МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

******* аймаг дахь сум дундын  анхан шатны шүүхийн шүүх  хуралдааныг шүүгч Н.Дэлгэрмаа даргалж

Нарийн бичгийн дарга                                          П.Янжмаа

Улсын яллагч                                                          О.Билгүүндаш

Шүүгдэгч                                                                   Х.*******

Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч                                    В.*******

 

нарыг оролцуулан тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд нээлттэй явуулж, ******* аймгийн прокурорын газрын хяналтын прокуророос хэргийг  хялбаршуулсан журмаар Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 27.10 дугаар зүйлийн 5 дахь зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн шүүгдэгч Х.*******эд холбогдох 2523000000*******8 дугаартай  эрүүгийн  хэргийг  хянан хэлэлцэв.           

Шүүгдэгч: ******* Улсын *******, ******* оны ******* дүгээр сарын *******-ны өдөр ******* аймгийн ******* сумд төрсөн, настай, тэй, , гүй, ******* аймгийн ний газарт ийн ийн ч, ам бүл , , болон ийн хамт амьдардаг, ******* аймгийн сумын багийн дын хэсгийн тоотод оршин суух хаягтай, урьд эрүүгийн хариуцлага хүл байгаагүй, овогт гийн ******* /регистрийн дугаар: ИР67**************16/

 

 Шүүгдэгч Х.******* нь Зөрчлийн тухай хуулийн 1.7 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсгийн 5.1 дэх заалтад тээврийн хсэл жолоодох эрхгүй үедээ согтуугаар тээврийн хсэл жолоодсоны улмаас 1 /нэг/ жилийн хугацаагаар тээврийн хсэл жолоодох эрхээ хасуулсан байх үедээ буюу 2025 оны 03 дугаар сарын 17-ны өдөр 15 цаг 16 минутын орчимд ******* аймгийн сумын багийн нутаг дэвсгэрт “Приус-20” маркийн -8 улсын дугаартай тээврийн хслийг согтуурсан үедээ дахин жолоодсон гэмт хт холбогджээ.

 

 Шүүгдэгчийн холбогдсон х Эрүүгийн хуулийн  тусгай ангийн 27.10 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасан “тээврийн хсэл жолоодох эрхээ хасуулсан хүн согтуурсан үедээ тээврийн хсэл жолоодсон”  гэмт хт хамаарч байна.

 

Шүүх хуралдаанаар хэлэлдсэн, хт цугларсан яллах болон цагаатгах нотлох баримтуудыг шинжлэн судлаад 

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

1.Шүүгдэгчийг гэмт х үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон талаар:

 

Шүүгдэгч Х.******* нь 202 оны ******* дүгээр сарын 2-ний  өдөр  тээврийн хсэл жолоодох эрхээ 1 /нэг/ жилийн хугацаагаар хасуулсан болох нь  202 оны ******* дүгээр сарын 2-ний өдрийн 107 дугаартай шийтгэврээр болон хт авагдсан баримтуудаар тогтоогдож байна.

 

Шүүгдэгч Х.******* нь тээврийн хсэл жолоодох эрхээ хасуулсан үедээ буюу 2025 оны 03 дугаар сарын 17-ны өдөр согтууруулах ундааны зүйл хлэж ******* аймгийн сумын багийн нутаг дэвсгэрт “Приус-20” маркийн -8 улсын дугаартай тээврийн хсэл жолоодон замын хөдөлгөөнд оролцсон болох нь хт авагдсан дараах нотлох баримтуудаар тогтоогдож байна. Тухайлбал:

 

  Энэ талаар мэдүүлсэн гэрч Л.вын “...Би 202 оны 03 дугаар сарын 17-ны өдөр эргүүлийн үүрэг гүйцэтгэх үедээ буюу өдрийн 15 цаг 16 минутад -8 ЗАА улсын дугаартай цэнхэр өнгийн Приус-20 маркийн тээврийн хслийг зогсоож шалгахад тухайн тээврийн хслийн жолооч болох овогтой ******* нь архи согтууруулах ундаа хлэсэн болох нь тандагч багаж үлээлгэж шалгах үед илэрсэн. Үүний дагуу драйгер багажаар үлээлгэж шалгах үед 1.91% согтолттой байна гэж гарсан. Өөр зүйл болоогүй. Би хуульд заасны дагуу үүргээ гүйцэтгэж ажилласан...” гэсэн мэдүүлгээр болон шүүх хуралдаанаар хэлэлдсэн  нотлох баримтуудаар тогтоогдож байна.

 

Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад гэрчээс авсан мэдүүлэг нь Эрүүгийн х хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан журмын дагуу бэхжүүлж авсан, мэдүүлгийн агуулга зөрүүгүй, мэдүүлэг нь өөр хоорондоо зөрүүгүй, хт хамааралтай хэргийн үйл баримтыг нотолсон байна.

Шүүх хт авагдсан нотлох баримтуудыг Эрүүгийн х хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.1 дүгээр зүйлийн 13 дахь хэсэгт заасныг баримтлан үнэлсэн бөгөөд хэргийн үйл баримтыг нотолж байгаа баримтууд нь тухайн хт хамааралтай, ач холбогдолтой төдийгүй хэргийн үйлдлийг хангалттай нотолж чадсан, хууль ёсны баримтууд байна.

Хт Эрүүгийн х хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тодруулсан, х хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хассан хязгаарласан зөрчил тогтоогдоогүй.

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжилсэн дээрх нотлох баримтууд болон бусад бичгийн нотлох баримтууд нь шүүгдэгчийн гэм буруутай үйлдэл, хэргийн үйл баримтыг нотолсон энэ хт хамааралтай, Эрүүгийн х хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу цуглуулж бэхжүүлсэн, уг нотлох баримтуудыг үгүйсгэх нотлох баримт хт байхгүй байх тул Эрүүгийн х хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.1 дүгээр зүйлийн 13 дахь хэсэгт заасныг баримтлан үнэлж шийдвэрийн үндэслэл болголоо.

Шүүгдэгч Х.*******ийн тээврийн хсэл жолоодох эрхийг хасаж шийдвэрлэсэн 202 оны ******* дүгээр сарын 2-ний өдрийн 107 дугаартай шийтгэвэр нь хүчин төгөлдөр байна.

Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хуулийн 12 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэгт зааснаар ******* Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хууль түүнд нийцүүлэн гаргасан замын хөдөлгөөний дүрмийг сахин биелүүлэх үүрэгтэй байна.

 

******* Улсын Замын хөдөлгөөн дүрмийн 3.7а-д “тухайн ангиллын тээврийн хслийг жолоодох эрхгүй, эсвэл согтууруулах ундаа, мансууруулах бодис, сэтгэцэд нөлөөлөх эм бэлдмэл хлэсэн, мөн хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг хангаж чадахааргүй өвчтэй буюу ядарсан үедээ тээврийн хсэл жолоодохыг хориглоно” гэж заажээ.

 

Согтуурсан үедээ тээврийн хсэл жолоодсон зөрчлийг тээврийн хсэл жолоодох эрхээ хасуулсан үедээ дахин үйлдсэн бол Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 27.10 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасан гэмт хэргийн бүрэлдэхүүнийг бий болгодог.

 

            Шүүгдэгч Х.******* нь 2025 оны 03 дугаар сарын 17-ны өдөр эрхээ хасуулсан үедээ согтууруулах ундааны зүйл хлэн ******* аймгийн сумын багийн нутаг дэвсгэрт “Приус-20” маркийн -8 улсын дугаартай тээврийн хсэл жолоодон замын хөдөлгөөнд оролцсон үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн  тусгай ангийн 27.10 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасан гэмт хэргийн шинжтэй байна.

 Иймд  шүүгдэгч Х.*******ийг Эрүүгийн хуулийн  тусгай ангийн 27.10 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасан буюу “тээврийн хсэл жолоодох эрхээ хасуулсан хүн согтуурсан, мансуурсан үедээ тээврийн хсэл жолоодсон” гэмт х үйлдсэн гэм буруутайд тооцох үндэстэй.

 Шүүгдэгч  Х.******* нь бусдад төлөх төлбөргүйг дурдах нь зүйтэй.

                             2.Шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх талаар:

Прокуророос шүүгдэгч Х.*******эд холбогдох хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлүүлэх саналтай ирүүлсэн бөгөөд  хт Эрүүгийн х хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан хялбаршуулсан журмаар х хянан шийдвэрлэх тусгай журам зөрчигдөөгүй, шүүх хуралдаанаар мөн хуулийн 17. дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт заасан нөхцөл байдлыг хянахад бүрэн хангагджээ.

Шүүгдэгч Х.*******эд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 27.10 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасан буюу “тээврийн хсэл жолоодох эрхээ хасуулсан хүн согтуурсан, мансуурсан үедээ тээврийн хсэл жолоодсон”  гэмт х үйлдсэн гэм буруутай нь тогтоогдсон учир түүнд Эрүүгийн хуулийн 1. дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэстэй.

            Шүүгдэгч Х.*******эд прокурорын санал болгож сонсгосон эрүүгийн хариуцлага нь Эрүүгийн хуулийн 5.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан  эрүүгийн хариуцлагын зорилго болон Эрүүгийн хуулийн 1.3 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “тухайн хүн хуулийн этгээдийн үйлдсэн гэмт х гэмт хэргийн шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон байна” гэсэн шударга ёсны зарчимд нийцэж байна. Иймд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ хөнгөрүүлэх хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг харгалзан үзэлгүйгээр Эрүүгийн х хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17. дүгээр зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар прокурорын саналын хүрээнд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 27.10 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч  Х.*******эд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 27.10 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар тээврийн хслийг жолоодох эрхийг 1  /нэг/ жилийн хугацаагаар хасаж, 2700 /хоёр мянга долоон зуу/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр буюу 2,700,000 /хоёр сая долоон зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ял оногдуулж  шийдвэрлэлээ.

 

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасныг баримтлан шүүгдэгч Х.*******эд оногдуулсан 2700 /хоёр мянга долоон зуун/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөг буюу 2,700,000 /хоёр сая долоон зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ялыг шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болсноос хойш 1 /нэг/ жилийн хугацаанд тэнцүү хэмжээгээр буюу сард 225,000 /хоёр зуун хорин таван мянга/ төгрөгөөр хэсэгчлэн төлүүлэхээр тогтоох нь зүйтэй.

            Шүүгдэгч Х.******* нь энэ хт цагдан хоригдоогүй, түүнээс гаргуулах х хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, бусдад төлөх төлбөргүй, хт эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйлгүй, битүүмжлэгдсэн хөрөнгөгүй, шүүгдэгчийн *******ий үнэмлэхийг шүүхэд ирүүлээгүй, *******ий үнэмлэхийн лавлагаа хт хавсаргагдсан болохыг дурдах нь зүйтэй.

Эрүүгийн х хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17. дүгээр  зүйлийн 5 дахь хэсэг, 36.8 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.1, 1.2, 1.5, 1.6, 36.8 дугаар зүйлийн  , 5 дахь хэсэг, 36.10 дугаар зүйлийн 3, дэх хэсэг, 36.13 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1.Шүүгдэгч овогт гийн *******ийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 27.10 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасан буюу тээврийн хсэл жолоодох эрхээ хасуулсан хүн согтуурсан, мансуурсан үедээ тээврийн хсэл жолоодсон гэмт х үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

2. Шүүгдэгч Х.*******ийг Эрүүгийн хуулийн 27.10 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар тээврийн хсэл жолоодох 1 /нэг/ жилийн хугацаагаар хасаж, 2,700 /хоёр мянга долоон зуу/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 2,700,000 /хоёр сая долоон зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ялаар шийтгэсүгэй.

          3. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасныг баримтлан шүүгдэгч  Х.*******эд  оногдуулсан 2700 /хоёр мянга долоон зуу нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөг буюу 2,700,000 / хоёр сая долоон зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ялыг шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болсноос хойш  1 /нэг/ жилийн  хугацаанд тэнцүү хэмжээгээр буюу сард 225.000 /хоёр зуун хорин таван мянга/ төгрөгөөр хэсэгчлэн төлөхөөр тогтоосугай.

. Эрүүгийн хуулийн 5.3 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч   Х.******* нь 2700 /хоёр мянга долоон зуу/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр буюу 2,700,000 /хоёр сая долоон зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ялыг шүүхээс тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын 15 нэгжтэй /15000 төгрөг/ тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солих журамтай болохыг анхааруулсугай.

5.Шүүгдэгч Х.*******эд 2025 оны 03 дугаар сарын 27-ны өдрөөс “Хувийн баталгаа гаргах” авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болтол хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

          6.Шүүгдэгч Х.******* нь энэ хт цагдан хоригдоогүй, шүүгдэгчийн эд хөрөнгөнөөс битүүмжлээгүй түүнээс гаргуулах эрүүгийн х хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, бусдад төлөх төлбөргүй, шүүгдэгчийн хувийн баримт бичиг шүүхэд ирээгүй, шүүгдэгчийн *******ий үнэмлэхийн лавлагаа хт хавсаргагдсан болохыг тус тус дурдсугай.

7.Шийтгэх тогтоолыг уншиж сонгосноор хүчинтэй болохыг дурдсугай.

 

            8. Эрүүгийн х хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17. дүгээр зүйлийн 7, 8 дахь хэсэгт зааснаар талууд оролцогчид гагцхүү Эрүүгийн х хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн тохиолдолд шийтгэх тогтоолыг гардан авснаас эсхүл хүргүүлснээс 1 хоногийн дотор ******* аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах, улсын яллагч түүний дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэй бусад тохиолдолд гомдол, эсэргүүцэл гаргахгүй болохыг  дурдсугай.

           

 

 

 

                                     ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                          Н.ДЭЛГЭРМАА