МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

 

******* аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүх  хуралдааныг шүүгч Н.Дэлгэрмаа даргалж

Нарийн бичгийн дарга                              П.*******

Улсын яллагч                                             О.Билгүүндаш

Шүүгд                                                      Н.*******

Шүүгдийн өмгөөлөгч                         Б.*******

 

нарыг оролцуулан тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд нээлттэй явуулж, ******* аймгийн прокурорын газрын хяналтын прокуророос хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлүүлэхээр Эрүүгийн хуулийн  тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн Н.*******ид холбогдох 22300000006 дугаартай эрүүгийн хэргийг хянан хэлэлцэв.         

Шүүгд: Монгол Улсын иргэн, ******* оны ******* дугаар сарын *******-ний өдөр ******* аймгийн ******* сумд төрсөн, ******* настай, й, боловсролтой, ,   , ам бүл , , , нарын хамт амьдардаг, ******* аймаг, сумын багийн н хэсэг - тоотод оршин суух хаягтай, урьд эрүүгийн хариуцлага хүл байгаагүй, овогт ийн ******* /РД: ИХ86**************12/

Шүүгд Н.******* нь 202 оны 0 дугаар сарын 18-ны өдөр согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ ******* аймгийн сумын 6 дугаар багийн ажилчдын хэсэг 3- тоотод байрлах төрсөн ах Н.ы хашааны гадаа хохирогч Ц.ийг архи уруулын дээд хэсэгт 1 удаа, зүүн нүд рүү 1 удаа цохиж биед дээд уруулын баруун талд шарх, зүүн нүдний дээд, доод зовхи, зүүн нүдэнд цус хуралт бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэгт холбогджээ.

Түүний холбогдсон хэрэг нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт хамаарч байна.

Шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн, хэрэгт нотлох баримтуудыг шинжлэн судлаад

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

1.Шүүгдийг гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон талаар:

Шүүгд Н.******* нь 202 оны 0 дугаар сарын 18-ны өдөр архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ ******* аймгийн сумын 6 дугаар баг ажилчдын хэсэг 3- тоотод байрлах  Н.ы хашааны  гадаа хохирогч Ц.ийн уруулын дээд хэсэгт, зүүн нүд рүү цохисон хэргийн үйл баримт нь хэрэгт авагдсан шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн дараах нотлох баримтуудаар тогтоогдож байна. Тухайлбал:

Зодуулсан талаараа шууд тусган мэлсэн Ц.ийн “...202 оны 0 дугаар сарын 18-ны өдөр ...******* ахтайгаа таарчихлаа ганц архи хуваагаад ууя гээд *******ийн ах гийнд очиж *******ийн авсан архийг уух үед гийн эхнэр нь гар гээд хөөгөөд байсан юм. Тэгсэн ******* ах хоёр руугаа агсраад байхаар нь би *******ид чи ах хоёр руугаа ингэж агсарч болохгүй гэж хэлээд хамт гарах үед хашааны хаалганы гадаа ******* миний урдаас гэнэт цохиод авсан юм. ...Миний уруулын дээд хэсэгт 1 удаа, зүүн нүд хэсэгт 1 удаа тус тус гараараа цохиод авсан...” гэсэн мэлгээр,

Гэрч Д.ийн “...202 оны 0 дугаар сарын 18-ны өдөр манай ах , нар хөдөөнөөс өдөр орж ирсэн юм. Би тухайн үед яг хэдэн цаг болж байсныг сайн мэдэхгүй байна. Тэгээд , , , нарын хамт Богдын голын халуун усанд бөөндөө ороод гараад ах салаад харих гээд түрүүлээд явсан юм. Тэгээд араас нь , , нарын хамт бид нар араас нь харих гээд явах үед ах багийн гэх дэлгүүрийн тэнд нэг залуутай хамт юм яриад зогсож байгаа харагдаж байсан юм. Тэгээд ахтай уулзалгүй шууд хариад байж байтал нэлээн шөнө манай гудамжны цаана машин хаазлаад байхаар нь би гүйгээд гарсан чинь манай ах хүнд зодуулчихсан байдалтай гэх дэлгүүр дээр хамт байсан залуутайгаа зогсож байсан юм. Би тухайн үед яг зодоон болсныг хараагүй.... Намайг гэрээс гараад яваад очих үед манай ах ийн уруул сэтэрсэн, зүүн нүд хэсэг хөхөрсөн амнаас нь цус гарсан байдалтай байсан юм. Харин нөгөө залуугийн биед гэмтэл учраагүй зүгээр байсан..." гэсэн мэлгээр,

Иргэний нэхэмжл Д.гийн “... Дээрх гомдолд иргэн Ц. нь 202 оны 0 дугаар сарын 19-ний өдөр ******* аймгийн нэгдсэн эмнэлгийн тусж үйлчилгээ авч Эрүүл мэндийн даатгалын сангаас нийт 1.008 төгрөгийн төлбөр гаргуулсан байна..... Дээрх иргэн Эрүүл мэндийн Даатгалын сангаас гаргуулсан 1.008 төгрөгийн төлбөрөө буцааж төлөөгүй байгаа. Эрүүл мэндийн даатгалын тухай хуульд дээрх төлбөрийг буруутай этгээдээс гаргуулахаар заасан байгаа..." гэсэн мэлгээр тогтоогдож байна.

Шүүгд Н.*******ийн үйлдлийн улмаас хохирогч Ц.ийн  биед хөнгөн зэргийн гэмтэл учирсан нь шинжээчийн 202 оны 0 дугаар сарын 22-ны өдрийн ЗАВ02/192 дугаартай “...Үзүүл Ц.ийн биед дээд уруулын баруун талд шарх, зүүн нүдний дээд, доод зовхи, зүүн нүдэнд цус хуралт гэмтлүүд тогтоогдлоо. Дээрх гэмтлүүд нь хатуу мохоо зүйлийн хэд хэдэн удаагийн үйлчлэлээр үүснэ. Дээрх гэмтлүүд нь шинэ гэмтэл байна. Хэрэг болсон гэх 202 оны 0 дугаар сарын 18-наас 19-ний шилжих шөнө үүссэн байх боломжтой. Үзүүл Ц.ийн биед дээд уруулын баруун талд шарх, зүүн нүдний дээд, доод зовхи, зүүн нүдэнд цус хуралт гэмтлүүд нь эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын 3.1.1-т зааснаар хохирлын хөнгөн зэрэг тогтоогдлоо. Цаашид ерөнхий ийн чадварыг тогтонги алдагдуулахгүй...” гэсэн дүгнэлтээр болон бусад бичгийн нотлох баримтууд болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтуудаар тогтоогджээ.

Энэ хэрэгт Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тодруулсан, мөрдөн байцаалтын явцад оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хассан, хязгаарласан, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан шаардлагыг зөрчсөн гэх ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй байна.

Хохирогч болон гэрчүүд мэлгийнхээ эх сурвалжийг тодорхой заасан бөгөөд тэдний мэлэг болон бусад бичгийн нотлох баримтууд шүүгдийн үйлдэл, хэргийн үйл баримтыг нотолж байгаа, энэ хэрэгт хамааралтай, хуульд заасны дагуу цуглуулж бэхжүүлсэн, хэргийг хянан шийдвэрлэхэд хангалттай байх тул дээрх нотлох баримтуудыг шийдвэрийн үндэслэл болголоо.

Шинжээчийн дүгнэлтийг хэрэгт хувийн сонирхолгүй, нарийн мэргэшсэн, гаргасан дүгнэлтийнхээ хариуцлагыг хүлээх чадвар бүхий шинжээч өөрийн тусгай мэдлэгийн хүрээнд гаргасан байна. Уг дүгнэлт нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль, Шүүхийн шинжилгээний тухай хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу гарсан дүгнэлтэд эргэлзээ төрүүлэхээр нөхцөл байдал тогтоогдоогүй болно.

Шүүх хэрэгт авагдсан дээрх нотлох баримтуудыг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.1 дүгээр зүйлийн 13 дахь хэсэгт заасныг баримтлан үнэлсэн бөгөөд хэргийн үйл баримтыг нотолж байгаа баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой төдийгүй шүүгдийн үйлдлийг хангалттай нотолж чадсан, хууль ёсны баримтууд байна.

Шүүгд Н.******* нь хохирогч Ц.ийн Эрүүгийн хуулиар хамгаалагдсан, Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 16 дугаар зүйлийн 13 дахь хэсэг, Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглалын 3 дугаар зүйлд тус тус заасан “хүний халдашгүй дархан байх эрх” буюу “хүний эрүүл мэндийн халдашгүй эрх”-ийг зөрчсөн үйлдлийн улмаас 1 хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учирсан нь Эрүүгийн хуулийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэргийн обьектив шинжийг, шүүгд өөрийн үйлдлийн нийгмийн аюулыг ухамсарлаж,  хүний эрүүл мэндэд хохирол учирч болохыг мэдсээр байж хүсэж зориуд хохирол учруулсан нь Эрүүгийн хуулийн 11.6 дугаар зүйлд заасан гэмт хэргийн субьектив шинжийг тус тус хангасан байна.

Шүүгд Н.******* нь өөрт холбогдох хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлүүлэх хүсэлтээ сайн дураар гаргаж илэрхийлсэн  бөгөөд түүнд  гэмт хэрэг үйлдсэн гэм бурууг нь хүлээн зөвшөөрүүлэхээр тулган шаардсан албадсан, хууль бусаар хэрэг хүлээлгэсэн нөхцөл байдал тогтоогдохгүй байна.

Иймд  шүүгд Н.*******ийг Эрүүгийн хуулийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцох үндэслэлтэй.

 Шүүгд Н.******* нь гэм буруугийн талаар маргаангүй, хохирогч Ц.т хохирол төлбөрөө нөхөн төлсөн болох нь шүүхэд ирүүлсэн “...гомдол саналгүй, хохирол барагдуулсан болно...” гэсэн  хүсэлтээр тогтоогдсон байх тул  түүнийг бусдад төлөх төлбөргүй гэж үзлээ.

                     2.Шүүгдид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх талаар:

Прокуророос шүүгд Н.*******ид холбогдох хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлүүлэх саналтай ирүүлсэн бөгөөд  хэрэгт Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан хялбаршуулсан журмаар хэрэг хянан шийдвэрлэх тусгай журам зөрчигдөөгүй, шүүх хуралдаанаар мөн хуулийн 1. дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт заасан нөхцөл байдлыг хянахад бүрэн хангагджээ.

Шүүгд Н.******* нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан  буюу “хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай нь тогтоогдсон учир түүнд Эрүүгийн хуулийн 1. дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлтэй.

Шүүгд Н.******* нь прокурорын санал болгож сонсгосон эрүүгийн хариуцлага нь Эрүүгийн хуулийн .1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан  эрүүгийн хариуцлагын зорилго болон Эрүүгийн хуулийн 1.3 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “тухайн хүн хуулийн этгээдийн үйлдсэн гэмт хэрэг гэмт хэргийн шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон байна” гэсэн шударга ёсны зарчимд нийцэж байна.

Иймд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ хөнгөрүүлэх хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг харгалзан үзэлгүйгээр Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1. дүгээр зүйлийн дахь хэсэгт зааснаар прокурорын саналын хүрээнд Эрүүгийн хуулийн  тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгд Н.*******ид 0 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр буюу 0,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулж шийдвэрлэлээ. 

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .3 дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасныг баримтлан шүүгд Н.*******ид 0 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр буюу 0,000 төгрөгөөр торгох ялыг шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болсноос хойш ******* /гурав/ сарын хугацаанд тэнцүү хэмжээгээр буюу сард 10,000 /нэг зуун тавин мянга/ төгрөгөөр хэслэн төлүүлэхээр тогтоох нь зүйтэй.

Шүүгд Н.*******ид авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болтол хэвээр үргэлжлүүлэх нь зүйтэй.

Шүүгд Н.******* нь энэ хэрэгт цагдан хоригдоогүй, шүүгдийн эд хөрөнгөнөөс битүүмжлээгүй, түүнээс гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, шүүгдийн хувийн баримт бичиг шүүхэд ирээгүй, иргэний үнэмлэхийн лавлагаа хэрэгт хавсаргагдсан болохыг дурдах нь зүйтэй гэж үзээд

Монгол Улсын Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1. дүгээр зүйлийн дахь хэсэг, 36.8 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.1, 1.2, 1., 1.6, 1.8, 36.8 дугаар зүйлийн  , дахь хэсэг, 36.10 дугаар зүйлийн 3, дэх хэсгийг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1.Шүүгд овогт ийн *******ийг Эрүүгийн хуулийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан буюу хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

2.Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгд Н.*******ийг  0 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр буюу 0,000 төгрөгөөр торгох ялаар шийтгэсүгэй.

3.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .3 дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасныг баримтлан шүүгд Н.*******ид  оногдуулсан 0  нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөг буюу 0,000 төгрөгөөр торгох ялыг шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болсноос хойш ******* /гурав/ сарын хугацаанд тэнцүү хэмжээгээр буюу сард 10,000 төгрөгөөр хэслэн төлөхөөр тогтоосугай.

.Эрүүгийн хуулийн .3 дугаар зүйлийн дахь хэсэгт зааснаар шүүгд Н.*******ид  оногдуулсан 0 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 0,000   төгрөгөөр торгох ялыг хуульд заасан хугацаанд төлөөгүй бол биелэгдээгүй торгох ялын 1 /арван тав/ нэгж /1000 төгрөг/-тэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг 1 /нэг/ хоногоор тооцож хорих ялаар солих журамтай болохыг дурдсугай.

.Шүүгд Н.*******ид өмнө авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

6.Шүүгд Н.******* нь тогтоол гарахын өмнө цагдан хоригдоогүй, бусдад төлөх төлбөргүй, түүнээс гаргуулах эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, шүүгдийн иргэний үнэмлэхийг шүүхэд ирүүлээгүй, иргэний үнэмлэхийн лавлагаа хэрэгт хавсаргагдсан болохыг тус тус дурдсугай.

8.Шийтгэх тогтоол уншиж сонсгосноор хүчинтэй болохыг дурдсугай.

9. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1. дүгээр зүйлийн ,8 дахь хэсэгт зааснаар талууд, оролцогчид гагцхүү Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн тохиолдолд шийтгэх тогтоолыг гардан авснаас эсхүл хүргүүлснээс 1 хоногийн дотор ******* аймгийн Эрүү иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах, улсын яллагч түүний дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэй бусад тохиолдолд гомдол, эсэргүүцэл гаргахгүй болохыг  дурдсугай.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                           Н.ДЭЛГЭРМАА