МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

                                                               Хэргийн индекс:07/2025/0139/Э

 

Дархан-Уулймаг дахь сумыннхан шатны шүүхийн шүүгч Б.Гэршихбөртэ даргалж,

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга М.Сувд-Эрдэнэ,

Улсын яллагч Б.Доржханд,

Шүүгдэгч ******* нарыг оролцуулан тус шүүхийн танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар Дархан-Уулймгийн Прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгайнгийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн**************************** холбогдох эрүүгийн518000000121 дугаартай хэргийг025 оны 03 дугаар сарын1-ний өдөр хүлээнвч, хянан хэлэлцлээ.

 

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:

 

Монгол улсын иргэн,******* оны******* дүгээр сарын*******-ний өдөр*******ймагт төрсөн, настай,, боловсролтой, мэргэжилгүй, хувиараа хөдөлмөр эрхэлдэг,м бүл,, хүүхдийн хамт Дархан-Уулймаг, Дархан сум,******* дүгээр баг5 дугаар байрны тоотод оршин суух хаягтай, улсын бүртгэлд Дархан-Уулймаг, Дархан сум, дугаар баг, дугаар гудамж,а тоот хаягийн бүртгэлтэй, урьд:

 

-Дархан-Уулймаг дахь сумын шүүхийн006 оны 06 дугаар сарын 19-ний өдрийн01 дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгайнгийн*******5 дугаар зүйлийн*******5.4 дэх хэсэгт зааснаар 10 жил, 10 хоногийн хугацаагаар хорих ял шийтгүүлж байсан.

 

Цагаагчууд************** (РД:***)

Холбогдсон хэргийн талаар:

Шүүгдэгч ******* нь Эрүүгийн хуулийн тусгайнгийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэгт холбогджээ.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт талуудын хүсэлтээр:

 

Гэмт хэргийн талаарх гомдол, мэдээлэл хүлээнвсан тэмдэглэл /хх-ийн 04 дүгээр тал/, хохирогч мэдүүлэг /хх-ийн 07, 9, 11 дүгээр тал/, гэрч мэдүүлэг /хх-ийн 15 дугаар тал/, гэрч мэдүүлэг /хх-ийн 17 дугаар тал/, Дархан-Уулймаг дахь Бүсийн шүүх шинжилгээний төвийн шинжээчийн025 оны******* дүгээр сарын0-ны өдрийн 115 дугаартай дүгнэлт /хх-ийн2-23 дугаар тал/, яллагдагч *******гийн мэдүүлэг /хх-ийн5 дугаар тал/ гэх нотлох баримтуудыг шинжлэн судалсан бөгөөд эдгээр нотлох баримтуудыг шүүх хуралдаанд хэлэлцүүлэхгүй байх, нотлох баримтаас хасуулах хүсэлтийг талуудаас гаргаагүй болно.

 Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судлагдсан бичгийн нотлох баримтууд нь тухайн хэргийг хянан шийдвэрлэхэдч холбогдолтой, тухайн хэрэгт хамааралтай,гуулгын хувьд зөрүүгүй, үйл баримтыг хангалттай тогтоож чадсан бөгөөд хэрэг хянан шийдвэрлэхжиллагааны явцад эдгээр нотлох баримтуудыг цуглуулах, бэхжүүлэхдээ Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх хуульд заасан журам, шаардлагыг зөрчөөгүй, хэргийн оролцогчдын эрх, хууль ёснышиг сонирхлыг хязгаарласан нөхцөл байдал тогтоогдохгүй, хэргийн талаар нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тогтоосон байх тул дээрх нотлох баримтуудыг хууль ёсны, үнэн зөв, хэргийг хянан шийдвэрлэхэд хангалттай гэж үнэлэв.

Нэг. Гэм буруутайд тооцох тухайд:

1.Үйл баримт:

Шүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судлагдсан нотлох баримтууд, талуудын тайлбар мэдүүлэг, гэм буруугийн талаарх улсын яллагчийн дүгнэлт зэргээс дүгнэн үзэхэд:

“Шүүгдэгч ******* нь согтуугаар,025 оны******* дүгээр сарын*******-ний өдөр, 17 цагийн орчимд, Дархан-Уулймгийн Дархан сум,******* дүгээр баг,5 дугаар байрны тоотод байх гэртээ төрсөн болох зодож эрүүл мэндэд нь хохирол учруулсан” гэх үйл баримт тогтоогдож байна.

Энэ үйл баримт нь мөрдөн байцаалтын шатанд хэрэгт цугларсан:

- Гэмт хэргийн талаарх гомдол, мэдээлэл хүлээнвсан тэмдэглэл /хх-ийн 04 дүгээр тал/,

- Хохирогч: “...2025 оны******* дүгээр сарын*******-ний өдөр манай хүү *******гийн төрсөн өдөр болсон юм. Манай хүүгийн найзууд манай гэрт ирж цай уугаад басрхи ууж байгаад гэрээс 17 цагийн үед гараад явсан юм. Найзуудаа гараад явсны дараа өөрийн хүү рүү залгаад элдвээр хараагаад байхаар нь би *******г хүүхэдтэйгээ зөв боловсон харьц гэж хэлсэн чинь уурлаад миний толгой руу 4-5 удаа гараараа цохиод миний толгой болон цээж рүү өшиглөсөн. Миний хоолойг гараараа боосон. Өмнө нь цохиж зодож байсан удаа байхгүй. Архи уучихаараа ихгсан зантай болчихдог юм. Тэрнээс өөрөөр намайг цохиж зодож байсан удаа байхгүй. Эрүүл байгаа үедээ намайг сайнсарч халамжилдаг.” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 8, 11 дүгээр тал/,

- Гэрч: “...тэр өдөр над руу тэдний доод давхрынйлаас “танайийг танайх чинь согтуу ирээд зодсон байна, бие нь тавгүй байна та хурдан ирээрэй” гэж хэлсэн. Яваад очсон чинь доод давхрынйлд байхаар нь би түргэн дуудчихаад дээшээ гэр рүү нь орсон чиньх нь согтуу ямар ч өөрийн мэдрэлгүй нэлээн согтуу байсан. Тэгээд гэрээсийн хувцсыгваад түргэний машин гадаа ирэхээр нь эмнэлэг явсан .” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 15 дугаар тал/,

 

- Гэрч: “...манай нь Дархан сумын*******-р багт манай төрсөнгийн хамтмьдардаг юм. Манайх нь Шинэ зах дээр махны ченж хийдэг юм. ньрхи уусан үедээ ихгсан зантай. Өнөөдөр манайхын төрсөн өдөр болсон. Тэгээд найзуудаавчирч гэртээийн хажуудрхи уусан байсан. Намайгжил дээрээ байж байх үед манай эгч Батцэцэг 18 цагийн үед залгаад “яаралтайийн гэрт хүрээд ир” гэж хэлэхээр нь бижлаас гараадийн гадаа ирэх үед манайийг түргэний машинд суулгаадваад явсан. Бираас дагаад эмнэлэг дээр ирээдтэй ярилцахад манай төрсөнх нь манайийг зодсон болохыг олж мэдээд цагдаагийн байгууллагад утсаар залгаж мэдэгдсэн.” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 17 дугаар тал/,

- Дархан-Уулймаг дахь Бүсийн шүүх шинжилгээний төвийн шинжээчийн025 оны******* дүгээр сарын0-ны өдрийн 115 дугаартай “...Н.Буянаагийн биед тархи доргилт, хоёр нүдний дээд, доод зовхи, баруун чихнийр, баруун шаа, хүзүү, баруун зүүн бугалга, баруун зүүн эгмийн доор баруун даланд цус хуралт, зүүн тохойд зулгаралт, толгойн хуйх нүүрээр зөөлөн эдийн гэмтэл тогтоогдлоо. Учирсан гэмтэл нь олон удаагийн үйлчлэлээр, үүсгэгдсэн хэрэг учрал болсон гэх цаг хугацаанд үүссэн байх боломжтой. Учирсан гэмтэл нь эрүүл мэндийг мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын.1.1-д зааснаар хохирлын хөнгөн зэрэг тогтоогдлоо....” гэх дүгнэлт /хх-ийн2-23 дугаар тал/ зэрэг нотлох баримтуудаар нотлогдон тогтоогдож байна гэж үзлээ.

 

2.Эрх зүйн дүгнэлт:

 

Дархан-Уулймгийн Прокурорын газраас шүүгдэгч *******гийн үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн тусгайнгийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан” гэмт хэрэг үйлдсэн гэж яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн.

 

Шүүх Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу цуглуулж бэхжүүлэн хавтаст хэрэгт тусгасан бичгийн нотлох баримт, эд мөрийн баримтуудыг шинжлэн судалж, түүнд үндэслэн дүгнэлт хийхргаар хэргийн үйл баримтыг тогтоодог.

 

Шүүхээс тогтоосон дээрх үйл баримтаар шүүгдэгч нь хохирогч биед “тархи доргилт, хоёр нүдний дээд, доод зовхи, баруун чихнийр, баруун шаа, хүзүү, баруун зүүн бугалга, баруун зүүн эгмийн доор баруун даланд цус хуралт, зүүн тохойд зулгаралт, толгойн хуйх нүүрээр зөөлөн эдийн гэмтэл бүхий хөнгөн хохирол учруулсан болох нь Дархан-Уулймаг дахь Бүсийн шүүх шинжилгээний төвийн025 оны******* дүгээр сарын0-ны өдрийн 115 дугаартай дүгнэлт  (хх-н2-23 дугаар тал)-ээр нотлогдож байна.

 

Шүүгдэгчийн энэ үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн тусгайнгийн 11.6 дугаар зүйлд хуульчлан тодорхойлж, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхээр заасан нийгэмдюултай, гэм буруутай үйлдэл мөн бөгөөд түүний шууд санаатай үйлдлийн улмаас хохирогч биед хөнгөн хохирол учирсан шалтгаант холбоо тогтоогдож байна гэж шүүх дүгнэлээ.

 

Иймд Дархан-Уулймгийн Прокурорын газраас яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хэргийн зүйл, хэсэг зөв байх тул шүүгдэгч *******г хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь зүйтэй гэж шийдвэрлэв.

 

Хоёр. Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх талаар:

 

1. Эрүүгийн хариуцлага:

 

Эрүүгийн хариуцлага нь эрүүгийн хуульд заасан ял,лбадлагынрга хэмжээнээс бүрддэг ба шүүгдэгч ******* нь эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх насанд хүрсэн, хэрэг хариуцах чадвартай, урьд 1 удаагийн ял шийтгэлтэй, шүүгдэгчийн иргэний үнэмлэхийн лавлагаа /хавтаст хэргийн9/, эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудас /хавтаст хэргийн 45/ зэргээр тогтоогдож байна.

 

Шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхэд хүндрүүлэх, хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй бөгөөд учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, шүүгдэгчийн хувийн байдал зэргийг харгалзан түүнд Эрүүгийн хуулийн тусгайнгийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар00 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу00,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулж, оногдуулсан торгох ялыг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болсноос хойш сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлж барагдуулахыг үүрэг болгохоор шийдвэрлэлээ.

 

2.Хохирол, хор уршиг, иргэний нэхэмжлэл:

 

   Хохирогч нь гомдол саналгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй (хх-ийн 11 дүгээр тал) гэсэн байх тул шүүгдэгч ******* нь бусдад төлөх төлбөргүй байна.

 

3.Бусадсуудал:

 

Шүүгдэгч нь цагдан хоригдсон хоноггүй, хэрэгт хураасан болон битүүмжилсэн эд хөрөнгөгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэхжиллагааны зардалгүй, эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй бөгөөд шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч *******д урьдвсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэхрга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлэхээр шийдвэрлэв.

 

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн6.1,6.2,6.3,6.6,6.7,6.8,6.10,7.1,8.1 дүгээр зүйлүүдэд заасныг тус тус удирдлага болгон

 

ТОГТООХ нь:

 

1. Шүүгдэгч*********************г Эрүүгийн хуулийн тусгайнгийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

 

2. Эрүүгийн хуулийн тусгайнгийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч *******д 700 нэгж буюу00,000 (долоон зуун мянга) төгрөгөөр торгох ял шийтгэсүгэй.

 

3. Эрүүгийн хуулийн ерөнхийнгийн 5.3 дугаар зүйлийн 4, 5 дахь хэсэгт тус тус зааснаар шүүгдэгч ******* нь оногдуулсан торгох ялыг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болсноос хойш сарын хугацаанд  сар бүр 100,000 төгрөгөөр хэсэгчлэн төлж барагдуулахыг үүрэг болгож, шүүхээс тогтоосон хугацаанд уг ялыг биелүүлээгүй бол биелэгдээгүй торгох ялынрван таван нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг шүүгдэгчиднхааруулсугай.

 

4. Шүүгдэгч нь цагдан хоригдсон хоноггүй, бусдад төлөх төлбөргүй, хэрэгт хураасан болон битүүмжилсэн эд хөрөнгөгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэхжиллагааны зардалгүй, эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн зүйлгүй болохыг тус тус дурдсугай.

 

5. Шийтгэх тогтоол уншиж сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч *******д урьдвсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэхрга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

6. Шүүгдэгч, хохирогч, тэдгээрийн хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгч тогтоолыг эс зөвшөөрвөл тогтоолыг гардуулсан буюу хүргүүлснээс хойш******* хоногийн дотор Дархан-Уулймгийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах, улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэйг дурдсугай.

 

7. Шийтгэх тогтоолд гомдол, эсэргүүцэл гарсан тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, шүүгдэгч *******двсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэхрга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

 

 

                  ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                                Б.ГЭРШИХБӨРТЭ