50. Гэрч Б.С**н /***/-гын “...Би 2022 оны 11 дүгээр сард Н***н  У***р  ах “дансанд чинь мөнгө хийгээд буцаагаад авъя гэж хэлсэн. Тэгэхээр нь би өөрийн *********  дансыг өгсөн. Тэгээд миний дансанд 2021 оны 11 дүгээр сарын 01-ны өдөр 12,970,000 төгрөг орж ирсэн. Тухайн өдөр би У***р  ахынд данс руу нь шилжүүлсэн. Тэр үед дансанд нь хийхэд У***р  гэсэн нэр гарч ирж байсан. Одоо хуулгаа аваад харсан чинь данс гарч ирэхгүй байна. Би тухайн үед тэр “Б**с м**н ” гэдэг компанитай гэрээ бол огт байгуулж байгаагүй. У***р  ах л дансаа ашиглуулчих гэсэн болохоор нь дансаа өгсөн...” гэх мэдүүлэг /161хх 25-26-р хуудас/,

          51. Хаан банкнаас сиди дээр хуулбарлан ирүүлсэн дансны дэлгэрэнгүй хуулга, файлаар /240хх 7-8-р хуудас/,

          52. Эрүүгийн ********  дугаартай хэргийн баримтад шинжилгээ хийсэн 2022 оны 08 дугаар сарын 19-ний өдрийн №ХҮ-2022/04 дугаартай аудитын шинжилгээний тайлан.

          Шинжилгээнд хамрагдах хугацаанд С**г- ийн  Г**р  /*******/, Н***н  У***р  /***** /, Г**н  Н**р  /******* /, Р***н  Б**а  /*****/, Г**н  П***н /****** /, Г**н  Н***й  /********* /, Г**н  Л*****н /***** /, Э***тын Ц****р  /******* / нараас болон бусад гадаад дотоодын иргэд, аж ахуй нэгжээс хөрөнгө оруулалт хийсэн ажил гүйлгээ бүртгэгдээгүй байна.

          Б**с м**н ” ХХК /РД:********* /, “Б*н н***т ” ХХК /РД: ********* /, “Д**х М**х х**н ” ХХК /РД********* / нь 208,863,887,066.00 төгрөгийн 19400 удаагийн гэрээ байгуулсан байна. /Хавсралт 1-т дэлгэрэнгүй харуулав./

          Хариулт: 2 Дээрх нэр бүхий иргэн хуулийн этгээдийн дансаар 23007 удаагийн 281,644,126,186.75 төгрөгийн орлогын, 72,559 удаагийн 280,458,259,940.28 зарлагын гүйлгээ хийгдсэн байна. /Хавсралт 2-т дэлгэрэнгүй харуулав./

          Шинжээчид ирүүлсэн 2291 кассын орлого, зарлагын баримтыг тулгахад харилцагчийн овог, нэр, регистрийн дугаарыг бүрэн хөтлөөгүй байна. Үүнээс шалтгаалж 615 удаагийн 22,845,550,431.00 төгрөгийн орлого, 1687 удаагийн 21,706,286,200.00 төгрөгийн зарлагын гүйлгээг тогтоох боломжгүй байна. /Хавсралт 7-д дэлгэрэнгүй харуулав./

          Хариулт 3: Хавсралт 2-т бүртгэгдсэн ажил гүйлгээг дансны дугаарын давхцалыг арилгахад 9741 данснаас 281,644,126,186.75 төгрөгийн орлогын, 10708 дансанд 280,458,259,940.28 төгрөгийн зарлагын гүйлгээ хийгдсэн байна. /Хавсралт 3-т дэлгэрэнгүй харуулав./

          Хариулт 4: “Б**с м**н ” ХХК нь 2012 оны 3 дугаар сарын 29-ны өдөр Блок үйлдвэрлэлийн чиглэлээр 5,000,000.00 төгрөгийн дүрмийн сантай, байгуулагдаж, улсын бүртгэлийн ******** , регистрийн *********  гэрчилгээний ********  дугаартай Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээг авсан байна.

Г**р  овогтой Н**р ийг захирлаар томилж, санхүүгийн тайлан баланс бэлтгэн гаргах түүнтэй холбоотой зөвлөгөө өгөх үйл ажиллагааг 2021 оны 7 дугаар сарын 7-ны өдрийн нэмэлт өөрчлөлөөр бүртгэсэн байна.

“Б*н н***т ” ХХК нь 2021 оны 10 дугаар сарын 15-ны өдөр “Барилгын материалын худалдаа, санхүүгийн тайлан баланс бэлтгэх, гаргах, түүнтэй холбоотой зөвлөгөө өгөх, үсчин гоо сайхны үйлчилгээ, төсөл хөтөлбөр хэрэгжүүлэх чиглэл”-ээр улсын бүртгэлийн ********* , регистрийн ********* , гэрчилгээний *********  дугаартай Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээг авсан байна.

“Д**х М**х х**н ” ХХК нь 2021 оны 3 дугаар сарын 3-ны өдөр “Авто машины худалдаа, авто машины засвар үйлчилгээ, амралтын газрын үйлчилгээ, барьцаалан зээлдүүлэх үйлчилгээ, төлбөр эсвэл гэрээний үндсэн дээр хийгдэх бөөний худалдаа, барааны дэлгүүр, авто машины түрээсийн үйлчилгээний чиглэл”-ээр улсын бүртгэлийн ********* , регистрийн ********* , гэрчилгээний *********  дугаартай Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээг авсан байна.

Дээрх хуулийн этгээдүүд нь олон нийтээс мөнгө татан төвлөрүүлэхдээ, Санхүүгийн зохицуулах хороо болон холбогдох бусад байгууллагаас зөвшөөрөл аваагүй байна.

Хариулт 5:Шинжилгээнд хамрагдах хугацаанд Б**с м**н ” ХХК /РД:********* /, “Б*н н***т ” ХХК /РД: ********* /, “Д**х М**х х**н ” ХХК /РД********* /-иуд нь 19400 удаагийн Хамтран ажиллах, санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх гэрээ байгуулсан бөгөөд бусад төрлийн ажил гүйцэтгэх болон гүйцэтгүүлэх гэрээ шинжээчид ирээгүй болно.

Хариулт 6: Монгол улсад бүртгэлтэй Б**с м**н ” ХХК /РД:********* /, “Б*н н***т ” ХХК /РД: ********* /, “Д**х М**х х**н ” ХХК /РД********* / нь хариулт 4-т дурдсан чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулахаар бүртгүүлж, хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээг авсан ч, үндсэн үйл ажиллагааны чиглэлээр бараа, ажил, үйлчилгээ борлуулаагүй, харилцах дансаар борлуулалттай холбоотой ажил гүйлгээ бүртгэгдээгүй байна.

Хариулт 7: Б**с м**н ” ХХК /РД:********* /, “Б*н н***т ” ХХК /РД: ********* /, “Д**х М**х х**н ” ХХК /РД********* / бараа, бүтээгдэхүүний борлуулалтын орлогыг хэрхэн юунд зарцуулсныг Хариулт 6-д дэлгэрэнгүй тусгасан болно.

Хариулт 8: Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын 2022 оны 5 дугаар сарын 23-ны өдрийн 03/998 дугаар албан бичгийн хавсралтаар Б*н н***т  ХХК, Д**х М**х х**н  ХХК нь нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн талаарх мэдээлэл нэгдсэн мэдээллийн санд бүртгэлгүйг, Б**с м**н  ХХК нь 2022 оны 1-3 дугаар сард нийт 2,670,545.00 төгрөгийн нийгмийн даатгалын шимтгэл төлсөн лавлагааг ирүүлсэн байна.

Шинжээчид “Б**с м**н ” ХХК /РД:********* /, “Б*н н***т ” ХХК /РД********* /, “Д****х м***нх х**н” ХХК /РД********* /-тай холбоотой татвар төлөлтийн мэдээлэл ирүүлээгүй тул байгууллагын төлсөн дүнгээр тодорхойлов.

Б*н н***т  ХХК нь 2022 оны 4 дүгээр сарын 5-ны өдөр 1,361,543.20 төгрөгийн татвар, Б**с м**н  ХХК нь 2022 оны 4 дүгээр сарын 5-ны өдөр нийт 110,087,111.40 төгрөгийн татварыг нийт 111,448,654.60 төгрөгийн татвар төлсөн байна.

№	Байгууллагын нэр	Татварын төрөл	Огноо	Дүн
1.	Б*н н***т  ХХК	ААНОАТ	4/5/2022	1,361,543.20
2.	Б**с м**н  ХХК	ХО.СуутГ**н -1	4/5/2022	624,763.40
3.	Б**с м**н  ХХК	ХО.СуутГ**н -1	4/5/2022	720,000.00
4.	Б**с м**н  ХХК	ХО.СуутГ**н -1	4/5/2022	720,000.00
5.	Б**с м**н  ХХК	ААНОАТ	4/5/2022	107,422,348.00
6.	Б**с м**н  ХХК	ХО.СуутГ**н -1	4/5/2022	600,000.00
НИЙТ ДҮН				111,448,654.60

“Б**с м**н ” ХХК /РД:********* /, “Б*н н***т ” ХХК /РД:********* /, “Д**х М**х х**н ” ХХК /РД********* /-иуд нь санхүүгийн тайлан гаргахдаа анхан шатны болон нягтлан бодох бүртгэл хөтлөөгүй нь Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.4-т “Нягтлан бодох бүртгэлд дараах зүйлсийг заавал бүртгэнэ.” “аж ахуйн бүх ажил”, гүйлгээ, 14.4.2-т “бүх хөрөнгө, хөрөнгө оруулалт, авлага”, 14.4.3-т “бүх өр төлбөр”, 14.4.4-т “аж ахуйн үйл ажиллагааны санхүүгийн эх үүсвэр”, 14.4.5-д “бүх орлого”, 14.4.6-д “бүх зардал”, 14.4.7-д “нягтлан бодох бүртгэлийн олон улсын стандартаар тогтоосон бусад зүйлс”, 14 дүгээр зүйлийн 5-д “Аж ахуйн нэгж, байгууллагын аж ахуйн ажил, гүйлгээ нь аль улсын нутаг дэвсгэрт гарснаас үл хамааран холбогдох анхан шатны баримт, бүртгэлийн маягтыг энэ хуульд заасны дагуу бусад баримт, бүртгэлийн маягттай хамт хадгална”, 9 дүгээр зүйлийн 9.6-д “Харилцагч санхүүгийн байгууллагын баталгаажуулсан цахим санхүүгийн тайланд үндэслэн холбогдох байгууллага татвар, шимтгэл, хураамжийн тооцоо хийхээс гадна төрийн эрх бүхий байгууллага нь энэхүү цахим санд баталгаажсан аж ахуйн нэгж, байгууллагын санхүүгийн тайлан, тодруулгыг ашиглана” гэж, заасныг тус тус зөрчсөн.

Хариулт 9: Харилцах, хадгаламжийн дансанд гадаад, дотоодын аль улсын ямар нэртэй банкнаас ямар хуулийн этгээд, иргэний данснаас хэзээ хэдэн төгрөгийн орлого, зарлага хийгдсэн болох, мөн тухайн орлого, зарлагууд нь хэний эзэмшлийн данснаас хэрхэн, хэзээ ямар иргэн, хуулийн этгээдийн дансанд шилжсэн болон гүйлгээний эцсийн харилцагчийг тогтоох талаар Хариулт 2, Хариулт 3-т дэлгэрэнгүй тусгасан болно.

Хариулт 10: Монгол улсын банканд ямар нэгэн данс эзэмшдэг бол тухайн эзэмшиж байгаа данс тус бүрээр болон нийт дансаар хэдэн төгрөг, валютын орлого, зарлага хийгдсэн эсэх талаар Хариулт 2, Хариулт 3-т дэлгэрэнгүй тусгасан болно.

Хариулт 11: “Б**с м**н ” ХХК /РД:********* /, “Б*н н***т ” ХХК /РД: ********* /, “Д**х М**х х**н ” ХХК /РД********* /-иудтай нийт хэдэн иргэн гэрээ байгуулж,   хэдэн   төгрөгийн   хөрөнгө   оруулалт   хийсэн  болох  талаар хариулт 1, хариулт 2-т дэлгэрэнгүй тусгасан болно.

Хариулт 12:“Б**с м**н ” ХХК /РД:********* /, “Б*н н***т ” ХХК /РД: ********* /, “Д**х М**х х**н ” ХХК /РД********* /-иас хэдэн иргэнд хэдэн төгрөгийн үндсэн төлбөр болон хүүгийн хамт буцаан олголт хийсэн болохыг хүснэгтээр гаргах. Үүнээс давхардсан тоогоор хэдэн иргэн мөнгө байна вэ гэдэг талаар Хариулт 13-т дэлгэрэнгүй тусгасан болно.

Хариулт 13:“Б**с м**н ” ХХК /РД:********* /, “Б*н н***т ” ХХК /РД: ********* /, “Д**х М**х х**н ” ХХК /РД********* /-ийн харилцах дансны нэгтгэлээр 6884 данснаас 17053 удаа 228,895,846,217.94 төгрөгийн орлого авч, 8364 удаа 1361 дансанд 23,619,646,323.51 төгрөгийг шилжүүлж, 205,276,199,894.43 төгрөгийг дутуу /хохирогч/ шилжүүлсэн байна. /Хавсралт 4-т дэлгэрэнгүй харуулав./

“Б**с м**н ” ХХК /РД:********* /, “Б*н н***т ” ХХК /РД: ********* /, “Д**х М**х х**н ” ХХК /РД********* /-ийн харилцах дансны нэгтгэлээр 618 данснаас 884 удаа 6,622,747,400.00 төгрөгийн орлого авч, 5779 удаа 4783 дансанд 115,792,782,673.21 төгрөгийг шилжүүлж, 109,170,035,273.21 төгрөгийг илүү /хариуцагч/ шилжүүлсэн байна. /Хавсралт 5-д дэлгэрэнгүй харуулав./

Хариулт 14:“Б**с м**н ” ХХК /РД:********* /, “Б*н н***т ” ХХК /РД: ********* /, “Д**х М**х х**н ” ХХК /РД********* / болон тус компаниудтай хамаарал бүхий иргэд болох С**г- ийн  Г**р  /*******/, Н***н  У***р  /***** /, Г**н  Н**р  /******* /, Р**н-ий н Б**а  /*****/, Г**н  П***н /****** /, Г**н  Н***й  /**** /, Г**н  Л**н  /***** /, Э**т  Ц****р  /******* / нар нь шинжилгээнд хамрагдах хугацаанд 9 удаагийн нийт 40,499,100.00 төгрөгийн зээлийг хааж, 7 удаа 70,579,687.26 төгрөгийн зээлийг нэмж авсан байна.

/Хавсралт 6/

№	Иргэн, хуулийн этгээдийн нэр	Регистрийн дугаар	Төрөл	Валютын нэр	Анх олгосон зээл	Зээлийн хүү	Олгосон огноо	Төлөгдөх огноо	Төлөгдсөн огноо	Олгосон байгууллага
1	Г**р  Н**р	*******	Зээл	Төгрөг	1,989,900.00	24	2/9/2018	2/9/2021	4/8/2021	Төрийн банк
2	С**ж  Г**р	*******	Зээл	Төгрөг	1,034,500.00	15.6	1/27/2021	4/2/2021	5/12/2021	Хаан банк
3	Г**р  П**н	РЛ85120813	Зээл	Төгрөг	1,500,000.00	22.8	6/22/2020	6/20/2021	6/23/2021	Төрийн банк
4	Г**р  П**н	******	Зээл	Төгрөг	5,500,000.00	30	1/28/2020	9/10/2021	9/8/2021	Төрийн банк
5	Р**н  Б**а	*****	Зээл	Төгрөг	1,950,000.00	0	2/2/2021	8/1/2021	10/2/2021	Голомт банк
6	М***р Г**н-О**р	*******	Зээл	Төгрөг	2,024,700.00	15.6	2/19/2021	8/1/2021	11/21/2021	Хаан банк
7	С**ж  Г**р	*******	Зээл	Төгрөг	12,000,000.00	19.2	8/3/2021	12/3/2021	12/4/2021	Хаан банк
8	Г**р	*****	Зээл	Төгрөг	10,000,000.00	7	10/28/2020	12/3/2021	2/6/2022	Хаан банк
9	Г**р  П**н	******	Зээл	Төгрөг	4,500,000.00	27.6	10/10/2017	10/13/2022	2/23/2022	Голомт банк
ДҮН					40,499,100.00
1	Н**а  У***р	*****	Зээлийн шугам	Төгрөг	2,606,051.00	16.4	6/12/2021	6/12/2023		Хас банк
2	Э**т  Ц****р	*******	Зээл	Төгрөг	6,000,000.00	18	1/6/2022	1/6/2024		Хаан банк
3	М**р  Г**н -О**р	*******	Зээл	Төгрөг	3,336,818.13	14.4	11/18/2021	9/1/2022		Хаан банк
4	М**р  Г**н -О**р	*******	Зээл	Төгрөг	3,336,818.13	14.4	12/2/2021	9/1/2022		Хаан банк
5	М**р  Г**н т***а	****	Зээл	Төгрөг	37,500,000.00	32.4	2/20/2022	2/20/2025		Бичил глобус финанс
6	П**й  Б**н	*******	Зээл	Төгрөг	14,000,000.00	19.2	7/9/2021	7/2/2023		Төрийн банк
7	Г**р  П**н	РЛ85120813	Зээл	Төгрөг	3,800,000.00	15.6	8/26/2021	6/20/2023		Төрийн банк
ДҮН					70,579,687.26

Хариулт 15: “Б**с м**н ” ХХК-ийн *********  тоот харилцах данснаас 2022 оны 3 дугаар сарын 9-ний өдөр 5,400,000.00 төгрөгийг Хаан банк дахь *********  тоот харилцах дансанд “Б**с м**н  айлын гэр тусламж” гэх гүйлгээний утгатай,

Р.Б**а гийн *******  тоот харилцах данснаас 2022 оны 3 дугаар сарын 16-ны өдөр 10,000,000.00 төгрөгийг Хаан банк дахь **********  тоот харилцах дансанд “Б**с м**н  хандив” гэх гүйлгээний утгатай тус тус шилжүүлсэн байна.

Хариулт 16:“Б**с м**н ” ХХК /РД:********* /, “Б*н н***т ” ХХК /РД: ********* /, “Д**х М**х х**н ” ХХК /РД********* / нь ашгийн эсвэл ашгийн төлөө бус байгууллагын аль нь болох. Үйл ажиллагаа явуулах хугацаандаа иргэдээс хуримтлал болгон мөнгө татан төвлөрүүлэх эрхтэй байсан эсэхийг Хариулт 6-д дэлгэрэнгүй тусгасан болно.

Хариулт 17:“Б**с м**н ” ХХК /РД:********* /, “Б*н н***т ” ХХК /РД: ********* /, “Д**х М**х х**н ” ХХК /РД********* /-ийн эрхлэн явуулж байсан үйл ажиллагаа нь хуулийн холбогдох зүйл заалт зөрчсөн эсэх. Хэрэв зөрчсөн бол ямар хуулийн зүйл заалтыг зөрчсөн эсэх. /дүгнэлтэд хуулийн зүйл заалтыг тодорхой дурдах/ талаар Хариулт 6-д дэлгэрэнгүй тусгасан болно.

Хариулт 18:Шинжилгээний явцад тогтоолд тусгагдаагүй нөхцөл байдал шинээр тогтоогдоогүй болно” гэх аудитын тайлан, /196хх 32-41-р хуудас/, тайлангийн хавсралтууд, /196хх 43-250, 197-205хх 1-95-р хуудас/,

53. "Их М*****л Х***г А**т" ХХК-ний шинжээч Г.А*****тын “...Би "Их Монгол Хөлөг Аудит" ХХК-нд 2014 оны 11 дүгээр сараас эхлэн анх аудитын туслахаар ажиллаж байгаад дараа нь шинжээч, аудитын менежер, аудитор ажиллаж байгаад 2019 оны 07 дугаар сараас ахлах аудитораар ажиллаж байна... “Б**с м**н ” ХХК нь санхүүгийн тайлан баланс бэлтгэн гаргах түүнтэй холбоотой зөвлөгөө өгөх үйл ажиллагааг 2021 оны 7 дугаар сарын 7-ны өдрийн нэмэлт өөрчлөлтөөр нэмж бүртгэсэн байна. Харин “Б*н н***т ” ХХК нь 2021 оны 10 дугаар сарын 15-ны өдөр Барилгын материалын худалдаа, санхүүгийн тайлан баланс бэлтгэх, гаргах, түүнтэй холбоотой зөвлөгөө өгөх, үсчин гоо сайхны үйлчилгээ, төсөл хөтөлбөр хэрэгжүүлэх чиглэлээр улсын бүртгэлийн ********* , регистрийн ********* , гэрчилгээний *********  дугаартай Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээг авсан байна. “Д**х М**х х**н ” ХХК нь 2021 оны 3 дугаар сарын 3-ны өдөр Авто машины худалдаа, авто машины засвар үйлчилгээ, амралтын газрын үйлчилгээ, барьцаалан зээлдүүлэх үйлчилгээ, төлбөр эсвэл гэрээний үндсэн дээр хийгдэх бөөний худалдаа барааны дэлгүүр, авто машины түрээсийн үйлчилгээний чиглэлээр улсын бүртгэлийн ********* , регистрийн ********* , гэрчилгээний ******** дугаартай хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээг авсан байна. Дээрх хуулийн этгээдүүд нь олон нийтээс мөнгө татан төвлөрүүлэхдээ, Санхүүгийн зохицуулах хороо болон холбогдох бусад байгууллагаас зөвшөөрөл аваагүй байсан. Ер нь бол иргэдээс ямар нэгэн байдлаар мөнгө татан төвлөрүүлэх гэж байгаа бол Санхүүгийн зохицуулах хороо болон сангийн яамнаас зохих зөвшөөрөл авч үйл ажиллагаа явуулах ёстой байдаг... “Б**с м**н ” ХХК болон шинжээч томилсон асуултад дурдагдсан иргэд нь гадаад улс руу мөнгөн гүйлгээ хийгдээгүй байсан... “Б**с м**н ” ХХК нь иргэдээс татан төвлөрүүлсэн мөнгийг өмнө авсан иргэдэд сүүлд авсан иргэдийг мөнгийг өгөх байдлаар үйл ажиллагаа явагдаж байсан. Иргэдээс татан төвлөрүүлсэн мөнгийг бизнесийн үйл ажиллагаандаа зарцуулсан нь дансны хуулга болон кассын баримтаар тогтоогдоогүй. Харин иргэдээс татан төвлөрүүлсэн мөнгийг дамжуулан шилжүүлэх байдлаар өгч байгаа нь дансны хуулга болон кассын орлого зарлагын баримтуудаар тогтоогдсон байдаг... Манай дүгнэлтэд тухайлсан “Н**х Д***л ” гэсэн нэрээр илүү мөнгө авсан иргэдийн нэрсийг тусад нь оруулаагүй. Нийт хариуцагч нарын тооцоонд ороод явсан байгаа, 2021 оны 04 дүгээр сараас 2021 оны 08 дугаар сар хүртэл 100 хувийн ашиг авсан иргэдийн мэдээлэл орсон байгаа... “Б**с м**н ” ХХК болон түүний хамаарал бүхий иргэн хуулийн этгээдийн дансаар нийт 281,644,126,186.75 төгрөгийн орлого, 280,458,259,940.28 төгрөгийн зарлагын гүйлгээ гүйлгээ хийгдсэн. Үүнээс дээрх нэр бүхий хүмүүсийн дансанд дараах байдлаар гүйлгээ хийгдсэн байна.

№	Овог	Нэр	Орлого	Удаа	Зарлага	Удаа
1	Р**н	Б**а	17,697,945,278.75	158	17,695,838,522.75	1,864
2	С**ж	Г**р	925,474,340.24	181	925,533,026.88	3,112
3	Г**р	Л**н	410,614,682.30	124	410,238,052.73	1,227
4	Г**р	Н***й	1,651,105,637.87	393	1,604,354,090.86	5,782
5	Г**р	Н**р	32,962,526,340.00	2,841	32,962,527,544.45	5,685
6	Г**р	П**н	2,675,639,244.22	590	2,658,452,992.90	4,202
7	Гямаа	У***р	2,628,808,482.16	695	2,532,713,480.72	5,833
НИЙТ ДҮН			58,952,114,005.54	4,982	58,789,657,711.29	27,705

...Б**с м**н  ХХК-ийн кассын тайлангаар 22,845,550,431.00 төгрөгийн орлого, 21,706,286,200.00 төгрөгийн зарлагын гүйлгээ хийгдсэн. Кассын зарлагын баримтад гүйлгээний утга бичээгүй тул юунд зарцуулсныг тогтоох боломжгүй байна...” гэх мэдүүлэг /195хх 247-250-р хуудас/,

54. Шинжээч Г.А****тын “...Хөрөнгө босгох гэдэг нээлттэй, хаалттай бонд гаргах, эсвэл хувьцаа гаргах, зээл авах байдлаар хөрөнгө босгох боломжтой. Б**с м**н  ХХК Б*н н***т  ХХК, Д**х М**х х**н  ХХК-уудын хувьд иргэдтэй Хамтран ажиллах санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх гэрээ байгуулсан боловч зээлийн гэрээ байгуулах зүйл заалт байхгүй, зүгээр мөнгийг нь сарын дотор 30 хувийн ашигтайгаар өсгөж өгнө гэсэн нөхцөлтэй бөгөөд иргэдээс татан төвлөрүүлсэн мөнгөө ямар үйл ажиллагаанд зарцуулах тодорхойгүй байсан. Тус 3 компани болон холбогдох нэр бүхий иргэдийн Дансаар иргэдээс мөнгө татан төвлөрүүлж байгаа үйлдэл нь хөрөнгө оруулалтын хэлбэр биш гэж үзэхээр байна.

"Б**с м**н " ХХК /РД: ********* /, "Б*н н***т " ХХК /РД: ********* /, "Д**х М**х х**н " ХХК /РД:********* / ХХК-уудын дансны хуулга дээр ямар нэгэн Борлуулалттай холбоотой бараа, ажил үйлчилгээ борлуулсан гүйлгээ байхгүй байсан. 7 дугаар асуултад болохоор борлуулалтын орлогыг хэрхэн юунд зарцуулсныг баримтаар тогтоох гэж бичсэн. Тухайн 3 компани нь борлуулалтын орлого олоогүй учраас түүнтэй холбоотой зарцуулалт байхгүй байсан. Тухайн 3 аж ахуй нэгж нь нягтлан бодох бүртгэл хөтлөөгүй, анхан шатны баримтын бүрдэл дутуу байсан учраас зөвхөн дансны хуулгаар гүйлгээг тодорхойлсон. Тэгэхээр тухайн гүйлгээнүүд нь анхан шатны баримтгүй тул зардал мөн биш эсэхийг тогтоох боломжгүй тул зөвхөн зарлагын гүйлгээ гэдэг утгаар дүгнэлтэд тусгасан байгаа.

Манайд ирсэн нийгмийн даатгалын лавлагаа нь хураангуй байдлаар ирсэн тул “Б**с м**н ” ХХК нь 2,670,545 төгрөгийн нийгмийн даатгал төлсөн гаж дүгнэлтэд тусгасан. Б**с м**н  ХХК нь нийгмийн даатгалд төлсөн 2,670,545 төгрөг нь иргэдээс татан төвлөрүүлсэн мөнгөөр төлсөн байна.

“Б**с м**н ”, “Б***т ” ХХК-ууд нь борлуулалтын орлого байхгүй, тийм болохоор бусад борлуулалтын орлогоос татвар төлөх боломжгүй, зөвхөн иргэдтэй байгуулсан "Хамтран ажиллах санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх тухай гэрээ" байгуулж татан төвлөрүүлсэн мөнгөнөөс хоёр компанийн нэр дээр 111,448,654 төгрөгийн татвар төлсөн байсан. Энэ татварт төлсөн мөнгө бол дээрх хоёр компанийн олсон ашгаас төлсөн татвар биш иргэдээс орж ирсэн мөнгийг татварт төлсөн байсан.

“Б**с м**н ”, “Б***т ”, “Д**х М**х х**н ” ХХК-ууд нь нягтлан бодох бүртгэл, санхүүгийн анхан шатны баримтгүй, дансны хуулгаар орлого зарлагыг тогтоосон. Банкны дансны хуулГ**н  дээр харьцсан дансны дугаар тэмдэглэсэн байдаг. 2, 3 дахь хариултад харилцах, кассаар орсон гарсан орлого зарлагын гүйлгээний тухай хариулсан байна. Гадаад улс руу мөнгө шилжүүлсэн гүйлгээ дансны хуулГ**н  дээр байхгүй байсан. Мөн гадаад улсын Б**с м**н , Б***т , Д**х М**х х**н  ХХК-ууд болон аудитын дүгнэлтэд тусгагдсан нэр бүхий иргэдийн данснуудад орж ирсэн орлогын болон зарлагын гүйлгээ байхгүй байсан.

"Б**с м**н " ХХК /РД: ********* . "Б*н н***т " ХХК /РД: ********* /, “Дэвжих манх хүслэн” ХХК /РД********* /-д нь бүгд хязгаарлагдмал хариуцлагатай компаниуд байгаа. Тийм болохоор тухайн компаниуд нь ашгийн төлөө байгууллагууд байгаа. "Б**с м**н ", "Б***т ", "Д**х М**х х**н " ХХК-ууд болон тогтоолын аудитын дүгнэлтийн 2 асуултад дурдагдсан иргэд аж ахуй нэгжүүд явуулсан үйл ажиллагаа нь эхний гэрээ хийсэн хүндээ дараагийн гэрээ байгуулсан хүний мөнгөнөөс ашиг хуваарилдаг үйл ажиллагаатай байсан. Иргэдээс татан Төвлөрүүлсэн мэнгийг бизнесийн үйл ажиллагаанд хөрөнгө оруулалт хийж тэндээс авсан өгөөжийг гэрээ байгуулсан иргэдэд хуваарилах үйл ажиллагаа явагдаагүй, Зөвхөн татан төвлөрүүлсэн мөнгийг гэрээ байгуулсан иргэдэд гэрээний хугацаа дуусахад гэрээнд заасан хувиар нэмэгдүүлэн олгож байсан байна.

Хөрөнгө босгох гэдэг нээлттэй, хаалттай бонд гаргах, эсвэл хувьцаа гаргах, зээл авах байдлаар хөрөнгө босгох боломжтой. Гэхдээ энэ үйл ажиллагааг явуулахын тулд Санхүүгийн зохицуулах хорооноос зөвшөөрөл авах ёстой байсан. Гэхдээ бонд, хувьцаа гаргаагүй зөвхөн иргэдтэй Хамтран ажиллах санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх тухай гэрээ байгуулж мөнгө татан төвлөрүүлэх үйл ажиллагаа явуулж байсан байна. Дээрх 3 компани хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээнд тусгагдсан үйл ажиллагааны чиглэл нь ямар нэгэн зохицуулах байгууллагаас зөвшөөрөл авах шаардлагагүй үйл ажиллагаа байсан.

“Б**с м**н  ХХК-ийн гүйцэтгэх удирдлага болон хэрэгт холбогдсон этгээдүүд хоорондоо хэдэн төгрөгийг шилжүүлсэн буюу энэ талаар хүснэгтэн байдлаар гаргасан байгаа.

№	Нэр	Дансны дугаар	Орлого		Зарлага
			Дүн	Удаа	Дүн	Удаа
1	Г**Н ТУЯА	*******	3,124,600.00	27.00	27.00	2,741,400.00
2	Н**Х	*******	40,000,000.00	4.00	4.00	46,940,000.00
3	У***Р	******	577,945,000.00	327.00	327.00	638,620,000.00
4	Г**Н ТУЯА	*******	121,566,600.00	20.00	20.00	192,035,500.00
5	Г**Н -О**Р	*******	260,098,800.00	124.00	124.00	134,114,350.00
6	М**Л	*******	40,000.00	1.00	1.00	10,100,000.00
7	Б**А	*******	300,000.00	1.00	1.00	1,160,000.00
8	П**Н	*********	35,408,000.00	24.00	24.00	261,000,000.00
9	Б**Н	*******	1,059,926.00	5.00	5.00	1,463,000.00
10	Б**Н	*******	4,253,200.00	8.00	8.00	4,202,826.00
11	Д**Х М**Х Х**Н	*********	-	-	-	89,000,000.00
12	Н**Ү	*******	-	-	-	-
13	Б**А	*******	16,660,974,500.00	55.00	55.00	17,336,411,000.00
14	Б**Ж	*******	-	-	-	-
15	О**Р	******	44,352,000.00	12.00	12.00	112,455,500.00
16	Н***Й	*********	664,781,300.00	174.00	174.00	482,640,000.00
17	Г**Р	*********	188,898,000.00	89.00	89.00	525,837,000.00
18	С**А	*******	145,512,000.00	8.00	8.00	128,845,000.00
19	Л**Н	******	26,380,000.00	6.00	6.00	218,289,000.00
20	С**Л	*******	-	-	-	-
21	Б**Н	*******	39,995,000.00	4.00	4.00	7,980,000.00
22	Х**Л	*******	11,638,380.00	13.00	13.00	7,865,000.00
23	П**Н	*******	55,110,000.00	10.00	10.00	246,095,000.00
24	Ц****Р	*******	-	-	-	-
25	Б**А	*******	51,431,000.00	16.00	16.00	165,739,500.00
26	Б**Н	*******	467,900.00	5.00	5.00	2,545,000.00
27	Н**Р	*********	27,812,673,850.00	128.00	128.00	1,281,526,000.00
28	Г**Н -О**Р	*******	2,216,900.00	31.00	31.00	8,060,600.00
29	Г**Р	*******	55,284,000.00	53.00	53.00	84,643,000.00
30	Б**С М**Н  ХХК	*********	5,408,937,300.00	126.00	126.00	75,549,049,000.00
31	Х**Л	*******	10,485,000.00	4.00	4.00	11,988,380.00
32	Б*Н Н***Т	*********	48,284,646,000.00	45.00	45.00	2,947,357,000.00
33	Г**Р	MN********** 8	-	-	-	-
34	Н**Ү	MN**********	-	-	-	-
35	Н**Ү	MN*********	-	-	-	-
36	Х**Л	MN*********	316,500.00	2.00	2.00	805,000.00
37	Б**А	MN2************	-	-	-	-
38	П**Н	MN26**************	-	-	-	-
39	Н**Ү	MN3************	-	-	-	-
40	Б**Н	MN3***********	-	-	-	-
41	Г**Н -О**Р	MN***********	399,000.00	1.00	1.00	-
42	Х**Л	MN************	805,000.00	2.00	2.00	316,500.00
43	Н***Й	MN*************	-	-	-	399,000.00
44	П**Н	MN**************	-	-	-	-
45	Б**С М**Н  ХХК	MN*****************	-	-	-	-
46	М**Л	MN850034200000525375	-	-	-	-
47	Б**Ж	MN950034200000454579	-	-	-	-
48	С**А	MN950034202501864680	-	-	-	-
			100,509,099,756.00	1,325.00	1,325.00	100,500,223,556.00

Дээрх хүснэгтэд нэр дурдагдсан хүмүүсийн данс руу 100,509,099,756 төгрөг орж 100,500,223,556 төгрөгийг зарлагын гүйлгээгээр буцаан гаргасан бөгөөд дээрх мөнгийг хоорондоо данс хоорондын гүйлгээгээр шилжүүлсэн байна” гэх дахин мэдүүлэг, /240хх 40-44-р хуудас/,

55. Төрийн банкны Хөвсгөл аймаг дахь салбарын 2022 оны 04 сарын 05-ны 37/235 дугаартай “Танай ирүүлсэн 2022 оны 04 сарын 01-ний өдрийн мөрдөгчийн саналын дагуу шалгахад Г.Н**р /******* /, С.Г**р  /*******/, .Б**а  /*****/, Н.У**р  /***** /, Г.Н**й/**** /, Г.Л**н /***** /, Р.Г**н сүх /********** /, “Б**с м**н ” ХХК /РД:********* /, “Б*н н***т ” ХХК /РД:********* /, нар нь олон улсын гүйлгээ хийгээгүй болно” гэх албан тоот, /212хх 185-р хуудас/,

56. Хөвсгөл аймгийн Орон нутгийн өмчийн газрын 2022 оны 01 сарын 27-ны өдрийн 1/49 дугаартай “Хөрөнгийн дуудлага худалдаа зохион байгуулах тухай албан тоот, холбогдох баримтууд, /208хх 68-80-р хуудас/,

57. Монгол банкны Хөвсгөл аймаг дахь салбарт хянан шалгагч Л.Д**мийн /рю81031161/ гэрчээр өгсөн “...Мөнгө угаалт, терроризмыг санхүүжүүлэхийн эсрэг хууль тогтоомжийн хүрээнд манай банкнаас Хөвсгөл аймаг дахь "Хаан банкны тооцооны төвд хяналт Шалгалт хийсэн. Шалгалтын хүрээнд "Б**с м**н " ХХК "Б*н н***т ” ХХК-ийн болон тэдгээртэй хамаарал бүхий иргэдийн дансанд журмын дагуу үзлэг шалгалт хийсэн ба шалгалтаар "Б**с м**н " ХХК болон "Б*н н***т " ХХК-ийн орлого нь бизнесийн үйл ажиллагаатайгаа тохирохгүй, иргэдээс татсан мөнгийг бизнесийн эргэлтэд буюу койны арилжаанд оруулж олон улсын гүйлгээ хийсэн нь баримтаар тогтоогдоогүй. Дээрх компаниудын өндөр дүнтэй гүйлгээнээс харахад "Б**с м**н ", “Б*н н***т ” ХХК-нууд болон тэдгээрийн эзэмшигчийн данс хооронд гүйлгээ хийгдсэн байсан. "Хаан банк"-нд хийсэн шалгалтаар Мөнгө угаалтын эсрэг журмын хэрэгжилттэй холбоотой хэд хэдэн зөрчил илэрсэн тул зөрчлийг арилгах чиглэлээр Улсын байцаагчийн мэдэгдэл хүргүүлж, үүрэг даалгавар өгсөн. "Монгол банк"-ны тухайд арилжааны банкны дотоод үйл ажиллагаанд хяналт тавихаас бус харилцагч нартай холбоотой асуудалд хөндлөнгөөс оролцох боломж байхгүй. Хаан банканд хийсэн шалгалтын хүрээнд дээрх компаниуд болон компани эзэмшигч нарын дансны орлого, зарлагын гүйлгээг тооцож үзээгүй. Харин цагдаагийн газраас ирүүлсэн хүсэлтийн хүрээнд "Б**с м**н " болон "Б*н н***т " ХХК-нууд болон дээрх компаниудтай хамаарал бүхий иргэдийн "Хаан банк"-н дахь дансны гүйлгээнээс харахад хоорондоо хийсэн гүйлгээ хасахад ойролцоогоор 155 тэрбум төгрөгийн орлого болон зарлага хийгдсэн харагдаж байна. Яг нарийн тооцоо гаргах боломжгүй байна. энэ оны 03 дугаар сард "Б**с м**н " ХХК-ийн дансанд 40 гаран тэрбум төгрөгийн орлого орсон байсан. Дээрх мөнгийг 30 хувиар өсгөж өгөхөд энэ хэмжээний мөнгийг иргэдээс татан төвлөрүүлж байж иргэдэд буцааж өгөхөөр харагдаж байна. Иймд дээрх компани энэ хэмжээний алдагд*******   үйл ажиллагаа явуулж байна гэж үзэж болохоор байна. "Б**с м**н " болон "Б*н н***т " ХХК-нууд өөрсдийн үйл ажиллагаа явуулах эрхийн хүрээнд бус иргэдээс мөнгө төвлөрүүлэх чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулж байгаа нь хууль бус гэхээр байгаа. Мөнгө угаалт, терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх тухай хуулийн хүрээнд банк өөрсдөө хяналт тавьж ажиллах ёстой. Хэрэв сэжигтэй гүйлгээ хийгдсэн тохиолдолд "Монгол банк"-ны дэргэдэх санхүүгийн мэдээллийн албанд мэдээлэх үүрэгтэй” гэх мэдүүлэг, /208хх 30-34-р хуудас/,

58. Гэрч Г.Ц*****гийн /РВ81042103/ “...Би 2021 оны 11 сарын сүүлээр 20-д гаргаад хэдний өдөр байсныг тодорхой санахгүй байна 28-ны өдөр байсан байхаа, Б**с м**н  ХХК-д гэрээний ажилтнаар орсон. Тэрнээс хойш одоог хүртэл ажиллаж байна. Миний хийдэг үндсэн ажил иргэдтэй гэрээ байгуулж гэрээний материал бүрдүүлэх ажил хийдэг. Гэрээ байгуулах болзол шалгуур материалыг хангасан эсэхийг шалгаад шаардлага хангаж байгаа иргэдтэй гэрээ байгуулж авдаг...Иргэдийн мөнгөө шилжүүлсэн баримтыг харахад Б**с м**н  ХХК-ны данс руу л орсон байдаг. Би яг үндсэн үйл ажиллагааны талаар сайн мэдэхгүй. Тэр мөнгө хаашаа гараад яаж эргэлддэг талаар мэдэх зүйл байхгүй. Би зөвхөн иргэдтэй гэрээ байгуулах л үүрэгтэй ажилтан. Би анх Хөвсгөлийн зарын групп дээрээс ажилд авна гэсэн зарын дагуу очиж уулзаад гэрээ байгуулж байсан. Би яг юу хийдэг компанид ажилд орж байгаагаа нарийн сайн мэдээгүй. Мөнгө өсгөж өгдөг л компани гэсэн. Би яг юу хийдэг талаар нарийн лавлаж асууж байгаагүй. Би ажилд орохдоо У***р  гээд залуутай уулзаж гэрээ байгуулаад ажилд орж байсан. Тэр залуу менежер нь гэж байсан” гэх мэдүүлэг, /208хх 39-40-р хуудас/,

59. Иргэний хариуцагч М.Г**н -О**р  ын /******* / “..."Б**с м**н " ХХК, "Б*н н***т " ХХК "Д**х М**х х**н " ХХК-нд ажилладаггүй. Энэ компаниуд нь ямар үйл ажиллагаа явуулдаг талаар тодорхой мэдэхгүй байна. Р.Б**а , Г.Н**р, С.Г**р  нартай садан төрлийн холбоотой, миний хадмууд байгаа юм. Г**н  Н***й  бол миний эхнэр юм. Н***й  бид хоёр албан ёсны гэр бүлийн баталгаа байхгүй...Тоёота круон ******* У**** улсын дугаартай тээврийн хэрэгслийг 2021 оны 11 дүгээр сарын дундуур эхнэрийн дүү Н**р  утасдаад Да хүрээ зах дээр хүрээд ирээч гэсэн. Тэгэхээр нь би Да хүрээ зах дээр очоод Н**р тэй уулзахад таны нэр дээр машин авах гэсэн юм гэхээр нь би бичиг баримтаа ашиглуулаад миний нэр дээр дээрх тээврийн хэрэгслийг худалдан авсан. Хэдэн төгрөгөөр худалдан авсан гэдгийг мэдэхгүй байна. Одоо энэ машин Н**р т өөрт нь байдаг. Би хаана байгааг нь мэдэхгүй байна. Манай ах М.Г**а гийн нэр дээр бүртгэлтэй Б.Б**с улсын дугаартай Лексус-450 маркийн машиныг Н**р ийн нөхөр У***р  нь худалдан аваад ахын нэр дээр бичиг баримтыг нь авсан гэсэн. Би хэдэн төгрөгөөр авсан гэдгийг мэдэхгүй байна. Ах М.Г**а  ******* дугаартай” гэх мэдүүлэг, /208хх 61-62-р хуудас/

60. Гэрч М.Г**а гийн /**** / “...Б**с м**н " ХХК, "Б*н н***т " ХХК "Д**х М**х х**н " ХХК-нд ажилладаггүй. Энэ компаниуд нь ямар үйл ажиллагаа явуулдаг талаар тодорхой мэдэхгүй байна. Би Н**р , Б**а , Г**р  гэж хүмүүсийг зүс танина. Энэ хүмүүс миний дүү Г**н -О**р  ын хадмууд байгаа юм. Энэ Lexus RX-450 маркийн Б.Б**с улсын дугаартай машин бол Н**р ийн машин байгаа юм. 2022 оны 02 дугаар сард байх Н**р  над руу утасдаа би хүнээс машин худалдаж авсан юм гэсэн. Тэгээд дугаарыг нь яах юм бэ гэж асуухад та өөрийнхөө нэр дээр гэрчилгээ гаргуулаад авчих б удахгүй Улаанбаатар хот орохоороо гэрчилгээг нь өөрийн нэр дээр гаргуулаад авчихна гэж хэлсэн. Тэгээд *******   дүүргийн нутаг дэвсгэрт байрлах Авто март худалдааны төв дээр очоод байж байхад Н**р  манай эхнэр Э******гийн Хаан банкны данс руу 156,0 сая төгрөг шилжүүлсэн. Энэ мөнгөөр нь тухайн машиныг худалдан авсан. Мөн улсын дугаарыг аятайхан дугаар авчих гэхээр нь Б.Б**с улсын дугаарыг 700,000 төгрөгөөр худалдан авсан хүн зохицуулаад авч өгсөн. Одоо энэ машин Хөвсгөл аймагт байгаа байх” гэх мэдүүлэг, /208хх 63-64-р хуудас/,

61. Гэрч Х.А***гийн /*********/ “...Тухайн байгууллага нь ****  сумын Эрүүл мэндийн төвийн эзэмшлийн газар Хариулт: Би "****  сумын эмийн эргэлтийн сан" гэх байгууллагын талаах "****  сумын эмийн эргэлтийн сан" гэх байгууллагыг дуудлага худалдаагаар худалдаж борлуулан хувийн өмч болгох шийдвэр гарсан. Тэгээд тухайн тогтоол гарсантай холбоотойгоор Сумын засаг даргын захирамж гарч ажлын хэсэг байгуулсан. Тухайн ажлын хэсэгт ажлын хэсгийн ахлагчаар Х.А****а миний бие, санхүү албаны Дарга А.Д****а, эрүүл мэндийн төвийн нягтлан бодогч Б.Мөндөрмаа нарын гишүүнтэй байгуулж тухайн дуудлага худалдааг ****  суманд зохион байгуулсан. Тухайн дуудлага худалдаанд нэг байгууллага, 4-н иргэн бүртгүүлсэн боловч яг дуудлага худалдаа болох өдөр нэг иргэн иргээгүй учраас 3-н иргэн, нэг байгууллагын хамтаар явуулсан. Тэгээд тухайн дуудлага худалдаагаар хамгийн өндөр үнэ буюу 52.800.000 төгрөгийг Г**н  П***н гэгч санал болгож дуудлага худалдааны ялаг болсон. Тухайн дуудлага худалдааны ялагч нь аймгийн орон нутгийн өмчийн газартай гэрээ байгуулан мөнгөө тушаан өөрийн өмчид шилжүүлж авдаг. Манай сумын зүгээс зөвхөн дуудлага худалдааг зохион байгуулан холбогдох баримт бичгийг аймгийн орон нутгийн өмчийн газар луу явуулчихдаг. Тухайн байгууллага нь Хөвсгөл аймгийн ****  сумын Б***с **-р багт байрлах 608 мк газар, барилга нь 71 мк хэмжээтэй үл хөдлөх байдаг юм. Тухайн байгууллага нь одоогоор үйл ажиллагаа явуулахгүй байгаа” гэх мэдүүлэг, дуудлага худалдааны тэмдэглэл, дуудлага худалдааны хуралдааны тогтоод, Хөвсгөл аймгийн ****  сумын Засаг даргын захирамж, холбогдох баримтууд /208хх 65-66-р хуудас/,