МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Х аймгийн Б- сум дахь сум *******ын шүүхийн эрүүгийн хэргийн шүүх хуралдааныг Ерөнхий шүүгч М.Энхмандах даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны “А” танхимд нээлттэй хийсэн хуралдаанаар

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга А.Оюун-Эрдэнэ

Улсын яллагч Э.Азжаргал

Шүүгдэгч Б.О******* нарыг олцуулан Х аймгийн Б- сум дахь сум *******ын Прокурын газрын хяналтын прокур, хууль цаазын дэд зөвлөх Э.Азжаргалаас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 д хэсэгт заасан гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн шүүгдэгч овогт Б О*******т холбогдох эрүүгийн *******40000000001 дугаартай хэргийг *******0******* оны 01 дүгээр сарын *******3-ны өдөр хүлээн авч, хянан хэлэлцэв.

 

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт

Монгол Улсын иргэн, Х аймгийн суманд *******000 оны 0******* дүгээр сарын *******-ний өдөр төрсөн, *******4 настай, эрэгтэй, яс үндэс халх, ******* ******* боловсролтой, ******* мэргэжилтэй, “******* ******* ” ХХК-д ажилтай, ам бүл , , , хамт, Х аймгийн сум дугаар баг *******-*******-******* тоотод шин суух, урьд ял шийтгэлгүй, улсаас авсан гавьяа шагналгүй, овогт Б О*******. /РД00*********************1/

 

Холбогдсон хэргийн талаар: /Яллах дүгнэлтэд дурдсанаар/

 

Шүүгдэгч Б.О******* нь согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ Х аймгийн Б- сумын 3 дугаар баг Н 3- тоотод *******0*******4 оны 1******* дугаар сарын 13-ны шөнө А.А биед халдан түлхэж унагаасны улмаас түүнд духны баруун дээд хэсгийн язарсан шарх бүхий гэмтлийг үүсгэж, эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэгт холбогджээ. 

ТОДОРХОЙЛОХ нь

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт талуудын хүсэлтээр хэрэгт авагдсан яллах болон шүүгдэгчийн хувийн байдалтай холбоотой дараах нотлох баримтуудыг тал бүрээс нь *******, бодитойго шинжлэн судлав.

-Шүүгдэгч Б.О******* шүүхийн хэлэлцүүлэгт: “Би согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ А.А биед халдан түлхэж унагаасны улмаас түүнд духны баруун дээд хэсгийн язарсан шарх бүхий гэмтлийг үүсгэж, эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай үйлдлээ хүлээн зөвшөөрч байна.” гэв.

Эрүүгийн *******40000000001 дугаартай хэрэгт мөрдөн шалгах ажиллагаанд хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу цуглуулж, бжүүлсэн нотлох баримтуудаас улсын яллагч нь:

 -Зөрчлийн талаарх гомдол мэдээлэл хүлээн авсан тэмдэглэл (хх-ийн 1 дүгээр хуудас),

 -Иргэний согтуурлыг “Драгер” багажаар шалгасан тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлт (хх-ийн ******* дугаар хуудас),

 -Хохирогч А.А *******0*******4 оны 1******* дугаар сарын 1-ны өдөр мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн мэдүүлэг (хх-ийн 4- дугаар хуудас),

 -Хохирогч А.А *******0*******4 оны 1******* дугаар сарын *******6-ны өдөр мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн мэдүүлэг (хх-ийн 33-34 дүгээр хуудас),

  Хохирогч А.А *******0******* оны 01 дүгээр сарын 0*******-ны өдөр мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн мэдүүлэг (хх-ийн 36 дугаар хуудас),

 -Гэрч Р.Б *******0*******4 оны 1******* дугаар сарын 31-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн мэдүүлэг (хх-ийн *******-10 дугаар хуудас ),

 -Гэрч М.Н *******0******* оны 01 дүгээр сарын 03-ны өдөр мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн мэдүүлэг (хх-ийн 38-3******* дүгээр хуудас),

-Шүүх шинжилгээний Ерөнхий газар Х аймгийн Шүүхийн шинжилгээний хэлтсийн шинжээч эмчийн *******0*******4 оны 1******* дугаар сарын 18-ны өдрийн 01 дугаартай дүгнэлт (хх-ийн 18-1******* дүгээр хуудас) зэрэг бичгийн нотлох баримтуудыг шинжлэн судлав.

Шүүгдэгчийн гэм буруугийн талаар

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судлагдсан дээрх нотлох баримтууд нь энэ хэрэгт хамааралтай, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрл тухай хуульд заасан журмын дагуу цуглуулж бжүүлсэн, эрүүгийн хэргийг хянан шийдвэрл боломжтой гэж дүгнэв.

Энэ хэрэгт Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрл тухай хуулийн 16.******* дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тодруулсан, шүүгдэгчээс яллагдагчаар болон хохирогч, гэрчээс мэдүүлэг авахдаа Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрл ажиллагааны журам, шаардлага зөрчөөгүй, мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад хэрэг хянан шийдвэрл ажиллагааны олцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хассан буюу хязгаарласан зөрчил тогтоогдоогүй болно.

Шүүхийн хэлэлцүүлгээр судлагдсан дээрх нотлох баримтууд, шүүгдэгчийн хувийн байдалтай холбоотой болон бусад баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой ба мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад шүүхийн шийдвэрт нөлөөлөхүйц хэрэг хянан шийдвэрл ажиллагааны олцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хассан, хязгаарласан зөрчил болон нотлох баримт цуглуулах, бжүүл ажиллагааны журам, шаардлагыг зөрчсөн байдал тогтоогдоогүй тул прокуроос яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хэргийн хүрээнд хэргийн үйл баримт, гэм буруугийн асуудлыг хэлэлцэн шийдвэрл боломжтой гэж шүүх дүгнэв.

Мөрдөн шалгах ажиллагаагаар хэргийн бодит байдал буюу болж өнгөрсөн үйл явдлыг хуульд заасан арга хэрэгслээр сэргээн тогтоосон байх бөгөөд хэргийн олцогч нарын хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хасаж буюу хязгаарлах байдлаар шүүхээс үндэслэл бүхий шийдвэр гаргахад сөргөөр нөлөөлөхүйц Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрл тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн нөхцөл байдал тогтоогдоогүй болно.

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн *******.1 дүгээр зүйлийн 1 д хэсэгт “Энэ хуулийн тусгай ангид заасан нийгэмд аюултай гэм буруутай үйлдэл, эс үйлдүйг гэмт хэрэгт тооцно, ******* дахь хэсэгт “Энэ хуулийн тусгай ангид заасан тохиолдолд гэм буруутай үйлдэл, эс үйлдүйн улмаас хохирол, х уршиг учирсныг гэмт хэрэгт тооцно” гэж хуульчилжээ.

Улсын яллагчаас шүүх хуралдааны дүгнэлт танилцуулах шатанд: “Шүүгдэгч Б.О******* нь согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ Х аймгийн Б- сумын 3 дугаар баг Н 3- тоотод *******0*******4 оны 1******* дугаар сарын 13-ны шөнө А.А биед халдан түлхэж унагаасны улмаас түүнд духны баруун дээд хэсгийн язарсан шарх бүхий гэмтлийг үүсгэж, эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэргийг үйлдсэн болох нь нотлогдсон тул Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 д хэсэгт заасан гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, шүүгдэгч нь бусдад төлөх төлбөргүй болохыг дурдаж өгнө үү.” г дүгнэлтийг,  

Шүүгдэгч Б.О******* нь шүүх хуралдааны дүгнэлт танилцуулах шатанд: “Би гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай үйлдлээ хүлээн зөвшөөрч байна.” г дүгнэлтийг тус тус гаргасан болно.

Шүүгдэгч Б.О******* нь согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ Х аймгийн Б- сумын 3 дугаар баг Н 3- тоотод *******0*******4 оны 1******* дугаар сарын 13-ны шөнө хохирогч А.А биед халдан түлхэж унагаасны улмаас түүний духны баруун дээд хэсгийн язарсан шарх бүхий гэмтлийг үүсгэж, эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэргийг үйлдсэн болох нь:

-Хохирогч А.А *******0*******4 оны 1******* дугаар сарын 1-ны өдөр мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “Би *******0*******4 оны 1******* дугаар сарын 13-ны өдөр найзындаа байхдаа *******.4 литрийн савлагаатай “Сэрүүн” нэртэй 3 ширхэг пиво уусан. Найзынхаасаа *******3 цагийн үед гараад гэртээ ирсэн, манай гэрт түр амьдарч байгаа нөхрийн хамаатан Б.О******* руу утсаар залгаад хаана байгааг асуухад Б ахын төрсөн өдөр болоод гэрт нь байна та иргүй юм уу гэсэн. Би хүүхдээ дагуулаад Бгийн гэрт очсон. Намайг очиход Б түүний нэр Н О******* нар пиво ууж уугаад дуусаж байсан, би дэлгүүр хаахаас өмнө том 3 ширхэг пиво захиж авчруулсан. Бид нар юм ярьж сууж, ууж байгаад О******* над руу хандаж “та намайг гэрт нь суудаг болохо дарамталдаг, чи миний ахын хөрөнгөнд болж амьдарч байгаа” г зүйл хэлээд бид ******* маргасан, би хажууд нь сууж байсан болохо толгой, мөр хэсэгт 3-4 удаа цохисон, миний өөдөөс О******* зөрүүлээд миний нүүр рүү цохих шиг болсон. Би газар унаад босож ирэд миний духнаас цус гоожсон, би тухайн үед нь 00 цаас г зүйлээр арчиж байгаад цагдаад дуудлага өгсөн.” г мэдүүлэг (хх-ийн 4- дугаар хуудас),

-Хохирогч А.А *******0*******4 оны 1******* дугаар сарын *******6-ны өдөр мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “Би *******0*******4 оны 1******* дугаар сарын 13-ны өдөр найзындаа байхдаа *******.4 литрийн савлагаатай “Сэрүүн” нэртэй 3 ширхэг пиво уусан. Найзынхаасаа *******3 цагийн үед гараад гэртээ ирсэн, би манай гэрт түр амьдарч байгаа нөхрийн хамаатан Б.О******* руу утсаар залгаад хаана байгааг асуухад Б ахын төрсөн өдөр болоод гэрт нь байна та иргүй юм уу гэсэн. Би дэлгүүр хаахаас өмнө нь утсаар яриад том 3 ширхэг пиво захиж авчруулсан байсан юм. Тэгээд охин С дагуулаад Б гэрт очих гэж яваад хөлөө юманд ураад явж чадахгүй Б.О*******ыг дуудсан, намайг очиход Б түүний нэр Н О******* нар пиво ууж байсан, бид нар юм ярьж сууж миний авчруулсан пивыг ууж байгаад О******* над руу хандаж “та намайг гэрт нь суудаг болохо дарамталдаг, чи миний ахын хөрөнгөнд болж амьдарч байгаа” г зүйл хэлээд бид ******* маргасан, би хажууд нь сууж байсан болохо толгой, мөр хэсэгт 3-4 удаа цохисон, миний өөдөөс О******* зөрүүлээд миний нүүр рүү цохих шиг болсон би газар унаад ирэд миний духнаас цус гоожсон, би тухайн үед нь 00 цаас г зүйлээр арчиж байгаад цагдаад дуудлага өгсөн.” г мэдүүлэг (хх-ийн 33-34 дүгээр хуудас),

 -Хохирогч А.А *******0*******4 оны 10 сарын 0-ны өдөр мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “Надад гомдол санал байхгүй, сэтгэцэд учирсан хохирол байхгүй.” г мэдүүлэг (хх-ийн 36 дугаар хуудас),

 -Гэрч Р.Б *******0*******4 оны 1******* дугаар сарын 31-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...Би *******0*******4 оны 1******* дугаар сарын 13-ны өдөр гэртээ байхад Б.О******* 1******* цагийн үед ирсэн. Би гэрийн гадаа юм хийж байсан, тэгээд бид ******* миний төрсөн өдөр гээд гэрт ******* том пиво уусан. Тухайн үед манай гэрт М.Н байсан, нялх биетэй болохо пивоноос уугаагүй. Би гэрт хоол унд хийгээд сууж байхад А.А манай энхэртэй чат бичсэн юм шиг байна лээ, очуулах дургүй байгаа юм уу гэж үг хаяад мессеж бичсэн гэж хэлсэн. Тэгээд “би очлоо, машинаар пиво явуулчихлаа гараад авчаарай” гэж хэлэд Б.О******* гарч авсан. А.А өөрөө сүүлд нь ирдээ хөл гараа унаад урчихлаа, гэж хэлээд охин С дагуулаад ж ирсэн, би тухайн үед хоол хийгээд гаргаж байсан юм. Б.О*******, А.А бид 3 пиво ууж сууж байгаад би баруун он дээр унтсан. Унтаж байхад манай нэр М.Н нөгөө ******* чинь маргаад байна гэж сэрээсэн. Гэтэл А.А охин С уйлчихсан, ээж томоо ахыг зодоод байна гэж хэлсэн, Б.О*******ыг томоо гэж дууддаг юм. А.А толгойноос цус гоожсон байдалтай маргаж байсан, би юу болсон талаар асуухад манай нэр М.Н “А.А Б.О*******ыг цохиод байсан, харин Б.О******* түлхсэн чинь ойчихдоо зуухны хажууд байсан, үнсний хутгууранд цохиод толгойгоо хагалчихлаа” гэж хэлсэн. Намайг сэрснээс хойш маргаж муудаад зодолдоогүй.” г мэдүүлэг (хх-ийн *******-10 дугаар хуудас),

-Гэрч М.Н *******0******* оны 01 дүгээр сарын 03-ны өдөр мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн “...Би *******0*******4 оны 1******* дугаар сарын 13-ны өдөр гэртээ нөхрийн хамт байхад хамаатны дүү Б.О******* 1******* цагийн үед ирсэн, манай нөхөртэй хамт гадуур юм хийж байгаад гэрт ж ирсэн. Тухайн өдөр манай нөхрийн төрсөн өдөр байсан болохо дүү Б.О*******тай хамт гэрт ******* том пиво уусан. Би нялх биетэй учир уугаагүй. Ойролцоого *******3 цагийн үед А.А утсаар залгаад би очиж болох уу г зүйл хэлээр нь тэг гэж хэлсэн. Удаагүй утсаар А.А “би очлоо, машинаар пиво явуулчихлаа гараад авчаарай” гэж хэлэд Б.О******* гарч авсан. А.А ирдээ хөлөө унаад урчихлаа гэж охин С дагуулаад ж ирсэн. Манай нөхөр, Б.О*******, А.А 3 пиво ууж сууж байгаад манай нөхөр Р.Б баруун он дээр согтоод унтаад өгсөн. Б.О*******, А.А нар хоондоо өвөөгийнхөө талаар яриад маргасан, А.А Б.О*******ыг хэд хэдэн удаа цохиод авсан, Б.О******* өөдөөс нь хэрэлдсэн. Б.О*******ын нүдний шил газар унаад авах гээд тонгойсон чинь А.А шилэн хүзүү рүү цохиход Б.О******* түлхээд газар унагаасан. А.А босож ирэд духнаас нь цус гоожиж байсан, би нөхөр Р.Быг сэрээсэн.” г мэдүүлэг (хх-ийн 38-3******* дүгээр хуудас)

  -Шүүх шинжилгээний Ерөнхий газар Х аймгийн Шүүхийн шинжилгээний хэлтсийн шинжээч эмчийн *******0*******4 оны 1******* дугаар сарын 18-ны өдрийн 01 дугаартай:

  “1.А.А биед духны баруун дээд хэсгийн язарсан шарх бүхий гэмтэл тогтоогдлоо.

   *******.Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн үйлчлэлээр, тухайн цаг хугацаанд үүссэн байх боломжтой.

   3.Дээрх гэмтэл нь эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул Хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын 3.1.1-д зааснаар хохирлын хөнгөн зэрэг тогтоогдлоо.

    4.Цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алдалтанд нөлөөлөхгүй.” г дүгнэлт (хх-ийн 18-1******* дүгээр хуудас), 

             -Шүүгдэгч Б.О*******ын *******0*******4 оны 1******* дугаар сарын *******4-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...Би Б- суманд түр ирээд Г.Б ахын гэрт амьдарч байгаа юм. *******0*******4 оны 1******* дугаар сарын 13-ны өдөр манай нагац ах Б төрсөн өдөр болоод Б- сумын 3 дугаар баг Н 3-316 тоот гэрт нь *******.4 литрийн савлагаатай “Сэрүүн” нэртэй ******* ширхэг том пивыг хувааж уусан. Тухайн үед нэр Н байсан боловч нялх биетэй болохо пивоноос уугаагүй. Б ах бид ******* уугаад сууж байхад Г.Б ахын нэр А.А ойролцоого *******3 цагийн үед Н эгчтэй утсаар яриад ирлээ гэсэн. Удалгүй над руу залгаад би хашаа давах гэж байгаад хөл дээрээ блок унгаачихлаа ирээд аваач гэж над руу утсаар ярьсан. Би гараад очиход хашааны гадна газар хөлнөөс цус гоожсон байдалтай сууж байсан хажууд нь 1 дүгээр ангийн охин С зогсож байсан, би эгчийг өргөөд хашаа давуулаад түшиж гэр рүү уулсан, гэрт оод хөлөө харахад зүүн талын өвдөгний доод хэсэгт урагдаад цус нь тогтохгүй гойжиж байсан. А.А эгч “ажилдаа явж чадахгүй актлана” гэж ярьж байсан. А.А эгч “би айлд ууж байгаад нэртэй маргаад ирлээ” гээд цамц нь цус болоод хүзүү дээр улайсан нь улайлттай байсан. Б ах, А.А эгч бид 3 уугаад сууж байхад А.А эгчийн өмнө нь таксигаар авчруулсан ******* том пивыг уусан. Ууж байгаад А.А эгч “манай охин танай өвөөгийн сүнс чи хайрлаж яваарай” гэж сонин сонин зүйл яриад байсан, би “манай өвөө ийм хүн байгаагүй” гэж хэлэд миний өөдөөс уурлаж бухимдаж босож ирээд миний толгой руу гараараа 4- удаа цохисон, би тайвшруулаад сандал дээр суулгасан, “чи миний охиныг наад үгээр юу гээд байна, танайхан удмаараа ийм лалрын хүмүүс” г мэтээр хараасан. Би өөдөөс нь “та ч гэсэн ялгаагүй” гэд уурлаж босож ирээд аягаар миний толгой руу аягаа 3-4 цохисон, бие биеэ хамгаалж өөрөөсөө холдуулах зилго баруун гараараа түлхэд А.А эгч нэлээн согтсон байсан учир арагшаа унасан, босож ирдээ духны баруун дээд хэсэгтээ юманд цохиод цус гарч байсан. А.А эгч “чи намайг түлхээд толгой хагалчихлаа” гэж хэлээд цагдаа дуудсан, би “тэгээ та ч гэсэн ялгаагүй, намайг зодсон би таны өөдөөс гар далайгаагүй шүү” гэж хэлсэн.” г мэдүүлэг (хх-ийн *******8-30 дугаар хуудас)

-Шүүгдэгч Б.О*******ын шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: “Би согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ А.А биед халдан түлхэж унагаасны улмаас түүнд духны баруун дээд хэсгийн язарсан шарх бүхий гэмтлийг үүсгэж, эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай үйлдлээ хүлээн зөвшөөрч байна.” г мэдүүлэг зэрэг  бичгийн нотлох баримтуудаар тогтоогдож байна.

 

Өөрөөр хэлбэл шүүгдэгч Б.О******* нь согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ Х аймгийн Б- сумын 3 дугаар баг Н 3- тоотод *******0*******4 оны 1******* дугаар сарын 13-ны шөнө хохирогч А.А биед халдан түлхэж унагаасны улмаас түүний духны баруун дээд хэсгийн язарсан шарх бүхий гэмтлийг үүсгэж, эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэргийг үйлдсэн болох нь тогтоогдож байна.

Нотлох баримтаар тогтоогдсон хэргийн нөхцөл байдал нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 д хэсэгт заасан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан” гэмт хэргийн шинжийг ******* агуулсан, хэргийн зүйлчлэл тохирсон байна.

Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлд “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэргийг тусган хуульчилж, мөн зүйлийн 1 д хэсэгт уг гэмт хэргийн үндсэн шинжийг тодхойлсон байна.

Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглалын 3 дугаар зүйлд “хүн бүр амьд явах, эрх чөлөөтэй байх, халдашгүй дархан байх эрхтэй”, Монгол Улсын Үндсэн хуулийн арван хоёрдугаар зүйлийн 13 дахь хэсэгт “Халдашгүй, чөлөөтэй байх эрхтэй” гэж тус тус зааж, хүний эрүүл мэндийн халдашгүй байдлыг баталгаажуулсан.

            Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн *******.3 дугаар зүйлийн ******* дахь хэсэгт зааснаар “өөрийн үйлдэл, эс үйлдүйг хууль бус шинжтэй болохыг ухамсарлаж түүнийг хүсэж үйлдсэн, хохирол, х уршигт зиуд хүргэсэн бол санаатай гэмт хэрэгт тооцно” гэж хуульчилжээ.

Хохирогч А.А биед шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоогдсон “...А.А биед духны баруун дээд хэсгийн язарсан шарх бүхий гэмтэл нь Хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын 3.1.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах гэмтлийн хөнгөн хохиролд хамаарч байх тул хохирогчийн эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учирсан гэж үзнэ.

Шүүгдэгч Б.О******* нь хохирогч А.А биед эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах хөнгөн хохирол санаатай учруулсан үйлдэл нь хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах гэмт хэргийн үндсэн шинжийг агуулсан байна.

Шүүгдэгч Б.О*******ын үйлдсэн гэмт хэрэг нь Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн *******.3 дугаар зүйлийн ******* дахь хэсэгт зааснаар өөрийн үйлдлийг хууль бус шинжтэй болохыг ухамсарлан түүнийг хүсэж үйлдсэн, хохирол, х уршигт зиуд хүргэсэн гэм буруугийн санаатай хэлбэртэй, шүүгдэгчийн гэмт үйлдэл болон гэмт хэргийн улмаас хохирогчид учирсан хохирол, х уршиг хоондоо шалтгаант холбоотой байна.

Иймд шүүгдэгч Б.О*******ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 д хэсэгт заасан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцох хууль зүйн үндэслэлтэй гэж дүгнэлээ.

Хохирол, х уршгийн талаар:

Шүүгдэгчийн гэм буруутай үйлдлийн улмаас хохирогчийн биед хөнгөн хохирол учирсан болох нь тогтоогдсон.

Хохирогч А.А нь *******0******* оны 01 дүгээр сарын 0*******-ны өдөр мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн мэдүүлэгтээ: “Надад гомдол санал байхгүй, сэтгэцэд учирсан хохирол байхгүй.” гэжээ. (хх-ийн 36 дугаар хуудас),

Шүүхээс  хохирогч А.Ат шүүх хуралдааны тов мэдэгдэд “Би ажилтай учраас шүүх хуралдаанд олцохгүй.” гэсэн хариу өгсөн.

Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад болон шүүхэд хохирогч нь эмчилгээтэй холбоотой нотлох баримтыг гаргаж өгөөгүй, хохирол нэмжлээгүй байна.

Иймд шүүгдэгч Б.О******* нь энэ шийтг тогтооло гэмт хэргийн улмаас бусдад төлөх төлбөргүй гэж дүгнэлээ.

Шүүгдэгч нь өөрийгөө өмгөөлөх хүсэлтийг бичгээр гаргасан тул өмгөөлөгч олцуулахгүйгээр эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрл ажиллагааг явуулсан болно.

Шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлг талаар:

    Шүүх хуралдааны дүгнэлт танилцуулах шатанд улсын яллагчаас “Шүүгдэгч  Б.О******* нь өмнө ял шийтгэл эдэлж байгаагүй, гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа сайн дураар хүлээн зөвшөөрсөн, бусдад төлөх төлбөргүй, хувийн байдал, эрүүгийн хариуцлагыг хүндрүүл нөхцөл байдал тогтоогдоогүй зэргийг харгалзан шүүгдэгчийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 д хэсэгт зааснаар 600 (зургаан зуун) нэгжтэй тэнц хэмжээний төгрөгөөр буюу 600,000 (зургаан зуун мянган) төгрөгөөр тгох ял оногдуулж өгнө үү. Хохирогчид төлөх төлбөргүй.” г дүгнэлтийг,

    Шүүх хуралдааны дүгнэлт танилцуулах шатанд шүүгдэгчээс “...надад тгох ял оногдуулж өгнө үү.” г дүгнэлтийг тус тус  гаргасан.

Шүүхээс ял оногдуулахдаа Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.3 дугаар зүйлийн 1 д хэсэгт “Эрүүгийн хариуцлага нь тухайн хүн, хуулийн этгээдийн үйлдсэн гэмт хэрэг, гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон байна” гэж заасан шударга ёсны зарчмыг,

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.4 дүгээр зүйлд 1 д хэсэгт “Энэ хуульд заасан гэмт хэрэг үйлдсэн нь шүүхээр тогтоогдсон гэм буруутай хүнд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ” гэж заасан гэм буруугийн зарчмыг,

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .1 дүгээр зүйлийн 1 д хэсэгт “Эрүүгийн хариуцлагын зилго нь гэмт хэрэг үйлдсэн хүн, хуулийн этгээдийг цээрлүүл, гэмт хэргийн улмаас зөрчигдсөн эрхийг сэргэ, хохирлыг нөхөн төлүүл, гэмт хэргээс урьдчилан сэргийл, гэмт хэрэг үйлдсэн хүнийг нийгэмшүүлэд шино” гэж заасан эрүүгийн хариуцлагын зилгын хүрээнд,

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.1 дүгээр зүйлийн 1 д хэсэгт “Шүүх гэмт хэрэг үйлдсэн хүнд энэ хуулийн ерөнхий ангид заасан үндэслэл, журмын дагуу тусгай ангид заасан төрөл, хэмжээний дот эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ” гэж, мөн зүйлийн ******* дахь хэсэгт “Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэд гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, х уршгийн шинж чанар, гэмт хэрэг үйлдсэн хүний хувийн байдал, эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүл, хүндрүүл нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь харгалзан үзнэ” гэж заасныг тус тус удирдлага болгон баримталлаа.

Шүүгдэгч Б.О******* нь гэмт хэрэг үйлд болсон шалтгаан нөхцөл нь архи, согтууруулах ундааг хэрэглэсэн нөхцөл байдал, эрх зүйн мэдлэг, ухамсар дутмаг нөхцөл байдал нөлөөлсөн байна.

Шүүхээс шүүгдэгч Б.О*******т эрүүгийн хариуцлага хүлээлг буюу ял оногдуулахдаа Эрүүгийн хуулийн хууль ёсны, шударга ёсны, гэм буруугийн зарчмыг баримтлан гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, х уршгийн шинж чанар, гэмт хэргийн улмаас хохирогчийн биед хөнгөн хохирол учирсан, гэмт хэрэг үйлдсэн хүний хувийн байдал, бусдад төлөх төлбөргүй, эрүүгийн хариуцлагыг хүндрүүл нөхцөл байдал тогтоогдоогүй зэргийг тал бүрээс нь харгалзан эрүүгийн хариуцлага хүлээлг нь зүйтэй гэж дүгнэлээ.

            Шүүгдэгч Б.О*******т эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэд эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүл болон эрүүгийн хариуцлагыг хүндрүүл нөхцөл байдал тогтоогдоогүй гэж шүүх дүгнэв.

Шүүгдэгч Б.О******* урьд эрүүгийн хариуцлага хүлээж байгаагүй болох нь эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан эсийг шалгах хуудсаар тогтоогдож байна (хх-ийн 6 дугаар хуудас)

Шүүгдэгч Б.О******* нь хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутай нь тогтоогдсон, эрүүгийн хариуцлага хүлээлг насанд хүрсэн, хэрэг хариуцах чадвартай байх тул түүнд эрүүгийн хариуцлага хүлээлг хууль зүйн үндэслэлтэй байна.

Эрүүгийн хариуцлагын зилго нь гэмт хэрэг үйлдсэн хүнийг цээрлүүл, гэмт хэргийн улмаас зөрчигдсөн эрхийг сэргэ, хохирлыг нөхөн төлүүл, гэмт хэргээс урьдчилан сэргийл, гэмт хэрэг үйлдсэн хүнийг нийгэмшүүлэд шдог тул шүүхээс оногдуулсан ял, шийтгэл нь шүүгдэгчийн гэм буруугийн хэлбэрт тохирно гэж дүгнэсэн болно.

Улсын яллагчийн “...шүүгдэгчид Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 д хэсэгт зааснаар 600 (зургаан зуун) нэгжтэй тэнц хэмжээний төгрөгөөр буюу 600,000 (зургаан зуун мянган) төгрөгөөр тгох ял оногдуулж өгнө үү.” г дүгнэлт гаргасныг шүүх хүлээн авах нь зүйтэй байна гэж дүгнэлээ.

Иймд шүүгдэгч Б.О*******т Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 д хэсэгт зааснаар 600 (зургаан зуун) нэгжтэй тэнц хэмжээний төгрөгөөр буюу 600,000 (зургаан зуун мянган) төгрөгөөр тгох ял оногдуулж, тгох ялыг 3 (гурван) сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлөхөөр шийдвэрлэв.

Бусад асуудлын талаар:

  Шүүгдэгч Б.О******* нь бусдад төлөх төлбөргүй, энэ хэргийн улмаас цагдан хигдоогүй, шүүгдэгчийн бичиг баримт шүүхэд шилжиж ирээгүй, хэрэг эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй, битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгө байхгүй, хэрэг хянан шийдвэрл ажиллагааны зардалгүй болохыг  тус тус дурдах нь зүйтэй байна.

  Шүүгдэгч Б.О*******т урьд авсан “Хувийн баталгаа гаргах” таслан сэргийл арга хэмжээг шийтг тогтоол хүчин төгөлдөр болтол хэвээр үргэлжлүүлэн хэрэгл нь зүйтэй байна.

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрл тухай хуулийн 36.1, 36.******* дугаар зүйлийн 1, *******, 3, 4, 36.6, 36., 36.8, 36.10, 36.13, 3.1, 3.*******, 38.1, 38.******* дугаар зүйлүүдийг тус тус удирдлага болгон  ТОГТООХ НЬ:

     1.Шүүгдэгч овогт Б О*******ыг Эрүүгийн хуулийн  тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 д хэсэгт заасан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан” гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

     *******.Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 д хэсэгт зааснаар шүүгдэгч овогт Б О*******ыг 600 (зургаан зуун) нэгжтэй тэнц хэмжээний төгрөгөөр буюу 600,000 (зургаан зуун мянган) төгрөгөөр тгох ял оногдуулсугай.

    3.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .3 дугаар зүйлийн 4 д хэсэгт заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 д хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Б.О*******т оногдуулсан 600 (зургаан зуун) нэгжтэй тэнц хэмжээний төгрөгөөр буюу 600,000 (зургаан зуун мянган) төгрөгийн тгох ялыг 3 (гурван) сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлөхөөр тогтоосугай.

 4.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .3 дугаар зүйлийн дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Б.О******* нь тгох ялыг шүүхээс тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй тгох ялын 1 нэгжтэй тэнц хэмжээний төгрөгийг нэг хоного тооцож хих ялаар солихыг мэдэгдсүгэй.

 .Шүүгдэгч Б.О******* нь бусдад төлөх төлбөргүй, энэ хэргийн улмаас цагдан хигдоогүй, шүүгдэгчийн бичиг баримт шүүхэд шилжиж ирээгүй, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй, битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгө байхгүй, хэрэг хянан шийдвэрл ажиллагааны зардалгүй болохыг тус тус дурдсугай. 

              6.Шүүгдэгч Б.О*******т урьд авсан “хувийн баталгаа гаргах” таслан сэргийл арга хэмжээг шийтг тогтоол хүчин төгөлдөр болтол хэвээр үргэлжлүүлэн хэрэглэсүгэй.

              .Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрл тухай хуулийн 36.10 дугаар зүйлийн 4 д хэсэгт зааснаар шийтг тогтоол уншиж сонсгосно хүчинтэй болохыг дурдсугай.

              8.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрл тухай хуулийн 38.1 дүгээр зүйлийн 1, 38.******* дугаар зүйлийн 1 д хэсэгт зааснаар шийтг тогтоолыг эс зөвшөөрвөл шийтг тогтоолыг гардан авснаас хойш, эсхүл энэ хуулийн 11.******* дүгээр зүйлд заасны дагуу хүргүүлснээс хойш ******* хоногийн дот тухайн шүүхээр дамжуулан Х аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд шүүгдэгч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, хохирогч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, тэдгээрийн өмгөөлөгч давж заалдах гомдол гаргах, улсын яллагч, дээд шатны прокур эсэргүүцэл бичих эрхтэйг  тайлбарласугай.

              *******.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрл тухай хуулийн 3.1 дүгээр зүйлийн ******* дахь хэсэгт зааснаар анхан шатны шүүхийн шийдвэрт гомдол, эсэргүүцэл гаргасан тохиолдолд шийдвэрийн биелэлтийг түдгэлзүүлсүгэй.

 

 

       ДАРГАЛАГЧ, ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ                         М.ЭНХМАНДАХ