МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

******* аймаг дахь сум ын анхан шатны   хуралдааныг шүүгч Н.Дэлгэрмаа даргалж,

Нарийн бичгийн дарга                               П.Янжмаа

Улсын яллагч                                              О.Билгүүндаш

Хохирогч                                                  Л.*******

Шүүгдэгч                                                       Д.*******

Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч                          Б.*******

 

нарыг оролцуулан тус хуралдааны танхимд нээлттэй явуулж ******* аймгийн прокурорын газрын хяналтын прокуророос хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлүүлэхээр Эрүүгийн хуулийн  тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн Д.*******т холбогдох 2520000******* дугаартай хэргийг хянан хэлэлцэв.  

Шүүгдэгч: Монгол Улсын иргэн, ******* оны ******* дугаар сарын *******-ны өдөр ******* аймгийн ******* суманд төрсөн, настай, эй, боловсролтой, , , , ******* аймгийн ******* сумын баг, - тоотод оршин суух хаягтай, ******* аймгийн хэсгийн 990 оны 0 дугаар сарын -ний өдрийн дугаартай таслан шийдвэрлэх тогтоолоор БНМАУ-ын хуулийн тусгай ангийн 29-р зүйлийн дахь хэсэгт заасныг баримтлан Д.*******ийг жилийн хугацаагаар ялаар шийтгэгдэж байсан, овогт гийн ******* /РД: ИА5**************4/

Шүүгдэгч Д.******* нь согтуурсан үедээ буюу 2*******5 оны 0 дугаар сарын 8-ны өдрөөс 9-нд шилжих шөнийн 04 цаг 54 минутын үед ******* аймгийн ******* сумын баг -04 тоот хашаанд байх амарч байсан хохирогч Л.*******ыг хутгалж түүний эрүүл мэндэд хүзүүний зүүн тал, зүүн хацар, цээжний зүүн доод хэсэг, доод уруул, зүүн шилбэнд зүсэгдсэн шарх гэмтлүүд бүхий хөнгөн зэргийн хохирол санаатай учруулсан гэмт х холбогджээ.

Түүний холбогдсон хэрэг нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасан гэмт х хамаарч байна.

Шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн, х цугларсан яллах болон цагаатгах нотлох баримтуудыг шинжлэн хэлэлцээд  ТОДОРХОЙЛОХ нь:

                  .Шүүгдэгчийг гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон талаар:

Шүүгдэгч Д.******* нь согтуурсан үедээ 2*******5 оны 0 дугаар сарын 8-ны  шөнийн 04 цаг 54 минутын орчимд ******* аймгийн ******* сумын багийн -04 тоот  Л.*******ын гэрт Л.*******тай маргаж үл ялих зүйлээр шалтаглан түүнийг хутгалсан үйл баримт нь х авагдсан хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн дараах нотлох баримтуудаар тогтоогдож байна.Тухайлбал:

Хутгалуулсан талаараа шууд тусган мэдүүлсэн хохирогч Л.*******ын “...2*******5 оны 0 дугаар сарын 8-ны өдөр ...той архи ууж байтал гаднаас том пиво барьчихсан орж ирээд тэгсэн манай эхнэр д архи хийж өгтөл тухайн архийг нь асгачихсан. Тэгэхээр нь би гар гээд гаргаад хөөчихсөн юм. Тэгээд эхнэр бид хоёр ор руугаа ороод унтаж байтал ...шөнө 04 цаг 40 минут орчмын үед байх гаднаас хаалга онгойлгоод орж ирээд орилоод хутгалсан тэгээд манай эхнэр Г. г аваад гарсан. ...Тухайн үед баруун гартаа хутга барьчихсан миний хацар, цээжний зүүн талын хавирга, хөл, уруул хэсэгт нийт 4 удаа хутгаар гэмтэл учруулсан. ...Би өөрт учирсан гэмтлээ сайн эмчлүүлмээр байна...” гэсэн мэдүүлгээр,

 Тухайн өдөр болсон үйл явдлыг харснаа мэдүүлсэн гэрч Ч.ийн “...манай нөхөр та уухгүй бол яагаад  архи асгаж байгаа юм бэ? гэхэд чи над руу том дугардаг ямар овоо банди вэ гээд аягаа шидээд *******ын хөл рүү цохисон. Тэгсэн манай нөхөр ******* гэрт орж ирчхээд яагаад байгаа юм гар, зайл гээд г сууж байхад нь түлхсэн юм. Тэгэхээр нь би гэх хүний наад пивоо авчих хоёулаа гаръя гээд авч гараад  ...тэгсэн явах замдаа танай нөхрийг ална гээд орилоод байсан ...унтаж байх үед шөнө 04 цаг 54 минут болж байх үед ... гартаа хутга барьчихсан манай нөхрийг ална гээд хүрээд ирсэн Тэгээд шууд манай нөхрийн хөнжил дээрээс л хутгаараа хатгаад байсан тэгээд миний ах тайвшир юу болов гээд аргалаад байж байтал манай нөхрийн нүүр хэвлий хэсэг рүү хутгаараа даллаад байхад нь би айлгаж байна гэж бодтол, хутгаараа хатгачихсан байсан. Тэгээд би тэр г аргадаж байгаад гэрээсээ гаргаад хаалгаа түгжсэн. Тэгээд нөхөр дээрээ очиход манай нөхрийн гар цус болчихсон хүзүү нүүр хэсгээс нь цус гоожиж байсан тэгээд манай нөхөр босоод угаалтуур руу очоод цэвэрлэхэд хүзүү, хацар, уруул хэсгээс цус гарч байсан ...Модон бор өнгийн иштэй жижиг хутга байсан...” гэсэн мэдүүлгээр,

 Энэ талаар мэдүүлсэн гэрч С.-гийн “...2*******5 оны 0 дугаар сарын 9-ний шөнийн 04 цаг 50 минутад  хоёр хүн хоорондоо зодолдоод хутгалчихсан гэх дуудлага ирсэн юм. Үүрийн 05 цаг 0 минут болж байх үед сумын хэсгийн цагдаа Б.ын хамт ******* гэдэг хүний гэрт очсон юм. Тэгээд *******ын ийн хүзүүний зүүн хэсэгт зүсэгдсэн шархтай, зүүн талын уруулын дээд хэсэг бас зүсэгдсэн шархтай байсан. Тэгээд тухайн шархнуудад даралттай боолт хийгээд өвдөлт намдаах арга хэмжээ авсан. Тухайн ******* гэдэг хүн архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн байсан бөгөөд тухайн хүн нэлээн согтуу байсан. Тэгээд согтолтын зэрэг өндөртэй орилж хашхираад байсан тул тайвшруулах эм тариа өгөөд тайвширсны дараа өглөө оёдол тавина гээд явсан. *******ын гэрт эхнэр нь байсан өөр хүн байгаагүй. Тухайн үед *******, нар хоёулаа нэлээн согтуу байсан...” гэсэн мэдүүлгээр,

Гэрч Б.ын “...Ч. залгаад ах манай нөхөр *******ыг хутгалчихлаа гэхээр нь би сумын эмнэлэгт ажилладаг эмч С.-гийн хамт очсон юм. Л.******* нь орондоо хэвтэж байсан түүний эхнэр Ч. хамт байсан. Л.*******ыг хүзүү хэсгээс цус гарсан байдалтай эхнэр нь алчуур барьчихсан хүзүүний цусыг нь цэвэрлэж байгаа бололтой байсан. Тэгээд эмч С.- эмнэлгийн тусламж үйлчилгээ үзүүлээд үлдсэн. Л.*******, нар хоёулаа нэлээн согтуу байсан, Л.*******ын хүзүү, хацар хэсэгт зүсэгдсэн шархтай байсан...” гэсэн мэдүүлгээр  тогтоогдож байна.

Шүүгдэгч Д.*******ийн үйлдлийн улмаас хохирогч Л.*******ын  д хөнгөн зэргийн гэмтэл учирсан нь ******* аймгийн Шүүх  шинжилгээний шинжээчийн 2*******5 оны 0 дугаар сарын -ны өдрийн ЗАВ025/ дугаартай “…Үзүүлэгч Л.*******ын д: Хүзүүний зүүн тал, зүүн хацар, цээжний зүүн доод хэсэг, доод уруул, зүүн шилбэнд зүсэгдсэн шарх гэмтлүүд тогтоогдлоо. Дээрх гэмтлүүд нь ир үзүүр бүхий зүйлийн үйлчлэлээр, олон удаагийн үйлдлээр үүсэх боломжтой. Л.*******ын д үүссэн гэмтлүүд нь шинэ гэмтлүүд байх тул 2*******5 оны 0 дугаар сарын 8-9-ний шилжих шөнө үүссэн байж болно. Цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадварыг Л.*******ын д: Хүзүүний зүүн тал, зүүн хацар, цээжний зүүн доод хэсэг, доод уруул, зүүн шилбэнд зүсэгдсэн шарх гэмтлүүд нь нэрийг тур хугацаагаар сарниулах тул хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын ..-т зааснаар хохирлын хөнгөн зэрэг тогтоогдлоо…” гэсэн дүгнэлт болон ад бичгийн нотлох баримтууд болон хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтуудаар тогтоогджээ.

Энэ х Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн .2 дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тодруулсан, мөрдөн байцаалтын явцад оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хассан, хязгаарласан, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан шаардлагыг зөрчсөн гэх ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй байна.

Хохирогч болон гэрчүүд мэдүүлгийнхээ эх сурвалжийг заасан бөгөөд тэдний мэдүүлэг болон ад бичгийн нотлох баримтууд шүүгдэгчийн үйлдэл, үйл баримтыг нотолж байгаа, энэ х хамааралтай, хуульд заасны дагуу цуглуулж бэхжүүлсэн, хэргийг хянан шийдвэрлэхэд хангалттай байх тул дээрх нотлох баримтуудыг шийдвэрийн үндэслэл болголоо.

Шинжээчийн дүгнэлтийг х хувийн сонирхолгүй, нарийн мэргэшсэн, гаргасан дүгнэлтийнхээ хариуцлагыг хүлээх чадвар бүхий шинжээч өөрийн тусгай мэдлэгийн хүрээнд гаргасан байна. Уг дүгнэлт нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль, Шүүхийн шинжилгээний тухай хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу гарсан дүгнэлтэд эргэлзээ төрүүлэхээр нөхцөл байдал тогтоогдоогүй болно.

Шүүх х авагдсан  дээрх нотлох баримтуудыг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн . дүгээр зүйлийн дахь хэсэгт заасныг баримтлан үнэлсэн бөгөөд үйл баримтыг нотолж байгаа баримтууд нь тухайн х хамааралтай, ач холбогдолтой төдийгүй шүүгдэгчийн үйлдлийг хангалттай нотолж чадсан, хууль ёсны баримтууд байна.

Шүүгдэгч Д.******* нь хохирогч Л.*******ын Эрүүгийн хуулиар хамгаалагдсан, Монгол Улсын Үндсэн хуулийн дугаар зүйлийн дахь хэсэг, Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглалын дугаар зүйлд тус тус заасан “хүний халдашгүй дархан байх эрх” буюу “хүний эрүүл мэндийн халдашгүй эрх”-ийг зөрчсөн үйлдлийн улмаас хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учирсан нь Эрүүгийн хуулийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасан гэмт обьектив шинжийг, шүүгдэгч өөрийн үйлдлийн нийгмийн аюулыг ухамсарлаж,  хүний эрүүл мэндэд хохирол учирч болохыг мэдсээр байж хүсэж зориуд хохирол учруулсан нь Эрүүгийн хуулийн . дугаар зүйлд заасан гэмт субьектив шинжийг тус тус хангасан байна.

Шүүгдэгч Д.******* нь өөрт холбогдох хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлүүлэх хүсэлтээ сайн дураар гаргаж илэрхийлсэн  бөгөөд түүнд  гэмт хэрэг үйлдсэн гэм бурууг нь хүлээн зөвшөөрүүлэхээр тулган шаардсан албадсан, хууль аар хэрэг хүлээлгэсэн нөхцөл байдал тогтоогдохгүй байна.

Шүүгдэгч Д.*******ийг Эрүүгийн хуулийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасан “хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцох үндэслэлтэй.

Шүүгдэгч Д.******* нь гэм буруугийн талаар маргаангүй, иргэний нэхэмжлэгч Д.гийн нэхэмжилсэн ,99 төгрөгийг Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн 00900*******0*******0 тоот дансанд 2*******5 оны 04  дүгээр сарын 0-ны өдөр  төлсөн нь баримтаар тогтоогдож байна.

Хохирогч Л.*******т хохирол төлбөрөө нөхөн төлсөн болох нь эд ирүүлсэн “...нэхэмжлэх зүйлгүй, гомдол санал байхгүй...” гэсэн хүсэлтээр тогтоогдсон байх тул  түүнийг дад төлөх төлбөргүй гэж үзлээ.

                        2. Шүүгдэгчид хариуцлага хүлээлгэх талаар:

Прокуророос шүүгдэгч Д.*******т холбогдох хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлүүлэх саналтай ирүүлсэн бөгөөд  х Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан хялбаршуулсан журмаар хэрэг хянан шийдвэрлэх тусгай журам зөрчигдөөгүй, хуралдаанаар мөн хуулийн .4 дүгээр зүйлийн 4 дэх хэсэгт заасан нөхцөл байдлыг хянахад хангагджээ.

Шүүгдэгч Д.******* нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасан  буюу “хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай нь тогтоогдсон учир түүнд Эрүүгийн хуулийн .4 дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт заасан хариуцлага хүлээлгэх үндэстэй.

Шүүгдэгч Д.*******т прокурорын санал болгож сонсгосон хариуцлага нь Эрүүгийн хуулийн 5. дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт заасан  хариуцлагын зорилго болон Эрүүгийн хуулийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт   “ хариуцлага нь тухайн хүн хуулийн этгээдийн үйлдсэн гэмт хэрэг гэмт шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон байна” гэсэн шударга ёсны зарчимд нийцэж байна.

Иймд шүүгдэгч Д.*******т   хариуцлага хүлээлгэхдээ хөнгөрүүлэх хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг харгалзан үзэлгүйгээр Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн .4 дүгээр зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар прокурорын саналыг баталж, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар 0 /зургаан зуу/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр буюу 0,000  /зургаан зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ял оногдуулж шийдвэрлэлээ.

         Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5. дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт заасныг баримтлан шүүгдэгч Д.*******т оногдуулсан 0 /зургаан зуу/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр буюу 0,000 /зургаан зуун мянга/ төгрөгөөр торгох  ялыг шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болсноос хойш /гурав/ сарын хугацаанд тэнцүү хэмжээгээр буюу сард 200,000 /хоёр зуун мянга/ төгрөгөөр хэсэгчлэн төлүүлэхээр тогтоох нь зүйтэй.

Шүүгдэгч Д.******* нь энэ х цагдан хоригдоогүй, түүнээс гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, түүний хувьд ногдох хөрөнгөнөөс битүүмжлээгүй, шүүгдэгчийн иргэний үнэмлэхийг эд ирүүлээгүй, иргэний үнэмлэхийн лавлагаа х хавсаргагдсан, иргэний нэхэмжлэгч Д.гийн нэхэмжилсэн ,99 төгрөгийг  Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн 00900*******0*******0 тоот дансанд 2*******5 оны 04 дүгээр сарын 0-ны өдөр төлсөн  болохыг тус тус дурдах нь зүйтэй  гэж үзээд

Монгол Улсын Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн .4 дүгээр  зүйлийн 5 дахь хэсэг, .8 дугаар зүйлийн дэх хэсгийн ., .2, .5, ., .8 дугаар зүйлийн  4, 5 дахь хэсэг, .0 дугаар зүйлийн , 4 дэх хэсэг, . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасныг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

.Шүүгдэгч овогт гийн *******ийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасан хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

2.Шүүгдэгч Д.*******ийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар 0 /зургаан зуу/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр буюу 0,000 / зургаан зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ялаар шийтгэсүгэй.

.Эрүүгийн хуулийн 5. дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Д.*******т оногдуулсан 0 /зургаан зуу/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр буюу 0,000 / зургаан зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ялыг шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болсноос хойш /гурав/ сарын хугацаанд хэсэгчлэн сар бүр /200,000/ төгрөгөөр тэнцүү хэмжээгээр төлөхөөр тогтоосугай.

4.Эрүүгийн хуулийн 5. дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Д.*******т оногдуулсан 0 /зургаан зуу/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр буюу 0,000 /зургаан зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ялыг ээс тогтоосон хугацаанд лүүлээгүй бол торгох ялын 5 /арван тав/ нэгжтэй /5000 төгрөг/ тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож ялаар солих журамтай болохыг анхааруулсугай.

5.Шүүгдэгч Д.*******т өмнө авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

.Х эд мөрийн баримтаар хураагдсан 0,5 см бор өнгийн модон иштэй, 2,5 см  төмөр үзүүртэй хутгыг  устгахыг  ******* аймаг  дахь сум ын анхан шатны дэргэдэх эд мөрийн баримт устгах комисст даалгасугай.

.Шүүгдэгч Д.******* нь тогтоол гарахын өмнө цагдан хоригдоогүй, түүнээс гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, шүүгдэгчийн эд хөрөнгөнөөс битүүмжлээгүй, дад төлөх төлбөргүй, шүүгдэгчийн иргэний үнэмлэхийг эд ирүүлээгүй, иргэний үнэмлэхийн лавлагаа х хавсаргагдсан болохыг тус тус дурдсугай.

8. Шийтгэх тогтоол уншиж сонсгосноор хүчинтэй болохыг дурдсугай.

9. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн .4 дүгээр зүйлийн ,8 дахь хэсэгт зааснаар талууд оролцогчид гагцхүү Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн тохиолдолд шийтгэх тогтоолыг гардан авснаас эсхүл хүргүүлснээс 4 хоногийн дотор ******* аймгийн Эрүү иргэний давж заалдах шатны эд давж заалдах гомдол гаргах, улсын яллагч түүний дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэй ад тохиолдолд гомдол, эсэргүүцэл гаргахгүй болохыг  дурдсугай.

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                                  Н.ДЭЛГЭРМАА