2025 ******* 0 08                         2025/ШЦТ/                                     сум

 

 

   ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

сум дахь Сум дундын ø¿¿õèéí ø¿¿ã÷ Ж.Эрдэнэбат äàðãàëæ ÿâóóëñàí ýð¿¿ãèéí ø¿¿õ õóðàëäààíààð:

             Íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà                   *******

             Óëñûí ÿëëàã÷                                 *******

                         Ø¿¿ãäýã÷                                              ******* íàðûã îðîëöóóëàí òóñ ø¿¿õèéí õóðàëäààíû òàíõèìä íýýëòòýé õèéâ.

 

Ñýëýíãý àéìгийн сум äàõü Ñóì äóíäûí ïðîêóðîðûí ãàçðын хяналтын прокурор, хууль цаазын дэд зөвлөх ******* Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 27.0 зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасан ãýìò õýðýãò яллах дүгнэлт ¿éëäýí èð¿¿ëñýí *******т õîëáîãäîõ ******* тай ýð¿¿ãèéí õýðãèéã õÿíàí õýëýëöýâ.

 

Биåèéí áàéöààëò:

 

Монгол Улсын иргэн, ******* ******* ******* -ний өдөр суманд төрсөн, 20 настай, эрэгтэй, халх, бүрэн бус дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл 2, ээжийн хамт 4 тоотод оршин суух хаягтай, урьд аймаг дахь Сум дундын Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 209 ******* 0 209/ШЦТ/270 тай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 7. зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.-д зааснаар Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.6 зүйлийн , 8.6 зүйлийн дэх хэсэгт тус тус зааснаар өсвөр насны шүүгдэгч *******ийг 0 жилийн хугацаагаар хорих ял оногдуулсан шийтгэх тогтоол биелүүлэхийг 0 жилийн хугацаагаар хойшлуулж шийдвэрлэсэн, хэрэг хариуцах чадвартай, ухаан бүрэн , / :ВЮ04337/,

 

Шүүгдэгчийн холбогдсон хэргийн талаар:

Шүүгдэгч ******* нь “жолоодох эрхээ хасуулсан үедээ 2024 ******* ******* 8-ны 9 цагийн орчимд 2 ийн нутаг дэвсгэрт “Ширхэнцэг” уулын урд хэсэгт 2.42 хувийн согтолттой, согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэж, “24-57 СЭҮ” Улсын тай, “Hyundai Sonata-NF” загварын тээврийн хэрэгслийг жолоодож замын хөдөлгөөнд оролцож, авто тээврийн хөдөлгөөний аюулгүй байдлын эсрэг гэмт хэргийг үйлдсэн” гэх гэмт хэрэгт холбогджээ. /Яллах дүгнэлтэд бичсэнээр/

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт дараах нотлох баримтуудыг шинжлэн судлав. Үүнд:

Шүүгдэгч ******* шүүх хуралдаанд мэдүүлэхдээ:”...Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч байгаа учраас мэдүүлэг өгөхгүй.., зүйл ангийг хүлээн зөвшөөрч байна, ахиж гэмт хэрэг үйлдэхгүй...” гэжээ.

 

   Эрүүгийн ******* тоот хавтаст хэргээс:

 

   Шүүгдэгч ******* мөрдөн байцаалтад яллагдагчаар мэдүүлэхдээ:”...Би 2024 ******* ******* 8-ны 7,8 цагийн орчим 6 Баянхангайн гудамжнуудын ойролцоо өөрийн эзэмшлийн “24-57 СЭҮ” Улсын тай Соната-6 тээврийн хэрэгсэл дотор , гэх хүмүүсийн хамт архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн. Тэгээд орой 20 цагийн орчим намайг миний танил ах Гандалай гэх хүн утсаар “намайг ирээд авчих” гэхээр нь би машинаа жолоодоод явж байгаад зам дээр зогсож байсан машины араас мөргөж зам тээврийн осол гаргасан, миний машинд , хоёр унтаад явж байсан ...“ гэх мэдүүлэг /хх-ийн 48-р тал/

Зөрчлийн талаар амаар болон харилцаа холбо******* хэрэгслээр ирүүлсэн гомдол, мэдээллийг хүлээн авсан тухай тэмдэглэл, /хх-ийн 03-р тал/,

2024 ******* ******* 8-ны “согтуурал шалгасан тэмдэглэл”, гэрэл зургийн үзүүлэлт, /хх-ийн 04-р, 23-р тал/,

сум дахь Сум дундын шүүхийн 2024 ******* 0 0-ний 2024/ЗШ/593 тай “зөрчилд шийтгэл оногдуулах тухай” шийтгэвэр, /хх-ийн 27-29-р тал/,

Зөрчлийн шатанд хохирогч мэдүүлсэн “... Баруун-Өлөнтийн 40 тоотод гэртээ байж байхад 2024 ******* ******* 8-ны 9 цагт хүүхэд залгаад гар бөмбөгийн секц тарчихлаа гэж хэлэхээр нь “Тоyota Lite ace” загварын, “07-94 СЭҮ” Улсын тай тээврийн хэрэгслийг унаад ерөнхий боловсролын 2 сургуулийн ард талаас 2 хүүхдээ аваад шатахуун хийх гээд ажил руугаа явж байтал “Шунхлай” шатахуун түгээх станц өнгөрөөд явж байтал тээврийн хэрэгсэл унтраад зогссон. Тэгэхээр нь би баруун гар талдаа шахаад зогсох гэтэл жалга байсан тул ослын дохиогоо асаагаад зогссон. Тэгээд би машиныхаа урд копудыг сөхөөд а хүүхэд жалга машин хоёрын голд, дунд охиноороо утасныхаа гэрлийг тусгуулах гэтэл машины хамар дээр гарна гээд байхаар нь хамар дээр гаргаад би доошоо тонгойтол шаланк барьтал түс гээд яваад өгсөн. ...Мөргүүлсний дараа бие шоконд орсон байсан. Эмнэлэг дээр үзүүлж байхад цагдаа нар ирээд нөгөө жолооч болон намайг согтуурал шалгах аж үлээлгэхэд тэр залуу согтуу байсан...” гэх мэдүүлэг, /хх-ийн 0-*******-р тал/,

           Гэрч Т.гийн мэдүүлсэн “...Тухайн үдээс хойш цагийг нь сайн санахгүй байна , бид гурав ийн машинд 2 шил архи хувааж уусан. Тэгээд би тасарчихсан машинд нь унтаад өгсөн байсан. Гэтэл төмөр замын хойд талд Замын цагдаагийн постны ойролцоо гэнэт хүчтэй мөргөлдөх чимээ гарахаар нь сэртэл машинаа жолоодож яваад нэг машины араас мөргөчихсөн байсан. ...Би өөрийн эзэмшлийн “24-57 СЭҮ” Улсын тай, “Соната-6” маркийн тээврийн хэрэгслийг т 2024 ******* ******* 5-ны өдөр 4 сая  төгрөгөөр зарчихсан байсан. Тэгээд нэрээ шилжүүлээгүй байгаа. Тиймээс дээрх машин бол ийн өөрийнх нь эзэмшлийн машин гэсэн үг...” гэх мэдүүлэг, /хх-ийн 3-р тал/ зэрэг нотлох баримтууд авагджээ.

            Шүүгдэгчийн хувийн байдлыг тогтоосон баримтууд: Иргэний үнэмлэхийн лавлагаа /хх-ийн 54-р тал/, -р , Төмөр зам, гудамж, 4 тоотод оршин суух лавлагаа /хх-ийн 55-р тал/, шүүгдэгч *******ийн ял шийтгэгдсэн талаарх ял шалгах хуудас, шийтгэх тогтоолын хуулбар /хх-ийн 5, 60-65-р тал/ зэрэг болно.

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан дээрх нотлох баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдол бүхий, хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу цуглуулж бэхжүүлсэн, мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6.2 зүйлд заасан хэргийн талаар нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тогтоосон, яллагдагч, гэрч нарыг болон хохирогчийг байцаах мэдүүлэг авахдаа эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчсөн байдал тогтоогдоогүй байна.

Нэг.Шүүгдэгч *******ийг гэм буруутайд тооцох талаар:

  Шүүгдэгч ******* нь жолоодох эрхээ хасуулсан үедээ 2024 ******* ******* 8-ны 9 цагийн орчимд 2 ийн нутаг дэвсгэрт “Ширхэнцэг” уулын урд хэсэгт 2.42 хувийн согтолттой, согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэж, “24-57 СЭҮ” Улсын тай, “Hyundai Sonata-NF” загварын тээврийн хэрэгслийг жолоодож замын хөдөлгөөнд оролцож, авто тээврийн хөдөлгөөний аюулгүй байдлын эсрэг гэмт хэргийг үйлдсэн болох нь: Зөрчлийн талаар амаар болон харилцаа холбо******* хэрэгслээр ирүүлсэн гомдол, мэдээллийг хүлээн авсан тухай тэмдэглэл, /хх-ийн 03-р тал/, 2024 ******* ******* 8-ны “согтуурал шалгасан тэмдэглэл”, гэрэл зургийн үзүүлэлт, /хх-ийн 04-р, 23-р тал/, сум дахь Сум дундын шүүхийн 2024 ******* 0 0-ний 2024/ЗШ/593 тай “зөрчилд шийтгэл оногдуулах тухай” шийтгэвэр, /хх-ийн 27-29-р тал/, Зөрчлийн шатанд хохирогч Ж.Соёлын мэдүүлэг, /хх-ийн 0-*******-р тал/, Гэрч Т.гийн мэдүүлэг, /хх-ийн 3-р тал/ зэрэг шүүхийн хэлэлцүүлэгт хэлэлцэгдсэн нотлох баримтаар нотлогдон тогтоогдсон, шүүгдэгч ******* нь шүүхийн хэлэлцүүлэгт гэм буруугийн талаар болон хэргийн зүйлчлэлийн талаар маргаж мэтгэлцээгүй, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч мэдүүлсэн болно.

           

            Тиймээс сум дахь сум дундын прокурорын газрын хяналтын прокуророос шүүгдэгч *******т Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 27.0 зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хуулийн зүйчлэл тохирсон байна.

 

Иймд шүүгдэгч *******ийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 27.0 зүйлийн 5 дах хэсэгт зааснаар “Тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан хүн согтуурсан үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсон” гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцох хууль зүйн үндэслэлтэй байна гэж шүүх үзлээ.

 

            Хоёр.Хохирол төлбөрийн талаар:

            Шүүгдэгч *******ээс хохирол төлбөр нэхэмжилсэн баримт шүүхэд ирүүлээгүй тул энэ хэрэгт хэлэлцэгдэх мөнгөн төлбөр байхгүйг дурдах нь зүйтэй байна.

 

Гурав.Шүүгдэгч *******т оногдуулах эрүүгийн хариуцлагын талаар:

Шүүгдэгч ******* нь “Тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан хүн согтуурсан үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсон ” гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутай болох нь нотлогдон тогтоогдсон тул шүүгдэгчид Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6. зүйлд заасныг баримтлан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь зүйтэй байна.

 

Шүүгдэгч *******ийн үйлдсэн хэрэгт Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5 зүйлд  заасан эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдалд болон Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.6 зүйлд заасан эрүүгийн хариуцлагыг хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй гэж үзэв.

 

Иймд шүүгдэгч *******т эрүүгийн хариуцлага буюу ял шийтгэхдээ Эрүүгийн хуулийн хууль ёсны, шударга ёсны, гэм буруугийн зарчмыг баримтлан, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, шүүгдэгчийн хувийн байдлыг харгалзан шүүгчийн дотоод итгэлээр хэргийн бодит байдлыг тал бүрээс нь дүгнэж, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 27.0 зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасан эрүүгийн хариуцлагаас сонгон хэрэглэж шүүгдэгч *******ийг тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг 02 /хоёр/ жилийн хугацаагаар хасаж, 2 800 /хоёр мянга найман зуун/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 2 800 000 /хоёр сая найман зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ял оногдуулж, торгох ялыг 8 /найм/ сар хүртэлх хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэх нь зүйтэй байна.

Шүүгдэгч ******* нь энэ хэргийн улмаас цагдан хоригдсон хоноггүй, бусдад төлөх төлбөргүй, битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүй, шүүхэд шилжиж ирсэн иргэний бичиг баримтгүй, нөхөн төлөх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, хилийн хориг тавигдаагүй, эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүйг тус тус дурдах нь зүйтэй байна.

 

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.4 зүйл, 36. зүйл, 36.2 зүйл, 36.6 зүйл, 36.7 зүйл, 36.8  зүйл, 36.0 зүйл, 36.3 зүйл, 38. зүйлийн -д заасныг удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

 

.Шүүгдэгч ийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 27.0 зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасан “Тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан хүн согтуурсан үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсон” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

2.Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 27.0 зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч *******ийг тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг 02 /хоёр/ жилийн хугацаагаар хасаж, 2 800 /хоёр мянга найман зуун/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 2 800 000 /хоёр сая найман зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ялаар шийтгэсүгэй.

3.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар ялтан ******* нь торгох ялыг 08 /найм/ сар хүртэлх хугацаанд хэсэгчлэн төлөхөөр тогтоосугай.    

4.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 зүйлийн 5-д зааснаар ялтан торгох ялыг биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын арван таван нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солих болохыг мэдэгдсүгэй.

5.Энэ хэрэгт ******* нь цагдан хоригдсон хоноггүй, бусдад төлөх төлбөргүй, эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн зүйлгүй, хилийн хориг тавигдаагүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, битүүмжилсэн зүйлгүй болохыг тус тус дурдсугай.

6.Шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол *******т авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үлдээсүгэй.

7.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.0 зүйлийн 4-д зааснаар шүүхийн шийтгэх тогтоол нь уншин сонсгосноор хүчинтэй болохыг дурдсугай

 

8.Шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрвөл шүүгдэгч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, хохирогч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, тэдгээрийн өмгөөлөгч нар тогтоолыг гардан авснаас хойш, эсхүл энэ хуульд заасны дагуу хүргүүлснээс хойш 4 хоногийн дотор эрүү, иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гаргах давж заалдах гомдлоо шийдвэр гаргасан анхан шатны шүүхэд бичгээр гаргах, Улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэй.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ,ШҮҮГЧ                            Ж.ЭРДЭНЭБАТ.