*******2           02          *******                                      *******2/ШЦТ/48   

 

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

              аймаг дахь сум ын анхан шатны шүүхийн шүүгч М.Эрдэнэ-Оюун даргалж, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга *******, улсын яллагч аймгийн Прокурорын газрын хяналтын прокурор *******, хохирогч ******* (цахимаар), шүүгдэгч ******* нарыг оролцуулан тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд нээлттэй явуулсан шүүх хуралдаанаар аймгийн Прокурорын газрын хяналтын прокурор ******* Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж шүүхэд шийдвэрлүүлэхээр шилжүүлэн ирүүлсэн шүүгдэгч овогт д холбогдох эрүүгийн 246000096 дугаартай, хэргийг *******2 оны 01 дүгээр 27-ны өдөр хүлээн авч ердийн журмаар хянан хэлэлцэв.

 

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:

 

1.Монгол улсын иргэн, ******* оны ******* дугаар *******-ны өдөр аймгийн******* төрсөн, , , , , , хт аймгийн******* сумын багийн - тоотод оршин суух хаягтай, тодорхой эрхэлсэн ажилгүй, аймаг дахь сум ын шүүхийн *******1 оны дугаар 0-ны өдрийн 1 дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22 дугаар зүйлийн 22.1 дэх хэсэгт зааснаар 1 жилийн хугацаагаар хорих ял шийтгүүлсэн, улсаас авсан гавьяа шагналгүй, овогт , РД: ПЮ9**************.

 

Холбогдсон хэргийн талаар

 

            1.Шүүгдэгч овогт нь *******24 оны 06 дугаар 0-ны өдөр аймгийн******* сумын багийн 2-04 тоотод тухайн үед үүссэн хувийн тааржгүй харилцааны улмаас хохирогч *******ыг гараараа цохиж, түүний зүүн талын 6, 7-р хавирганы далд хугарал гэмтэл үүсгэн хүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол санаатай учруулж Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт гэмт хэрэгт   холбогджээ.

                                      

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

                      Нэг: Гэм буруугийн талаарх шүүхийн дүгнэлт:

 Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн .2 дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих байдлуудыг шалгаж тогтоосон, мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад оролцогчдын эрхийг хассан, хязгаарласан, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан журмыг зөрчсөн гэх ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй тул хэргийг эцэслэн шийдвэрлэх боломжтой гэж дүгнэв.

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт талуудын шинжлэн судалсан нотлох баримтуудыг хооронд нь болон хэрэгт цуглуулж, бэхжүүлсэн бусад нотлох баримттай харьцуулан дүгнэж дараах нотлох баримтуудыг шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болгон үнэллээ.

1.1 Хохирогч *******аас хэрэгт цугларсан зөрчлийн талаар аар болон харилцаа холбооны хэрэгслээр ирүүлсэн гомдол мэдээлэл (хэргийн -6 дахь тал)

1.2 Мөрдөн шалгах ажиллагаанд хохирогч *******ын өгсөн “... *******24 оны 06 дугаар 0-ны өдөр Бат-Энхийн гэрт архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн гэж хэлэхээр би *******24 оны 06 дугаар 0-ны өдрийн 09 цагийн орчим Бат-Энх гэх нэртэй айлд өөрийн төрсөн дүү ын гар утсыг авахаар очсон найг очиход Бат-Энх ийн хт унтаж байхаар нь гэр дотор газар хэвтэж байсан гар утсыг аваад ын гэрт очтол гэртээ байхгүй байхаар нь тухайн гар утсыг нь аймгийн******* сумын багийн 2-04 тоот хашаанд байх гэртээ хүргэж тавьчхаад Баруун бүсийн зах дээр очиж хоолны мах аваад буцаад гэр лүүгээ явах здаа 0, грмын хараа нэртэй архи уучхаад гэртээ очоод унтаж байтал 14 цагийн орчим Бат-Энх танихгүй залуугийн хт орж ирээд Бат-Энхийн хт ирсэн танихгүй залуу нь миний толгой хэвлий нүүр хэсэг рүү өшиглөсөн санагдаж байна...” гэх мэдүүлэг  (хэргийн ******* дах  тал)

            1. Мөрдөн шалгах ажиллагаанд гэрч өгсөн “... аймгийн******* сумын багийн- тоот хашаанд байх гэртээ *******24 оны 06 дугаар 0-ны өглөө 09 цагийн орчим унтаж байтал миний үеэл Баатаржав манайд орж ирээд гараад явсан. Тэгтэл манайд хөзөр тоглоод хоносон Бат-Эрдэнэ гэх манай хөрш залуу сэрж босоод цэнэглэчихсэн байсан миний гар утас алга болчихлоо өглөө унтаж байхад орж ирсэн танай үеэл Баатаржав аваад явчих шиг боллоо гэхээр нь Бат-Эрдэнэ миний эхнар Сувд-Эрдэнэ бид таксинд суугаад аймгийн******* сумын багийн 2-04 тоот хашаанд байх Баатаржавын гэрийн гадна очоод манай Сувд- Эрдэнэ, Бат-Эрдэнэ нар Баатаржавын гэр лүү буюу байшин руу явж ороод удаад байхаар нь би араас нь ортол Баатаржав газар хэвтчихсэн Бат-Эрдэнэ толгой хэсэг руу гараараа цохиж байхаар нь би Бат-Эрдэнийг салгаад аваад гарсан...” гэх мэдүүлэг (хэргийн ******* дахь тал)

            1.4 Мөрдөн шалгах ажиллагаанд гэрч Д.Сувд-Эрдэнийн өгсөн “...Найг аймгийн аймгийн******* сумын багийн- тоот хашаанд байх гэртээ *******24 оны 06 дугаар 0-ны өглөө 09 цагийн орчим унтаж байтал манай нөхөр Бат-Энхийн үеэл Баатаржав манайд орж ирээд гараад явсан. Тэгтэл манайд хоносон Бат-Эрдэнэ гэх залуу сэрж босож ирээд цэнэглэчихсэн байсан миний гар утас алга болчихсон байна өглөө унтаж байхад танай нөхрийн үеэл Баатаржав орж ирээд аваад явчих шиг боллоо гэхээр нь Бат-Эрдэнэ миний нөхөр Бат-Энх бид таксинд суугаад аймгийн******* сумын багийн 2-04 тоот хашаанд байх Баатаржавын гэрт ороход Баатаржав архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн байдалтай унтаж байхаар нь Баатаржаваас Бат-Эрдэнийн утас хаана байна гэж асуухад би утсыг аваагүй гээд байсан. Тэгээд би хайж байгаад шкафын хэсгээс нь Бат-Эрдэнийн утсыг олж авсан. Тэгтэл Бат-Эрдэнэ Баатаржавын толгой хэсэг руу гараараа 2 удаа цохиод автал гаднаас миний нөхөр Бат-Энх орж ирээд Бат-Эрдэнийг Баатаржаваас холдуулаад гэрээс авч гарсан. Тэгтэл Баатаржавын гар утас, хаан, голомт банкны карт гудас доор нь байхаар нь би хүн орж ирээд авчхаж магадгүй гаж бодоод аваад явчихсан... Тухайн уед найг Баатаржаваас чи Бат-Эрдэнийн утсыг авсан уу гэж асуухад Баатаржав аваагүй гэж хэлсэн байсан учраас түүнийг зодсон байх гэж бодож байна...” гэх мэдүүлэг (хэргийн 22-2 дахь тал)

              1. аймаг дахь бүсийн шүүх шинжилгээний төвийн  шинжээч эмч албан тушаалтай, цагдаагийн дэслэгч   *******24 оны 06 дугаар 2-ны өдрийн 647 дугаартай “...*******ын биед гэмтэл учирсан байна. *******ын биед зүүн талын 6, 7-р хавирганы далд хугарал, -7-р хавирганы суганы шугаар, хэвлийн зүүн хажуу доод хэсэгт цус хуралт гэмтэл тогтоогдлоо. Дээрх гэмтлүүд нь мохоо зүйлийн үйлчлэлээр, үзлэг хийгдсэн өдрөөс 14- хоногийн өмнө үүссэн байх боломжтой шинэ гэмтэл байна. *******ын биед учирсан гэмтлүүд нь эрүүл мэндийг удаан хугацаагаар сарниулах тул хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын .2.1-т зааснаар хохирлын хүндэвтэр зэрэг тогтоогдлоо. Иргэн *******ын биед үүссэн зүүн талын 6, 7-р хавирганы далд хугарал гэмтэл нь эрүүл мэндийг удаан хугацаагаар сарниулах тул хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын .2.1-т зааснаар хохирлын хүндэвтэр, харин -7-р хавирганы суганы шугаар, хэвлийн зүүн хажуу доод хэсэгт цус хуралт гэмтэл нь эрүүл мэндийг сарниулахгүй тул хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын 2.7.-т зааснаар хохирлын зэрэг тогтоогдохгүй.” гэх дүгнэлт (хэргийн 1- дахь тал)

              1.6 Хохирогч ******* нь Бусийн оношилгоо, эмчилгээний төвд хэвтэж эмчүүлсэн өвчний түүх болон яаралтай туслжийн тасгаас эрүүл мэндийн үйлчилгээ авсан талаарх баримтын хуулбарууд  ( хэргийн -9 дахь тал)

              1.7 Гэрч Б.Болдбаярын “...миний бие аавтайгаа хт ьдардаг 06 дугаар сард байх өдрийг нь сайн санахгуй байна би гадуур явж байгаад орой гэртээ ирэхэд манай аав согтуу ухаангуй байдалтай байхаар нь аавыг дуудсан чинь сэрсэн. Тэгээд юу болсон талаар асуухад хэдэн хүмүүс орж ирээд миний утас болон бичиг баримт аваад явсан гэж хэлсэн. Тэгэхээр нь ямар хүмүүс вэ гэж асуухад аавын хаатан болох Бат-Энх, нар хажуудаа нэг хүнтэй ирсэн гэж хэлэхээр нь би тухайн айлд очиж утас болон бичиг баримтыг нь авсан байгаа түүнээс өмнө манай аавын бие нь зүгээр байсан...” гэх мэдүүлэг ( хэргийн 68 дахь тал)

              1.8 Мөрдөн шалгах ажиллагаанд  шүүгдэгч З.Бат-Эрдэнийн  яллагдагчаар өгсөн “...Миний бие одоо он сараа сайн санахгуй байна тухайн өдөр Бат-Энхийн гэрт байж байтал Баатаржав гэх хүн тэдний гэрт ирээд миний гар утсыг аваад явчихсан байхаар бид Баатаржавын гэрт очсон тэгтэл Баатаржав гэртээ ганцаараа ор нь дээр согтуу хэвтэж байсан тэгэхээр нь би утас хаана байна гэсэн мэдэхгүй гэсэн тэгтэл цаад талын өрөөнд миний гар утас байхаар нь та хөгшин хүн байж яагаад хүний утас хулгайлаад явж байгаа юм бэ гээд ор нь дээр хэвтэж байхаар нь нэг удаа алгадсан тэгтэл Бат-Энхийн залуу бас очоод 2- удаа алгадсан боловч нөгөө ор нь дээрээс өөрөө унасан тэгээд би утсаа аваад гараад явсан...” гэх мэдүүлэг ( хэргийн1-92 дахь тал)

              1.9 аймаг дахь Бүсийн шүүх шинжилгээний төвийн шинжээч, цагдаагийн дэслэгч , нарын *******24 оны 12 дугаар 2-ны өдрийн 04 дугаартай “сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэл тогтоох тухай” Тухайн хэргээс шалтгаалан хохирогч ******* (РД:ПЮ7400679)-ийн сэтгэцэд хор уршиг учирсан байна. Гэмт хэргийн улмаас гэмлийн дараах стрессийн шинжүүд хөнгөн түвшинд илэрч байгаа нь сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэлд хаарна. Цаашид сэтгэцийн болон сэтгэл зүйн туслж үйлчилгээнд храгдах шаардлагатай...” гэх дүгнэлт  ( хэргийн 121-12 дахь тал)

              1.******* Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч З.Бат-Эрдэнийн өгсөн “...мэдүүлгүүдээс харахад худлаа юм их бичигдсэн байна аа цагийн үед гэж мэдүүлэг өгсөн боловч 14 цагт тэр айлд бид нар очсон. Би найзындаа тоглож байгаад унтсан. Өглөө босоход миний утас алга болсон байсан. Анхбаяр өглөө ах орж ирээд гарсан шүү дээ, тэр аваад явсан юм байна гээд бид 4 тэдний гэр лүү явсан. Гэрт  нь очоод утас хаана байна гээд хайж байтал Бат-Энх цаад өрөөнөөс нь миний утсыг аваад гараад ирсэн. Би хохирогчийг нэг алгадсан. Бат-Энх мөн алгадсан. Тэгээд бид гараад явсан...” гэх мэдүүлэг

            1.11 Шүүхийн хэлэлцүүлэгт хохирогч *******ын өгсөн “...манай хүүгийн утас Бат-Энхийнд байж байхад нь алга болсон гэж хэлсэн. Тэгээд маргааш нь би Бат-Энхийнд очиход нэг цэнэглэчихсэн утас байхаар нь хүүгийнхээ утас юм байна гэж бодоод тэднийхээс аваад гарсан. Гэртээ очоод 1 шил архи уучихаад хэвтэж байтал хэдэн хүмүүс орж ирээд найг зодоод би ухаан алдсан. Тухайн өдөр яг юу болсныг сайн санахгүй байна. Ухаан алдаад хэвтэж байтал манай хүү орж ирээд найг сэрээсэн. Сэрэхэд миний ьсгал давчдаад ьсгалж чадахгүй, босож явж чадахгүй байсан. Тухайн өдөр миний утас банкны картууд алга болсон байсан. Манай хүү Анхбаярын гэрт очиж миний утас картуудыг авчирсан. Хүүгийндээ очоод 2 өдөр ажигласан. Өдвөөд байхаар нь ******* дуудаад эмнэлэгт очсон...” гэх мэдүүлэг

            1.12 Шүүхийн хэлэлцүүлэгт улсын яллагчийн гаргасан шүүгдэгч Батэрдэнэд холбогдох хэрэгт оролцож дараах дүгнэлтийг гаргаж байна. аймгийн******* сумын багийн 2-04 тоот хашаанд байх гэрт *******24 оны 6 дугаар 0-ны өдөр тухайн үед үүссэн тааржгүй харилцаанаас үүдэн хохирогч *******ын биед халдаж түүний биеийн зүүн талын 6, 7 дугаар хавирганд  далд хугарал гэмтэл үүсгэж хүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан болох нь хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудаар нотлогдон тогтоогдож байна гэж дүгнэж байна. Хавтаст хэрэгт авагдсан хохирогчийн мэдүүлэг, гэрчийн мэдүүлэг, шинжээчийн дүгнэлт, хохирогч нь хэрэг учрал болсны дараа эмнэлгийн байгууллагаас туслж үйлчилгээ авсан зэрэг нотлох баримтуудаас харахад харилцан ноцтой  зөрүү үүсэхгүй  байгаа учир яллах дүгнэлт үйлдсэн хүрээнд буюу Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар хүний  эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцуулах дүгнэлтийг шүүх хуралдаанд гаргаж байна. Хохирогч *******ын эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол учирсан. Эмчилгээний зардалтай холбогдуулан нотлох баримтыг шүүхэд ирүүлээгүй байгаа учраас төгрөгөөр илэрхийлэгдэх эмчилгээний зардал гаргах боломжгүй байна. Сэтгэцэд учирсан хор хохирлыг тогтооход шинжээчийн дүгнэлтээр 1 дүгээр зэрэглэлд хаарна гэж тогтоогдсон. Үүний дагуу сэтгэцэд учирсан хор хохирлыг 1 дүгээр зэрэглэлийн хүрээнд тооцож шүүгдэгчээс гаргуулах нь үндэслэлтэй байна гэх дүгнэлтийг шүүх хуралдаанд гаргана гэв.

                        Шүүгдэгчийн гэм буруугийн талаарх хууль зүйн дүгнэлт:

 

            1. Шүүгдэгч овогт хохирогч ******* нар нь  *******24 оны 06 дугаар 0-ны аймгийн******* сумын багийн 2-04 тоотод тухайн үед үүссэн хувийн тааржгүй харилцааны улмаас хохирогч *******ыг гараараа цохиж, түүний зүүн талын 6, 7-р хавирганы далд хугарал гэмтэл үүсгэн хүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан үйл баримт тогтоогдож байна.

            Энэ нь шүүхийн хэлэлцүүлэгт хэлэлцэгдсэн болон мөрдөн шалгах ажиллагаагаар тогтоогдсон хохирогч *******ын цагдаагийн газарт *******24 оны 06 дугаар 0-ны өдрийн 14 цаг  00 минутанд  гаргасан  “бусдад зодуулж, эрүүл мэндэд хохирол учирсан учруулсан.” гэх гомдол мэдээлэл, хохирогч *******ын мөрдөн шалгах ажиллагаанд болон шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн “...манай хүүгийн утас Бат-Энхийнд байж байхад нь алга болсон гэж хэлсэн. Тэгээд маргааш нь би Бат-Энхийнд очиход  нэг цэнэглэчихсэн утас байхаар нь хүүгийнхээ утас юм байна гэж бодоод тэднийхээс аваад гарсан. Гэртээ очоод 1 шил архи уучихаад хэвтэж байтал хэдэн хүмүүс орж ирээд найг зодоод би ухаан алдсан...” гэх мэдүүлэг, гэрч мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн “... аймгийн******* сумын багийн- тоот хашаанд байх гэртээ *******24 оны 06 дугаар 0-ны өглөө 09 цагийн орчим унтаж байтал миний үеэл Баатаржав манайд орж ирээд гараад явсан. Тэгтэл манайд хөзөр тоглоод хоносон Бат-Эрдэнэ гэх манай хөрш залуу сэрж босоод цэнэглэчихсэн байсан миний гар утас алга болчихлоо өглөө унтаж байхад орж ирсэн танай үеэл Баатаржав аваад явчих шиг боллоо гэхээр нь Бат-Эрдэнэ миний Сувд-Эрдэнэ бид таксинд суугаад аймгийн******* сумын багийн 2-04 тоот хашаанд байх Баатаржавын гэрийн гадна очоод манай Сувд- Эрдэнэ, Бат-Эрдэнэ нар Баатаржавын гэр лүү буюу байшин руу явж ороод удаад байхаар нь би араас нь ортол Баатаржав газар хэвтчихсэн Бат-Эрдэнэ толгой хэсэг руу гараараа цохиж байхаар нь би Бат-Эрдэнийг салгаад аваад гарсан...” гэх мэдүүлэг, гэрч Д.Сувд-Эрдэнийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн “...Найг аймгийн аймгийн******* сумын багийн- тоот хашаанд байх гэртээ *******24 оны 06 дугаар 0-ны өглөө 09 цагийн орчим унтаж байтал манай нөхөр Бат-Энхийн үеэл Баатаржав манайд орж ирээд гараад явсан. Тэгтэл манайд хоносон Бат-Эрдэнэ гэх залуу сэрж босож ирээд цэнэглэчихсэн байсан миний гар утас алга болчихсон байна өглөө унтаж байхад танай нөхрийн үеэл Баатаржав орж ирээд аваад явчих шиг боллоо гэхээр нь Бат-Эрдэнэ миний нөхөр Бат-Энх бид таксинд суугаад аймгийн******* сумын багийн 2-04 тоот хашаанд байх Баатаржавын гэрт ороход Баатаржав архи согтууруулах ундааны зуйл хэрэглэсэн байдалтай унтаж байхаар нь Баатаржаваас Бат-Эрдэнийн утас хаана байна гэж асуухад би утсыг аваагүй гээд байсан. Тэгээд би хайж байгаад шкафын хэсгээс нь Бат-Эрдэнийн утсыг олж авсан. Тэгтэл Бат-Эрдэнэ Баатаржавын толгой хэсэг руу гараараа 2 удаа цохиод автал гаднаас миний нөхөр Бат-Энх орж ирээд Бат-Эрдэнийг Баатаржаваас холдуулаад гэрээс авч гарсан. Тэгтэл Баатаржавын гар утас, хаан, голомт банкны карт гудас доор нь байхаар нь би хүн орж ирээд авчхаж магадгүй гаж бодоод аваад явчихсан. Тухайн үед найг Баатаржаваас чи Бат-Эрдэнийн утсыг авсан уу гэж асуухад Баатаржав аваагүй гэж хэлсэн байсан учраас түүнийг зодсон байх гэж бодож байна...” гэх мэдүүлэг, гэрч Б.Болдбаярын “...миний бие аавтайгаа хт ьдардаг 06 дугаар сард байх өдрийг нь сайн санахгүй байна би гадуур явж байгаад орой гэртээ ирэхэд манай аав согтуу ухаангуй байдалтай байхаар нь аавыг дуудсан чинь сэрсэн. Тэгээд юу болсон талаар асуухад хэдэн хүмүүс орж ирээд миний утас болон бичиг баримт аваад явсан гэж хэлсэн. Тэгэхээр нь ямар хүмүүс вэ? гэж асуухад аавын хаатан болох Бат-Энх, нар хажуудаа нэг хүнтэй ирсэн гэж хэлэхээр нь би тухайн айлд очиж утас болон бичиг баримтыг нь авсан байгаа түүнээс өмнө манай аавын бие нь зүгээр байсан...” гэх мэдүүлэг, аймаг дахь бүсийн шүүх шинжилгээний төвийн шинжээч эмч албан тушаалтай, цагдаагийн дэслэгч *******24 оны 06 дугаар 2-ны өдрийн 647 дугаартай “... *******ын биед гэмтэл учирсан байна. *******ын биед зүүн талын 6, 7-р хавирганы далд хугарал, -7-р хавирганы суганы шугаар, хэвлийн зүүн хажуу доод хэсэгт цус хуралт гэмтэл тогтоогдлоо. Дээрх гэмтлүүд нь мохоо зүйлийн үйлчлэлээр, үзлэг хийгдсэн өдрөөс 14- хоногийн өмнө үүссэн байх боломжтой шинэ гэмтэл байна. *******ын биед учирсан гэмтлүүд нь эрүүл мэндийг удаан хугацаагаар сарниулах тул хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын .2.1-т зааснаар хохирлын хүндэвтэр зэрэг тогтоогдлоо. Иргэн *******ын биед үүссэн зүүн талын 6, 7-р хавирганы далд хугарал гэмтэл нь эрүүл мэндийг удаан хугацаагаар сарниулах тул хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын .2.1-т зааснаар хохирлын хүндэвтэр, харин -7-р хавирганы суганы шугаар, хэвлийн зүүн хажуу доод хэсэгт цус хуралт гэмтэл нь эрүүл мэндийг сарниулахгүй тул хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын 2.7.-т зааснаар хохирлын зэрэг тогтоогдохгүй.” гэх дүгнэлтээр нотлогдон тогтоогдсон.

            Шүүгдэгч ******* нь хохирогч *******ыг *******24 оны 06 дугаар 0-ны аймгийн******* сумын багийн 2-04 тоотод тухайн үед үүссэн хувийн тааржгүй харилцааны улмаас хохирогч *******ыг цохиж, түүний зүүн талын 6, 7-р хавирганы далд хугарал гэмтэл үүсгэн хүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан  байх тул Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2. дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар гэм буруугийн санаатай хэлбэрээр үйлдсэн гэж үзлээ.

. аймгийн Прокурорын газраас шүүгдэгч З.Бат-Эрдэнийг хохирогч *******ыг цохиж, түүний зүүн талын 6, 7-р хавирганы далд хугарал гэмтэл учруулсан үйлдэлд нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн нь үндэслэлтэй, хэргийн зүйлчлэл тохирсон.

6. Иймд шүүгдэгч З.Бат-Эрдэнийг  хүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан  гэм буруутайд  тооцов.

7.  Шүүгдэгч тухайн үеийн уур бухимдалаа барьж чадахгүй байдал нь гэмт хэрэг үйлдэгдэх шалтгаан болсон.

Учир нь: Хэрэгт авагдсан болон шүүхийн хэлэлцүүлэгт хэлэлцэгдсэн дээрхи нотлох баримтуудаас шүүгдэгч З.Бат-Эрдэнийг гэм буруутай үйлдлийн улмаас хохирогч *******ын зүүн талын 6, 7-р хавирганы далд хугарсан нь шинжээч эмч шинжилгээ хийх үеийн үзлэг ба шинжилгээ хэсэгт  “...зүүн талын 6, 7-р хавирганы далд хугарал гэмтэл учирсан...”  гэдэг нь хөдөлбөргүй тогтоогдсон.

 Мөн  мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад шүүгдэгч болон хохирогч нарт шинжээч томилсон тогтоол, шинжээчийн дүгнэлт, хэргийн материал зэргийг танилцуулсан, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад талуудын хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад эдлэх, эрх үүргийг хангасан, энэ нь хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаар тогтоогдсон.

   Хоёр: Шүүгдэгчид  эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлийн талаар:

1. Шүүхээс шүүгдэгч З.Бат-Эрдэнийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон, шүүгдэгч нь Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.2 дугаар зүйлд заасан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх насанд хүрсэн, мөн хуулийн 6. дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан нөхцөл байдал тогтоогдоогүй тул шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлтэй.

2.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгчид  эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, шүүгдэгчийн хувийн байдал, эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг дараах байдлаар тал бүрээс нь харгалзан үзлээ.

.Шүүгдэгч ******* нь эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан нь хэргийн *******4 дугаар хуудсан дахь “Эрүүгийн хариуцлага хүлээж байгаа болон хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудас” хэргийн *******7-11 дугаар хуудас дахь аймаг  дахь сум ын шүүхийн *******1 оны дугаар 0-ны өдрийн 1 дугаартай шийтгэх тогтоолын хуулбараар тогтоогдож байна.

Мөрдөн шалгах ажилагаанд гэрч Энхжавхлангийн өгсөн “...манай нөхөр ******* нь ******* онд аймагт төрсөн. Аав ээжээсээ ах, дүү 6, айлын бага залуу байгаа. Ерөнхий боловсролын 6-р сургуулийг 11 дүгээр анги төгссөн. Бид хоёр *******14 оноос хойш гэр болж, хт ьдарч байгаа 1 хүүхэдтэй, зан харилцаа илэн далангүй нээлттэй, ажил ч хөдөлмөрч шаргуу залуу. Найз нөхөр гэр хаатан садан аа нэр хүндтэй, аливаа хүмүүстэй эелдэг боловсон харилцаатай, ямар нэгэн муу зуршил байхгүй...” гэх мэдүүлгээр хувийн байдал нь тогтоогдсон.

4.Шүүгдэгч *******д эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхэд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6. дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.4-т заасан эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдохгүй байна.

. Эрүүгийн хариуцлагыг  хүндрүүлэх  нөхцөл байдал тогтоогдохгүй байна.

6.Шүүгдэгч ******* нь хүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон тул шүүх хуралдаанаар шинжлэн судлагдаж, шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болгосон дээрх нотлох баримтуудыг үндэслэн шүүгдэгч З.Бат-Эрдэнийн гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, хт ьдардаг, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, хохирогчид учирсан хор уршгийг нөхөн төлөөгүй зэргийг харгалзан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч *******д  00 цагийн нийтэд тустай ажил хийлгэх ял шийтгэх нь зүйтэй байна.

7.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .4 дүгээр зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч *******д оногдуулсан 00 цагийн нийтэд тустай ажил хийлгэх ялыг биелүүлээгүй бол нийтэд тустай ажил хийлгэх ялын найман цагийн ажлыг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солино гэснийг  шүүгдэгч  *******д мэдэгдэж, Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх хуулийн 2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгчийн нийтэд тустай ажил хийлгэх ялын биелэлтэд хяналт тавихыг аймаг дахь Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх  газарт даалгав.

Гурав: Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршиг, бусад асуудлын  талаар:

1.Хохирогч ******* нь мөрдөн шалгах ажиллагаанд болон шүүхийн хэлэлцүүлэгт хохирлоо төлүүлэхээр мэдүүлж, дүгнэлт гаргасан боловч нотлох баримтыг гаргаж өгөөгүй байна.

2. Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад хохирогчийн сэтгэцэд  учирсан хор уршгийн зэрэглэлийг зэрэглэлд хаарах болохыг  тогтоосон “... аймаг дахь Бүсийн шүүх шинжилгээний төвийн шинжээчийн *******24 оны 12 дугаар 2-ны өдрийн 04 дугаартай “сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэл тогтоох шинжилгээ”-ээр тухайн хэргээс шалтгаалан хохирогч *******ын сэтгэцэд хор уршиг учирсан байна. Гэмт хэргийн улмаас гэмтлийн дараахи стрессийн шинжүүд хөнгөн түвшинд илэрч байгаа нь сэтгэцэд учирсан хор уршгийн  зэрэглэлд хаарч байна. Цаашид сэтгэцийн болон сэтгэл зүйн туслж үйлчилгээнд храгдах шаардлагатай...” дүгнэлт, мөн Монгол улсын Дээд шүүхийн нийт шүүгчдийн *******2 оны дугаар   0-ны өдрийн 2 дугаартай “ Хүний сэтгэцэд учирсан хор уршгийг арилгах, нөхөн төлүүлэх төлбөрийн жишиг аргачлал”-ын нөхөн тооцох жишиг аргачлалыг үндэслэж шүүгдэгч *******эс 2640000 төгрөгийг төлүүлэх  нь зүйтэй гэж шүүх үзлээ.

 . Иргэний хуулийн 20 дугаар зүйлийн 20.2, 497 дугаар зүйлийн 497.1, 11 дүгээр зүйлийн 11. дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч *******эс хохирогчийн сэтгэцэд учирсан хор уршигт 2640000 (хоёр сая зургаан зуун дөчин мянган) төгрөгийг гаргуулан хохирогч *******т олгож шийдвэрлэв.

4. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6.8 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.6-д зааснаар хохирол, хор уршгийг нөхөн төлж барагдуулах ажиллагааг хугацаа тогтоох зэргийг харгалзан Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7. дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “...шүүх гэмт хэрэг үйлдсэн хүний хувийн байдал, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл  байдлын харгалзан энэ хуулийн 2, дахь хэсэгт заасан хэд хэдэн үүрэг хүлээлгэж,  эрхийн хязгаарлалтыг тогтоож болно...” мөн зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.1-д заасан “...гэмт хэргийн хор уршгийг арилгах талаар арга хэмжээ авах...” гэснийг үндэслэн  Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7. дугаар зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.1-д зааснаар шүүгдэгч *******д хохирогчид учирсан хор уршигт тооцож төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн 2640000 (хоёр сая зургаан зуун дөчин мянга) төгрөгийг 1 жилийн хугацаанд төлөх үүргийг хүлээлгэв.

. Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1, 0 дугаар зүйлд зааснаар хохирогч ******* нь өөрийн эрүүл мэндэд гэм хор учирсантай холбогдон гарсан зайлшгүй зардлыг шаардах эрхийг нээлттэй үлдээх нь зүйтэй.

6.Шүүгдэгч *******д холбогдох эрүүгийн 246000096 дугаартай хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйл үгүй, шүүгдэгчээс гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй,  цагдан хоригдоогүй, битүүмжлэгдсэн хөрөнгөгүйг тус тус дурдав.

7.Шүүгдэгч *******д шүүхээс торгох ял шийтгэсэн тул өмнө авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол   хэвээр хэрэглэхээр тогтов. 

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6.1 дүгээр зүйлийн 1, 6.2 дугаар зүйлийн 1, 2, 4 дэх хэсэг,  6. дугаар зүйлийн 1,2 дахь хэсэг,  6.6, 6.7 дугаар зүйл, 6.8 дугаар зүйлийн 1, 2, 4, дахь хэсэг, 6.******* дугаар зүйлд заасныг тус тус удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

 

1.Шүүгдэгч овогт Бат-Эрдэнийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан хүний эрүүл мэндэд хүндэвтэр хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд  тооцсугай.

 2. Эрүүгийн хуулийн Ерөнхий ангийн .4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журлан шүүгдэгч овогт д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан 00 цагийн нийтэд тустай ажил хийлгэх ялаар шийтгэсүгэй.

. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .4 дүгээр зүйлийн 4 дэх хэсэгт заасан ялтан нийтэд тустай ажил хийлгэх ялыг биелүүлээгүй бол нийтэд тустай ажил хийлгэх ялын найман цагийн ажлыг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг  шүүгдэгч *******д мэдэгдсүгэй.

4. Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх хуулийн 2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгчийн  нийтэд тустай ажил хийлгэх ялын биелэлтэнд хяналт тавихыг аймаг дахь Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газарт даалгасугай.

. Иргэний хуулийн 20 дугаар зүйлийн 20.2, 497 дугаар зүйлийн 497.1, 11 дүгээр зүйлийн 11. дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч *******эс хохирогчийн сэтгэцэд учирсан хор уршигт 2640000 (хоёр сая зургаан зуун дөчин мянган) төгрөгийг гаргуулан хохирогч *******т олгосугай.

6. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7. дугаар зүйлийн 1, 2 дахь хэсгийн 2.1-д зааснаар шүүгдэгч *******д хохирогчид учирсан хор уршигт тооцож төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн 2640000 (хоёр сая зургаан зуун дөчин мянга) төгрөгийг 1 жилийн хугацаанд төлөх үүргийг хүлээлгэсүгэй.

7. Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1, 0 дугаар зүйлд зааснаар хохирогч ******* нь өөрийн эрүүл мэндэд гэм хор учирсантай холбогдон гарсан зайлшгүй зардлыг шаардах эрхийг нээлттэй үлдээсүгэй.

8. Эрүүгийн 246000096 дугаартай хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйл үгүй, шүүгдэгчээс гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, цагдан хоригдсон хоноггүй, битүүмжлэгдсэн хөрөнгөгүй болохыг тус тус дурдсугай.

9. Шийтгэх тогтоол уншиж сонсгосноор хүчин төгөлдөр болох бөгөөд шүүгдэгч *******д өмнө  авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болтол  хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

*******. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 8.1 дүгээр зүйлийн 1, 8.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шийтгэх тогтоолыг гардан авсан мөн хуулийн 11.9 дүгээр зүйлд заасны дагуу хүргүүлснээс хойш 14 хоногийн дотор шүүгдэгч, хохирогч, тэдгээрийн хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгч нар аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах, улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэй ба гомдол эсэргүүцлээ шийдвэр гаргасан анхан шатны шүүхэд бичгээр гаргахыг тайлбарласугай.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                                          М.ЭРДЭНЭ-ОЮУН