Монгол Улсын нэрийн өмнөөс

 

 

Сэлэнгэ аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Ц.Амаргэрэл даргалж,

шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга *****

улсын яллагч ***

шүүгдэгч ****

шүүгдэгч ****,                                                                          

шүүгдэгч **** өмгөөлөгч **** нарыг тус тус оролцуулан тус шүүхийн хуралдааны “А” танхимд нээлттэй явуулсан хуралдаанаар Сэлэнгэ аймгийн Прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4 дэх заалтад зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн шүүгдэгч ***** холбогдох эрүүгийн ***** дугаартай эрүүгийн хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт: /яллах дүгнэлтээр/

1.Монгол Улсын иргэн, ******тоотод оршин суух хаягтай, урьд

Баянгол дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2022 оны 09 дүгээр сарын 21-ний өдрийн 708 дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 20.7 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар 01 жилийн хорих ялаар шийтгүүлж, ял шийтгэл эдэлж байсан, ********

2.Монгол Улсын иргэн, ******* тоотод оршин суух хаягтай, урьд ял шийтгэлгүй, *******

Холбогдсон хэргийн талаар /яллах дүгнэлтээр/

Шүүгдэгч **** нартай бүлэглэн 2022 оны 06 дугаар сарын 23-ны өдрөөс 2022 оны 06 дугаар сарын 24-нд шилжих шөнийн 02-03 цагийн орчимд Сэлэнгэ аймгийн ******** нутаг дэвсгэр ****гэх газар байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан ***** кемпийн байрны гаднаас Хово маркийн авто машины дугуй 2 ширхэг, GPS төхөөрөмж 1 ширхэг, аккумлятор цэнэглэгч 1 ширхэг зэргийг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч цагаан өнгийн Бонго маркийн тээврийн хэрэгслээр тээвэрлэн ***** 1,140,000 төгрөгийн хохирол учруулсан”

- ****бүлэглэн 2022 оны 06 дугаар сарын 11-ний өдрөөс 2022 оны 06 дугаар сарын 12-нд шилжих шөнө Сэлэнгэ аймгийн **** нутаг дэвсгэрт байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан Монгол ЛЗ зам гүүр” ХХК-ний кемпийн гаднаас аккумлятор 2 ширхэг, цилиндр 2 ширхэг, хово машины дугуй 6 ширхгийг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч цагаан өнгийн Бонго-3 маркийн тээврийн хэрэгслээр тээвэрлэн **** 8,110,000 төгрөгийн хохирол учруулсан,

- **** нартай бүлэглэн 2022 оны 06 дугаар сарын 12-ноос 13-нд шилжих шөнө Сэлэнгэ аймгийн ***** нутаг дэвсгэрт байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан **** кемпийн гаднаас 15 кг-н савлагаатай 18 ширхэг тосолгооны товудыг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч цагаан өнгийн Бонго-3 маркийн тээврийн хэрэгслээр тээвэрлэн “**** 2,160,000 төгрөгийн хохирол учруулсан,

- **** нартай бүлэглэн 2022 оны 06 дугаар сарын 27-оос 28-нд шилжих шөнийн 00 цагийн орчимд Сэлэнгэ аймгийн **** нутаг дэвсгэрт байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан ****кемпийн гаднаас Хово маркийн машины дугуй 4 ширхэг, кабен халаагч 2 ширхэг, бутлуурын стартер 2 ширхэг, трубен 2 ширхэг, экскаваторын компьютер 2 ширхэг компрессор 1 ширхэг, женам 1 ширхгийг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч цагаан өнгийн Бонго-3 маркийн тээврийн хэрэгслээр тээвэрлэн ***** 12,700,000 төгрөгийн хохирол учруулсан” үйл баримт,

 -Шүүгдэгч ***** нартай бүлэглэн 2022 оны 06 дугаар сарын 23-ны өдрөөс 2022 оны 06 дугаар сарын 24-нд шилжих шөнийн 02-03 цагийн орчимд Сэлэнгэ аймгийн **** багийн нутаг дэвсгэр **** гэх газар байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан **** кемпийн байрны гаднаас Хово маркийн авто машины дугуй 2 ширхэг, ОРЗ төхөөрөмж 1 ширхэг, аккумлятор цэнэглэгч 1 ширхэг зэргийг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч цагаан өнгийн Бонго маркийн тээврийн хэрэгслээр тээвэрлэн **** 1,140,000 төгрөгийн хохирол учруулсан”

- *** бүлэглэн 2022 оны 06 дугаар сарын 11-ний өдрөөс 2022 оны 06 дугаар сарын 12-нд шилжих шөнө Сэлэнгэ аймгийн **** багийн нутаг дэвсгэрт байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан **** кемпийн гаднаас аккумлятор 2 ширхэг, цилиндр 2 ширхэг, хово машины дугуй 6 ширхгийг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч цагаан өнгийн Бонго-3 маркийн тээврийн хэрэгслээр тээвэрлэн **** 8,110,000 төгрөгийн хохирол учруулсан,

- ***** нартай бүлэглэн 2022 оны 06 дугаар сарын 12-ноос 13-нд шилжих шөнө Сэлэнгэ аймгийн З**** нутаг дэвсгэрт байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан ****кемпийн гаднаас 15 кг-н савлагаатай 18 ширхэг тосолгооны товудыг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч цагаан өнгийн Бонго-3 маркийн тээврийн хэрэгслээр тээвэрлэн **** 2,160,000 төгрөгийн хохирол учруулсан,

- *** нартай бүлэглэн 2022 оны 06 дугаар сарын 27-оос 28-нд шилжих шөнийн 00 цагийн орчимд Сэлэнгэ аймгийн **** нутаг дэвсгэрт байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан **** кемпийн гаднаас Хово маркийн машины дугуй 4 ширхэг, кабен халаагч 2 ширхэг, бутлуурын стартер 2 ширхэг, трубен 2 ширхэг, экскаваторын компьютер 2 ширхэг, компрессор 1 ширхэг, женам 1 ширхгийг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч цагаан өнгийн Бонго-3 маркийн тээврийн хэрэгслээр тээвэрлэн ****12,700,000 төгрөгийн хохирол учруулсан” үйл баримт,

шүүгдэгч **** нартай бүлэглэн 2022 оны 06 дугаар сарын 23-ны өдрөөс 2022 оны 06 дугаар сарын 24-нд шилжих шөнийн 02-03 цагийн орчимд Сэлэнгэ аймгийн *** багийн нутаг дэвсгэр ***гэх газар байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан “Монгол ЛЗ зам гүүр” ХХК-ийн кемпийн байрны гаднаас Хово маркийн авто машины дугуй 2 ширхэг, GPS төхөөрөмж 1 ширхэг, аккумлятор цэнэглэгч 1 ширхэг зэргийг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч цагаан өнгийн Бонго маркийн тээврийн хэрэгслээр тээвэрлэн “**** 1,140,000 төгрөгийн хохирол учруулсан”

          - **** нартай бүлэглэн 2022 оны 06 дугаар сарын 12-ноос 13-нд шилжих шөнө Сэлэнгэ аймгийн **** нутаг дэвсгэрт байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан *** кемпийн гаднаас 15 кг-н савлагаатай 18 ширхэг тосолгооны товудыг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч цагаан өнгийн Бонго-3 маркийн тээврийн хэрэгслээр тээвэрлэн **** 2,160,000 төгрөгийн хохирол учруулсан,

           - **** нартай бүлэглэн 2022 оны 06 дугаар сарын 27-оос 28-нд шилжих шөнийн 00 цагийн орчимд Сэлэнгэ аймгийн *** нутаг дэвсгэрт байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан “*** кемпийн гаднаас Хово маркийн машины дугуй 4 ширхэг, кабен халаагч 2ширхэг, бутлуурын стартер 2 ширхэг, трубен 2 ширхэг, экскаваторын компьютер 2 ширхэг, компрессор 1 ширхэг, женам 1 ширхгийг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч цагаан өнгийн Бонго-3 маркийн тээврийн хэрэгслээр тээвэрлэн **** 12,700,000 төгрөгийн хохирол учруулсан” үйл баримт,

            шүүгдэгч ***** нартай бүлэглэн 2022 оны 06 дугаар сарын 27-оос 28-нд шилжих шөнийн 00 цагийн орчимд Сэлэнгэ аймгийн **** нутаг дэвсгэрт байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан **** кемпийн гаднаас Хово маркийн машины дугуй 4 ширхэг, кабен халаагч 2 ширхэг, бутлуурын стартер 2 ширхэг, трубен 2 ширхэг, экскаваторын компьютер 2 ширхэг, компрессор 1 ширхэг, женам 1 ширхгийг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч цагаан өнгийн Бонго-3 маркийн тээврийн хэрэгслээр тээвэрлэн **** 12,700,000 төгрөгийн хохирол учруулсан гэх гэмт хэрэг тус тус холбогджээ.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэг. Гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай эсэх талаар.

Шүүх хэргийн бодит байдлыг тогтоох зарчмын дагуу Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.7 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэгт зааснаар талуудын мэтгэлцээн дээр шинжлэн судалсан нотлох баримтаар шүүгдэгч **** нартай бүлэглэн 2022 оны 06 дугаар сарын 23-ны өдрөөс 2022 оны 06 дугаар сарын 24-нд шилжих шөнийн 02-03 цагийн орчимд Сэлэнгэ аймгийн *** нутаг дэвсгэр *** гэх газар байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан **** кемпийн байрны гаднаас Хово маркийн авто машины дугуй 2 ширхэг, GPS төхөөрөмж 1 ширхэг, аккумлятор цэнэглэгч 1 ширхэг зэргийг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч цагаан өнгийн Бонго маркийн тээврийн хэрэгслээр тээвэрлэн ****1,140,000 төгрөгийн хохирол учруулсан”

- **** бүлэглэн 2022 оны 06 дугаар сарын 11-ний өдрөөс 2022 оны 06 дугаар сарын 12-нд шилжих шөнө Сэлэнгэ аймгийн **** багийн нутаг дэвсгэрт байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан ***** кемпийн гаднаас аккумлятор 2 ширхэг, цилиндр 2 ширхэг, хово машины дугуй 6 ширхгийг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч цагаан өнгийн Бонго-3 маркийн тээврийн хэрэгслээр тээвэрлэн **** 8,110,000 төгрөгийн хохирол учруулсан,

- ****нартай бүлэглэн 2022 оны 06 дугаар сарын 12-ноос 13-нд шилжих шөнө Сэлэнгэ аймгийн **** нутаг дэвсгэрт байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан **** кемпийн гаднаас 15 кг-н савлагаатай 18 ширхэг тосолгооны товудыг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч цагаан өнгийн Бонго-3 маркийн тээврийн хэрэгслээр тээвэрлэн **** 2,160,000 төгрөгийн хохирол учруулсан,

- ***** нартай бүлэглэн 2022 оны 06 дугаар сарын 27-оос 28-нд шилжих шөнийн 00 цагийн орчимд Сэлэнгэ аймгийн ***** нутаг дэвсгэрт байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан **** кемпийн гаднаас Хово маркийн машины дугуй 4 ширхэг, кабен халаагч 2 ширхэг, бутлуурын стартер 2 ширхэг, трубен 2 ширхэг, экскаваторын компьютер 2 ширхэг компрессор 1 ширхэг, женам 1 ширхгийг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч цагаан өнгийн Бонго-3 маркийн тээврийн хэрэгслээр тээвэрлэн **** 12,700,000 төгрөгийн хохирол учруулсан” үйл баримт,

шүүгдэгч ***** нартай бүлэглэн 2022 оны 06 дугаар сарын 23-ны өдрөөс 2022 оны 06 дугаар сарын 24-нд шилжих шөнийн 02-03 цагийн орчимд Сэлэнгэ аймгийн **** нутаг дэвсгэр **** гэх газар байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан **** кемпийн байрны гаднаас Хово маркийн авто машины дугуй 2 ширхэг, GPS төхөөрөмж 1 ширхэг, аккумлятор цэнэглэгч 1 ширхэг зэргийг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч цагаан өнгийн Бонго маркийн тээврийн хэрэгслээр тээвэрлэн ****** 1,140,000 төгрөгийн хохирол учруулсан;

          - **** нартай бүлэглэн 2022 оны 06 дугаар сарын 12-ноос 13-нд шилжих шөнө Сэлэнгэ аймгийн З**** нутаг дэвсгэрт байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан ***** кемпийн гаднаас 15 кг-н савлагаатай 18 ширхэг тосолгооны товудыг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч цагаан өнгийн Бонго-3 маркийн тээврийн хэрэгслээр тээвэрлэн ***** 2,160,000 төгрөгийн хохирол учруулсан,

           - ******* нартай бүлэглэн 2022 оны 06 дугаар сарын 27-оос 28-нд шилжих шөнийн 00 цагийн орчимд Сэлэнгэ аймгийн **** нутаг дэвсгэрт байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан ****кемпийн гаднаас Хово маркийн машины дугуй 4 ширхэг, кабен халаагч 2ширхэг, бутлуурын стартер 2 ширхэг, трубен 2 ширхэг, экскаваторын компьютер 2 ширхэг, компрессор 1 ширхэг, женам 1 ширхгийг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авч цагаан өнгийн Бонго-3 маркийн тээврийн хэрэгслээр тээвэрлэн **** 12,700,000 төгрөгийн хохирол учруулсан гэмт хэргийг үйлдсэн үйл баримт тогтоогдож, уг гэмт хэрэгт шүүгдэгч **** нар гэм буруутай болох нь нотлогдон тогтоогдлоо гэж шүүх дүгнэв.

Энэхүү үйл баримт нь шүүх хуралдаанаар шинжлэн судлагдаж хэлэлцэгдсэн доорх нотлох баримтуудаар хангалттай нотлогдон тогтоогдсон болно. Үүнд:

1.Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч ** өгсөн: “гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч байна” гэжээ[1],

2.Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч **** өгсөн: “гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч байна” гэжээ[2],

3.Хохирогч *** 2022 оны 06 дугаар сарын 24-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “...2022 оны 06 дугаар сарын 24-ний өдөр  **** над руу залгаад ***н кемпийн байрлалаас эд зүйл алдагдсан байна гэж хэлсэн. Тэгээд би энэ талаар шууд цагдаагийн байгууллагад мэдэгдсэн. Сэлэнгэ аймгийн ***** гэх газар байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан ****кемпийн байранд очоод байгууллагын эд зүйлийг бүртгэж үзэхэд   Хово маркийн авто машины дугуй 2 ширхэг, GPS  төхөөрөмж 1 ширхэг, аккумлятор цэнэглэгч 1 ширхэг зэрэг эд зүйл  алдагдсан байсан.  Тухайн эд зүйлийг хэн авсан талаар тухайн үедээ би мэдээгүй.****1,140,000 төгрөгийн хохирол учирсан. 2022 оны 08 дугаар сар шиг санагдаж байна цагдаагаас над руу залгаад танай компанийн эд  зүйлийг хулгайлсан хүмүүс баригдсан та алдагдсан эд зүйлээ хүлээж ав гэж хэлэхээр нь цагдаагийн газар яваад очтол цагдаагийн ахлах дэслэгч *** гэх хүн GPS  төхөөрөмж 1 ширхэг, аккумлятор цэнэглэгч 1 ширхгийг бүрэн бүтэн хүлээлгэн өгсөн. Үлдэгдэл Хово маркийн авто машины дугуй 2 ширхгийг  гэмт хэргийг үлдсэн этгээдүүд зарж борлуулсан байна гэж хэлсэн.  Тухайн хэрэг явдлын улмаас**** 2 ширхэг Хово маркийн авто машины дугуйны хохирол учраад байна. 2022 оны 06 дугаар сарын 12-ны өглөө *** над руу залгаад Сэлэнгэ аймгийн З****нутаг дэвсгэрт байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан *** кемпийн гаднаас аккумлятор 2 ширхэг, цилиндр 2 ширхэг, хово машины дугуй 6 ширхэг дугуй зэрэг эд зүйл алдагдсан талаар хэлсэн бөгөөд би энэ талаар З*** хэсгийн төлөөлөгч цагдаагийн ахлах дэслэгч *** шууд мэдэгдсэн. *** уг үйлдлийн улмаас 8,110,000 төгрөгийн хохирол учирсан. 2022 оны 08  сард *** хэсгийн төлөөлөгч цагдаагийн ахлах дэслэгч *** над руу залгаад хулгайд алдагдсан эд зүйлсийн тань зарим  хэсэг нь олдсон та ирээд аваарай гэж хэлхээр нь  цагдаагийн хэсэг дээр нь яваад очтол хэсгийн төлөөлөгч *** надад хандан хулгай хийсэн хүмүүс баригдсан гээд аккумлятор 1 ширхэг, цилиндр 2 ширхгийг хүлээн өгсөн. Үлдэгдэл хово машины дугуй 6 ширхэг, аккумлятор 1 ширхгийг гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдүүд зарж борлуулсан байна гэж хэлсэн. Тухайн хэрэг явдлын улмаас **** 6 ширхэг Хово маркийн авто машины дугуй, аккумлятор 1 ширхэг хохирол учраад байна. Мөн 2022 оны 06 дугаар сарын 19-ны өглөө  ****над руу залгаад Сэлэнгэ аймгийн ***** нутаг дэвсгэрт байрлан үйл ажиллагаа явуулж байсан **** кемпийн гаднаас 15 кг-н савлагаатай 18 ширхэг тосолгооны товуд алдагдсан талаар хэлсэн. Би мөн л *** хэсгийн төлөөлөгч цагдаагийн ахлах дэслэгч ***  болсон асуудлын талаар шууд мэдэгдсэн.  Тухайн алдагдсан зүйлийг би өнөөдрийг хүртэл нөхөн төлүүлж аваагүй байна. Уг хэрэг явдлын улмаас “*****  2,160,000 төгрөгийн хохирол учирсан. Гэмт хэргийн улмаас алдагдсан эд зүйлсээ одоогийн байдлаар аккумлятор 1 ширхэг, цилиндр 2 ширхэг, GPS төхөөрөмж 1 ширхэг, аккумлятор цэнэглэгч 1 ширхгийг тус хүлээн авсан байгаа. Одоо хүлээн аваагүй байгаа 15 кг-н савлагаатай 18 ширхэг тосолгооны товуд, Хово загварын тээврийн хэрэгслийн 8 ширхэг дугуй, 1 ширхэг аккумлятор байгаа юм. Тухайн эд зүйлсийн хохирлыг төлүүлэх шаардлагатай байна. Манай компанид нийт 8,520,000 төгрөгийн хохирол учирсан. Хохирлоо нөхөн төлүүлэх хүсэлтэй байна” гэсэн мэдүүлэг[3],

4.Иргэний нэхэмжлэгч *** 2023 оны 5 дугаар сарын 14-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “...2023 оны 06 дугаар сарын 24-ний өглөө 08 цагийн үед сэрээд гэрээсээ гартал хашаанд байсан миний эзэмшлийн *** улсын дугаартай тээврийн хэрэгсэл хашаанд байгаагүй. Тэгэхээр нь өөрийн нөхөр **** энэ талаар тодруулж асуухад “мэдэхгүй” гэсэн. Тэргэлээс асуухад “*** ажил руугаа яваад ирье” гээд өчигдөр орой 23 цагийн үед аваад явсан гэхээр нь тухайн үедээ юм бодоогүй. Гэтэл дараа нь сонсоход миний машиныг унаж яваад хулгай хийсэн байна лээ. Миний эзэмшлийн тээврийн хэрэгсэл байгаа юм. Би тухайн тээврийн хэрэгслийг 2020 онд 14,000,000 төгрөгөөр худалдан авч байсан” гэсэн мэдүүлэг[4],

5.**** 2023 оны 05 дугаар сарын 21-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “...2022 оны 02 дугаар сарын 17-ны өдөр ***** гэх иргэн манай барьцаалан зээлдүүлэх газар ***улсын дугаартай тээврийн хэрэгслээ барьцаанд тавьж, 5,000,000 төгрөгийн зээл авсан. **** зээлээ тогтмол төлдөг бөгөөд одоо үлдэгдэл 1,000,000 төгрөг үлдсэн байгаа. Надад ямар нэгэн нэхэмжлэх зүйл байхгүй” гэх мэдүүлэг[5],

6.Иргэний нэхэмжлэгч ****2023 оны 05 дугаар сарын 14-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “...2023 оны 06 дугаар сарын 24-ний өглөө 08 цагийн үед сэрээд гэрээсээ гартал хашаанд байсан миний эзэмшлийн Бонго-3 загварын цагаан өнгийн **** улсын дугаартай тээврийн хэрэгсэл хашаанд байгаагүй. Тэгэхээр нь өөрийн нөхөр Баярбаясгалангаас энэ талаар тодруулж асуухад “мэдэхгүй” гэсэн. Тэргэлээс асуухад “*** ажил руугаа яваад ирье” гээд өчигдөр орой 23 цагийн үед аваад явсан гэхээр нь тухайн үедээ юм бодоогүй. Гэтэл дараа нь сонсоход миний машиныг унаж яваад хулгай хийсэн байна лээ. Миний эзэмшлийн тээврийн хэрэгсэл байгаа юм. Би тухайн тээврийн хэрэгслийг 2020 онд 14,000,000 төгрөгөөр худалдан авч байсан” гэсэн мэдүүлэг[6],

7. Гэрч ***** 2022 оны 06 дугаар сарын 24-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “...2022 оны 06 дугаар сарын 24-ний өглөө манай шөнийн ээлжийн жолооч ****ээлжнээсээ бууж орж ирээд “хятад ажилчдын байрны урдаас “Хово” машины 4 ширхэг дугуй, аккумлятор алдагдсан байна” гэж хэлсэн. Тэгээд л энэталаар мэдсэн. Өдөр ажилчдынхаа хоолийг тараагаад явж байхад Цагдаа нар ирсэн байсан. Би аккумлятор алдагдсан эсэхийг сайн мэдэхгүй байна. Өглөө л аккумлятор алга болсон гэж хэлэхийг сонссон. Алдагдсан 4 ширхэг дугуйны хувьд Хятад ажилчдын байрны урд байрлах амбаарны ертөнцийн зүгээр ард талд түшүүлээд тавьсан байхыг зөрж өнгөрөхдөө хардаг юм. Эзэн нь хэн гэж хүн байдгийг мэдэхгүй. Намайг **** ирээд ажиллаж байхад хүн авчирч тавьсан байсан хэн гэдэг хүн хаанаас авчирсныг мэдэхгүй. Би өчигдөр бол Хятад ажилчдын байрны урдуур яваагүй учраас дугуйнуудыг анзаарч хараагүй. Гэхдээ 2 хоногийн өмнө ус авч явахдаа дугуйнуудын хажуугаар хараад өнгөрсөн. Манайд Монгол ажилчин 22 хүн байдаг. Хятад ажилчдын тоог мэдэхгүй байна. ****ажилладаг иргэн байхгүй. Харин ****гэсэн 3 хүн байгаа. Ажилчдын байранд харуул хамгаалалт байхгүй. Харин ажлын талбай дээр техник хэрэгслүүд дээр шөнөдөө хэдэн техник хэрэгсэл байгаагаас хамаарч гарах хүнийхээ тоог томилдог. 2022 оны 06 дугаар сарын 23-с 24-нд шилжих шөнө ****** гэх хоёр хүн хамгаалалтад гарсан. Манай ажилчдын байранд 4 ширхэг тээврийн хэрэгсэл байдаг. Тэдгээр тээврийн хэрэгслээрээ ажилчдаа шөнө өдөртөө зөөдөг. Манай ажилчдын байрны урдуур явсан шороон зам байдаг учраас энгийн иргэд чөлөөтэй явж өнгөрдөг. Бүртгэл судалгаа хөтлөх эрх үндэс байдаггүй тул хөтөлдөггүй” гэх мэдүүлэг[7],

8.Гэрч ****2022 оны 06 дугаар сарын 24-ний өдөр мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...2022 оны 06 дугаар сарын 24-ний өглөө манай цуг ажилладаг ажилчид “өнгөрсөн шөнө хятад компаний хүмүүс 4 ширхэг хово машины дугуй алдчихсан юм шиг байна” гэж хэлж байхыг би сонссон. Энэ талаар би мэдэхгүй байна. Би 2022 оны 06 дугаар сарын 23-аас 24-нийг шилжих шөнө Сэлэнгэ аймаг ******* цаана бидний амрах ажилчдын байрнаас 2.5км зайтай байдаг газарт ажлын техникийг хэрэгслийг хуваарийн дагуу манаж хоносон. Тухайн шөнө ямар нэг хөдөлгөөн байгаагүй. Би шөнө сэрэмж сайтай хоносон. Шөнийн 04 цаг хүртэл сэрүүн байж байгаад 4-өөс хойш унтсан. Тэр үед ямар нэг сэжиг бүхий хүн, тээврийн хэрэгсэл харагдаагүй. Би тухайн 4 дугуйг хаана байсан, хэний эзэмшлийнх гэдгийг огт мэдэхгүй. Би тухайн хятад ажилчдын амралтын байр луу нээх ойртоод байдаггүй юм. Манайд Монгол ажилчин 20 гаруй хүн байдаг. Хятад ажилчдын тоог мэдэхгүй байна. ***ажилладаг иргэн байхгүй. Харин **** гэсэн 3 хүн байгаа. Ажилчдын байранд харуул хамгаалалт байхгүй. Харин ажлын талбай дээр техник хэрэгслүүд дээр шөнөдөө хэдэн техник хэрэгсэл байгаагаас хамаарч гарах хүнийхээ тоог томилдог. 2022 оны 06 дугаар сарын 23-наас 24-нд шилжих шөнө би хамгаалалтад гарсан. Манай ажилчдын байранд Сүхбаатар сумаас ажилдаа ирдэг 3 хүн хувийн 1 тээврийн хэрэгслээрээ ирж буцдаг. Өөр сайн мэдэхгүй байна. Манай ажилчдын байрны урдуур явсан шороон зам байдаг учраас энгийн иргэд чөлөөтэй явж өнгөрдөг. Бүртгэл судалгаа хөтөлдөг эсэх талаар мэдэхгүй байна. 2022 оны 06 дугаар сарын 23-с 24-нд шилжих шөнө ямар нэгэн сэжиг бүхий зүйл огт анзаарагдаагүй. Хоорондын зай нь 500м-с эхлээд 6 км хүртэл янз бүрийн зайтай байдаг. Харин миний ажлын байр амралтын байр хоёрын хооронд ойролцоогоор 2.5км зайтай байдаг” гэсэн мэдүүлэг[8],

9.Гэрч *** 2022 оны 6 дугаар сарын 24-ний өдөр мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “Би 2022 оны 05 дугаар сарын 26-ны өдрөөс эхлэн *****” ковшийн жолоочоор ажилд ороод Сэлэнгэ аймгийн **** ирж ажилчдын байранд байрлан ажиллаж байна. Би шөнөөр ажилладаг болохоор 2022 оны 06 дугаар сарын 24-ний өглөө 06 цаг 30 минутанд амрах байранд иртэл хүмүүс хятадуудын байрлаж байсан байрны хажуугаас 4 ширхэг хово машины дугуй болон бусад эд зүйл хулгайд алдсан байна гэсэн яриа өгүүлэлтэй байсан. Би амрах байрнаас 2-З км зайтай миний ажиллах газар байдаг. Шөнө намайг ажиллах хугацаанд ямар нэг сэжиг бүхий тээврийн хэрэгсэл болон хүн харагдаагүй. Би тухайн 4 ширхэг дугуйны эзэмшигчийг мэдэхгүй. Мөн тухайн 4 дугуй хаана байсан талаар огт мэдэхгүй учир нь манай Монгол ажилчдын байр Хятад ажилчдын байрнаас жаахан зайтай байдаг мөн Монгол ажилчид Хятад ажилчдын байр луу нээх яваад байдаггүй юм. Манайд Монгол ажилчин 20 гаруй хүн байдаг. Хятад ажилчдын тоог мэдэхгүй байна. Шаамар сумаас ажилладаг иргэн байхгүй. Харин ***** гэсэн 3 хүн байгаа. Ажилчдын байранд харуул хамгаалалт байхгүй. Харин ажлын талбай дээр техник хэрэгслүүд дээр шөнөдөө 1-2 хүн ажилтан манаж хонодог. Манай ажилчдын байранд Сүхбаатар сумаас ажилдаа ирдэг 3 хүн хуувийн 1 тээврийн хэрэгслээрээ ирж, буцдаг. Мөн дарга нар ирж буцдаг. 2 ширхэг тухайн компани нь түрээсэлдэг тээврийн хэрэгсэл байгаа. Боломжтой. Амрах байрны хажуугаар шороон замтай. Бүртгэл судалгаа гэх зүйл байхгүй байх. Иргэд чөлөөтөө урдуур, хойгуур яваад, орж, гардаг юм. Миний ажлын байр амралтын байр хоёрын хооронд ойролцоогоор 2-З км орчим зайтай байдаг” гэсэн мэдүүлэг[9],

10.Гэрч **** 2022 оны 06 дугаар сарын 24-ний өдөр мөрдөн байцаах шатанд өгсөн: “...Би 2021 оны 10 дугаар сарын 14-ний өдрөөс эхлэн “****ажилд ороод Хятад улсаас Сэлэнгэ аймгийн *** ажилчдын байранд байрлан ажиллаж байсан. 2022 оны 06 дугаар сарын 20-ны өдөр хөрш байрны ажилчид ирээд дөрвөн ширхэг “Хово” машины дугуй үлдээгээд явсан юм. Би шөнө 12 цагт унтаж амраад үүрээр 04 цагт боссон. Өглөө 06 цагийн үед ажил эхэлдэг учраас гэрээсээ 06 цаг өнгөрч байхад Монгол ажилчид орж ирээд ЖПС-ний удирдлага, автомат цэнэглэгч, ЖПС-н баттерей цэнэглэгч авахаар болоод гадаа амбаар орж ирээд байхгүй байна гэж хэлсэн. Би очоод шалгахад амбаарын гадна байсан 4 ширхэг “Хово, самсмол” зэрэг тээврийн хэрэгслийн дугуй, ЖПС-ний удирдлага, автомат цэнэглэгч, ЖПС-н баттерей цэнэглэгч, Самсмол тээврийн хэрэгслийн ачааны нум 3 ширхэг, тоормосны наклад 4 ширхэг зэрэг эд зүйлс алдагдсан байсан тул ****гэдэг хуулийн зөвлөхдөө хэлж цагдаад мэдэгдсэн. Уг нь 3 метрийн зайтай боловч шөнө манай ажилчдын байрнуудын голд чанга дуу чимээтэй цахилгаан үүсгэгч ажилладаг учраас шөнө сонсогдсон дуу чимээ гэх зүйл сонсоогүй. Би өчигдөр буюу 2022 оны 06 дугаар сарын 23-ны өдөр удирдлагадаа ажлаа шалгуулж байсан учраас дугуйнаас бусад бүх багажаа хэрэглэсэн. Багаж очиход багажнууд маань байсан. Орой 20 цагийн орчим дээрх багажнуудаа цэнэглэхийг нь цэнэглээд агуулахынхаа ойролцоо тавьсан боловч 2022 оны 06 дугаар 24-ний өдрийн өглөө шалгахад байхгүй байсан. Миний байрлаж байгаа газар Монгол ажилчин 15, Хятад хүн 12 байдаг. Хэл уснаас шалтгаалаад Монгол ажилчдынхаа хаана амьдардаг аль аймаг, сумаас ирснийг нь мэддэггүй” гэсэн мэдүүлэг[10],

11. Гэрч **** 2022 оны 09 дүгээр сарын 19-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “...Анх надад 2022 оны 06 дугаар сарын эхээр шиг санаж байна. **** манай найзын гадаа “Хово” маркийн машины 2 ширхэг бүтэн дугуйг намайг авчаач гээд ирсэн юм. Тэгэхээр нь би юун ямар учиртай дугуйнууд юм бэ? гэхэд миний ажиллаж байсан зам анги цалингаа өгч чадахааргүй болоод нөгөө хужаа нь надад цалингийн оронд дугуй өгсөн гэж хэлхээр нь би 2 ширхэг дугуйг нь нийлүүлээд 1.500.000 төгрөгөөр худалдаж авсан юм. Тэгээд хэд хоногийн дараа хамт ажиллаж байсан дүү нарын цалингийн оронд ирсэн гээд 6 ширхэг дугуй байна гэхээр нь таньж мэддэг хүмүүстэй холбож өгч заруулсан. Тухайн үед бас “ахаа надад том савтай товууднууд байна энийг авах уу” гэж асуухаар нь “ахад нь хэрэггүй” гэж хэлж байсан. Ингээд тэр өдрөөс хойш 7-аас 8 хоногийн дараа **** дахиад 4 ширхэг дугуй авчирсан юм. Тэгэхэд та нар хулгай хийгээд байгаа юм биш биз дээ гэхэд үгүй ахаа манай ажиллаж байсан компанийн нярав өрөө өгсөн гээд байсан болохоор нь “за за” гээд **** гэх залууд 4 ширхэг дугуйг нь зарж өгсөн юм. Тэгээд 4 дугуй зарснаас хойш надад “том машины кабен халаач өөр женам болон стачер, турбен зэргийг та зараад” өгөөч гэхээр нь өө наадхыг чинь би юуных болохыг нь ч мэдэхгүй байна гэсэн чинь. Та наад хэдээ гаражид аваачаад тавиад мэддэг хүмүүс байвал үзүүлж харуулаад өгөөч манайх байшин барьж байгаа болохоор агуулах газар алга гээд гуйгаад байхаар нь өөрийнхөө гаражид аваачиж хийсэн юм.” гэсэн мэдүүлэг[11],

12.2022 оны 12 дугаар сарын 12-ны өдрийн ****** дугаартай шинжээчийн дүгнэлт[12],

№	Төрөл	Хэмжих нэгж	Тоо хэмжээ	Нэгжийн үнэ, төгрөг	Нийт үнэ, төгрөг	Тайлбар, шинж чанар
1	Howo машины дугуй	ш	4	450,000	1,800,000	Дугуйны хэмжээ, хээ тодорхой бус, хэрэглэж байсан дундаж ханшаар тооцоолов.
2	Кемпээс GPS	ш	1	150,000	150,000	Марк, загвар тодорхой бус дундаж ханшаар тооцоолов.
3	Аккумлятор	ш	1	90,000	90,000	Марк, загвар, хүчин чадал тодорхой бус дундаж ханшаар тооцоолов
	Нийт үнэ, төгрөг				2,040,000

         13.2023 оны 05 дугаар сарын 19-ний өдрийн **** техникийн үнэлгээ тайлангийн дүгнэлт[13],

1	Марк, загвар	Бонго 3 жи
2	Улсын дугаар	11-06 СЭН
3	Арлын дугаар	KN4HNW6DL7K223721
4	Өнгө	Цагаан
5	Хурдны хайрцаг	Механик
6	Үйлдвэрлэгдсэн он	2007
7	МУ-д орж ирсэн	2020
8	Эзэмшигч	И.Наранцацрал
9	Спидомтетрийн заалт	0
10	Түлш	Хабрид
11	Руль	Зүүн

14.Иргэний нэхэмжлэгч ***** 2022 оны 07 дугаар сарын 15-ны өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “...Би өөрийн *** улсын дугаартай цагаан өнгийн тээврийн хэрэгслээ эгчийнхээ хүүхэд *** өгч явуулдаг ер нь бол **** өөрөө хашаандаа байшин барьж байгаа болохоор хайрга, дайрга ойр зуурын зүйл зөөнө гээд л миний машиныг аваад явдаг. Харин миний машинаар хулгайн эд зүйл зөөж байсан гэдгийг нь ерөөсөө мэдээгүй” гэсэн мэдүүлэг[14],

15.Гэрч **** 2023 оны 08 дугаар сарын 14-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “...2022 оны 06 дугаар сарын 11-ний өдөр хэдэн цаг болж байсныг санахгүй байна, **над руу залгаад манай хашааны ногоо тарих газрыг хамт хагалаад өгөөч гэхээр нь би завгүй байна гэж хэлтэл мөнгийг өгнө шүү дээ! гэхээр нь цалин өгөх юм байна гээд зөвшөөрсөн. Тэгээд би **** гэрт яваад очтол тэрээр ганцаараа байсан бөгөөд би түүний хамт ногооны газрыг хагалсан. Газрыг нь хагалж дуусаад байж байтал ***** надад хандан хоёулаа Ганпүрэвтэй хамт уулзъя гэж хэлэхээр нь зөвшөөрөөд тэдний гэрт **** хамт яваад очтол ***** бид 2-т хандан гурвуулаа нэг газар руу хамт яваад ирье гэж хэлхээр, хаашаа ямар шалтгааны улмаас явах гэж байгаа талаар асуутал энэ талаар хэлэхгүй байсан. Би газар хагалсан мөнгө авах гээд хамт дагаж явахаар болсон. Тэгээд **** хамт  ***** гэх газраас цагаан өнгийн портер загварын машин аваад ***** жолоодоод гэр рүүгээ явсан. Тухайн машиныг ***** өөрийн мэддэг хүнээсээ авсан. Тэгсэн ***** эхлээд гурвуулаа манай гэр рүү хайрга зөөх хэрэгтэй байна гэж хэлсэн бөгөөд бид 3 ****** гэр рүү 3 удаа хайрга зөөсөн бөгөөд сүүлийн хайргаа 21 цагийн үед зөөж дууссан. Хайргаа зөөж дуусгаад ***** явна гэсэн газар руу хөдөлсөн бөгөөд ***** сумаас хэдэн цагийн үед гарсан талаар санахгүй байна ямар ч байсан гадаа нар жаргаад бүрэнхий болсон байсан. Машиныг ***** жолоодож явсан **** гарах үед би их ядарсан өдрийн турш газар хагалсан хайрга зөөсөн байсан учраас ***** гараад унтаад өгсөн, хэсэг унтаж байгаад сэрээд хартал гадаа харанхуй болсон нэр байрлалыг нь мэдэхгүй нэг гүүрэн дээр манай машин зогсож байсан. Тухайн үед машины кабинд **** миний мөрийг дэрлээд унтаж байсан бөгөөд харин **** байхгүй байсан ба түүнийг хаана, юу хийж байгаа талаар нь би мэдээгүй. Тэгээд би буцаад унтаад өгсөн бөгөөд ***** орж байхад сэрсэн бөгөөд Ганпүрэв мөн сэрсэн ***** машинаа жолоодож байсан. ***** руу орох гэж байхдаа замдаа бууж шээсэн бөгөөд машины ачаа руу хартал ачаан дээр 4-5 ширхэг орчим тооны том машины дугуй ачсан байсан. Тухайн үедээ ***** ямар дугуй ачсан байгаа талаар асууж сонирхоогүй. Улмаар **** хашааны дэргэд очсон бөгөөс машинаас буугаад **** хамт гэртээ харих гэтэл ***** машин дээр ачсан байгаа эд зүйлийг буулгаад өгөөч гэхээр нь зөвшөөрөөд хамт буулгалцсан.  Ачааг нь  буулгаж өгч дуусаад би тухайн үед **** хандан газар хагалуулсан хайрга зөөлгөсөн мөнгө хэзээ өгөх юм бэ? гэж хэлтэл мессежээр дансаа явуулчих өдөр мөнгийг чинь өгнө гэж хэлсэн. Тэгээд 2023 оны 06 дугаар сарын 12-ны өдөр ***** над руу залгаад мөнгийг чинь явуулсан шүү! гэж хэлхээр нь дансаа шалгаж үзтэл миний ***** тоот дугаарын дансанд 350,000 төгрөг орсон байсан. Тэгээд ***** дахиж утсаар яриагүй...” гэсэн мэдүүлэг[15],

16.Гэрч ***** 2023 оны 08 дугаар сарын 21-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “...2022 оны 06 дугаар сарын эхээр нь шиг санагдаж байна ****** өглөө над руу залгаад ахаа надад Хово машины 2 ширхэг бүтэн дугуй байна та хово машинтай юм чинь боломжийн үнээр худалдаж аваач гэхээр нь би түүнд хандан хаанаас авч ирсэн ямар учиртай дугуй юм бэ? гэж асуутал ***** хариуд нь миний ажиллаж байсан зам анги цалингаа өгч чадахгүй болоод зам ангийн дарга хужаа нар цалингийн оронд дугуй өгсөн гэхээр нь өөрийн найз Батхүүгийн хамт гэрт  яваад очтол ***** 2 ширхэг хово машины дугуйг  цагаан өнгийн портер загварын машинд ачсан ***** гэрийн гадаа зогсож байсан. Тэгээд би 2 ширхэг дугуйг нь үзэж байгаад нийлүүлээд 1,500,000 /нэг сая таван зуун мянган төгрөг/-өөр худалдан авсан. Тэгээд хэд хоногийн дараа ***** мөн л Хово  машины 6 ширхэг дугуй авч ирээд хамт ажиллаж байсан дүү нарын цалингийн оронд өгсөн юм, та зараад өгөөч гэхээр нь би таньж мэддэг хүмүүстэйгээ холбогдож байгаад зарж өгсөн. Мөн тухайн үед **** надад хандан ахаа надад том савлагаатай товуудууд байна та авах юм уу? гэхээр нь надад хэрэггүй гэж хэлээд аваагүй. 7-8 хоногийн дараа ***** дахиад 4 ширхэг хово машины дугуй аваад ирэхээр нь чи хулгай хийгээд байгаа юм уу? гэж асуутал Пүрэвбаатар хариуд нь үгүй ээ ахаа манай ажиллаж байсан зам ангийн нярав өөрөө өгсөн юм та зараад өг гээд гуйгаад байхаар нь 4 ширхэг дугуйг нь мөн л зарж өгсөн. **** 4 дугуй заруулаад дараа нь 2 ширхэг том машины кабин халаагч, женам 1 ширхэг, статер 2 ширхэг, турбен 1 ширхгийг авч ирээд зараад өгөөч гэхээр нь наадхыг чинь юуных болохыг ч нь мэдэхгүй байна гэсэн чинь ***** хариуд нь та наад хэдээ грашдаа аваачаад тавиад мэддэг хүмүүс байвал үзүүлж харуулаад өгөөч манайх байшин барьж байгаа болохоор агуулах газар алга гээд гуйгаад байхаар нь өөрийнхөө грашид аваачиж хийсэн юм. Эд зүйлийг грашдаа тавиад удаагүй байхад цагдаа ирээд тухайн эд зүйлийг ирээд авсан...” гэсэн мэдүүлэг[16],

17.Гэрч ***** 2023 оны 08 дугаар сарын 26-ны өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “...2022 оны 06 дугаар сард шиг санагдаж байна, **** гэх хүн нь өөрийн эхнэрийн хамт над дээр ирээд сайн байна уу? эгч ээ би танд хэдэн товууд зарах гэсэн юм аа гэхээр нь хаанаас авч ирсэн юун товууд вэ? гэж асуутал манайх уурхай ажиллуулдаг юм аа одоо уурхай ажиллуулахаа больж байгаа юм тэгээд ашиглаагүй үлдсэн хэдэн товууд байна та боломжийн үнээр аваа ч гэхээр нь би хулгайн эд зүйл байж магадгүй гэж бодоод бататгаад хулгайн эд зүйл биш биз гэж асуутал эхнэр нь хажуу талаас нь үгүй ээ хулгайн эд зүйл биш манайх уурхай ажиллуулж байгаад больсон юм гэж хэлэхээр нь итгээд 15кг савлагаатай 18 ширхэг тосолгооны товуудыг нийтэд нь 2,465,000 төгрөгөөр худалдан авах болсон. Би товууд худалдан авсан мөнгөө өөрийн **** тоот дугаарын данснаас **** данс руу шилжүүлсэн. Би товуудаа **** машин тэрэг байхгүй гэхээр нь **** дугаар багт байрлах түүний гэрээс нь очиж авсан...” гэсэн мэдүүлэг[17], 18.Гэрч **** 2023 оны 08 дугаар сарын 24-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “...***** нар хашаанд ногоо тарих, байшин засварлах ажилд их тус болдог хүүхдүүд байгаа юм. **** тухайн хүүхдүүдийг дагуулж ирээд ажилдаа туслуулдаг байсан. 2022 оны 06 дугаар сард ***** нар манай хашаанд ирж байшин барих, ногоо тарих ажилд тусалдаг байсан. ***** нарт ажил хийсэн гэж гарыг нь цайлгах гээд 5,000-10,000 төгрөг өгч байсан удаа байгаа. Байшин барьсан, ногоо тарьсан гэж **** тэр хоёрт өөрөө тусдаа мөнгө өгдөг байсан юм байна лээ. Яг хэдэн төгрөг өгч байсан талаар надад мэдэх зүйл байхгүй байна. Их хэмжээний мөнгө өгч байж л тэр ажилд туслах байх гэж бодож байна түүнээс бол миний өгсөн 5,000-10,000 төгрөгт тэгж ажил хийхгүй байх...” гэсэн мэдүүлэг[18], 19.2022 оны 06 дугаар сарын 22-ны өдрийн “***** ****[19],

№	Төрөл	Хэмжих нэгж	Тоо хэмжээ	Нэгжийн үнэ, төгрөг	Нийт үнэ, төгрөг
1	Howo машины дугуй /шинэ/	ш	6	860,000	5,160,000
2	Howo машины нум /шинэ/	ш	1	950,000	950,000
3	24 вольтын Аккумлятор	ш	2	300,000	600,000
4	Асфальтан үйлдвэрийн цилиндр	ш	2	700,000	1,400,000
	Нийт үнэ, төгрөг				8,110,000

20.2023 оны 05 дугаар сарын 05-ны өдрийн **** техникийн үнэлгээ тайлангийн дүгнэлт[20],

1	Марк, загвар	Бонго 3 жи
2	Улсын дугаар	32-84 ДАА
3	Арлын дугаар	KNFSTZ76ACK696756
4	Өнгө	Цагаан
5	Хурдны хайрцаг	Автомат
6	Үйлдвэрлэгдсэн он	2012
7	МУ-д орж ирсэн	2021
8	Эзэмшигч	Тунгалаг мана ХХК
9	Спидомтетрийн заалт	0
10	Түлш	Газ
11	Руль	Зүүн

21.2022 оны 07 дугаар сарын 08-ны өдрийн **** хэсэгт: Тосолгооны товудны нэг ширхэгийн үнийг 120,000 төгрөг, нийт бодит үнэ цэнийг 2,160,000 төгрөг байх боломжтойг тодорхойлов[21],

22.Хохирогч **** 2022 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “...Миний ажиллаж байгаа “***** нутаг дэвсгэрт байрлан ажиллаж байгаа хэсэг дээрээс 2022 оны 06 дугаар сарын 27-ноос 28-нд шилжих шөнө том оврын машины дугуй болон бусад эд зүйл алдагдсан талаар анх мэдсэн юм. Тухайн үед манаачаар ажиллаж байгаа **** гэх хүн тухайн орчин тойрноо шалгаж явж байхад нь гэрэлгүй машин өвсөн дээгүүр явж байгаад шороон хэсэг рүү ороод гэнэт гэрлээ асаагаад яваад өгсөн гэж сүүлд нь ярьж байсан. Бас ямар өнгөтэй машин байсан талаар нь ч мэдээгүй гэж байсан. Анх өргөдөл гаргахдаа 8 ширхэг Хово маркийн машины дугуй алдагдсан гэсэн боловч данс тооллогоо шүүж үзэхэд 8 биш 4 ширхэг дугуй алдагдсан байсан. Энэ талаар залруулж хэлмээр байна. Өөр алдагдсан эд зүйл байна. Хово маркийн машины 2 ширхэг кабен халаат, бутлуурын стартер 2 ширхэг, гинератор 2 ширхэг, турбен 2 ширхэг, товууд шахагч 2 ширхэг, товууд сав, экскаваторын комьпютер 1 ширхэг, компресор 1 ширхэг зэрэг эд зүйлс алдагдсан бөгөөд үүнийг сүүлд нь алдагдсан талаар мэдсэн юм. Надад нэхэмжлэх зүйл гэвэл алдагдсан эд зүйлсээ олж авмаар байна. Өөр гомдол санал гэх зүйл байхгүй байна” гэсэн мэдүүлэг[22],

23.Хохирогч ***** 2023 оны 04 дүгээр сарын 27-ны өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “...4 ширхэг Хово маркийн машины дугуй, Хово маркийн машины 2 ширхэг кабен халаагч, бутлуурын стартер 2 ширхэг, гинератор 2 ширхэг, турбен 2 ширхэг, товууд шахагч 2 ширхэг, товуд сав, эксваторын комьпютер1 ширхэг, компрессор 1 ширхгийн мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад бүрэн хүлээж авсан. Надад гомдол саналтай, нэхэмжлэх зүйл байхгүй байна” гэсэн мэдүүлэг[23],

24.Иргэний нэхэмжлэгч ***** 2023 оны 05 дугаар сарын 10-ны өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “...2022 оны 06 дугаар сарын 26-ны өдөр нагац дүү **** надад хандан **** ах таны машинтай загасанд яваад ирье, хонож магадгүй шүү” гэхээр нь би зөвшөөрөөд машинаа өгөөд явуулсан. Тухайн үед ****** миний машиныг унаж яваад хулгай хийсэн юм байна лээ би энэ талаар огт мэдэхгүй. 2022 оны 02 дугаар сард би тухайн машиныг “**** барьцаалдан зээлдүүлэх газар 8 сая төгрөгөөр тавьж байсан юм. ****улсын дугаартай Бонго 3 загварын тээврийн хэрэгсэл нь ***** нэр дээр байдаг машин байгаа юм. Гэхдээ миний тухайн тээврийн хэрэгслийг өөрөө худалдан авч байсан бөгөөд одоо зээлээ төлөөд дуусах гэж байгаа юм. Надад ямар нэгэн санал гомдолтой зүйл байхгүй байна” гэсэн мэдүүлэг[24], 25.Мэдүүлгийг газар дээр нь шалгасан тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлт[25], 26.Хэргийн газрын үзлэгийн тэмдэглэл[26], 27.Эд зүйл хүлээлгэн өгсөн тухай тэмдэглэл[27], 28.Эд зүйлд үзлэг хийсэн тухай тэмдэглэл[28], 29.Гэрэл зургийн үзүүлэлт[29], 30.Эрүүгийн хэрэг үүсгэж яллагдагчаар татах тухай тогтоол[30], 31.Мөрдөн байцаалтын хэргийг нэгтгэх тухай прокурорын тогтоол[31], 32.Эд зүйлд үзлэг хийсэн тухай тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлт[32], 33.Эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудас[33] зэрэг тухайн хэрэгт хамааралтай, хууль ёсны дагуу цуглуулсан нотлох баримтуудыг шинжлэн судлав.

Дээрх нотлох баримтууд нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд  зааснаар гэмт хэргийн нөхцөл байдлын талаар хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу буюу нотлох баримтыг цуглуулах, бэхжүүлэх журмын дагуу олж авсан, тухайн хэргийг эцэслэн шийдвэрлэхэд хамааралтай гэж шүүх дүгнэв.

Хэргийг тусгаарлан шийдвэрлэсэн талаар.

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт оролцсон улсын яллагчийн зүгээс: “4 шүүгдэгчээс 2 шүүгдэгч нь ирээгүй байна. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.18 дугаар зүйлд зааснаар 2 шүүгдэгчид холбогдох хэргийг тусгаарлаж шийдвэрлэх саналыг шүүхэд гаргаж байна” гэсэн;

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч ******  зүгээс: “Эрэн сурвалжлах ажиллагаа явуулаад тусгаарлаж шийдвэрлэхэд татгалзах зүйлгүй” гэсэн;

            Шүүхийн хэлэлцүүлэгт оролцсон шүүгдэгч ******* зүгээс: “Миний бие үйлчлүүлэгчтэйгээ холбогдож чадаагүй, ар гэрийнхнээс нь асуухад самарт явсан, холбоо байхгүй талаар хэлсэн. Тусгаарлаж шийдвэрлэхэд тусгайлсан саналгүй” гэсэн улсын яллагчийн санал, өмгөөлөгчдийн дүгнэлтийг шүүхэд гаргасан.

Шүүх хуралдаан товлон зарлагдаж, шүүгдэгч ***** хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр хүрэлцэн ирээгүй үндэслэлээр удаа дараа хойшилж, улмаар түүнийг эрэн сурвалжилж, албадан ирүүлэхийг Цагдаагийн байгууллагад даалгасан хугацаанд өөр нэг шүүгдэгч болох ***** нь хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр шүүх хуралдаанд хүрэлцэн ирээгүй, сураггүй байгаа болох нь түүний эмээ, эхнэр нартай утсаар ярьсан тэмдэглэл, өмгөөлөгчийн тайлбар зэргээр нотлогдож байна.

Иймд шүүхийн хэлэлцүүлэгт улсын яллагчийн гаргасан “шүүгдэгч ***** нар нь шүүх хуралдаанд оролцох боломжгүй болсон ба тэдэнд холбогдох хэргийг тусгаарлаж, хэргийг хянан шийдвэрлэх нь хэргийн байдлыг бүрэн бодитойгоор тогтооход нөлөөлөхөөргүй байна” гэж үзсэнийг шүүх үндэслэлтэй гэж үзэж хүлээн авч шийдвэрлэсэн болно.

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.18 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.2 дахь заалтад заасныг баримтлан Сэлэнгэ аймгийн Прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4 дэх заалтад зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн шүүгдэгч ****** нарт холбогдох эрүүгийн хэргийг улсын яллагчийн “хэргийг тусгаарлан шийдвэрлүүлэх” саналыг үндэслэн хүлээн авч, шүүгдэгч А**** нарт холбогдох хэргийг тусгаарлаж, шүүгдэгч ***** нарт холбогдох эрүүгийн хэргийг шүүх хуралдаанаар үргэлжлүүлэн шийдвэрлэхээр Шүүгчийн захирамж гарсныг дурьдах нь зүйтэй.

Бусдын эд хөрөнгийг хулгайлах гэмт хэрэг нь гэмт этгээд хохирогчийн эрүүл мэнд, амь насанд халдахгүйгээр хохирогч болон бусдад мэдэгдэхгүйгээр бусдын эд хөрөнгийг авч, захиран зарцуулах боломжийг өөртөө үүсгэснээр төгс үйлдэгддэг.

Гэмт этгээдийн бусдын эд хөрөнгийг эзэмшилдээ авч, өөрийн болгон захиран зарцуулах бодит бололцоо бий болсон үйлдэл нь хулгайлах гэмт хэргийн шинжийг бүрэн хангаж, өөртөө амар хялбар аргаар орлого олох санаа зорилготой, орлого олохыг хүсэж үйлддэг идэвхитэй үйлдлээр үйлдэгддэг гэмт хэрэг болно.

Хулгайлах гэмт хэргийн үр дагавар нь хууль бусаар, нууц аргаар, шууд санаатай, шунахай сэдэлт зорилгоор гэмт этгээд бусдын эд зүйлс, өмч хөрөнгийг эзэмшиж, захиран зарцуулж иргэн, аж ахуй нэгжид хохирол учруулах байдлаар илэрнэ. Энэ үйлдэл нь өмчлөх эрхээ шударгаар эзэмшигчдэд материаллаг болон сэтгэл санааны хохирол учруулдаг.

Шүүгдэгч нарын гэмт үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4 дэх заалтад заасан гэмт хэргийн шинжийг бүрэн хангаж байх бөгөөд шүүхээс яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хэргийн бүрдэл хангагдсан, нотолбол зохих асуудлыг бүрэн нотолсон, прокурорын зүйлчлэл хэргийн бодит байдалтай тохирсон гэж шүүх үзлээ.

Хоёр. Гэмт хэргийн улмаас учруулсан хохирол, хор уршгийн талаар.

Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч нараас 8,520,000 /найман сая таван зуун хорин мянга/-н төгрөгийг хувь тэнцүүлэн хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч “**** олгохоор шийдвэрлэснээс: шүүгдэгч **** 2,130,000 төгрөгийг нөхөн төлсөн, шүүгдэгч *****800,000 төгрөгийг нөхөн төлсөн болохыг дурьдаж, /үлдэгдэл 1,330,000 төгрөг гаргуулах/ шүүгдэгч ***** 2,130,000 төгрөгийг, шүүгдэгч ***** 2,130,000 төгрөгийг тус тус гаргуулан олгохоор шийдвэрснийг шүүгдэгч нар нөхөн төлснийг дурьдах нь зүйтэй.

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.5 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч нарын гэмт хэрэг үйлдэхдээ ашигласан иргэн **** эзэмшил, өмчлөлийн **** улсын дугаартай, цагаан өнгийн “Бонго” маркийн автомашин, иргэн **** эзэмшил, өмчлөлийн **** улсын дугаартай, цагаан өнгийн “Киа Бонго” маркийн автомашиныг тус тус хууль ёсны эзэмшигч, өмчлөгч нарт нь буцаан олгохоор тогтоосон. Учир нь:

Энэхүү гэмт хэрэг үйлдэхэд шүүгдэгч нарын ашигласан тээврийн хэрэгсэл нь гэм буруутайд тооцогдсон этгээдүүдийн өмчлөлд биш харин иргэн *****нарын өмчлөлд байсан нь хавтаст хэрэгт авагдсан тээврийн хэрэгслийн гэрчилгээ, гэрчүүдийн мэдүүлэг зэргээр нотлогдон тогтоогдсон байх тул бусдын өмчлөлийн эд хөрөнгийг буцаан олгохоор шийдвэрлэсэн.

Иргэн **** эзэмшил, өмчлөлийн **** улсын дугаартай, цагаан өнгийн “Бонго” маркийн автомашины үнэлгээ 17сая төгрөг, иргэн **** эзэмшил, өмчлөлийн **** улсын дугаартай, цагаан өнгийн “Киа Бонго” маркийн автомашины үнэлгээ 14 сая төгрөг, нийт 31,000,000 төгрөгнөөс 4 шүүгдэгч нарт хувь тэнцүүлэн хувааж, шүүгдэгч **** 7,750,000 төгрөг, шүүгдэгч ***** 7,750,000 төгрөгийг тус тус гаргуулан, Улсын орлогод оруулах нь зүйтэй.

Гурав. Шүүгдэгчид хүлээлгэх эрүүгийн хариуцлагын талаар.

Шүүх шүүгдэгч нарт эрүүгийн хариуцлага буюу ял шийтгэхдээ Эрүүгийн хуулийн хууль ёсны, шударга ёсны, гэм буруугийн зарчмыг баримтлан гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, гэмт хэрэг үйлдсэн хүний хувийн байдал, эрүүгийн хариуцлагын хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь харгалзан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь зүйтэй байна.

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт оролцсон улсын яллагчийн зүгээс: “...Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4 дэх заалтад зааснаар шүүгдэгч **** 2 жилийн хугацаагаар хорих ял оногдуулж, оногдуулсан ялыг нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэх саналыг шүүх бүрэлдэхүүнд гаргаж байна. ***** нь 8 сартай, ихэр охидтой, өрх толгойлсон ганц бие эцэг гэсэн хувийн байдлыг харгалзан Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4 дэх заалтад зааснаар шүүгдэгч **** оногдуулсан 2 жилийн хугацаагаар хорих ял оногдуулсан шүүхийн шийтгэх тогтоол биелүүлэхийг хоёр жил хүртэл хугацаагаар хойшлуулах саналыг шүүхэд гаргаж байна. Шүүгдэгч **** Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4 дэх заалтад зааснаар 02 жилийн хугацаагаар хорих ял оногдуулж, нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэх” гэсэн эрүүгийн хариуцлагын саналыг шүүхэд гаргажээ.

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч **** зүгээс: “Улсын яллагчийн саналыг дэмжиж байна, ялыг хойшлуулах боломжтой, өрх толгойлсон эцэг гэдгийг нотлох багийн засаг дарга болон сумын засаг дарга нараас тодорхойлолт авсан юм. Өмнө нь эмнэлэгт хэвтсэн баримтуудад хоёр ихэр хүүхэдтэйгээ хамт хэвтдэг байсан нь нотлогдоно. Өмнөх шийтгэх тогтоолоор шүүгдэгч *** 1 /нэг/ жил, 03 /гурав/ сар, **** 1 /нэг/ жил, 02 /хоёр/ сарын хугацаагаар хорих ял оногдуулж байсан тул энэ хэмжээгээр өгөх боломжтой. Мөн цагдан хоригдсон хугацааг хасч тооцож өгнө үү” гэсэн өмгөөллийн дүгнэлтийг гаргасан.[34]

Шүүхээс шүүгдэгч нарт эрүүгийн хариуцлага оногдуулахад Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5 дугаар зүйлийн 1.1 дэх хэсэгт заасан “тохиолдлын шинжтэй нөхцөл байдлын улмаас анх удаагаа гэмт хэрэг үйлдсэн”, 6.5 дугаар зүйлийн 1.2 дахь заалтад заасан “гэмт хэрэг үйлдсэний дараа.... хохирогчид учруулсан хохирлыг зарим хэсгийг нөхөн төлсөн”, 1.5 дахь хэсэгт заасан “өөрийгөө илчилсэн, бусдын үйлдсэн гэмт хэргийг илрүүлэх, гэмт хэрэг үйлдэж олсон хөрөнгө, орлогыг олоход тусалсан” тэдний ар гэрийн нөхцөл байдал, хувийн байдлыг тус тус хөнгөрүүлэн үзэх нөхцөл байдалд харгалзан үзсэн. Харин Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.6 дугаар зүйлд заасан хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдохгүй байна.

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.7 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.3 дахь заалтад заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4 дэх заалтад зааснаар шүүгдэгч **** 1 /нэг/ жил, 03 /гурав/ сар, шүүгдэгч **** 1 /нэг/ жил, 02 /хоёр/ сарын хугацаагаар хорих ял тус тус оногдуулж, нээлттэй хорих байгууллагад тус тус эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн.

Шүүх улсын яллагчийн ял хойшлуулах саналыг хүлээн авч, шүүгдэгчийн өмгөөлөгчийн өмгөөллийн дүгнэлт, шүүгдэгч **** 8 сартай, ихэр охидтой, өрх толгойлсон ганц бие эцэг гэсэн хувийн байдлыг харгалзан үзэж доорх шийдвэрт хүрсэн болно.

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4 дэх заалтад зааснаар шүүгдэгч **** оногдуулсан 1 /нэг/ жил, 03 /гурав/ сарын хугацаагаар хорих ял оногдуулсан шүүхийн шийтгэх тогтоол биелүүлэхийг хоёр жил хүртэл хугацаагаар хойшлуулсан.

Энэ хугацаанд шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллага хяналт тавьж ажиллахыг даалгаж байна.

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.6 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч **** нь шүүхийн шийтгэх тогтоол биелүүлэхийг хойшлуулсан хугацаанд санаатай гэмт хэрэг үйлдвэл шүүх түүнд энэ хуулийн 6.9 дүгээр зүйлд заасныг баримтлан ял оногдуулахыг анхааруулсан болно.

Гэмт хэргийн улмаас шүүгдэгч **** 135 /нэг зуун гучин таван/ хоног, **** ***** /нэг зуун дөчин хоёр/ хоног цагдан хоригдсон хоногийг тэдгээрийн эдлэх ялд оруулан тус тус тооцох нь хуульд нийцнэ.

Энэхүү хэрэгт битүүмжлэн ирүүлсэн хөрөнгөгүй, эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн зүйлгүй, шүүгдэгч нараас гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй болохыг тус тус дурьдвал зохино.

Шүүгдэгч ***** урьд авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлж, шүүгдэгч **** урьд авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг өөрчилж, энэ өдрөөс эхлэн цагдан хорихоор тогтоов.

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2 дугаар зүйлийн 1, 2, 4, 36.6, 36.7, 36.8 дугаар зүйлийн 1, 4, 36.10, 36.13, 37.1 дүгээр зүйлийн 1, 2 дахь хэсэгт тус тус заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 3.1 дүгээр зүйлийн 1, 3, 3.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4 дэх заалтад зааснаар шүүгдэгч ****** нарыг “Хулгайлах гэмт хэргийг машин механизм ашиглаж үйлдсэн” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцсугай.

2.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.7 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.3 дахь заалтад заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4 дэх заалтад зааснаар шүүгдэгч **** 1 /нэг/ жил, 03 /гурав/ сар, шүүгдэгч **** 1 /нэг/ жил, 02 /хоёр/ сарын хугацаагаар хорих ял тус тус оногдуулсугай.

3.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.6 дугаар зүйлийн 3, 4 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч нарт оногдуулсан хорих ялыг нээлттэй хорих байгууллагад тус тус эдлүүлсүгэй.

4.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4 дэх заалтад зааснаар шүүгдэгч **** оногдуулсан 1 /нэг/ жил, 03 /гурав/ сарын хугацаагаар хорих ял оногдуулсан шүүхийн шийтгэх тогтоол биелүүлэхийг хоёр жил хүртэл хугацаагаар хойшлуулсугай.

5.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.6 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч **** нь шүүхийн шийтгэх тогтоол биелүүлэхийг хойшлуулсан хугацаанд санаатай гэмт хэрэг үйлдвэл шүүх түүнд энэ хуулийн 6.9 дүгээр зүйлд заасныг баримтлан ял оногдуулахыг шүүгдэгч **** анхааруулсугай.

6.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.10 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар энэхүү гэмт хэргийн улмаас шүүгдэгч ***** 135 /нэг зуун гучин таван/ хоног, *****142 /нэг зуун дөчин хоёр/ хоног цагдан хоригдсон хоногийг тэдгээрийн эдлэх ялд оруулан тус тус тооцсугай. 

7.Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч нараас 8,520,000 /найман сая таван зуун хорин мянга/-н төгрөгийг 4 шүүгдэгчид хувь тэнцүүлэн хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч “**** олгохоор шийдвэрлэснийг шүүгдэгч **** 2,130,000 төгрөгийг, шүүгдэгч ****2,130,000 төгрөгийг тус тус нөхөн төлснийг дурьдсугай.

8.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.5 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч нарын гэмт хэрэг үйлдэхдээ ашигласан иргэн ****** улсын дугаартай, цагаан өнгийн “Бонго” маркийн автомашин, иргэн **** улсын дугаартай, цагаан өнгийн “Киа Бонго” маркийн автомашиныг тус тус хууль ёсны эзэмшигч, өмчлөгч нарт нь буцаан олгож, иргэн ***** улсын дугаартай, цагаан өнгийн “Бонго” маркийн автомашины үнэлгээ 17 сая төгрөг, иргэн ***** эзэмшил, өмчлөлийн ***** улсын дугаартай, цагаан өнгийн “Киа Бонго” маркийн автомашины үнэлгээ 14 сая төгрөг, нийт 31,000,000 төгрөгнөөс 4 шүүгдэгч нарт хувь тэнцүүлэн хувааж, шүүгдэгч **** 7,750,000 төгрөг, шүүгдэгч ****** 7,750,000 төгрөгийг тус тус гаргуулан Улсын орлогод оруулсугай.

9.Энэхүү хэрэгт битүүмжлэн ирүүлсэн хөрөнгөгүй, эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн зүйлгүй, шүүгдэгч нараас гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй болохыг тус тус дурьдсугай. 

10.Шүүгдэгч ***** урьд авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлж, шүүгдэгч ***** урьд авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг өөрчилж, энэ өдрөөс эхлэн цагдан хорьсугай.

11.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.10 дугаар зүйлийн 4, 36.13 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүхийн шийдвэр уншиж сонсгосноор хүчинтэй болохыг дурьдаж, шүүхийн шийдвэрийг уншиж сонсгосноос хойш 15 хоногийн дотор шийдвэрийн агуулгыг бүрэн эхээр, бичгээр үйлдэж улсын яллагч, шүүгдэгч, хохирогч нарт гардуулахыг шүүгчийн туслахад даалгасугай.

12.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар прокурор, дээд шатны прокурор, оролцогч шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрвөл тогтоолыг гардан авсан буюу энэ хуулийн 11.9 дүгээр зүйлд заасны дагуу хүргүүлснээс хойш 14 хоногийн дотор Сэлэнгэ аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол, эсэргүүцэл гаргаж болохыг дурьдсугай.

       

 

 

 

            ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                                Ц.АМАРГЭРЭЛ