг биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын арван ан нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солих болохыг мэдэгдсүгэй.

5. Энэ хэрэгт *******э, Ц.******* нар нь цагдан хоригдсон хоноггүй, бусдад төлөх төлбөргүй, битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүй, шүүхэд шилжиж ирсэн иргэний бичиг баримтгүй, нөхөн төлөх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй, хилийн хориг игдаагүй болохыг тус тус дурдсугай.

6. Шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол *******э, Ц.******* нарт авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үлдээсүгэй.

 

7. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.10 зүйлийн -д зааснаар шүүхийн шийтгэх тогтоол нь уншин сонсгосноор хүчинтэй болохыг дурдсугай.

8. Шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрвөл шүүгдэгч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, хохирогч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, тэдгээрийн өмгөөлөгч нар тогтоолыг гардан авснаас хойш, эсхүл энэ хуульд заасны дагуу хүргүүлснээс хойш 1 хоногийн дотор эрүү, иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гаргах давж заалдах гомдлоо шийдвэр гаргасан анхан шатны шүүхэд бичгээр гаргах, Улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэй.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                            Ж.ЭРДЭНЭБАТ.