Завхан аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Эрүүгийн хэрэг/ийн Шийтгэх тогтоол

2025 оны 06 сарын 25 өдөр

Дугаар 2025/ШЦТ/64

 

                                   

        МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

******* аймаг дахь сум ын  анхан шатны шүүхийн шүүх  хуралдааныг шүүгч Н.Дэлгэрмаа даргалж

Нарийн бичгийн дарга                                          П.*******

Улсын яллагч                                                          О.*******

Шүүгдэгч                                                                   Ж.*******

 

нарыг оролцуулан тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд нээлттэй явуулж, ******* аймгийн прокурорын газрын хяналтын прокуророос хэргийг  хялбаршуулсан журмаар Эрүүгийн хуулийн ангийн 27.0 дугаар зүйлийн дахь зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн шүүгдэгч Ж.*******т холбогдох 22*******00000088 дугаартай  эрүүгийн  хэргийг  хянан хэлэлцэв.     

Шүүгдэгч: Монгол Улсын иргэн, ******* оны ******* дүгээр сарын *******-ны өдөр ******* аймгийн ******* суманд төрсөн, ******* настай, , боловсролтой, мэргэжилтэй, ******* аймгийн ******* сумын т ний дүгээр т ажилтай, ам бүл , ийн хамт амьдардаг, ******* аймгийн ******* сумын багийн лын - тоотод оршин суух хаягтай, урьд эрүүгийн хариуцлага хүлээж байгаагүй, Овогт ы ******* регистрийн дугаар:  /РД: ИЛ94**************6/

 Шүүгдэгч Ж.******* нь Зөрчлийн тухай хуулийн 4.7 дугаар зүйлийн дахь хэсгийн . дэх заалтад тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхгүй үедээ согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсоны улмаас /нэг/ жилийн хугацаагаар тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан байх үедээ буюу 202 оны 0 дугаар сарын 22-ны өдрийн 2 цагийн орчимд ******* аймгийн ******* сумын - багийн нутаг дэвсгэрт байрлах ын ийн урд талын зам дээр 2-8 ЗАВ улсын дугаартай “ - " маркийн тээврийн тээврийн хэрэгслийг согтуурсан үедээ дахин жолоодсон гэмт хэрэгт холбогджээ.

Шүүгдэгчийн холбогдсон хэрэг Эрүүгийн хуулийн  ангийн 27.0 дугаар зүйлийн дахь хэсэгт заасан “тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан хүн согтуурсан үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсон”  гэмт хэрэгт хамаарч байна.

Шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн, хэрэгт цугларсан яллах болон цагаатгах нотлох баримтуудыг шинжлэн судлаад 

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

.Шүүгдэгчийг гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон талаар:

Шүүгдэгч Ж.******* 202 оны 0 дүгээр сарын 06-ны  өдөр  тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ /нэг/ жилийн хугацаагаар хасуулсан болох нь  202 оны 0 дүгээр сарын 06-ны  өдрийн 202/ЗШ/07 дугаартай шийтгэвэр болон хэрэгт авагдсан баримтуудаар тогтоогдож байна.

Шүүгдэгч Ж.******* нь тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан үедээ буюу 202 оны 0 дугаар сарын 22-ны өдөр согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэж ******* ******* аймгийн ******* сумын - багийн нутаг дэвсгэрт байрлах ын ийн урд талын зам дээр 2-8 ЗАВ улсын дугаартай “ -” маркийн тээврийн хэрэгсэл жолоодон замын хөдөлгөөнд оролцсон болох нь хэрэгт авагдсан дараах нотлох баримтуудаар тогтоогдож байна. Тухайлбал:

  Энэ талаар мэдүүлсэн гэрч Ж.ын “...******* аймгийн ******* сумын цагдаа зохицуулагч ажилтай, цагдаагийн дэд ахлагч Д.ы хамтаар 202 оны 0 дугаар сарын 22-ны өдөр оройны 20 цагаас 22 цагийн хооронд багийн нутаг дэвсгэрт гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх, учирч болзошгүй эрсдэлийг таслан зогсоох, гэмт хэрэг, зөрчил илрүүлэх, нийтийн хэв журам сахиулах, олон нийтийн аюулгүй байдлыг хангах, замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг хангах цагдаагийн алба хаагчийн нийтлэг чиг үүргийн хүрээнд хяналт шалгалтаар ажилласан юмаа. Энэ цаг хугацаанд би цагдаа зохицуулагч ажилтай, цагдаагийн дэд ахлагч Д.ы хамтаар сумын ын ийн урд талд байх цементэн зам дээр хяналт шалгалтаар ажиллаж байх үед 2-8 ЗАН улсын дугаартай - Xp маркийн тээврийн хэрэгслийн жолооч ы ******* нь архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн болох нь тандагч багажаар үлээлгэн шалгахад илэрсэн. Тандагч багаж нь согтууруулах ундаа хэр зэрэг хэрэглэсэн эсэхийг хувьчлан тогтоодоггүй учир тухайн тээврийн хэрэгслийг түр саатуулж жолоочийг ******* сумын Цагдаагийн хэсгийн байранд аваачиж согтууруулах ундаа хэрэглэсэн эсэхийг хэмжих драйгер багажаар үлээлгэж хэмжихэд .2% гэсэн тоон үзүүлэлт илэрсэн тул энэ талаар цагдаагийн байгууллагын тоо бүртгэлд бүртгүүлсэн. Драйгер багажаар үлээлгэж байх явцыг буюу согтолтын хувь хэмжээ драйгер багаж дээр гарах үед уг үйл явдлыг гэрэл зураг авч бэхжүүлсэн. Харин жолооч Ж.******* нь жолоочийн согтууруулах ундаа, мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодис хэрэглэсэн эсэхийг шалгасан тэмдэглэлд Ж.******* нь гарын үсэг зурахаас татгалзсан...” гэсэн мэдүүлгээр,

Гэрч Д.ы “...Би ******* аймгийн ******* сумын цагдаа зохицуулагч, цагдаагийн дэд ахлагч хэсгийн цагдаа Ж.ын хамтаар 202 оны 0 дугаар сарын 22-ны өдөр орой  20 цагаас 22 цагийн хооронд “-” багийн нутаг дэвсгэрт зөрчил илрүүлэх, замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг хангах цагдаагийн албан хаагчийн нийтлэг чиг үүргийн хүрээнд хяналт шалгалтаар ажилласан юм. ...******* сумын ийн соёлын ийн урд талд байрлах цементэн зам дээр хяналт шалгалтаар ажиллаж байх үед 2-8 ЗАН улсын дугаартай - Xp маркийн тээврийн хэрэгслийг зогсоож шалгахад уг тээврийн хэрэгслийн жолооч ******* гэх залуу архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн байж болох нь тандагч багажаар үлээлгэн шалгахад улаан гэрэл анивчиж дохиолол дугарсан. Тандагч багаж нь согтууруулах ундаа хэр зэрэг хэрэглэсэн эсэхийг хэмжих драйгер багажаар үлээлгэж шалгахад .2% согтолттой байсан тул энэ талаар цагдаагийн байгууллагын тоо бүртгэлд бүртгүүлсэн. Драйгер багажаар үлээлгэж гэрэл зураг авч гар утсан дээрээ бэхжүүлсэн. Тухайн үед жолооч Ж.******* нь согтууруулах ундаа, мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодис хэрэглэсэн эсэхийг шалгасан тэмдэглэлд гарын үсэг зураагүй..." гэсэн мэдүүлгээр,

Гэрч Ш.ын “...Тийм хэрэглэсэн. Би тэр орой тэрний гэрт ганцаараа очиж Ж.- той хамт 0. литрийн “Cass” гэх нэртэй пиво уусан. Намайг очиход а ганцаараа байсан. ...Ж.*******той хамт 0. литрийн “Cass” гэх нэртэй пиво 2 ширхгийг нэг нэгээр нь уусан. Тухайн үед оройны 8 цаг орчим болж байсан санагдаж байна...” гэсэн мэдүүлгээр болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн  нотлох баримтуудаар тогтоогдож байна.

Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад гэрчээс авсан мэдүүлэг нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан журмын дагуу бэхжүүлж авсан, мэдүүлгийн агуулга зөрүүгүй, мэдүүлэг нь өөр хоорондоо зөрүүгүй, хэрэгт хамааралтай хэргийн үйл баримтыг нотолсон байна.

Шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудыг  Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6. дүгээр зүйлийн дахь хэсэгт заасныг баримтлан үнэлсэн бөгөөд хэргийн үйл баримтыг нотолж байгаа баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой төдийгүй хэргийн үйлдлийг хангалттай нотолж чадсан, хууль ёсны баримтууд байна.

Хэрэгт Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6.2 дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тодруулсан, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хассан хязгаарласан зөрчил тогтоогдоогүй.

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжилсэн дээрх нотлох баримтууд болон бусад бичгийн нотлох баримтууд нь шүүгдэгчийн гэм буруутай үйлдэл, хэргийн үйл баримтыг нотолсон энэ хэрэгт хамааралтай, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу цуглуулж бэхжүүлсэн, уг нотлох баримтуудыг үгүйсгэх нотлох баримт хэрэгт байхгүй байх тул Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6. дүгээр зүйлийн дахь хэсэгт заасныг баримтлан үнэлж шийдвэрийн үндэслэл болголоо.

Шүүгдэгч Ж.*******ын тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг хасаж шийдвэрлэсэн 202 оны 0 дүгээр сарын 06-ны өдрийн 202/ЗШ/07 дугаартай шийтгэвэр нь ин төгөлдөр байна.

Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хуулийн 2 дугаар зүйлийн дахь хэсэгт зааснаар иргэн Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хууль түүнд нийцүүлэн гаргасан замын хөдөлгөөний дүрмийг сахин биелүүлэх үүрэгтэй байна.

Монгол Улсын Замын хөдөлгөөн дүрмийн .7а-д “тухайн ангиллын тээврийн хэрэгслийг жолоодох эрхгүй, эсвэл согтууруулах ундаа, мансууруулах бодис, сэтгэцэд нөлөөлөх эм бэлдмэл хэрэглэсэн, мөн хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг хангаж чадахааргүй өвчтэй буюу ядарсан үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодохыг хориглоно” гэж заажээ.

Согтуурсан үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсон зөрчлийг тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан үедээ дахин үйлдсэн бол Эрүүгийн хуулийн ангийн 27.0 дугаар зүйлийн дахь хэсэгт заасан гэмт хэргийн бүрэлдэхүүнийг бий болгодог.

            Шүүгдэгч Ж.******* нь 202 оны 0 дугаар сарын 22-ны өдөр эрхээ хасуулсан үедээ согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэн ******* аймгийн ******* сумын - багийн нутаг дэвсгэрт байрлах ын ийн урд талын зам дээр 2-8 ЗАВ улсын дугаартай “ - ” маркийн тээврийн хэрэгсэл жолоодон замын хөдөлгөөнд оролцсон үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн  ангийн 27.0 дугаар зүйлийн дахь хэсэгт заасан гэмт хэргийн шинжтэй байна.

 Иймд  шүүгдэгч Ж.*******ыг Эрүүгийн хуулийн  ангийн 27.0 дугаар зүйлийн дахь хэсэгт заасан буюу “тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан хүн согтуурсан, мансуурсан үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсон” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцох үндэстэй.

 Шүүгдэгч  Ж.******* нь бусдад төлөх төлбөргүйг дурдах нь зүйтэй.

                             2.Шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх талаар:

Прокуророос шүүгдэгч Ж.*******т холбогдох хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлүүлэх саналтай ирүүлсэн бөгөөд хэрэгт Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан хялбаршуулсан журмаар хэрэг хянан шийдвэрлэх журам зөрчигдөөгүй, шүүх хуралдаанаар мөн хуулийн 7.4 дүгээр зүйлийн 4 дэх хэсэгт заасан нөхцөл байдлыг хянахад бүрэн хангагджээ.

Шүүгдэгч Ж.*******т Эрүүгийн хуулийн ангийн 27.0 дугаар зүйлийн дахь хэсэгт заасан буюу “тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан хүн согтуурсан, мансуурсан үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсон” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай нь тогтоогдсон учир түүнд Эрүүгийн хуулийн .4 дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт заасан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэстэй.

            Шүүгдэгч Ж.*******т прокурорын санал болгож сонсгосон эрүүгийн хариуцлага нь Эрүүгийн хуулийн . дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт заасан  эрүүгийн хариуцлагын зорилго болон Эрүүгийн хуулийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасан “тухайн хүн хуулийн этгээдийн үйлдсэн гэмт хэрэг гэмт хэргийн шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон байна” гэсэн шударга ёсны зарчимд нийцэж байна.

            Иймд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ хөнгөрүүлэх хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг харгалзан үзэлгүйгээр Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 7.4 дүгээр зүйлийн дахь хэсэгт зааснаар прокурорын саналын хүрээнд Эрүүгийн хуулийн ангийн 27.0 дугаар зүйлийн дахь хэсэгт зааснаар тээврийн хэрэгслийг жолоодох эрхийг   /нэг/ жилийн хугацаагаар хасаж, 2700 /хоёр мянга долоон зуу/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр буюу 2,700,000 /хоёр сая долоон зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ял оногдуулж  шийдвэрлэлээ.

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт заасныг баримтлан шүүгдэгч Ж.*******т оногдуулсан 2,700 /хоёр мянга долоон зуун/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөг буюу 2,700,000 /хоёр сая долоон зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ялыг шийтгэх тогтоол хуулийн ин төгөлдөр болсноос хойш /нэг/ жилийн хугацаанд тэнцүү хэмжээгээр буюу сард 22,000 /хоёр зуун хорин таван мянга/ төгрөгөөр хэсэгчлэн төлүүлэхээр тогтоох нь зүйтэй.

            Шүүгдэгч Ж.******* нь энэ хэрэгт цагдан хоригдоогүй, түүнээс гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, бусдад төлөх төлбөргүй, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйлгүй, битүүмжлэгдсэн хөрөнгөгүй, шүүгдэгчийн иргэний үнэмлэхийг шүүхэд ирүүлээгүй, иргэний үнэмлэхийн лавлагаа хэрэгт хавсаргагдсан болохыг дурдах нь зүйтэй.

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 7.4 дүгээр  зүйлийн дахь хэсэг, 6.8 дугаар зүйлийн дэх хэсгийн ., .2, ., .6, 6.8 дугаар зүйлийн  4, дахь хэсэг, 6.0 дугаар зүйлийн , 4 дэх хэсэг, 6. дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасныг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

.Шүүгдэгч Овогт ы *******ыг Эрүүгийн хуулийн ангийн 27.0 дугаар зүйлийн дахь хэсэгт заасан буюу тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан хүн согтуурсан, мансуурсан үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсон гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

2. Шүүгдэгч Ж.*******ыг Эрүүгийн хуулийн 27.0 дугаар зүйлийн дахь хэсэгт зааснаар тээврийн хэрэгсэл жолоодох /нэг/ жилийн хугацаагаар хасаж, 2,700 /хоёр мянга долоон зуу/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр буюу 2,700,000 /хоёр сая долоон зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ялаар шийтгэсүгэй.

          . Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт заасныг баримтлан шүүгдэгч  Ж.*******т  оногдуулсан 2,700 /хоёр мянга долоон зуу нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр буюу 2,700,000 /хоёр сая долоон зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ялыг шийтгэх тогтоол хуулийн ин төгөлдөр болсноос хойш  /нэг/ жилийн  хугацаанд тэнцүү хэмжээгээр буюу сард 22,000 /хоёр зуун хорин таван мянга/ төгрөгөөр хэсэгчлэн төлөхөөр тогтоосугай.

4. Эрүүгийн хуулийн . дугаар зүйлийн дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч   Ж.******* нь 2,700 /хоёр мянга долоон зуу/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгөөр буюу 2,700,000 /хоёр сая долоон зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ялыг шүүхээс тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын нэгжтэй /000 төгрөг/ тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солих журамтай болохыг анхааруулсугай.

.Шүүгдэгч Ж.*******т 202 оны 06 дугаар сарын 9-ний өдрөөс “Хувийн баталгаа гаргах” авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг шийтгэх тогтоол хуулийн ин төгөлдөр болтол хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

          6.Шүүгдэгч Ж.******* нь энэ хэрэгт цагдан хоригдоогүй, шүүгдэгчийн эд хөрөнгөнөөс битүүмжлээгүй түүнээс гаргуулах эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, бусдад төлөх төлбөргүй, шүүгдэгчийн хувийн баримт бичиг шүүхэд ирээгүй, шүүгдэгчийн иргэний үнэмлэхийн лавлагаа хэрэгт хавсаргагдсан болохыг тус тус дурдсугай.

7.Шийтгэх тогтоолыг уншиж сонгосноор интэй болохыг дурдсугай.

            8. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 7.4 дүгээр зүйлийн 7, 8 дахь хэсэгт зааснаар талууд оролцогчид гагцхүү Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн тохиолдолд шийтгэх тогтоолыг гардан авснаас эсхүл хүргүүлснээс 4 хоногийн дотор ******* аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах, улсын яллагч түүний дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэй бусад тохиолдолд гомдол, эсэргүүцэл гаргахгүй болохыг   дурдсугай.

 

 

 

 

                                     ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                          Н.ДЭЛГЭРМАА