МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

 

аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүгч Б.Төрболд даргалж тус шүүхийн “А” танхимд нээлттэй хийсэн хуралдаанд

Нарийн бичгийн дарга Х.Мөнхсүх  

Улсын яллагч О.Одончимэг

Шүүгдэгч ******* нарыг оролцуулан аймгийн прокурорын  газрын хяналтын прокуророос Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн *******ад холбогдох эрүүгийн ******* дугаартай хэргийг ******* оны ******* дугаар сарын 24-ний өдөр хүлээн авч хэлэлцэв.

 

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:

Монгол Улсын иргэн, 1*******,*******,*******,*******,,,,,,,,,:

 

Холбогдсон хэргийн талаар:

Шүүгдэгч ******* нь ******* оны 01 дүгээр сарын 24-ний өдөр аймгийн сумын 4 дүгээр баг "" гэх газарт байх гэрийн гадна хохирогч "хонь мал услуулдаггүй" гэх шалтгааны улмаас маргалдаж нүүрэн тус газарт нь гараараа удаа дараа цохих, газар унагах, хөлөөрөө өшиглөх зэргээр зодож эрүүл мэндэд нь тархи доргилт, баруун чих, дээд урууланд шарх, баруун чамархайд зулгаралт бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэгт холбогджээ.

Шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн, хэрэгт цугларсан яллах болон цагаатгах нотлох баримтуудыг шинжлэн хэлэлцээд 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

                 Нэг. Шүүгдэгчийг гэм буруутайд тооцох талаар:

Шүүгдэгч ******* нь хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан хэргийн үйл баримт хэрэгт авагдсан шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн дараах нотлох баримтуудаар тогтоогдож байна. Үүнд:

1. Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад *******ад зодуулсан талаар шууд тусган мэдүүлсэн хохирогч “******* оны 01 дүгээр сарын 24-ний өдөр манай ээжийн талын хамаатан ахын охиныг бэр гуйгаад тэнд манай хонхрын хүмүүс цугларсан байсан. ... ирэхэд өврөөсөө нэг шил архи гаргаж ирээд бид хоёрт гаргаж өгөөд бид гурав тэр архийг ууж эхэлж байтал араас , 2 ирсэн. Тэгээд , би, , , бид нар муушиг тоглосон. Тоглож байх хугацаанд архи дууссан, би тэр архинаас нэг л татсан. , хоёр гэрээс гараад явсан. эргэж орж ирээд “ ахаа таныг гадаа дуудаж байна” гэсэн. Би гэрээс гарахад гэрийн гадаа намайг хүлээж байсан бололтой миний дээд уруул болон хамар руу шууд 2 удаа цохисон. Тэр үед гэрээс болон нар гарч ирээд ыг хорьсон ба миний хамраас цус гарсан би цусаа тогтоож арчаад гэр налаад зогсож байсан. ад хандаж “Чи яагаад ахыг зодож байгаа юм бэ” гээд , 2 муудалцаж байсан, тэр хоёрыг салгаж 2 тийш болгосон. Тэгээд эргээд над руу дайрсан ба би машин, мотоцикл тойроод зугтаасан. намайг хөөж байгаад барьж авч унагаад миний толгой, баруун чих рүү нэлээн хэдэн удаа өшиглөсөн. Би биеэ хамгаалаад нүүр толгойгоо дараад доош харж хэвтэж байхад нэг хүн ирээд ыг надаас салгасан. ... Гэрт ороод надад "та малын бэлчээр дээр хороо барьсан гэж надад хэлсэн. Мал өвчтэй байхад худаг усаа харамласан" гээд уурлаж агсам тавьж байсан. Би ад 2 жилийн өмнө "танай мал өвчтэй байгаа шүү, малаа цаад худагтаа усалж байвал яасан юм бэ, манай мал өвчингүй байгаа халдах вий" гэж хэлж байсан. Тэр асуудлыг ярьж уурлаж байсан. ... Дээд уруулын дотор тал язарсан, баруун талын чих ард талдаа ханзарч 7 ширхэг оёдол тавьсан...” гэх мэдүүлэг, /хх-ийн 05-07-р хуудас/

2. Гэрч Д.н өгсөн “... ах, ах, , ах бид нар 5 гар сууж тоглосон. Тэгээд ах байх аа 1 шил архи гаргаад ахад өгсөн. Архи дуусаж байхад , 2 тамхилах гээд гэрээс гарсан. ах бас араас нь гарсан. Тэр 3 гэрийн баруун урд талд түчигнээд хэрэлдэж маргалдаад байгаа бололтой байсан. Гэрээс гарахад гэрийн баруун талд байх гэрийн зүүн урд талд ах, ах 2 хоорондоо заамдалцсан зогсож байсан. Би очоод ахыг салгаж авсан. ... Тэгээд ах ахыг 1-2 удаа өшиглөсөн. Тухайн үед шөнийн 00 цаг өнгөрч байсан. ... Гэрт ороход ахын хамар, амнаас нь цус гарсан, баруун талын чихний ар талаас цус гарсан байсан...” гэх мэдүүлэг, /хх-ийн 08-10-р хуудас/

3. Гэрч “... ******* оны 01 дүгээр сарын 24-ний өдөр ах, , манай нөхөр 3 гэрт 1 шил архи уугаад сууж байтал , нар хойноос ирсэн. ... Тэгээд ах, , , манай нөхөр нар архиа уугаад муушиг тоглосон. Тоглож байхад болон Лхагва ах 2 хоорондоо хороо бууцны талаар муудалцаад эхэлсэн. Тэгж байтал , ахыг гараад ир гээд гэрээс гараад явсан. ... Гэрийн гадна "ална" гэж хүмүүс хашхичаад байсан. ... Тэгж байгаад 20 орчим минутын дараа , , , ах нар бөөндөө гэрт орж ирсэн. ахын хамар, баруун талын чихний ард талаас цус гарсан байсан. .... Тэр 2 муушиг тоглож байгаад нь ахыг "та хонь мал услуулдаггүй" гэж байсан. Хороо бууц, худаг усны талаар хоорондоо маргалдаад байсан...” гэх мэдүүлэг, /хх-ийн 11-13-р хуудас/

4. Гэрч “... Муушиг тоглож байхад , ах 2 хоорондоо үг сөргөөцөлдөөд хороо, бууц, худаг, усны талаар хоорондоо маргалдаад байсан. Тэгж байгаад бие засах гээд гарсан, тэр үед гадаа харанхуй байсан. Тэгэхэд , ахыг зодож байх шиг байсан. Би тухайн үед их согтуу байсан. Ер нь ихэнх зүйлийг санахгүй байна. ... Гэрт орж ирэхэд ахын хамар болон баруун талын чихний ард талаас цус гарсан чихний ард тал нь урагдсан байсан...” гэх мэдүүлэг, /хх-ийн 14-16-р хуудас/

5. Гэрч Б.ын “... ын гэрт очоод ах, бид 3 нэг шил архи хувааж уугаад тэр архи нь талдаа орж байхад хойноос , нар хүрээд ирсэн. Тэр хоёрыг ирэхэд бид нар таван гар бүрдээд муушигдахаар болсон. Тоглож байхад , ах хоёр хоорондоо хороо бууц, худаг усны талаар маргалдсан. уурлаад ахыг "гараад ир" гэсэн. Гэрээс гарахад ахыг эхлээд барьж аваад нүүр рүү нь нэг удаа мөргөсөн, дараа нь нэг удаа нүүр рүү нь цохисон. Тэр үед ах газарт ойчсон. Газарт ойчсон байхад нь ахыг толгой руу нь нэг удаа өшиглөсөн. ... Тэгж байгаад ахыг "ална пизда" гээд гэрийн баруун урд байсан машиныг тойроод туулгаад хөөсөн. ... Гэрт ороход ахын хамар амнаас нь цус гарсан, баруун талын чихний ард талаас цус гарсан байсан. ... Гэрт ах хоёр ахин хороо бууц, худаг ус, бэлчээрийн талаар маргалдаж хэрэлдээд байсан...” гэх мэдүүлэг, /хх-ийн 17-21-р хуудас/

6. Шүүгдэгчийн үйлдлийн улмаас хохирогчийн эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учирсан болох нь аймгийн Шүүх шинжилгээний хэлтсийн шинжээчийн ******* оны 01 дүгээр сарын 31-ний өдрийн 82 дугаартай “ биед тархи доргилт, баруун чих, дээд урууланд шарх, баруун чамархайд зулгаралт гэмтэл тогтоогдлоо. Уг гэмтлүүд нь мохоо зүйлийн олон удаагийн үйлчлэлээр, үзлэг хийсэн өдрөөс 5-7 хоногийн өмнө үүсгэгдсэн байх боломжтой. Тархи доргилт, баруун чих, дээд уруулны шарх гэмтэл нь тус бүрдээ болон бүрдэл байдлаар эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын 3.1.1-т зааснаар хохирлын хөнгөн зэрэг тогтоогдлоо...” гэсэн дүгнэлтээр /хх-ийн 28-30-р хуудас/ тогтоогдож байна.

Шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудыг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.1 дүгээр зүйлийн 13 дахь хэсэгт заасныг баримтлан үнэлсэн бөгөөд хэргийн үйл баримтыг нотолж байгаа баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой төдийгүй шүүгдэгчийн үйлдлийг хангалттай нотолж чадсан, хууль ёсны баримтууд байна гэж үзлээ.

Шүүгдэгч ******* нь хохирогч маргалдаж улмаар түүнийг газарт унагах, нүүрэн тус газар нь гараараа цохих, хөлөөрөө өшиглөх зэргээр биед нь халдахад хүний биед гэмтэл учирч эрүүл мэндээрээ хохирч болно гэдгийг энгийн ухамсрын түвшинд бүрэн ухамсарлан ойлгох боломжтой. Ийнхүү ухамсарлаж байгаа аюулаа хүсэж үйлдэн уг хор уршигт зориуд хүргэсэн байна. Иймд түүний үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.3 дугаар  зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар санаатай гэмт хэрэг гэж үзнэ.

Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах гэмт хэрэг нь бусдын эрүүл мэндийг хохирооход чиглэсэн санаатай үйлдэл хийсний улмаас хохирогчийн биед хөнгөн зэргийн гэмтэл учирсан байдаг бөгөөд гэмт үйлдэл, хор уршиг хоёрын хооронд шалтгаант холбоо байх шинжийг заавал агуулсан байхыг шаарддаг.

Шүүгдэгч ******* нь хохирогч биед халдаж байгаа үйлдэл болон хохирогчийн биед учирсан гэмтлийн хооронд шалтгаант холбоо тогтоогдож байх ба дээрх үйлдэлдээ шууд санаатай хандаж, хохирогчийн биед хөнгөн зэргийн гэмтэл зориуд учруулжээ.

Шүүгдэгч ******* нь хохирогч биед шууд санаатай халдсан улмаас эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол учирсан нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэргийн шинжийг хангаж байна.

Иймд шүүгдэгч *******ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож шийдвэрлэлээ.

Хохирогч Ш. шүүгдэгч *******аас хохирол нэхэмжлээгүй байх тул шүүгдэгчийг бусдад төлөх төлбөргүй гэж үзэв.

Харин хохирогч эрүүл мэндэд учирсан хохиролд Эрүүл мэндийн даатгалын сангаас эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээнд 179.126 /нэг зуун далан есөн мянга нэг зуун хорин зургаа/ төгрөг зарцуулагдсан нь хэрэгт авагдсан лавлагаа, баримтуудаар тогтоогдож байх тул үүнийг шүүгдэгчээс гаргуулж, уг санд нөхөн төлүүлэх нь зүйтэй гэж үзэв.

 

Хоёр. Шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх талаар:

            Шүүгдэгч *******ыг Монгол Улсын Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон тул Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Энэ хуульд заасан гэмт хэрэг үйлдсэн нь шүүхээр тогтоогдсон гэм буруутай хүнд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ” гэж заасныг журамлан түүнд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлтэй байна.

  Шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Шүүх гэмт хэрэг үйлдсэн хүнд энэ хуулийн ерөнхий ангид заасан үндэслэл, журмын дагуу тусгай ангид заасан төрөл, хэмжээний дотор эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ” гэж, мөн зүйлийн 2 дахь хэсэгт “Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхэд гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, гэмт хэрэг үйлдсэн хүний хувийн байдал, эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь харгалзан үзнэ“ гэж тус тус заасныг үндэслэв.

Шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхэд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5 дугаар зүйлд заасан хөнгөрүүлэх, мөн хуулийн ерөнхий ангийн 6.6 дугаар зүйлд заасан хүндрүүлэх нөхцөл байдал аль аль нь тогтоогдохгүй байна.

Улсын яллагчаас шүүх хуралдаанд шүүгдэгчид торгуулийн ял оногдуулахаар санал гаргасныг хүлээн авах үндэслэлтэй гэж шүүхээс дүгнэж шүүгдэгчийн үйлдсэн гэмт хэргийн шинж, түүний хувийн байдлыг харгалзан 700 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 700.000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулахаар шийдвэрлэв.

Энэ хэргийн улмаас шүүгдэгч ******* цагдан хоригдоогүй, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан болон битүүмжилсэн зүйлгүй, шүүгдэгчээс гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, хохирогч хохирол нэхэмжлээгүйг тус тус дурдах нь зүйтэй байна.

 

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.1, 36.2 дугаар зүйлийн 1, 2, 3, 4 дэх хэсэг, 36.6, 36.7, 36.8 дугаар зүйлүүдэд тус тус заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ НЬ:

 

1. Шүүгдэгч овогтой ыг Эрүүгийн хуулийн Тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

2. Эрүүгийн хуулийн Тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч овогтой ад 700 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр буюу 700.000 /долоон зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ял оногдуулж шийтгэсүгэй.

3. Эрүүгийн хуулийн Ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч нь энэхүү шийтгэх тогтоолоор оногдуулсан торгох ялыг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болсноос хойш 4 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлөхөөр тогтоосугай.

4. Эрүүгийн хуулийн Ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч нь торгох ялыг шүүхээс тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын 15 нэгжийг 1 хоногоор тооцож хорих ялаар сольдог болохыг шүүгдэгчид мэдэгдсүгэй.

5. Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1, 510 дугаар зүйлийн 510.1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч *******аас 179126 /нэг зуун далан есөн мянга нэг зуун хорин зургаа/ төгрөг гаргуулж Эрүүл мэндийн даатгалын санд олгосугай.

6. Шүүгдэгч энэ хэргийн улмаас цагдан хоригдоогүй, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан болон битүүмжилсэн зүйлгүй, шүүгдэгчээс гаргуулах эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй болохыг дурдаж, шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгчид урьд авсан “хувийн баталгаа гаргах” таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

7. Шийтгэх тогтоол уншиж сонсгосноор хүчин төгөлдөр болох бөгөөд шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрвөл гардан авсан буюу хүргүүлснээс хойш 14 хоногийн дотор аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд шүүгдэгч, хохирогч, тэдгээрийн өмгөөлөгч давж заалдах гомдол гаргах, улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэйг дурдсугай.

 

  

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                                       Б.ТӨРБОЛД

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

 

аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүгч Б.Төрболд даргалж тус шүүхийн “А” танхимд нээлттэй хийсэн хуралдаанд

Нарийн бичгийн дарга Х.Мөнхсүх  

Улсын яллагч О.Одончимэг

Шүүгдэгч ******* нарыг оролцуулан аймгийн прокурорын  газрын хяналтын прокуророос Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн *******ад холбогдох эрүүгийн ******* дугаартай хэргийг ******* оны ******* дугаар сарын 24-ний өдөр хүлээн авч хэлэлцэв.

 

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:

Монгол Улсын иргэн, 1*******,*******,*******,*******,,,,,,,,,:

 

Холбогдсон хэргийн талаар:

Шүүгдэгч ******* нь ******* оны 01 дүгээр сарын 24-ний өдөр аймгийн сумын 4 дүгээр баг "" гэх газарт байх гэрийн гадна хохирогч "хонь мал услуулдаггүй" гэх шалтгааны улмаас маргалдаж нүүрэн тус газарт нь гараараа удаа дараа цохих, газар унагах, хөлөөрөө өшиглөх зэргээр зодож эрүүл мэндэд нь тархи доргилт, баруун чих, дээд урууланд шарх, баруун чамархайд зулгаралт бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэгт холбогджээ.

Шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн, хэрэгт цугларсан яллах болон цагаатгах нотлох баримтуудыг шинжлэн хэлэлцээд 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

                 Нэг. Шүүгдэгчийг гэм буруутайд тооцох талаар:

Шүүгдэгч ******* нь хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан хэргийн үйл баримт хэрэгт авагдсан шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн дараах нотлох баримтуудаар тогтоогдож байна. Үүнд:

1. Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад *******ад зодуулсан талаар шууд тусган мэдүүлсэн хохирогч “******* оны 01 дүгээр сарын 24-ний өдөр манай ээжийн талын хамаатан ахын охиныг бэр гуйгаад тэнд манай хонхрын хүмүүс цугларсан байсан. ... ирэхэд өврөөсөө нэг шил архи гаргаж ирээд бид хоёрт гаргаж өгөөд бид гурав тэр архийг ууж эхэлж байтал араас , 2 ирсэн. Тэгээд , би, , , бид нар муушиг тоглосон. Тоглож байх хугацаанд архи дууссан, би тэр архинаас нэг л татсан. , хоёр гэрээс гараад явсан. эргэж орж ирээд “ ахаа таныг гадаа дуудаж байна” гэсэн. Би гэрээс гарахад гэрийн гадаа намайг хүлээж байсан бололтой миний дээд уруул болон хамар руу шууд 2 удаа цохисон. Тэр үед гэрээс болон нар гарч ирээд ыг хорьсон ба миний хамраас цус гарсан би цусаа тогтоож арчаад гэр налаад зогсож байсан. ад хандаж “Чи яагаад ахыг зодож байгаа юм бэ” гээд , 2 муудалцаж байсан, тэр хоёрыг салгаж 2 тийш болгосон. Тэгээд эргээд над руу дайрсан ба би машин, мотоцикл тойроод зугтаасан. намайг хөөж байгаад барьж авч унагаад миний толгой, баруун чих рүү нэлээн хэдэн удаа өшиглөсөн. Би биеэ хамгаалаад нүүр толгойгоо дараад доош харж хэвтэж байхад нэг хүн ирээд ыг надаас салгасан. ... Гэрт ороод надад "та малын бэлчээр дээр хороо барьсан гэж надад хэлсэн. Мал өвчтэй байхад худаг усаа харамласан" гээд уурлаж агсам тавьж байсан. Би ад 2 жилийн өмнө "танай мал өвчтэй байгаа шүү, малаа цаад худагтаа усалж байвал яасан юм бэ, манай мал өвчингүй байгаа халдах вий" гэж хэлж байсан. Тэр асуудлыг ярьж уурлаж байсан. ... Дээд уруулын дотор тал язарсан, баруун талын чих ард талдаа ханзарч 7 ширхэг оёдол тавьсан...” гэх мэдүүлэг, /хх-ийн 05-07-р хуудас/

2. Гэрч Д.н өгсөн “... ах, ах, , ах бид нар 5 гар сууж тоглосон. Тэгээд ах байх аа 1 шил архи гаргаад ахад өгсөн. Архи дуусаж байхад , 2 тамхилах гээд гэрээс гарсан. ах бас араас нь гарсан. Тэр 3 гэрийн баруун урд талд түчигнээд хэрэлдэж маргалдаад байгаа бололтой байсан. Гэрээс гарахад гэрийн баруун талд байх гэрийн зүүн урд талд ах, ах 2 хоорондоо заамдалцсан зогсож байсан. Би очоод ахыг салгаж авсан. ... Тэгээд ах ахыг 1-2 удаа өшиглөсөн. Тухайн үед шөнийн 00 цаг өнгөрч байсан. ... Гэрт ороход ахын хамар, амнаас нь цус гарсан, баруун талын чихний ар талаас цус гарсан байсан...” гэх мэдүүлэг, /хх-ийн 08-10-р хуудас/

3. Гэрч “... ******* оны 01 дүгээр сарын 24-ний өдөр ах, , манай нөхөр 3 гэрт 1 шил архи уугаад сууж байтал , нар хойноос ирсэн. ... Тэгээд ах, , , манай нөхөр нар архиа уугаад муушиг тоглосон. Тоглож байхад болон Лхагва ах 2 хоорондоо хороо бууцны талаар муудалцаад эхэлсэн. Тэгж байтал , ахыг гараад ир гээд гэрээс гараад явсан. ... Гэрийн гадна "ална" гэж хүмүүс хашхичаад байсан. ... Тэгж байгаад 20 орчим минутын дараа , , , ах нар бөөндөө гэрт орж ирсэн. ахын хамар, баруун талын чихний ард талаас цус гарсан байсан. .... Тэр 2 муушиг тоглож байгаад нь ахыг "та хонь мал услуулдаггүй" гэж байсан. Хороо бууц, худаг усны талаар хоорондоо маргалдаад байсан...” гэх мэдүүлэг, /хх-ийн 11-13-р хуудас/

4. Гэрч “... Муушиг тоглож байхад , ах 2 хоорондоо үг сөргөөцөлдөөд хороо, бууц, худаг, усны талаар хоорондоо маргалдаад байсан. Тэгж байгаад бие засах гээд гарсан, тэр үед гадаа харанхуй байсан. Тэгэхэд , ахыг зодож байх шиг байсан. Би тухайн үед их согтуу байсан. Ер нь ихэнх зүйлийг санахгүй байна. ... Гэрт орж ирэхэд ахын хамар болон баруун талын чихний ард талаас цус гарсан чихний ард тал нь урагдсан байсан...” гэх мэдүүлэг, /хх-ийн 14-16-р хуудас/

5. Гэрч Б.ын “... ын гэрт очоод ах, бид 3 нэг шил архи хувааж уугаад тэр архи нь талдаа орж байхад хойноос , нар хүрээд ирсэн. Тэр хоёрыг ирэхэд бид нар таван гар бүрдээд муушигдахаар болсон. Тоглож байхад , ах хоёр хоорондоо хороо бууц, худаг усны талаар маргалдсан. уурлаад ахыг "гараад ир" гэсэн. Гэрээс гарахад ахыг эхлээд барьж аваад нүүр рүү нь нэг удаа мөргөсөн, дараа нь нэг удаа нүүр рүү нь цохисон. Тэр үед ах газарт ойчсон. Газарт ойчсон байхад нь ахыг толгой руу нь нэг удаа өшиглөсөн. ... Тэгж байгаад ахыг "ална пизда" гээд гэрийн баруун урд байсан машиныг тойроод туулгаад хөөсөн. ... Гэрт ороход ахын хамар амнаас нь цус гарсан, баруун талын чихний ард талаас цус гарсан байсан. ... Гэрт ах хоёр ахин хороо бууц, худаг ус, бэлчээрийн талаар маргалдаж хэрэлдээд байсан...” гэх мэдүүлэг, /хх-ийн 17-21-р хуудас/

6. Шүүгдэгчийн үйлдлийн улмаас хохирогчийн эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учирсан болох нь аймгийн Шүүх шинжилгээний хэлтсийн шинжээчийн ******* оны 01 дүгээр сарын 31-ний өдрийн 82 дугаартай “ биед тархи доргилт, баруун чих, дээд урууланд шарх, баруун чамархайд зулгаралт гэмтэл тогтоогдлоо. Уг гэмтлүүд нь мохоо зүйлийн олон удаагийн үйлчлэлээр, үзлэг хийсэн өдрөөс 5-7 хоногийн өмнө үүсгэгдсэн байх боломжтой. Тархи доргилт, баруун чих, дээд уруулны шарх гэмтэл нь тус бүрдээ болон бүрдэл байдлаар эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын 3.1.1-т зааснаар хохирлын хөнгөн зэрэг тогтоогдлоо...” гэсэн дүгнэлтээр /хх-ийн 28-30-р хуудас/ тогтоогдож байна.

Шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудыг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.1 дүгээр зүйлийн 13 дахь хэсэгт заасныг баримтлан үнэлсэн бөгөөд хэргийн үйл баримтыг нотолж байгаа баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой төдийгүй шүүгдэгчийн үйлдлийг хангалттай нотолж чадсан, хууль ёсны баримтууд байна гэж үзлээ.

Шүүгдэгч ******* нь хохирогч маргалдаж улмаар түүнийг газарт унагах, нүүрэн тус газар нь гараараа цохих, хөлөөрөө өшиглөх зэргээр биед нь халдахад хүний биед гэмтэл учирч эрүүл мэндээрээ хохирч болно гэдгийг энгийн ухамсрын түвшинд бүрэн ухамсарлан ойлгох боломжтой. Ийнхүү ухамсарлаж байгаа аюулаа хүсэж үйлдэн уг хор уршигт зориуд хүргэсэн байна. Иймд түүний үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.3 дугаар  зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар санаатай гэмт хэрэг гэж үзнэ.

Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах гэмт хэрэг нь бусдын эрүүл мэндийг хохирооход чиглэсэн санаатай үйлдэл хийсний улмаас хохирогчийн биед хөнгөн зэргийн гэмтэл учирсан байдаг бөгөөд гэмт үйлдэл, хор уршиг хоёрын хооронд шалтгаант холбоо байх шинжийг заавал агуулсан байхыг шаарддаг.

Шүүгдэгч ******* нь хохирогч биед халдаж байгаа үйлдэл болон хохирогчийн биед учирсан гэмтлийн хооронд шалтгаант холбоо тогтоогдож байх ба дээрх үйлдэлдээ шууд санаатай хандаж, хохирогчийн биед хөнгөн зэргийн гэмтэл зориуд учруулжээ.

Шүүгдэгч ******* нь хохирогч биед шууд санаатай халдсан улмаас эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол учирсан нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэргийн шинжийг хангаж байна.

Иймд шүүгдэгч *******ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож шийдвэрлэлээ.

Хохирогч Ш. шүүгдэгч *******аас хохирол нэхэмжлээгүй байх тул шүүгдэгчийг бусдад төлөх төлбөргүй гэж үзэв.

Харин хохирогч эрүүл мэндэд учирсан хохиролд Эрүүл мэндийн даатгалын сангаас эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээнд 179.126 /нэг зуун далан есөн мянга нэг зуун хорин зургаа/ төгрөг зарцуулагдсан нь хэрэгт авагдсан лавлагаа, баримтуудаар тогтоогдож байх тул үүнийг шүүгдэгчээс гаргуулж, уг санд нөхөн төлүүлэх нь зүйтэй гэж үзэв.

 

Хоёр. Шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх талаар:

            Шүүгдэгч *******ыг Монгол Улсын Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон тул Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Энэ хуульд заасан гэмт хэрэг үйлдсэн нь шүүхээр тогтоогдсон гэм буруутай хүнд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ” гэж заасныг журамлан түүнд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлтэй байна.

  Шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Шүүх гэмт хэрэг үйлдсэн хүнд энэ хуулийн ерөнхий ангид заасан үндэслэл, журмын дагуу тусгай ангид заасан төрөл, хэмжээний дотор эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ” гэж, мөн зүйлийн 2 дахь хэсэгт “Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхэд гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, гэмт хэрэг үйлдсэн хүний хувийн байдал, эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь харгалзан үзнэ“ гэж тус тус заасныг үндэслэв.

Шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхэд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5 дугаар зүйлд заасан хөнгөрүүлэх, мөн хуулийн ерөнхий ангийн 6.6 дугаар зүйлд заасан хүндрүүлэх нөхцөл байдал аль аль нь тогтоогдохгүй байна.

Улсын яллагчаас шүүх хуралдаанд шүүгдэгчид торгуулийн ял оногдуулахаар санал гаргасныг хүлээн авах үндэслэлтэй гэж шүүхээс дүгнэж шүүгдэгчийн үйлдсэн гэмт хэргийн шинж, түүний хувийн байдлыг харгалзан 700 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 700.000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулахаар шийдвэрлэв.

Энэ хэргийн улмаас шүүгдэгч ******* цагдан хоригдоогүй, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан болон битүүмжилсэн зүйлгүй, шүүгдэгчээс гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, хохирогч хохирол нэхэмжлээгүйг тус тус дурдах нь зүйтэй байна.

 

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.1, 36.2 дугаар зүйлийн 1, 2, 3, 4 дэх хэсэг, 36.6, 36.7, 36.8 дугаар зүйлүүдэд тус тус заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ НЬ:

 

1. Шүүгдэгч овогтой ыг Эрүүгийн хуулийн Тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

2. Эрүүгийн хуулийн Тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч овогтой ад 700 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр буюу 700.000 /долоон зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ял оногдуулж шийтгэсүгэй.

3. Эрүүгийн хуулийн Ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч нь энэхүү шийтгэх тогтоолоор оногдуулсан торгох ялыг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болсноос хойш 4 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлөхөөр тогтоосугай.

4. Эрүүгийн хуулийн Ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч нь торгох ялыг шүүхээс тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын 15 нэгжийг 1 хоногоор тооцож хорих ялаар сольдог болохыг шүүгдэгчид мэдэгдсүгэй.

5. Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1, 510 дугаар зүйлийн 510.1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч *******аас 179126 /нэг зуун далан есөн мянга нэг зуун хорин зургаа/ төгрөг гаргуулж Эрүүл мэндийн даатгалын санд олгосугай.

6. Шүүгдэгч энэ хэргийн улмаас цагдан хоригдоогүй, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан болон битүүмжилсэн зүйлгүй, шүүгдэгчээс гаргуулах эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй болохыг дурдаж, шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгчид урьд авсан “хувийн баталгаа гаргах” таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

7. Шийтгэх тогтоол уншиж сонсгосноор хүчин төгөлдөр болох бөгөөд шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрвөл гардан авсан буюу хүргүүлснээс хойш 14 хоногийн дотор аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд шүүгдэгч, хохирогч, тэдгээрийн өмгөөлөгч давж заалдах гомдол гаргах, улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэйг дурдсугай.

 

  

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                                       Б.ТӨРБОЛД