2017 оны 05 сарын 19 өдөр

                Дугаар 184/ШШ2017/01186

                    Улаанбаатар хот
МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС
 
Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч Д.Мөнхбүрэн даргалж, тус шүүхийн танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар:
Нэхэмжлэгч: З.М нэхэмжлэлтэй,
Хариуцагч: Х.Н-д холбогдох
Худалдах худалдан авах гэрээний үүрэгт 16,000,000 төгрөг гаргуулах тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.
 Шүүх хуралдаанд нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Л.З, хариуцагчийн өмгөөлөгч Ө.О, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Ц.Дамба нар оролцов.   
                                                                                               ТОДОРХОЙЛОХ нь:
Нэхэмжлэгч З.М шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ:
“миний бие 2014 оны 03 сарын 14-ний өдөр “Х.Н-той түүний өмчлөлийн үл хөдлөх эд хөрөнгө болох орон сууцыг урьдчилгаа 30 хувь болох 16,000,000 төгрөг төлж үлдэх 46,153,800 төгрөгийг банкны зээлээр төлөхөөр харилцан тохиролцож гэрчилгээг өөрийн нэр дээр гаргуулж худалдан авсан. Гэтэл Төрийн банкинд зээл авах талаар судлуултал зээл олгохоос татгалзсан хариуг 201 оны 03 сард мэдэгдсэн. Цаашид гэрээний үүрэг биелэгдэхгүй болсон тухай харилцан тохиролцож худалдаж авсан орон сууцыг худалдагч Х.Н-д үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэлийн газар өмчлөгчөөр буцаан бүртгүүлж шилжүүлэн өгсөн. Улмаар гэрээ байгуулахад шилжүүлэн өгсөн 16,000,000 төгрөгөө буцаан авах гэтэл “Байраа зарж байж таны мөнгийг гаргаж өгье мөнгийг чинь компанидаа хийчихсэн байгаа” гэж хэлсээр өнөөдрийг хүргэлээ. Миний бие төрийн албанд 10 гаруй жил ажиллаж орон гэртэй болох гэж урьдчилгаа мөнгөө цуглуулж өнөөдрийг хүргэсэн. Гэтэл Х.Н нь ямар ч үндэслэлгүй мөнгийг минь төлөхгүй байгаад маш их гомдолтой байна. Иймээс хариуцагч Х.Н-оос 16,000,000 төгрөг гаргуулж өгнө үү” гэжээ.
Хариуцагч Х.Н- шүүхэд ирүүлсэн тайлбартаа:
“...Хариуцагч миний бие 2014 оны 03-р сарын 14-ний өдөр нэхэмжлэгчтэй орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээг байгуулж, 16,000,000 төгрөгийг авч үлдэгдэл төлбөр болох 46,153,800 төгрөгийг банкны зээлийг гармагц авахаар тохиролцон тус байрыг худалдсан.
Гэвч надаас бус худалдан авагчаас шалтгаалан банкны зээл нь гараагүй бөгөөд буцааж мөнгөө авч байраа өгөх талаар ярилцсан.
Нэхэмжлэгч ипотекийн зээл найдвартай гарна гэж бидэнд итгүүлэн урьдчилгаа төлбөрөө төлсөн болохоор би тэгж ойлгон урьдчилгаанд өгсөн 16,000,000 төгрөгийг шаардлагатай зүйлд зарцуулсан тул тухайн үед “бэлэн мөнгөгүй байна. Та байраа чөлөөлөөд өгвөл авах хүн байгаа болохоор зараад мөнгийг тань гаргаж өгье” гэж тохиролцсон.
Ингээд нэхэмжлэгч байраа чөлөөлж өгөхгүй удаад байгаа мөртлөө мөнгөө байнга шаардаад байсан учир би нэхэмжлэгчийг өөрийн ажлын байрандаа хүлээн авч уулзахад байраа чөлөөлж өгөх боломжгүй байгаагаа хэлж байраа чөлөөлж өгтөлөө хөлсийг нь төлөөд амьдарч байя гэхэд нь би зөвшөөрч тус байраа чөлөөлж өгөх хүртэл 1 сарын 400,000 төгрөгний түрээс төлөхөөр тооцож урьчилгаанаас хасуулж байхаар тохиролцоод явсан ба энэ тухай тэр үед байсан манай ажлын зарим ажилчид болон тооцоог гаргаж өгсөн менежер ч мэдэж байгаа.
Ингээд тус байрыг зарах гэхээр чөлөөлж өгөхгүй байсан болохоор зарж чадаагүй өдий хүрсэн ба энэ хугацаанд барилга орон сууцны үнэ унаж өнөөдрийн байдлаар тус байр 20 орчим сая төгрөгөөр хямдарсан ба гурван жил хүн амьдарсан болохоор нилээдгүй элэгдэж хуучирсан байгаа.
Би нэхэмжлэгчид менежерээрээ дамжуулан хямдарсан ханшаар нь худалдан авч болно. Мөн дахин ипотекийн зээл хөөцөлдөөд үзэхийг ч санал болгосон ба нэхэмжлэгчид нилээдгүй боломж олгож байсны нэг жишээ бол амьдарсан хугацааны чинь хөлс 10 орчим сая төгрөг байна. Гэхдээ үүний 6 сая гэж тооцон хасуулж, үлдсэн 10 сая төгрөгөө урьдчилгаа гэж тооцон нэгэнт үнэ нь хямдарсан болохоор хямдарсан үнээр нь авахыг санал болгоход өөрөө тэгье хүү маань удахгүй ажилд орно, тэгээд зээлд орж үлдэгдлээ тооцъё гэж хүртэл хүлээн зөвшөөрч байсан.
Одоо тус байрыг зарлаа гэхэд бүтэн засвар хийхийн дээр анх авч байсан үнээсээ 30 хувь хямдарсан болохоор би маш их хохирч байгаа тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй байна.
Нэхэмжлэгч надтай хөлс төлөхөөр тохиролцон байр чөлөөлж өгөхгүй өдий хүрч байрыг зараад юмуу түрээслээд олох ёстой байсан орлогыг минь хааж, ханшийг нь унатал амьдарсан мөртлөө надаас 16,000,000 төгрөгийг бүтнээр нь нэхэмжлэх нь үндэслэлгүй байна” гэжээ.
Хариуцагч Х. д шүүхэд гаргасан сөрөг нэхэмжлэлийн тодруулсан шаардлагадаа:
“З.М-аас хөлслөх, хөлслүүлэх гэрээний дагуу төлөөгүй байрны хөлс, орон сууцанд байгаа хугацаандаа төлөөгүй ашиглалтын зардлуудыг мөн гэрээний дагуу үүргээ биелүүлээгүйээс надад учирсан бодит хохиролд нийт 16,100,301 төгрөгийг гаргуулахаар нэхэмжлэлийн шаардлагаа гаргаж байна. Үүнд:
1. Орон сууц худалдан борлуулсаны татварт төлсөн 600,000 төгрөг
2. Ашиглалтын зардал ус дулаан, дундын өмчлөлийн эд хөрөнгийн засвар үйлчилгээний төлбөр, цахилгааны төлбөрт нийт 790,301 төгрөг
3. 2014 оны 08-р сарын 29-ний өдрөөс 2017 оны 03 дугаар сарын 01-ний өдрийг хүртэл нэг сарын түрээсийг 400,000 төгрөгөөр тооцож, нийт 30 сарын түрээс 12,000,000 төгрөг
4. Тухайн үед байрыг суллаж өгөөгүйгээс болж одоо байрны ханш 30 хувиар хямдарсан ба цоо шинэ биш 3 жил хүн амьдарсан болохоор ханш нь нилээдгүй хэмжээгээр унасан тул надад учирсан бодит хохиролд 1 кв.м тутмаас 100,000 төгрөг тооцон 29,97 кв.м х 100,000=2,970,000 төгрөг,   нийт 16,100,301 төгрөг нэхэмжилж байна” гэжээ.
Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч Л.З шүүх хурлын үеэр гаргасан хариу тайлбартаа: “Х.Н З.М холбогдуулан гаргасан сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагатай танилцлаа. Нэхэмжлэлд дурдсан шаардлагыг бүхэлд нь эс зөвшөөрч байх тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү” гэжээ.
 
Шүүх хуралдаанаар хавтаст хэрэгт авагдсан бичгийн баримтуудыг нэг бүрчлэн шинжлэн судлаад
                                                                                           ҮНДЭСЛЭХ нь:
 
Нэхэмжлэгч З.М нь худалдах худалдан авах гэрээ цуцлагдсантай холбоотой 16,000,000 төгрөг гаргуулахаар хариуцагч Х.Н-д холбогдуулан шүүхэд нэхэмжлэл гаргажээ.
Хариуцагч Х.Н нь нэхэмжлэгч З.М-д холбогдуулан учруулсан хохирол, олох ёстой байсан орлого болон орон сууцанд амьдарч байгаа хугацаандаа төлөөгүй ашиглалтын зардал, хохиролд 16,100,301 төгрөгийг гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагаа гаргажээ.
Шүүх дараах үндэслэлээр үндсэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, үлдсэн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох үндэслэлтэй байна гэж дүгнэв.
  1.Үндсэн нэхэмжлэлийн шаардлагын тухайд:
Иргэний хуулийн 189 дүгээр зүйлийн 189.1 дэх хэсэгт зааснаар гэрээний талууд хуулийн хүрээнд гэрээг чөлөөтэй байгуулж, түүний агуулгыг өөрсдөө тодорхойлох эрхтэй.
Нэхэмжлэгч З.М,   Х.Н нар  орон сууцны эрхийг нийт 65,934,000 төгрөгөөр худалдах, худалдан авах гэрээ хийж, төлбөрийн урьдчилгаанд 19,780,000 төгрөгийг төлж, үлдэгдэл 46,153,800 төгрөгийг банкны зээлээр төлөхөөр харилцан тохиролцсон гэрээг 2014 оны 03 дугаар сарын 14-ний өдөр бичгээр байгуулан нотариатчаар гэрчлүүлжээ.
Иймд нэхэмжлэгч З.М, Х.Н нарын хооронд эрхийн улсын бүртгэлд бүртгэгдээгүй орон сууц буюу орон сууцны хөрөнгө оруулалтын гэрээ, эрхийг худалдах, худалдан авах харилцаа үүссэн болох нь зохигч талуудын мэдүүлгүүд, О ХХК” нарын хооронд байгуулсан Орон сууцны хөрөнгө оруулалтын гэрээ /2014.03.03/, “Г” ХХК, З.М нарын хооронд байгуулсан Орон сууцны хөрөнгө оруулалтын гэрээ /2014.05.23/, З.М эд хөрөнгийн улсын бүртгэлийн газарт гаргасан өргөдөл, “Г” ХХК-иас хүргүүлсэн албан бичиг болон бусад үйл баримтаар нотлогдож байх бөгөөд энэ нь Иргэний хуулийн 260 дугаар зүйлийн 260.1 буюу “Үүргийн агуулгад харшлахгүй бол эрх, шаардлага, бусад хөрөнгө худалдах, худалдан авахад эд хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээний талаарх энэ хуулийн заалтууд нэгэн адил хамаарна” гэх заалтад нийцэж байна. Үл хөдлөх эд хөрөнгө өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлд З.М-ийн нэр дээр үл хөдлөх хөрөнгө өмчлөх эрхийг анх бүртгэх бүртгэлийг хийлгэж, шилжүүлэн авахыг зөвшөөрч, “Г” ХХК-аас З.М-ийн нэр дээр үл хөдлөх хөрөнгийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээг гаргуулах тухай зөвшөөрлийг үндэслэн Иргэний хуулийн хөрөнгийг Нийслэлийн улсын бүртгэлийн газар гэрчилгээг нэхэмжлэгч З.М-д олгожээ.
Нэхэмжлэгч З.М нь хариуцагч Х.Н-д холбогдуулан 2014 оны 03 дугаар сарын 14-ний өдрийн Х.Н-той түүний өмчлөлийн үл хөдлөх эд хөрөнгө болох орон сууцны эрхийг “Орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээ”-г, банкны зээл бүтэхгүй гэсэн хариу авснаас гэрээний үлдэгдэл төлбөрөө төлж чадахгүй болсон учир орон сууцны эрх худалдах-худалдан авах гэрээг цуцалж, гэрээний дагуу шилжүүлсэн эд хөрөнгө, мөнгийг харилцан буцаахаар талууд тохиролцсон, гэрээ цуцлагдсантай холбогдуулан 16,000,000 төгрөгийг нэхэмжилж байна гэж тайлбарлаж байна. Гэвч нэхэмжлэгч З.М нь Х.Н-той “Орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээ” нэртэй эрх худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулж, урьдчилгаа төлбөрийг төлсөн, мөн урьдчилгаа төлбөрийг компанид оруулсан тул буцаан өгөх боломжгүй байсан тухай зохигч талуудын тайлбараар урьдчилгаа төлбөр нь “О” ХХК-ийн орлогод орсон нь тогтоогдож байх тул Иргэний хуулийн 205 дугаар зүйлийн 205.1 дэх хэсэгт зааснаар нэхэмжлэгч гэрээнээс татгалзсан үндэслэлээр талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар, түүнчлэн гэрээ биелснээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөхийг шаардах эрх үүсэх байжээ.
Гэвч бодитоор нэхэмжлэгч З.М нь 2014 оны 08 дугаар сарын 28-ны өдөр Х.Н-той Худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулан, үл хөдлөх хөрөнгийн өмчлөх эрхийн гэрчилгээг улсын бүртгэлээс Х.Н-ын нэр дээр шилжүүлэн өгсөн болох нь Нийслэлийн Сүхбаатар дүүргийн улсын бүртгэлийн хэлтсээс ирүүлсэн нотлох баримтуудаар тогтоогдож байх тул талуудын хооронд Иргэний хуулийн 243 дугаар зүйлийн 243.1 дэх хэсэгт зааснаар хүчин төгөлдөр худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулагдсанаар үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэл Х.Н-ын нэр дээр хийгдсэн байна. Өөрөөр хэлбэл, үл хөдлөх эд хөрөнгийг улсын бүртгэл нь Иргэний хууулийн 183 дугаар зүйлийн 183.1 дэх хэсэгт заасан үндэслэлээр үнэн зөвд тооцогдоно. Иймд нэхэмжлэгчид гэрээний үүргийг “О” ХХК-аас бус, иргэн Х.Н-с шаардах нь үндэслэлтэй байна гэж шүүх дүгнэв /хх-87 хуудас/. Өөрөөр хэлбэл, гэрээний үлдэгдэл төлбөр төлөх үүргээ нэхэмжлэгч З.М нь төлөх үүргээ биелүүлээгүй, биелүүлэх боломжгүй болсноо илэрхийлж, гэрээ байгуулагч талууд болох “О” ХХК-ийн захирал Х.Н, нөгөө талаас худалдан авагч З.М нар гэрээний зүйлээ буцаахаар ярилцсан хэдий ч, З.М нь орон сууцыг иргэн Х.Н-ын нэр дээр шилжүүлснээр өмнөх эрх худалдах-худалдан авах гэрээний урьдчилгаа төлбөрийг буцаан төлөх үүргийг “О” ХХК-аас иргэн Х.Н-д шилжүүлсэн гэж үзэх үндэслэлтэй, түүнээс шаардах эрхтэй байна.
Нэхэмжлэгч З.М нь урьдчилгаа төлбөрт бодитоор 16,000,000 төгрөг төлсөн учир буцаан шаардаж байна гэж, хариуцагчийн өмгөөлөгч шүүх хурлын үеэр 15,880,000 төгрөгийг З.М нь тушаасан баримт байдаг гэж маргаж байх хэдий ч энэ тухай баримтыг шүүхэд гаргаж өгөөгүй, харин хариуцагч Х.Н нь шүүхэд гаргасан хариу тайлбартаа 16,000,000 төгрөгийг хүлээн авсан гэж мөнгөн дүнг хүлээн зөвшөөрч байх учир хариуцагч Х.Н-оос 16,000,000 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч З.М-д олгох нь үндэслэлтэй байна гэж дүгнэв.
  2. Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагын тухайд:
Хариуцагч нь Орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээний дагуу эд хөрөнгийн бүртгэлд бүртгэгдсэн орон сууцыг нэр дээрээ шилжүүлэн авсан хэдий ч өмнөх гэрээний урьдчилгаа төлбөрийг нэхэмжлэгч биет байдлаар төлөөгүй гэдгээ хүлээн зөвшөөрч байгаа хэдий ч, нэхэмжлэгчийг орон сууцаа биет байдлаар хүлээлгэж өгөөгүй бөгөөд тэрээр түрээсийг нь төлөөд нэг сарын 400,000 төгрөгөөр тооцон төлбөрөө урьдчилгаа төлбөрөөс суутгуулахаар тохиролцож өнөөдрийг хүртэл уг орон сууцанд амьдарсан, одоо ч амьдарч байгаа, одоо орон сууцны зах зээлийн ханш 30 хувиар буурч, хохирсон тул нэхэмжилж буй мөнгийг төлөхгүй гэж  хариуцагч нь маргаж сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан байна. 
          Иргэний хуулийн 227 дугаар зүйлийн 227.1-д “гэрээний нэг тал үүргээ зөрчсөн бол нөгөө тал нь гэрээнээс татгалзсантай холбогдон учирсан хохирлыг арилгуулахаар шаардах эрхтэй”, 227.3-д “үүрэг гүйцэтгүүлэгчээс гарсан зардал, эд хөрөнгийн алдагдал буюу гэмтэл, үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ гүйцэтгэсэн бол үүрэг гүйцэтгүүлэгчид зайлшгүй орох байсан орлогыг хохиролд тооцно” гэж заажээ.
            Иймд хариуцагч нь төлбөр төлөх үүргээ биелүүлж чадаагүйгээс талууд өмнөх гэрээнээс татгалзахаар тохиролцон, Худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулснаар Хүн амын орлогын албан татварын тухай хуулийн дагуу үл хөдлөх хөрөнгийг худалдан борлуулсны орлогын албан татварт 600,000 төгрөгийн хариуцагч төлсөн, энэ нь өмнөх гэрээнээс нэхэмжлэгчийн үүргээ биелүүлэх боломжгүй болсон үйлдлийн улмаас хуульд зааснаар татвар төлөх үүрэг үүсч, хохирсон байх тул нэхэмжлэгч буцаан гаргуулах нь зүйтэй гэж дүгнэв. 
Нэхэмжлэгч тухайн орон сууцанд амьдардаггүй, орон сууцны түлхүүрээ хариуцагч нь өөрөө хүлээн авах үүргээ биелүүлээгүй байж төлбөр шаардаж байна гэж нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч маргаж байгаа ч тус орон сууцанд бодитоор амьдарч байгаа болох нь хэрэгт авагдсан 2017 оны 5 дугаар сарын 03-ны өдөр хариуцагчийн шүүхэд ирүүлсэн CD дэх бичлэг, түүнд хийсэн хариуцагчийн өмгөөлөгч Ө.О-ийн тайлбарыг /хх-52 хуудас/ нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч гэрт З.М байсанг хүлээн зөвшөөрсөн, мөн орон сууцанд С.Д, Ш.Д, Ш. нар оршин суудаг болохыг тодорхойлсон өрхийн бүртгэлийн дэвтэр, 2015 оны хүн ам, орон сууцны завсарын тооллогын баримтад бүртгэлтэй байх /хх-82-84 хуудас/ бөгөөд С.Д нь З.М-ийн хүү мөн болохыг мөн нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч Л.З хүлээн зөвшөөрсөн тул орон сууцны ашиглалт, үйлчилгээтэй холбоотой зардлуудыг нөхөн төлүүлэх үндэслэлтэй байна. Өөрөөр хэлбэл, тус орон сууцыг бодитоор хариуцагчид шилжүүлэн өгөхгүйгээр нэхэмжлэгч нь ашигласаар байгаа нь тогтоогдож байх тул ашиглалт үйлчилгээний зардал болох ус дулааны төлөөгүй төлбөрт 182,309 төгрөг, СӨХ-н төлөгдөөгүй төлбөр 457,462 төгрөг, цахилгааны төлөгдөөгүй төлбөр 150,530 төгрөг, нийт ашиглалтын зардалд 790,301 төгрөгийг нэхэмжлэгч З.М-аар төлүүлэх үндэслэлтэй байна гэж дүгнэв.
Харин сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагад дурдсан түрээсийн гэрээний төлбөрт нэг сарын 400,000 төгрөгөөр тохиролцсон хэлцэл хийгдсэн гэж маргаж, орон сууц хөлслөх хэлцэлд нийт 12,000,000 төгрөгийг нэхэмжилж байх хэдий ч үүнийгээ нотлох баримтыг шүүхэд ирүүлээгүй, 400,000 төгрөгийн үнэтэй гэдгийг тохиролцсон, жишиг үнэ ийм байсан гэх тайлбар нь нотлогдохгүй, мөн өнөөдөр орон сууцны үнэ 30 хувиар буурсан, 3 жил хүн амьдарсан орон сууцны үнэлгээ буурч хохирол учирсан гэх үндэслэлээр нийт 1 м.кв тутамд 100,000 төгрөг, нийт 2,970,000 төгрөг нэхэмжилж байгаагаа Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25 дугаар зүйлийн 25.2.2-т зааснаар нотлоогүй, нотлох үүргээ биелүүлээгүй, нотлох баримтыг шүүхэд ирүүлээгүй учир сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагаас энэ хэсгийг төлүүлэх үндэслэлгүй байна гэж дүгнэв.
            Хариуцагч нь нэхэмжлэгчээс гэрээнээс учирсан хохирол шаардах эрхгүй гэж үзэж, түүний гаргасан сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэлээ.
Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.1, 115.2.1, 116, 118 дугаар зүйлд заасныг удирдлага болгон 
                                                                                                         ТОГТООХ  нь:
 
1.Иргэний хуулийн 260 дугаар зүйлийн 260.1, 243 дугаар зүйлийн 243.1 дэх хэсэгт зааснаар хариуцагч Х.Н-оос 16,000,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч З.М-д олгож, сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагаас 1,390,301 төгрөгийг нэхэмжлэгч З.М-аас гаргуулан хариуцагч Х.Н-д олгож, үлдсэн 14,710,000 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосугай.
2. Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1, 60 дугаар зүйлийн 60.1 дэх хэсэгт зааснаар нэхэмжлэгч З.М-ийн улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 238,000 төгрөгийг улсын төсвийн орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч Х.Н-оос 238,000 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч З.М-ад олгож, хариуцагч Х.Н-ын сөрөг нэхэмжлэл гаргахад төлсөн 239,644 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгч З.М-аас 37,194 төгрөгийг гаргуулан Х.Н-д олгосугай.
3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.4, 119.7, 120 дугаар зүйлийн 120.2-т зааснаар зохигч, тэдгээрийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч шийдвэрийг гардан аваагүй нь гомдол гаргах хугацааг хуульд заасан журмын дагуу тоолоход саад болохгүй ба шийдвэрийг гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны  шүүхэд  давж заалдах гомдол гаргах  эрхтэй болохыг дурдсугай.
 
 
 
                             
 
ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                              Д.МӨНХБҮРЭН