Ховд аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Эрүүгийн хэрэг/ийн Шийтгэх тогтоол

2025 оны 04 сарын 24 өдөр

Дугаар 2025/ШЦТ/106

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

аймаг дахь сум дундын  анхан шатны шүүхийн  Ерөнхий шүүгч Т.Цэцэгмаа даргалж, шүүх хуралдааны ийн бичгийн дарга .*******, улсын яллагч Д.******* , хохирогч Л.******* түүний өмгөөлөгч Л.*******, шүүгдэгч  Д.******* түүний өмгөөлөгч .*******,  шүүгдэгч Г.*******, С.*******  тэдгээрийн өмгөөлөгч Н.******* иргэний хариуцагч Л., түүний өмгөөлөгч Д.  ыг  оролцуулан тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд нээлттэй явуулсан шүүх хуралдаанаар аймгийн ын газрын хяналтын прокурор .аас гийн хуулийн тусгай ангийн . дугаар зүйлийн   дахь хэсгийн ., мөн хуулийн . дүгээр зүйлийн дэх  хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлттэй шүүгдэгч овогт ын *******, гийн хуулийн тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлттэй шүүгдэгч овогт ын Мөнх- Очир, д овогт ы ******* т  холбогдох эрүүгийн   дугаартай  индекстэй  хэргийг ердийн журмаар хянан хэлэлцэв.

Шүүгдэгч ын  биеийн байцаалт:

. улсын иргэн,   аймгийн суманд оны дугаар сарын 0 -  ны өдөр төрсөн, настай, эрэгтэй, ам бүл- зургаа, эцэг, эх дүү ын хамт аймгийн сумын багийн чандмань байрны тоотод оршин суух, улсын Их сургууль- Хүмүүнлэгийн сургуулийн түүхийн дүгээр дамжааны оюутан,  урьд  эрүүгийн хариуцлага хүлээж байгаагүй, овогт ын *******,  регистрийн дугаар ПЮ

. улсын иргэн, аймгийн суманд оны дугаар сарын - ны өдөр төрсөн, эрэгтэй, настай, дээд боловсролтой, эдийн засагч мэргэжилтэй,  ам бүл- дөрөв, эцэг, эх дүү ын хамт аймгийн сумын багийн тоотод оршин суух, ийн уурхайн  булаг -д жолоочийн ажилтай, сарын орлого төгрөг, аймаг дахь сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн оны дүгээр сарын - ны өдрийн дугаартай шийтгэх тогтоолоор гийн хуулийн тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар төгрөгөөр торгох ял шийтгүүлж байсан, овогт ын *******  регистрийн дугаар ПЮ 9

. улсын иргэн, аймгийн суманд оны дугаар сарын - ний өдөр төрсөн, настай, эрэгтэй, тусгай дунд боловсролтой, үсчингийн мэргэжилтэй, ам бүл- дөрөв, эхнэр хүүхдүүдийн хамт аймгийн сумын багийн - тоотод оршин суух, Хайрби үсчингийн газар үсчингээр ажилладаг,  сарын орлого төгрөг, аймаг дахь сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн  оны дугаар сарын - ны өдрийн дугаартай шийтгэх тогтоолоор гийн хуулийн тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар төгрөгөөр торгох ял шийтгүүлж байсан,  д овогт ы *******   регистрийн дугаар Ф 9

                                      Холбогдсон хэргийн талаар:

аймгийн ын газрын хяналтын прокурор .аас  шүүгдэгч Дүүрэнбаятын *******ыг  оны дугаар сарын - наас - нд шилжих шөнө аймгийн сумын багийн нутаг дэвсгэрт дулаанаас шатахуун түгээх  хүрэх засмал замаар улсын дугаартай тоёото кровон маркын тээврийн хэрэгсэлийг жолоодож замын хөдөлгөөнд оролцож байх үедээ тухайн зам дээр хэвтэж байсан Л.*******г дайрч эрүүл мэндэд нь ... умдаг яс болон суудал ясны талд бяцарсан олон хугарал, зүүн сүүжний дэлээ яс хугарч салсан, аарцаг ясны колцоо зүүн талд зөрүүтэй хугарал, баруун талын шаант болон тахилзуур яс доод / хэсгийн бяцарч салсан хугарал, зүүн талын шаант ясны дун хэсгийн / хэсгийн зөрүүтэй хугарал,нүдний ухархайн дотор хананд хугарал, хамар яс бяцарсан олон хугарал, хамрын таславчийн мурийлт, зүүн талын хоншоор ясны цөмөрсөн хугарал, зүүн нүдний  дээд доод зовхинд цус хуралт зөөлөн эдийн няцрал, духны зүүн, зүүн шанаа хацарт зулгаралтууд, зүүн мөр суга эгэмд зулгаралт, зүүн гарын бугуй шуунд цус хуралт, баруун хөлний  шилбэнд шарх  бүхий  гэмтэл учруулсан, гийн хуулийн тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дахь хэсгийн .-т заасан.

Мөн оны дугаар сарын --нд шилжих шөнө аймгийн сумын багийн нутаг дэвсгэрт дулаанаас шатахуун түгээх  хүрэх засмал замаар улсын дугаартай Тоёото кровн маркын тээврийн хэрэгсэлийг жолоодож замын хөдөлгөөнд оролцох  үедээ хохирогч Л.*******г дайрч түүний эрүүл мэндэд хүнд гэмтэл учруулсан хэргийн газрыг зориуд орхиж зугтаасан, гийн хуулийн тусгай ангийн . дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт заасан.

Шүүгдэгч Г.*******, М.******* ыг оны дугаар сарын - ны өдөр эрүүгийн дугаартай хэрэгт гэрчээр мэдүүлэг өгөхдөө хэргийн үйл баримтын талаар мөрдөн шалгах ажиллагааны үед үнэн зөв мэдүүлэг өгөхөө илэрхийлж, баталгаа гаргасны дараа зориуд худал мэдүүлэг өгсөн, гийн хуулийн тусгай  ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт  холбогдуулан тус тус  яллах дүгнэлт  үйлдэн ирүүлжээ. 

                                            ТОДОРХОЙЛОХ нь:

                  Нэг:    буруугийн талаарх шүүхийн дүгнэлт:

   гийн  дугаартай  хавтаст хэргээс талуудын хүсэлтээр дараах нотлох баримтуудыг шинжлэн судлав. Үүнд:

Үүнд:

. ийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч Д.*******: шалгах ажиллагаанд мэдүүлэг өгсөн дахин мэдүүлэг өгөхгүй. буруу болон хэргийн зүйлчлэлийг хүлээн зөвшөөрнө... гэх мэдүүлэг.

. ийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч Г.*******: шалгах ажиллагаанд мэдүүлэг өгсөн, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч байна ... гэх мэдүүлэг

. ийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч М.*******: шалгах ажиллагаанд мэдүүлэг өгсөн. буруу болон хэргийн зүйлчлэлийг хүлээн зөвшөөрнө... гэх мэдүүлэг

. Зөрчлийн талаар гомдол мэдээллийг хүлээж авсан тэмдэглэл (хавтаст хэргийн дахь  тал),

.  Хэргийн газар үзлэг хийсэн ... учрал болсон гэх газар нь аймгийн сумын багийн нутаг дэвсгэрт байрлах “мандал” ШТС-аас дээш дулааны станцруу явах асфальтан хар, засмал зам дээр болсон байв. Хэргийн газар нь “ мандал” ШТС-ын урд талаар дээш чиглэлд шинэ дулааны станцруу чиглэлд явах /асфальтан/  замын дагуу метр зайд байх ба хэргийн газарт ирэхэд замын тал хэсэгт цус мэт хүрэн улаан өнгийн зүйлээр бохирлогдсон газрыг цэг тавьж гэрэл зургаар бэхжүүлэв. Уг асфальтан засмал замын ар талаар модон хашаатай айлууд гудамж байх ба засмал замын урд талд дээрээс доош чиглэлд шороон далан жалга байх ба үйлдвэр үйлчилгээний зориулалт бүхий барилга байшин байлаа. мэт улаан хүрэн өнгийн зүйлээр бохирлогдсон газрыг үсгээр тэмдэглэж үл хөдлөх цэгийг багийн - тоот хаягтай хашааны даамангаар авч үсгээр цэгээс үл хөдлөх цэг хүртэл .0 см, учрал болсон гэх /асфальтан/ засмал зам дээр ямар нэгэн тоормослосон ул мөр байхгүй, зогсоох арга хэмжээ авсан зурагдсан, үрэгдсэн мөр гараагүй байгаа. цэгээс метр зайд хар өнгийн хуванцар эд зүйлийн хагархай байсаныг тоогоор тэмдэглэж гэрэл зургаар бэхжүүлэв. цэгээс /асфальтан/ засмал замын баруун хөвөө шороон дээр . метр зайд Esse гэх бичиглэтэй цэнхэр өнгийн хайрцагтай тамхны цаас байсаныг гэрэл зургаар бэхжүүлэн авав. сфальтан замын өргөн  .метр, цэгээс зорчих хэсэггийн баруун ирмэг .0 метр, зорчих хэсгийн зүүн ирмэг метр, зорчих хэсгийн баруун талын шороо /далан/ .метр/ өргөнтэй, зүүн далан .0метр, цэгээс цус мэт хүрэн улаан өнгийн зүйлээр бохирлогдсон газраас асфальтан замын голын тусгаарлах цагаан зураас хүртэл .метр байсныг хэмжиж тэмдэглэл болгон бичив. Хэргийн газрын үзлэгээр хар өнгийн хуванцар эд зүйлийн хагархай ширхэг, Esse гэх бичиглэлтэй тамхины хайрцаг ширхэг, ослын газарт үсгээр тэмдэглэсэн хэсэгт байх цус мэт хатсан улаан хүрэн өнгийн мөр бодисоос дээж ширхэг тус тус хурааж авч, үзэгдэх орчин муу хязгаарлагдмал  байсан тул үзлэгийг . минутанд түр зогсоож өглөө гэгээ орохоор үргэлжлүүлж хийхээр тогтов. Үзлэгийг өглөө цагт хэргийн газрын үзлэгийг үргэлжлүүлэн хийхэд асфальтан засмал замын баруун ирмэг шороон замын дээрээс ширхэг цагаан өнгийн хуванцар мэт эд зүйл хагарч унасан байсныг -ын тоогоор тэмдэглэж хураан авав. цэгээс -н тоо хүртэл метр зайтай асфальтан зам дээр тээврийн хэрэгслийн явагч хэрэгслийн мөр болон тоормозны мөр байхгүй, илрэээгүй болно. Уг замын баруун талын хөвөө шороон далан дээр хэрэгт ач холбогдол бүхий тээврийн хэрэгслийн мөр тогтоогдоогүй, ул мөр бүдгэрсэн, олон тооны гутлын мөр гарсан байв. Үзлэгийг :0 цагт дуусгаж гарын үсэг зуруулав ... гэх тэмдэглэл,гэрэл зураг (хавтаст хэргийн - дахь тал),

. бүхий албан тушаалтан зохицуулагч цагдаагийн ахлах дэслэгч Г.аатарсүрэнгийн гарсан замын байдал ... Тухайн зам тээврийн ослын үед явган зорчигчийг мөргөсөн гэх 00 улсын дугаартай тээврийн хэрэгслийг жолоодож явсан Д.******* /ПЮ/ нь Улсын ЗХД-ийн .-т анхуй үед болон үзэгдэлт хангалтгүй нөхцөлд жолооч өөрийн үзэгдэх хүрээн дотор тээврийн хэрэгслээ зогсоох боломжтой хурдыг сонгож явна гэж засаныг, мөн ЗХД-ийн .-т жолооч хөдөлгөөнд саад, аюул тулгарахыг мэдсэн үед тээврийн хэрэгслийн хурдыг хасаж зайлшгүй охиолдолд зогсоох арга хэмжээ авна гэж заасаныг, явган зорчигч Л.******* /ПЗ9/ нь Улсын ЗХД-ийн .-т явган зорчигч нь явган хүний замаар, тийм зам байхгүй бол зорчих хэсгийн хажуугийн хөвөөгөөр явна. Хөвөө байхгүй буюу түүгээр явах боломжгүй  бол зорчих хэсгийн захаар цуварч явна гэж заасныг, ЗХД-ийн . б-д юулгүй байдлыг хангахаас бусад шалтгаанаар зорчих хэсэг дээр зогсох, саатах, зам хөндлөн гарч байхдаа алгуурлах, эргэж буцах, тээврийн хэрэгслийн хөдөлгөөнд  санаатай саад хийх гэсэн заалтуудыг зөрчсөний улмаас уг зам тээврийн осол гарсан гэх үндэслэлтэй байна ... гэх дүгнэлт (хавтаст хэргийн дахь тал),

. аймгийн ын газрын оны дугаар сарын -ний өдрийн дугаартай ... үртгэлийн 0 дугаартай гомдол Цагдаагийн газрын мөрдөн байцаах тасгийн мөрдөгч, цагдаагийн ахлах дэслэгч М.Мөнхжав нь оны дугаар сарын -ны өдөр мэдэгдэж хойшлуулшгүйгээр хэргийн газар үзлэг хийж, үзлэгийн тэмдэглэлээр  Esse гэх бичиглэлтэй тамхины хайрцаг ширхэг, х см хар өнгөтэй хуванцар эд зүйлийн хаграхай ширхэг, цагаан өнгөтэй, дотор талдаа ногоон өнгийн будаг мэт зүйлтэй  том, жижиг ширхэг хуванцар  мэт эд зүйлийн хагархай, хэргийн газарт цэгээр тэмдэглэсэн хэсэгт цус мэт хатсан улаан хүрэн өнгийн мөр бодисоос авсан дээж ширхэг, иргэн Л.*******гийн баруун гараас  шинжилгээнд зориулж авсан 0.мл цус авсан зэрэг мөрдөн шалгах ажиллагааг хүчинтэйд тооцсугай. ... гэх тогтоол ( дүгээр хавтаст хэргийн хавтаст хэргийн -9 тал),

. Хэргийн газрын үзлэгийн тэмдэглэлээр хураан авсан эд зүйлд үзлэг  хийсэн... Хэргийн газрын үзлэгийн тэмдэглэлээр хураан авсан хар өнгөтэй хуванцар эд зүйлийн хагархай нь . см урттай, .см өргөнтэй тоос шороо болж хуучирч элэгдсэн зураастай байв. ESSE гэх бичиглэлтэй эмэгтэй хүний нүүр хэсгийг харуулсан зурагтай цэнхэр алаг өнгийн тамхины хайрцаг /шинэ/ ширхэг, Цагаан өнгийн ширхэг замаскийн хагархай, дотор хэсэгтээ ногоон өнгийн будаг мэт зүйлтэй, уг ширхэг хагархай  шинэ хугарч унасан, ширхэг хагархай нь /нэг бүхэл болж/ нийлж байв. ширхэг гэрэл зургаар бэхжүүлэн авав... гэх тэмдэглэл, гэрэл зургууд ( дүгээр хавтаст хэргийн хавтаст хэргийн 0- дахь тал),

.9 Мөрдөгчийн тогтоолоор ... өнгөтэй хуванцар эд зүйлийн хагархай нь . см урттай, .см өргөнтэй тоос шороо болж хуучирч элэгдсэн зураастай байв. ESSE гэх бичиглэлтэй эмэгтэй хүний нүүр хэсгийг харуулсан зурагтай цэнхэр алаг өнгийн тамхины хайрцаг /шинэ/ ширхэг, Цагаан өнгийн ширхэг замаскийн хагархай, дотор хэсэгтээ ногоон өнгийн будаг мэт зүйлтэй, уг ширхэг хагархай  шинэ хугарч унасан, ширхэг хагархай нь /нэг бүхэл болж/ нийлж байв. Дээрх эд зүйлүүдийг бүртгэлийн 0 дугаартай гомдол мэдээлэлд эд мөрийн баримтаар тооцсугай ... гэх тогтоол ( дүгээр хавтаст хэргийн хавтаст хэргийн дэх тал),

. Хохирогч Л.*******гийн өмсөж явсан хувцасанд үзлэг хийсэн .... ор өнгийн түрийтэй гутал нь цагаан өнгийн үстэй дотортой үйлдвэр, өмсгөл нь тодорхойгүй гадна ил харагдах урагдалт, цооролтгүй см зузаан ултай гутал байв. өнгийн тамирын өмд нь үйлдвэр өмсгөл нь тодорхойгүй зүүн гуяны дээд талд  “З” гэсэн бичиглэлтэй ар талын баруун гуяны дээд хэсэгт  х см хэмжээтэй хэлбэр дүрсгүй  шороо мэт зүйлээр бохирлогдсон мөн ар талын баруун хөлийн доод хэсгээс 0 см зайд  х см орчим биологийн гаралтай шингэн зүйлээр бохирлогож хатсан байв. хөх өнгийн тамирын өмд нь өвдөг хэсгээрээ хайчлагдсан байдалтай зүүн гуяны дээд талд нь Fila гэсэн бичиглэлтэй үйлдвэр өмсгөл нь тодорхойгүй хоёр хажуу талдаа босоо цахилгаантай, гадна ил харагдах урагдалт, цооролтгүй байв. ногоон өнгийн хүрэм нь зүүн ханцуйны ар талын дээд оёдлын хэсгээс см зайд .х. см хэмжээтэй цоорхой уранхайтай зүүн суганы хэсэгт см оёдол дагасан ханзарсан уранхайтай, баруун суганы хэсэгт х0 см туузан хэлбэрийн шороо мэт зүйлээр бохирлогдсон, баруун ханцуйны ар талд ханцуйны үзүүрээс бохирлогдсон биологийн гаралтай ул мөртэй байв. Уг .х. см хэмжээтэй цооронхой  уранхай нь урагдсан хэсгээрээ нийлүүлэхэд нэг бүхэл үүсэхгүй, мохоо зүйлийн харилцан үйлчлэлээр эдэлгээний явцад гарсан хуучин цоорхой уранхай байв. ин зүүн суга болон баруун суганы хэсэгт байх см . см ханзарсан уранхайнууд нь татаж чангаах хүчний үйлчлэлээр гарсан ханзарсан шинэ уранхай байна ... гэх тэмдэглэл, гэрэл зураг, ( дүгээр хавтаст хэргийн хавтаст хэргийн - дахь тал),

. Хохирогч Л.*******гийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн ... и оны дугаар  сарын , -ний өдрүүдэд гэрээсээ гараад Дуут сум явж хоносон. Тухайн үед найз атмөнхийн өвсний хашаа барилцсан. оны дугаар сарын -ний өдөр аймагт ирээд найз аатархүүтэй хоног архи уусан. -ны орой аатархүүтэй гэрээсээ гараад 0 цагийн үед эгчийнд очиж гэх ах бид гурав архи уусан. эгчийн гэрээс хэдэн цагт гарсан эсэхээ мэдэхгүй байгаа. Нэг мэдэхэд зам дээр хэвтэж байсан. эгчийн гэрт аатархүүтэй хамт очсон, гэрээс хэдэн цагт гарч явсанаа мэдэхгүй байна ... гэх мэдүүлэг ( дүгээр хавтаст хэргийн хавтаст хэргийн -, дугаар хавтаст хэргийн 0-  дахь тал),

. биенээс биологийн дээж авсан ... оны дугаар сарын -ны өдрийн цаг минутанд ОЭТ-ийн дээр иргэн Л.*******гийн баруун гараас 9 хуруу шилэнд 0. мл авав ... гэх тэмдэглэл ( дүгээр хавтаст хэргийн хавтаст хэргийн дэх тал),

.  Гэрч Ц.гийн мөрдөн шалгах ажиллагаан өгсөн ... Л.******* нь оны дугаар сарын 0- ны өдөр гэрээсээ гарч яваад буцаж гэрт ирээгүй. Л.******* нь гар утас байхгүй, ямар нэгэн ажил хөдөлмөр эрхэлдэггүй, архи уудаг хүмүүстэй нийлж аваад архи уугаад алга болдог. оны дугаар сарын -ны өглөө цагдаагийн албан хаагч залгаж “танай залуу осолд орсон байна, яаралтай эмнэлэг дээр ирнэ үү” гэж  хэлэхээр нь ирэхэд хүү Л.******* сэхээн амьдруулах тасагт хэвтэн эмчлүүлж байсан. Эмчилж байсан эмчээс нь ямар гэмтэл авсан талаар асуухад “аарцагны хоёр яс хугаралттай, хоёр шилбэний яс бацарсан, нүүр нүд, хацар хөхрөлттэй байна. Яаралтай Улаанбаатар хотруу авч яв” гэж эмч хэлсэн. Надад ямар машин мөргөсөн талаар хэлсэнгүй, аатархүүгийн утасны дугаар хэлээд байсан ... гэх мэдүүлэг ( дүгээр хавтаст хэргийн - дахь тал),

.  Гэрч .ийн мөрдөн шалгах ажиллагаан өгсөн ... и оны дугаар сарын -ны өдөр ОЭТ-ийн яаралтай түргэн тусламжийн жолоочоор үүрэг гүйцэтгэж байсан. -аас “мандал ШТС-аас дээш засмал зам дээр машинд дайруулсан хүн байна яаралтай очоорой” гэж хэлсэн. Тухайн үед дуудлагатай явж  байгаад дуудлагаа орхиод шууд машинд дайруулсан гэх хүний дуудлага дээр очиход засмал зам дээр толгой хэсэг нь доош харсан байдалтай, эрэгтэй хүн, шокийн байдалтай, толгой хэсгээс нь бага зэрэг цус гарсан, өмдний шуумаг хэсгээр цус дусганасан байдалтай байсан. Эмч үзээд яаралтай авч явна гэж хэлээд аваад дээр очсон. и тухайн үед их эмч тай хамт очсон өөр хүн байхгүй байсан ... гэх мэдүүлэг ( дүгээр хавтаст хэргийн 9-0 дэх тал),

. Гэрч Д.Солонгын мөрдөн шалгах ажиллагаан өгсөн ... оны дугаар сарын -ны орой цагийн үед .аатархүү Л.******* хоёр манайд ирсэн. Л.******* энгэрээсээ нэг шил архи гаргаж ирээд тэр хоёр хувааж уугаад сууж байгаад Л.******* гараад явсан. Гэтэл .аатархүү “миний утсыг Л.******* аваад явсан байна утсаа аваад ирье” гээд араас нь цаг өнгөрч байхад гарсан. Удалгүй манай хамаатаны ах манайд ирээд бид хоёр юм яриад сууж байтал Л.*******, .аатархүү хоёр гаднаас орж ирсэн. Л.******* нь гаднаас ирэхдээ 0. литрийн архи бариад ороод ирэхээр нь би цагаан сар болох гэж байна би унтаж амармаар байна гар гээд хэлсэн чинь архи аваад гараад яваад өгсөн ... гэх мэдүүлэг ( дүгээр хавтаст хэргийн - дахь тал),

. Гэрч .аатархүүгийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн ... оны дугаар сарын -ны өдөр би улаан худгийн хажууд Зоригоо гэдэг айлд очсон. Тэр гэрт Зоригоо Л.******* бид гурав 0. литрийн архи хувааж уусан. байж байтал манай хуурай эгч өөрийнхөө 9 дугаараас 990 дугаарт залгаж “хоол болчихлоо” ирж ид гэхээр нь Л.******* бид хоёр Зоригоогийн гэрээс орой цагийн үед гараад такси бариад сургуулийн хойд талд байдаг огийн гэрт очсон. Тэгсэн чинь ах ирсэн байсан. бид хоол идээд архи уусан. Тэнд архи ууж байгаад тасарсан байсан. Өглөө сэрэхэд Л.******* байхгүй байсан. огоос асуухад шөнө гараад явсан гэж хэлсэн. байж байтал цагдаагаас дуудсан ... гэх мэдүүлэг ( дүгээр хавтаст хэргийн дахь тал),

. Гэрч Д.адамцэцэгийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн ... оны дугаар сарын --нд шилжих шөнө Л.******* манайд орж ирээд адмаа эгчтэйгээ золгоно гээд надтай золгосон. Тэгтэл араас нь нэг хүн шагайгаад таксины жолооч мөнгөө өгөөч гэж Л.*******г дуудсан. Тэгтэл Л.******* ахаа надад мөнгө алга гээд кармаагаа уудлаад зогсоод байсан. таксины жолооч яваад өгсөн ... гэх мэдүүлэг ( дүгээр хавтаст хэргийн - дахь тал),

. Гэрч .Мөнхболдын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн ... и оны дугаар сарын --нд шилжих шөнө найзынхаа төрсөн өдрийг ишрэлтэд тэмдэглээд тэндээсээ шавран гэрийн ойролцоо хүн хүргэж өгөөд /жолоо барьж байсан Д.*******, М.*******, бид хэд явж байсан. шавран гэрээс урагшаа засмал зам дагуу явж байгаад зам дээр хүн хэвтэж байхтай таараад зогсож дуудлага өгсөн. Цагдаа руу залгахад цаг цаг минут, түргэн тусламжруу залгахад цаг минут /дуудлагын түүхийг харав/ болж байсан. ид хэдийг зогсоод зам дээр хэвтэж байсан хүн дээр очиход дээлтэй , хүн бас байсан. Зам дээр хэвтэж байсан хүн замын голд шахуу толгой нь модон овоо чиглэл рүү харсан хэвтэж байсан. Очоод ухаангүй юм шиг харагдахаар нь хүзүүн дээр нь гараа тавьж үзэхэд судас нь цохилж байсан. - минутын дараа тэр хүн хөдөлж эхэлсэн. Хөлөө дээшээ өргөөд хөдөлгөөд байсан. Хөлийг нь харахад хугарсан нь мэдэгдэж байсан ... гэх мэдүүлэг ( дүгээр хавтаст хэргийн 0, -9 дэх тал),

.9 Гэрч Х.ын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн ... и оны дугаар сарын -ны орой аймгийн сумын “Үүдэн далай” гэх газарт  байх хадмуудынхаараа эхнэр хүүхдүүдийн хамт золголт хийгээд аймгийн төврүү орж ирсэн. аймгийн төврүү орж ирээд засмал замаар мандал ШТС-аас дээшээ явсан засмалаар шууд гэрийн зүгрүү явж байх замд давхар байшингаар баруун тийш /хуучин сумын зүг/ салдаг засмалын уулзвараас наахан билүү, хашааны наана миний явсан чиглэлийн эсрэг талын урсгалд толгой нь дээшээ харсан эрэгтэй хүн хажуу талаараа харж нүүр хэсэгт мандал колонкруу харсан хэвтэж байсан. Тэр хүнийг хараад жаахан өнгөрөөд буцаж эргээд нягталж харахад эрэгтэй хүн хэвтэж байсан. цагдаад дуудлага өгөхөөр залгах үед орон нутгийн цагаар цаг минут болж байсан. цаг минутанд дугаарт залгасан ... гэх мэдүүлэг ( дүгээр хавтаст хэргийн , -9, - дэх тал),

.0 Гэрч М.*******ын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн ... и оны дугаар сарын -ны өдөр гэртээ байж байгаад оройн цагийн орчимд гэрээсээ гараад 0 айлд байх найз ын гэрт очсон. Тухайн өдөр манай найзын төрсөн өдөр нь болж байсан. ын машиныг аавд нь хүргэж өгөөд буцаад ишрэлт караоке орох гээд очиход Л., Мөнхболд, Г.******* гурав зогсож байсан. Тэндээ хэсэг сууж байгаад “том” баар ороод хаатал нь сууж байгаад гарахад манай таньдаг дүү Д.******* ирж авсан. ид хэд машинд суугаад гадуур хамтдаа явсан. явж байтал машины бензин дууссан тул 0 айлын тэндээс миний машиныг аваад дугаар сургууль хавиар явж байгаад урд засмалын замаар доошоо явж байтал зүүн гар талд саарал өнгийн Rumion машин гэрлээрээ дохиод байсан. дөхөж очоод хартал урд зам дээр хүн хэвтэж байсан. бид бүгдээрээ дуудлага өгөөд 0-0 минут болж байтал эмнэлэгийн машин аваад явсан ... гэх мэдүүлэг ( дүгээр хавтаст хэргийн , -, дугаар хавтаст хэргийн -, 9-99 дэх тал),

. Гэрч Д.*******ын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн ... оны дугаар сарын -ны өдөр би гэртээ байж байгаад орой найзуудтайгаа зааланд тоглохоор болоод Политехник коллежийн биеийн тамирын зааланд тоглохоор болсон.  Зааланд тоглож байх үеэр манай үеэл ах Л. ахын найз болох сүрэн надад авчирч өгсөн. Машиныг нь бариад явж байтал бензин дуусах гээд байхаар нь машинаа тавиад Мөнх-очирын машиныг бариад дээр байдаг шавран гэрийн тэндээс доошоо явж байтал доороос дээшээ чиглэлд ирж байгаа машин зогсчихсон гэрлээрээ дохиод байсан болохоор нь зогсоод очиж хартал замын голд согтуу эрэгтэй хүн хэвтэж байсан. доороос ирсэн машинтай хүмүүстэй нийлээд дуудлага өгсөн ... гэх мэдүүлэг ( дүгээр хавтаст хэргийн , 9-, дугаар хавтаст хэргийн - дахь тал),

 . Гэрч Г.*******ын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн ... оны дугаар сарын -ны орой бид ишрэлтэд найзуудаараа суусан. цагийн үед М.*******, Мөнхболд, Л., ын хамтаар гараад Л.ийн хамтаар “том” бааранд ороод сууж байгаад шөнө цагийн орчимд гараад цагаан өнгийн Crown машинд сууснаа санаж байна. 0 айлын тэндээс машинд суугаад аймгийн урдуур явж байтал зам дээр хүн тээврийн хэрэгсэлд дайрагдсан байдалтай хэвтэж байхаар нь бид дуудлага өгөөд байж байтал эмнэлэгийн тэрэг ирээд аваад явсан ... гэх мэдүүлэг ( дүгээр хавтаст хэргийн -9, -, дугаар хавтаст хэргийн -, -, 0- дэх тал),

 . Гэрч Д.гийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн ... оны дугаар сарын -ны өдөр хөдөө золголт хийгээд хөдөөнөөс -ны шөнө орж ирсэн. мандал колонкийн засмалаар дээшээ эргээд явж байх үед манай хүргэн Х. энд нэг хүн хэвтэж байна  гэхээр нь өнгөрч яваад буцаж эргэж харвал хүн зам дээр хэвтэж байхаар нь замын хажуу талын шороон хэсгээр нь тойроод засмал зам дээр дээшээ харж зогсоод машиныхаа ойрын гэрлийг дараад цагдаа болон эмнэлэгт дуудлага өгсөн  ... гэх мэдүүлэг ( дүгээр хавтаст хэргийн - дахь тал),

 . улсын дугаартай тээврийн хэрэгсэлд үзлэг хийсэн тухай ... улсын дугаартай Toyota Crown-S0 маркийн тээврийн хэрэгсэлд үзлэг хийхэд уг тээврийн хэрэгсэл нь 0 онд үйлдвэрлэгдсэн .0.0-нд монгол улсад орж ирсэн сувдан цагаан өнгөтэй, Grs0 арлын дугаартай ердийн бүхээгтэй суудлын зориулалттай кг даацтай ын *******ын эзэмшлийн тээврийн хэрэгсэл байна. Уг тээврийн хэрэгслийг зөв тойруулж үзлэг хийхэд зүүн урд хаалганы бариулын дээд талд будаг хууларч унасан /хуучин зэвэрсэн/ зүүн хойд хаалга ямар нэгэн сэвгүй зүүн хойд шанаа замасктай уг замаск хууларч унасан, хойд хэсгээрээ зүүн урд шанаа сэв зураас байхгүй, урд хэсэгтээ будаг хууларч унасан /зэвэрсэн/, урд гупер хуучин эдэлгээний сэв зураастай, копуд хуучин сэв зураастай эдэлгээний, урд гуперны баруун урд хэсгээр хуучин эдэлгээний сэв зураас үүссэн, урд хоёр их гэрэл, гуперны гэрэл дохио бүрэн бүтэн, баруун урд шанаа крелоны ирмэг хэсгээр будаг хууларч сэв тогтсон. аруун урд хаалга сэв зураасгүй, баруун хойд мөн сэв зураасгүй, баруун доод хормой хуучин будаж замаскдсан, уг замаск хууларч унасан, баруун шанаа хуучин будаг замасктай уг замаск шуурч хагарсан, хойд гупер бүрэн бүтэн эдэлгээний сэв зураастай, багажны хайрцагны дээд талын ирмэг хагарсан урд хойд хажуу шил бүрэн бүтэн, урд хоёр дугуй бүрэн бүтэн, нэг размертай /::/ арын хоёр дугуй бүтэн, ::/ размертай копуд онгойлгож үзэхэд шороо тоосонд дарагдсан эд ангиуд байх ба урд гуперны ширхэг боолтыг үзэхэд тайлагдаж шинэ ул мөр үүссэн шинж тэмдэг  байхгүй байна. Уг тээврийн хэрэгслийг яам дээр гаргаж өргөж үзлэг хийхэд гуперны доод талын  хамгаалалтын хар, под крелон байхгүй тасарч унасан доод эд ангиудаас тос гоожсон, хуучин зэвэрч хорчийж хонхойсон байна. Уг тээврийн хэрэгслийн  доод эд ангиуд UV-A nm хэт ягаан лед туяаны гэрлийг ашиглаж үзлэг хийхэд биологийн гаралтай эд зүйл илрээгүй. BLUESTAR FORENSIC, LATENT blookstain Vagent бодис цацлага мугали уусмал /перекть/ цацаж, UV-A nm, RED0 nmгэрэл ашиглан үзлэг хийхэд биологийн гаралтай эд зүйл илрээгүй, баруун урд дугуйны доод хэсгээс зүүн хойд дугуйны доод хэсэг, хойд дугуйны доод хэсгээс зүүн дугуйны хойд хэсэг, мотрын доод хэсэг, яндан дагасан эд ангиудад үзлэг хийхэд бичил мөр, утас сэмэрдэс ширхэгүүд илрээгүй ... гэх тэмдэглэл, гэрэл зургууд ( дүгээр хавтаст хэргийн - дахь тал),

. аймгийн Цагдаагийн газрын мөрдөн байцаах тасгийн мөрдөгч, цагдаагийн ахмад Д., ахлах дэслэгч .нхбаяр, цагдаагийн дэслэгч Н.нтонов ын  “” гэх нэртэй засварын газарт хийсэн илтгэх хуудас, гэрэл зургууд ( дүгээр хавтаст хэргийн - дахь тал),

. аймгийн Цагдаагийн газрын мөрдөн байцаах тасгийн мөрдөгч, цагдаагийн ахлах дэслэгч .атзаяа,  ахлах дэслэгч Н., цагдаагийн дэслэгч Ж. ын  “U car”, “Од-Оч” авто засварууд, “ын авто засвар”, “гийн авто засвар”, “гийн авто засвар”, “риун” авто засвар, мөн “”, “адрах” ШТС-ууудаар орж хяналтын камерыг шүүж , , , лагтолгой, багуудын нутаг дэвсгэрт байх айлуудын хашаан дотор ил харагдаж байгаа тээврийн хэрэгслүүдийг шалгаж ажилласан тухай илтгэх хуудас, гэрэл зургууд ( дүгээр хавтаст хэргийн - дэх тал),

. Гэрч Л.ийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн ... оны дугаар сарын -ны өдөр Мөнхболд, , М.******* тай ишрэлт караокены үүдэн дээр таараад тэнд орж пиво уусан. Тэндээс гараад би найз сүрэнг “миний машиныг дүү Д.*******ад хүргээд өгчих” гэж хэлсэн. Тэндээсээ гараад “том” баар ороод хаах хүртэл сууж байгаад гараад  Мөнхболд,  сүрэн, бид урав 0 айлын гадна буусан. миний машинтай М.Мөнх-очир, , Д.*******, Г.*******, Мөнхболд архи аваад ирье, тэгээд буудал орж ууя гэж ярилцаад архи авч ирэхээр миний машинтай явсан. Н.сүрэн бид хоёр үлдээд хүлээгээд ирэхгүй болохоор нь гэрлүүгээ явсан ... гэх мэдүүлэг ( дүгээр хавтаст хэргийн -, дугаар хавтаст хэргийн - дахь тал),

. 00 улсын дугаартай тээврийн хэрэгсэлд үзлэг хийсэн тухай ... 00 улсын дугаартай Toyota Crown-S маркийн тээврийн хэрэгсэлд үзлэг хийхэд уг тээврийн хэрэгсэл нь 0 онд үйлдвэрлэсэн .. өдөр улсад орж ирсэн  суудлын зориулалттай ердийн бүхээгтэй GWS00арлын дугаартай гийн ийн эзэмшлийн тээврийн хэрэгсэл байв. Уг тээврийн хэрэгслийн гадна талд үзлэг хийхэд шороо тоосонд дарагдаж бохирлогдсон, зүүн урд, баруун урд, зүүн ар, баруун ар талын хаалганууд бүрэн бүтэн, тоос шороо наалдаж бохирлогдсон шил, толь, арын гэрэл, багаж, урд хойд дугуйнууд бүрэн бүтэн, урд гуперт тусгайлан үзлэг хийхэд номерны дээд хэсгээр хагарч цуурсан, урд гуперны баруун доод хэсгийг шинэ будсан, гар хүргэж дарж үзэхэд гарын мөр, хээ үлдэж байв. Урд гуперны баруун доод хэсэг, шинээр будсан шороо тоос тогтоогүй, гялалзаж харагдах ба уг гуперны дотор талд сетик төмөр тавьж шинээр наасан, хуучин эдэлгээний сэв зураас цагаан өнгийн будгаар дарагдаж будагдсан нь бүдэг харагдаж байна. Урд гуперны зүүн тал буюу доод хэсэгт үзлэг хийхэд доод хэсгээрээ хуучин эдэлгээний сэв зураастай, дотор хэсэгтээ хуучин сетик төмрөөр наасан, бүдэг өнгөтэй хамгаалалтын хар хуванцар байхгүй. Урд гуперны баруун доод буланд шинэ хагаралтай цагаан өнгөтэй будгаар нэмж давхарлаж будсан, урд гуперны баруун тал зүүн талын будагнаас тод харагдана. Уг тээврийн хэрэгслийн доод эд ангиуд  BLUESTAR FORENSIC гэсэн биологийн гаралтай ул мөр илрүүлэгч цацаж, хэт ягаан туяаны гэрэл буюу nm UV гэрэл ашиглан үзлэг хийхэд урвалд орсон, биологийн гаралтай, ул мөр илрэхгүй байна. аруун урд дугуйнаас баруун хойд дугуй, баруун хойд дугуйнаас зүүн хойд дугуй, зүүн хойд дугуйнаас зүүн урд дугуй хүртэл хэт ягаан болон хэт улаан туяаны гэрэл тусгаж үзлэг хийхэд хэрэгт ач холбогдол бүхий багаж, мөр биологийн гаралтай мөр, хувцасны сэмэрдэс гэрэлд өдөөгдөж харагдаагүй байна.  Уг тээврийн хэрэгслийн урд аржаатарын суурь төмөр хорчийж хонхойсон, хамгаалалт хуванцар  байхгүй байв. агажинд үзлэг хийхэд цэнхэр цоохор өнгийн ширхэг сандал, бор цүнхтэй багаж, данхраат, бахь, шар өнгийн тортой модон тавга, тээврийн хэрэгслийн дотор талд эд зүйл байхгүй хар өнгийн суудлын бүрээстэй байв. вто тээврийн төвийн техникийн инженер Л.гэрэлээс 00 улсын дугаартай тээврийн хэрэгслийн баруун урд гупер  шинэ будсан байна уу гэж асуухад 00 улсын дугаартай Crown маркийн тээврийн хэрэгслийн баруун урд гуперны урд хэсгийг шинэ будсан, дотор хэсгийн хагархай дээр төмөр тор тавьж түлж шинэ наасан байна. Хуучин эдэлгээний сэв, зураасыг цагаан будгаар дарж будсан байна гэснийг тэмдэглэлд тусгаж тээврийн хэрэгслийн үзлэгийг дуусгав  ... гэх тэмдэглэл, гэрэл зургууд ( дүгээр хавтаст хэргийн -0 дахь тал),

.9 DAMNO ҮНЭЛГЭЭ -ний шинжээчийн ... 0 онд үйлдвэрлэсэн .. импортолсон Toyota crown A0 маркийн автомашины урд буфер- ,00,000 төгрөг гэх дүгнэлт, гэрэл зураг ( дүгээр хавтаст хэргийн - дахь тал),

.0 аймаг дахь үсийн шүүх шинжилгээний төвийн оны дугаар сарын -ны өдрийн дугаартай ... Шинжилгээнд ирүүлсэн хувцаснууд шинжилгээнд тэнцэнэ. өнгийн хүрмийн зүүн ханцуй хэсэгт .х. см хэмжээтэй цоорхой уранхай байна. ин зүүн суга  болон баруун суганы  хэсэгт см, .см ханзарсан уранхай байна. ин бор өнгийн түрийтэй нэг хос гутал, хар болон хөх өнгийн тамирын өмднүүд мөн шар өнгийн малгайтай цамц тус тус уранхайгүй байна. өнгийн хүрмийн зүүн ханцуй хэсэгт  .х. см хэмжээтэй цоорхой уранхай нь мохоо зүйлийн харилцан үйлчлэлээр эдэлгээний явцад гарсан хуучин цоорхой уранхай байна. ин баруун зүүн суганы  хэсэгт оёдол дагасан см, .см ханзарсан уранхайнууд нь татаж чангаах хүчний үйлчлэлээр гарсан ханзарсан шинэ уранхай байна. Хувцаснуудад  дээр тээврийн хэрэгслийн дугуйны явагч хэсгийн мөр дүрс илрэхгүй  байна. ин хар өнгийн өмдний баруун гуяны дээд хэсэгт х см хэмжээтэй хэлбэр дүрсгүй шороо мэт зүйлээр бохирлогдсон цайвар ногоон өнгийн хүрмийн баруун халаасны хэсэгт х0 см туузан хэлбэрийн шороо мэт зүйлээр бохирлогдсон нь тээврийн хэрэгслийн  явагч хэсгээс үүссэн мөр биш байна. өнгийн тамирын өмдний баруун хөлийн доод хэсэгт хсм орчим шингэн зүйлээр бохирлогдож хатсан биологийн гаралтай ул мөртэй. ногоон өнгийн хүрэмний баруун ханцуйны ар талд ханцуйны үзүүрээс 0см орчим зайд .хсм хэмжээтэй цус мэт улаан хүрэн өнгийн зүйлээр бохирлогдсон биологийн гаралтай ул мөртэй ... гэх дүгнэлт, шинжилгээний обьектын хамт ( дүгээр хавтаст хэргийн 90-9 дахь тал),

. аймаг дахь үсийн шүүх шинжилгээний төвийн оны дугаар сарын 9 – ний өдрийн дугаартай ...Шинжилгээнд ирүүлсэн ширхэг эд зүйл шинжилгээнд тэнцэнэ. Шинжилгээнд ирүүлсэн ширхэг эд зүйлийн “”, “”, гэж дугаарласан ширхэг зүйл хоорондоо нийлж нэг бүхэл үүсгэж байна. ин бусад “”, “”, “”, “”, “”, “”, гэж дугаарласан ширхэг эд зүйл нь хоорондоо нийлж нэг бүхэл үүсэхгүй байна. Уг хагархайнуудын хугарал шинэ байна. Шинжилгээнд ирүүлсэн цагаан өнгийн ширхэг эд зүйл нь ямар маркийн тээврийн хэрэгслийнх байх боломжтой  эсэхийг тогтоох  боломжгүй байна ... гэх дүгнэлт, гэрэл зургууд ( дүгээр хавтаст хэргийн 9-00 дахь тал),

 . аймаг дахь үсийн шүүх шинжилгээний төвийн оны дугаар сарын өдрийн дугаартай ... химийн шинжилгээгээр ... Д.*******ын биенээс авсан гэх шингэн цус нь шинжилгээнд тэнцэнэ. Д.*******ын биенээс авсан гэх шингэн цусанд этилийн спирт илрээгүй ... гэх дүгнэлт ( дүгээр хавтаст хэргийн 0- дахь тал),

. аймаг дахь үсийн шүүх шинжилгээний төвийн оны дугаар сарын 0 өдрийн дугаартай ... химийн шинжилгээгээр ... Л.*******гийн биенээс авсан гэх шингэн цус нь шинжилгээнд тэнцэнэ. Л.*******гийн биенээс авсан гэх шингэн цусанд этилийн спирт илэрсэн. Л.*******гийн биенээс авсан гэх цусанд . промилли этилийн спирт илэрсэн нь согтолтын дунд зэрэгт хамаарна ... гэх дүгнэлт ( дүгээр хавтаст хэргийн - дахь тал),

. аймаг дахь үсийн шүүх шинжилгээний төвийн оны дугаар сарын 0- ны  өдрийн дугаартай ... Л.*******гийн биед гэмтэл учирсан байна. Л.*******гийн биед ... умдаг яс болон суудал ясны талд бяцарсан олон хугарал, зүүн сүүжний дэлээ яс хугарч салсан, аарцаг ясны колцоо зүүн талд зөрүүтэй хугарал, баруун талын шаант болон тахилзуур яс доод / хэсгийн бяцарч салсан хугарал, зүүн талын шаант ясны дун хэсгийн / хэсгийн зөрүүтэй хугарал,нүдний ухархайн дотор хананд хугарал, хамар яс бяцарсан олон хугарал, хамрын таславчийн мурийлт, зүүн талын хоншоор ясны цөмөрсөн хугарал, зүүн нүдний  дээд доод зовхинд цус хуралт зөөлөн эдийн няцрал, духны зүүн, зүүн шанаа хацарт зулгаралтууд, зүүн мөр суга эгэмд зулгаралт, зүүн гарын бугуй шуунд цус хуралт, баруун хөлний  шилбэнд шарх, зулгаралт гэмтлүүд тогтоогдлоо. Дээрх гэмтлүүд нь олон удаагийн мохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүсгэгдэнэ. Л.*******гийн биед учирсан дээрх гэмтлүүд нь гэмтлийн зэрэгт хамаарна. Л.*******гийн биед учирсан дээрх гэмтэл нь “гэмтлийн зэрэг тогтоох журам”-ын ..-д зааснаар гэмтлийн хүнд зэрэгт хамаарна. Дээрх аарцаг ясны хугарал гэмтлүүд нь амь насанд аюултай ... гэх дүгнэлт гэрэл зургууд ( дүгээр хавтаст хэргийн -0 дахь тал),

. .ийн хашаа байшингийн дээвэр дээр байх камерын бичлэгт ... аймгийн сумын багийн нутаг дэвсгэрт байрлах .ийн хашаа буюу байшингийн дээвэр хэсгээс хашаа, засмал замыг харсан HDCAM // TUEгэх бичиглэлтэй камерын дэлгэцэнд үзлэг хийхэд байшингийн дээвэр хэсэг, модон хашаа, бургас, мод, олон тооны гэрэл асаж, харагдах ба :: цагт дээрээс буюу шинэ дулаан чиглэлээс мандал ШТС чиглэд марк тодорхойгүй жижиг суудлын автомашин камерт орж :: тоормозны улаан гэрэл асаж хурд хасаад камераас гарч байна. /Ямар нэгэн дуу чимээ гараагүй/, :9: цагт камерын зүүн тал буюу мандал ШТС –ийн чиглэлээс гэрэл туяарч - удаа гэрэл дохиж /асаж унтарч байв/. Уг автомашины гэрэл байшингийн дээвэр дээр ойж харагдана. :9:0 цагт дулаан буюу дээрээс доош мандал ШТС чиглэлд марк, өнгө тодорхойгүй урт суудлын жижиг автомашин камерт орж ирээд :9: цагт камераас гарч :9: цагт “тас” гэх чимээ гарч эрэгтэй хүн “хүн дайрчихлаашдээ пиздаа” гэж орилж байгаа чимээ камерын бичлэгт бичигдсэн байна.  :9: цагаас хойш засмал замаар автомашин явахгүй байна ... гэх тэмдэглэл ( дүгээр хавтаст хэргийн - дахь тал),

. Шүүгдэгч Д.*******ын иргэний үнэмлэхний лавлагаа ( дугаар хавтаст хэргийн дахь тал),

 . Шүүгдэгч Д.*******ын иргэний оршин суугаа газрын хаягийн бүртгэлийн лавлагаа ( дугаар хавтаст хэргийн дахь тал),

  . Шинжээч , Д.адрах, . ын оны дугаар сарын -ны өдөр гаргасан техникийн шинжээчийн  ... 00 улсын дугаартай Toyota crown маркийн тээврийн хэрэгсэл жолоодож явсан Д.атбуян нь МУ-ын ЗХД-ийн . “а” –р заалт буюу “Зам тээврийн осолд холбогдсон жолооч тээврийн хэрэгслээ нэн даруй зогсоож, ослын дохионы гэрлээ асаах ба ослын зогсолтын тэмдэгийг энэ дүрмийн 9.-д заасны дагуу тавьж тээврийн хэрэгсэл  болон осолд холбогдол бүхий эд юмсыг байрнаас нь хөдөлгөхгүй  байх үүргийг хүлээнэ” гэснийг зөрчсөн  гэж үзнэ. ин өөр ямар нэгэн заалтыг зөрчсөн нь техникийн шинжээчид ирүүлсэн материалаас тогтоогдохгүй байна. втомашинд учирсан эвдрэл, гэмтэл, ослын газарт автомашинаас салж унасан эд ангиудын хэлтэрхий зэргээс үзэхэд явган зорчигч  нь зорчих хэсэг дээрээ хэвтээ байрлалд байсан байна. Тиймээс явган зорчигч Л.******* нь МУ-ын ЗХД-ийн . “б”-р заалт буюу “Явган зорчигчид ... аюулгүй байдлыг хангахаас бусад шалтгаанаар зорчих хэсэг дээр    ... саатах ... - ыг хориглоно” гэсэн заалтыг зөрчсөн гэж үзэж байна.  Явган зорчигч Л.******* нь МУ-ын ЗХД-ийн . “б”-р заалтыг зөрчсөн нь уг зам тээврийн осол гарах шалтгаан болсон гэж үзнэ. бурууг шүүх тогтооно. суултанд дурдагдаагүй боловч хэрэгт ач холбогдолтой нөхцөл байдал илэрсэнгүй ... гэх дүгнэлт ( дугаар хавтаст хэргийн - дахь тал),

.9 аймгийн прокурорын газрын оны 0 дугаар сарын 0-ны өдрийн “Д.*******ад гийн хэрэг үүсгэж, яллагдагчаар татах тухай тогтоол ( дугаар хавтаст хэргийн - дэх тал),

.0 Яллагдагч Д.*******ын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн ... и гэм буруу дээрээ маргахгүй байна. ин прокурорын буруутгаж байгаа хуулийн зүйл заалтыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна. и одоо мэдүүлэг өгөхгүй, өмгөөлөгчийн хамт мэдүүлэг өгнө ... гэх мэдүүлэг ( дугаар хавтаст хэргийн -9 дэх тал),

. Шүүгдэгч Д.*******ын  гийн хариуцлага хүлээж байгаа болон хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудас ( дугаар хавтаст хэргийн дахь тал),

.  Хохирогч Л.*******гаас гаргаж өгсөн хохирлын баримтууд ( дугаар хавтаст хэргийн - дахь тал),

. Шүүгдэгч Г.*******ын иргэний үнэмлэхний хуулбар, иргэний оршин суугаа газрын хаягийн бүртгэлийн лавлагаа ( дугаар хавтаст хэргийн 9 дэх тал),

. Шүүгдэгч М.*******ын иргэний үнэмлэхний хуулбар, иргэний оршин суугаа газрын хаягийн бүртгэлийн лавлагаа ( дугаар хавтаст хэргийн - дахь тал),

. аймгийн ын газрын оны дугаар сарын -ны өдрийн М.*******т гийн хэрэг үүсгэж, яллагдагчаар татах тухай тогтоол ( дугаар хавтаст хэргийн -9 дэх тал),

. Шүүгдэгч М.*******ын  гийн хариуцлага хүлээж байгаа болон хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудас ( дугаар хавтаст хэргийн дахь тал),

. аймаг дахь сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн оны дүгээр сарын -ны өдрийн /ШЦТ/ дугаартай шийтгэх тогтоолын хуулбар ( дугаар хавтаст хэргийн 0- дэх тал),

. аймгийн прокурорын газрын оны дугаар сарын -ны өдрийн  Г.*******т гийн хэрэг үүсгэж, яллагдагчаар татах тухай тогтоол ( дугаар хавтаст хэргийн - дахь тал),

.9 Шүүгдэгч Г.*******ын гийн хариуцлага хүлээж байгаа болон хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудас ( дугаар хавтаст хэргийн дахь тал),

.0 аймаг дахь сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн оны дугаар сарын -ны өдрийн /ШЦТ/ дугаартай шийтгэх тогтоолын хуулбар ( дугаар хавтаст хэргийн -,  дэх тал), аймаг дахь сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн оны дугаар сарын -ны өдрийн /ШЦТ/ дугаартай шийтгэх тогтоолын хуулбар ( дугаар хавтаст хэргийн - дэх тал),

 . аймгийн прокурорын оны дугаар сарын 0-ны өдрийн 0 дугаартай “ байцаалтын хэргийг нэгтгэх тухай” тогтоол ( дугаар хавтаст хэргийн 0- дэх тал),

 . Шинжээч И.азаррагчаа, Ц., .аярсайхан, Ц., Г. ын оны дүгээр сарын -ны өдөр гаргасан 0/ дугаартай  дүгнэлтээр ... 00 улсын дугаартай Toyota crown маркийн тээврийн хэрэгсэл жолоодож явсан Д.атбуян нь МУ-ын ЗХД-ийн . “а” –р заалт буюу “Зам тээврийн осолд холбогдсон жолооч тээврийн хэрэгслээ нэн даруй зогсоож, ослын дохионы гэрлээ асаах ба ослын зогсолтын тэмдэгийг энэ дүрмийн 9.-д заасны дагуу тавьж тээврийн хэрэгсэл  болон осолд холбогдол бүхий эд юмсыг байрнаас нь хөдөлгөхгүй  байх үүргийг хүлээнэ” гэснийг зөрчсөн гэж үзнэ. т ач холбогдол бүхий нөхцөл байдал илрээгүй болно ... гэх дүгнэлт ( дугаар хавтаст хэргийн - дахь тал)

 . аймаг дахь бүсийн шүүх шинжилгээний төвийн оны дугаар сарын -ны өдрийн ХОВО/ дугаартай ... “Сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэл тогтоох шинжилгээгээр ... хохирогч Л.*******гийн сэтгэцэд хохирол, хор уршиг учирсан байна. тлийн дараах стресст үзүүлэх хариу урвалын шинж илэрч байгаа нь гэмт хэргийн улмаас хүний сэтгэцэд учирсан хор уршгийн хоёрдугаар зэрэглэлд хамаарна. ... гэх дүгнэлт зэрэг болно.

Хоёр:  ээс тогтоосон хэргийн үйл баримт,нөхцөл байдлын талаар

. хэргийн бодит байдлыг тогтоохын тулд прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн хэргийн хүрээнд гийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу цуглуулж бэхжүүлсэн, шүүхийн хэлэлцүүлэгт хэлэлцэгдсэн нотлох баримтуудыг үнэлж үзэхэд: оны дугаар сарын - наас нд шилжих шөнө хохирогч Л.******* нь аймгийн сумын багийн нутаг дэвсгэр мандал ШТС- наас  дулаан хүрэх засмал зам дээр  . хувийн согттолтойгоор хэвтэж байх үед  нь шүүгдэгч Д.*******  нь  тухайн замаар улсын дугаартай тоёото кровон маркын тээврийн хэрэгсэлийг жолоодож замын хөдөлгөөнд оролцох үедээ дайрч эрүүл мэндэд нь ... умдаг яс болон суудал ясны талд бяцарсан олон хугарал, зүүн сүүжний дэлээ яс хугарч салсан, аарцаг ясны колцоо зүүн талд зөрүүтэй хугарал, баруун талын шаант болон тахилзуур яс доод / хэсгийн бяцарч салсан хугарал, зүүн талын шаант ясны дун хэсгийн / хэсгийн зөрүүтэй хугарал,нүдний ухархайн дотор хананд хугарал, хамар яс бяцарсан олон хугарал, хамрын таславчийн мурийлт, зүүн талын хоншоор ясны цөмөрсөн хугарал, зүүн нүдний  дээд доод зовхинд цус хуралт зөөлөн эдийн няцрал, духны зүүн, зүүн шанаа хацарт зулгаралтууд, зүүн мөр суга эгэмд зулгаралт, зүүн гарын бугуй шуунд цус хуралт, баруун хөлний  шилбэнд шарх  бүхий  гэмтэл учруулсан ба тухайн хэрэг учралын газрыг зориудаар орхиж явсан.

Мөн тухайн Д.*******ын  жолоодож явсан улсын дугаартай тоёото кровон маркын  тээврийн хэрэгсэлд зорчиж явсан  Г.*******, М.Мөнх- Очир нь  оны дугаар сарын - ны өдөр эрүүгийн дугаартай хэрэгт гэрчээр мэдүүлэг өгөхдөө хэргийн үйл баримтын талаар  мөрдөн шалгах ажиллагааны үед үнэн зөв мэдүүлэг өгөхөө илэрхийлж, баталгаа гаргасны дараа зориуд худал мэдүүлэг өгсөн хэргийн үйл баримт нь хэрэгт авагдсан ...   гэмт хэргийн талаархи гомдол мэдээлэл, хэргийн газар үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлт,  гэрч Г.ын өгсөн... Тухайн өдөр аймгийн сумаас эхнэр хүүхэд хадам эх, эцгийн хамт золголт хийгээд  буцаж ирж байсан. Шөнө цагийн  үед мандал ШТС- аас  дээшээ дулаан хүрэх засмал замаар өгсөж байтал зам дээр нэг хүн хэвтэж байгаа нь машины гэрэлд харагдах шиг болохоор нь өнгөрөөд буцаж эргээд  машинаа дээш харуулаад ослын гэрлээ татаад зогссон. Цагдаагийн газрын , эмнэлэгийн утсанд дуудлага өгсөн. Тэгтэл  дээрээс нэг машин ирж байхаар нь гэрлээрээ дохисон боловч тухайн хэвтэж байсан хүнээс өнгөрөөд зогссон. Машинаас буусан хүмүүс зам дээр хэвтэж байсан хүн дээр ирээд “хүн байна шүү дээ” гэж ярилцаад –т дуудлага өгч байсан. Удалгүй эмнэлэгийн машин ирсэн. Машиныхаа гэрлийг тусгаад өг гэхээр машиныхаа гэрлийг тусгаж өгсөн. Эмнэлэг цагдаа ирэхээр авч явна гэж байснаа нөгөө  хүн эмч рүү гараараа заахаар нь тухайн хүнийг машинд өргөж тавиад аваад явсан. и тухайн үед цагдаа руу дахин залгаад “ зам дээр байсан хүнийг эмнэлэг аваад явчихлаа. ид яах вэ “ гэхэд та явж бай гэхээр нь бид явсан. ид ыг анх ирэхэд тухайн хүн гараа дэрлэсэн байдалтай хэвтэж байсан. ид тойроод нэлээн хөндий очиж зогссон. Тухайн хүнийг тасраад унасан байна гэж цагдаад дуудлага өгсөн ... гэх мэдүүлэг,  гэрч Д.гийн өгсөн...  тухайн өдөр хүргэн болон охины хамт аймгийн суманд золголт хийгээд шөнө цагийн үед аймгийн төвд орж ирсэн. мандал клонкоос дээшээ засмал замаар явж байхад Г. ... энд нэг хүн хэвтэж байна уу яана” гэхэд нь хаана  юу гэхэд манай охин хүн байвал зогсоорой гэсэн. өнгөрч яваад эргээд харахад засмал зам дээр нэг хүн хэвтэж байсан. Машиныхаа ослын гэрлийг татаад байж байх үед дээрээс нэг гэрэл  гараад нэг машин ирээд бид ыг болон хэвтэж байсан хүнийг өнгөрөөд шороон зам дээр гараад зогссон... гэх мэдүүлэг,  гэрч, иргэний хариуцагч  Л.ийн өгсөн... оны дугаар сарын - ны орой найз .Мөнхболд, ,М.Мөнх- Очир ын хамт ишрэлт караоке орсон. Тухайн үед найз сүрэнг миний машиныг дүү .*******ад хүргээд өгчих гэсэн машиныг хүргэж өгөөд ирсэн. оны дугаар сарын - наас нд шилжих шөнө .*******, Мөнхболд, Мөнх- Очир, , ыг 0 айлын гадна  хүлээгээд ирэхгүй болохоор нь гэртээ харьсан. Өглөө сэрэхэд машиныг хашаан дотор оруулж ирээд тавьсан байсан. Жолооч талын  гупер доод хэсгээрээ будаг нь хуйларч унасан байсан. .*******аас асуухад юм  мөргөсөн гэж хэлсэн тул дугаар сарын - ний өдөр гупер дээрээ замаск татаад Энхмандах  хотхоны байранд аваачиж будсан...  гэх мэдүүлэг, гэрч  .Мөнхболдын өгсөн..     оны дугаар сарын - ны өдөр найз ын төрсөн өдөр болж ын гэрт пиво ууж байгаад ишрэлт орсон.  , , Мөнх- Очир бид байсан. Л. найзыгаа дуудаад машинаа өгсөн. ид том  баар орж  архи уусан. Түүнээс хойш юу болсныг санахгүй байгаа. Нэг мэдэхэд дугаар сургуулийн урд шавар гэрийн тэнд явж байхад ухаан орсон. засмал замаар доош эргээд  явж байтал гэнэт машин донслоод түс тас дугарч машин нэг юм дайрах шиг болсон. Тэгтэл .******* машинаа зогсоогоод бид буугаад хартал зам дээр нэг хүн хэвтэж байсан. и  ард гол суугаад миний баруун талд М.*******, зүүн талд Г.******* сууж явсан. жолоочийн эсрэг талд урд суугаад явж байсан... гэх мэдүүлэг, улсын дугаартай тээврийн хэрэгсэлд үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зураг, аймаг дахь үсийн шүүх шинжилгээний төвийн кримналистикийн шинжээчийн оны дугаар сарын 9- ний өдрийн дугаартай дүгнэлт, аймаг дахь бүсийн шүүх шинжилгээний  төвийн шиннжээчийн оны дугаар сарын 9- ний өдрийн 9 дугаартай... Л.*******гийн биед учирсан гэмтлүүд нь гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын  ..-д зааснаар гэмтлийн хүнд зэрэгт хамаарна... гэх дүгнэлт,  иргэн .ийн хашаа байшингийн дээвэр дээрхи камерийн... цаг 9 минут секунтэнд камерийн зүүн тал буюу мандал ШТС- ын чиглэлээс гэрэлээс гэрэл туяарч - удаа гэрэл дохиж, уг авто машины гэрэл байшингийн дээвэр дээр ойж харагдана. цаг 9 минут 0 секунтэнд дулаан  буюу дээрээс нмандал ШТС- ын чиглэлд марк өнгө тодорхойгүй урт суудлын жижиг авто машин камерт орж ирээд цаг 9 минут секунтэнд камерээс гарч цаг 9 минут секундэд тас хийх чимээ гарч эрэгтэй хүн  хүн дайрчихлаа шүү дээ пизда гэж орилж байгаа хоолой бичлэгт бичигдсэн байна... гэх  тэмдэглэл, М.Мөнх- Очирын гэрчээр дахин өгсөн... Л.ийн улсын дугаартай цагаан өнгийн кровон маркийн тээврийн хэрэгсэлийг .******* жолоодож Мөнхболд, Г.*******, бид суугаад архи зардаг дэлгүүр хайж  яваад дугаар сургуулийн урд байх шавар гэрийн урдуур доошоо явдаг засмал замаар доошоо явж байтал цагаан өнгөтэй гэрэлтэй машин гэрлээрээ дохиод зогсож байсан. Гэрлээрээ дохиод зогсож байгаа машины хажуугаар өнгөртөл чулуу дайрчих шиг боллоо гэж манайхны нэг нь хэлсэн. машинаа зогсоогоод дайрсан зүйл дээрээ очиход хүн байсан ... гэх мэдүүлэг, гэрч Г.*******ын дахин өгсөн... и арын суудал дээр унтаад явж байтал гэнэт тус тас болоод машин юм дайрчих шиг болохоор би сэрээд юу дайрчихваа, хүн биш биз гэхэд жолоо барьж явсан .******* “чулуу дайрчих шиг боллоо “ гэж хэлсэн. машинаа зогсоогоод буугаад харсан чинь хүн дайрчихсан байсан. Тэгэхээр нь би энэ хүн байншдээ гэж  орилж, манай хэд цагдаа эмнэлэг дуудсан. .******* машин барьж явсан... гэх мэдүүлэг, жолооч .******* нь улсын Замын хөдөлгөөний дүрмийн . –т заасан... анхуй үед болон үзэгдэлт хангалтгүй нөхцөлд жолооч өөрийн үзэгдэх хүрээн дотор  тээврийн хэрэгслээ зогсоох боломжтой хурдыг сонгож явна... мөн  дүрмийн .-т заасан... жолооч хөдөлгөөнд аюул саад тулгарахыг мэдсэн үед тээврийн хэрэгсэлийн хурдыг хасаж зайлшгүй тохиолдолд зогсоох арга хэмжээ авна ... гэх заалтуудыг зөрчсөн гэх дүгнэлт , шүүхийн хэлэлцүүлэгт хохирогч Л.*******гийн өгсөн... биедээ хүнд гэмтэл авсан. Цаашид дахин хагалгаанд  орж хадаасаа авахуулна. Шүүгдэгч .*******ын хувьд эмчилгээний болон бусад зардалд төгрөг  төлсөн. Одоо сэтгэцэд учирсан хохирол, хор уршгийг гаргуулна... гэх мэдүүлэг, шүүхийн хэлэлцүүлэгт иргэний нэхэмжлэгч Л.ийн өгсөн... и өөрөө архи  уусан байсан тул дүү .*******ад машинаа өгсөн. и осол гаргасан талаар мэдээгүй. Хохирогч Л.*******д  эмчилгээ болон замын зардал зэрэгт төгрөг төлсөн. ийн хэлэлцүүлэгийн явцад 000 төгрөг нэхэмжилснийг төлсөн. Нийт төгрөг төлсөн ... гэх мэдүүлэг   зэрэг нотлох баримтуудаар нотлогдон тогтоогдож байна.

. Шүүгдэгч  .*******, Г.*******, М.******* нь шүүхийн хэлэлцүүлэгт тогтоогдсон дээрх үйл баримтыг хүлээн зөвшөөрсөн, гэм буруу болон хэргийн зүйлчлэлийн талаар маргаагүй болно.

 .  ийн хэлэлцүүлэгт тогтоогдсон дээрх үйл баримтыг нэгтгэн дүгнэвэл: Шүүгдэгч Д.*******  нь оны дугаар сарын - наас - нд шилжих шөнө аймгийн сумын багийн нутаг дэвсгэр мандал ШТС- аас  дулаан хүрэх засмал замаар улсын дугаартай тоёото кровон маркын тээврийн хэрэгсэлийг жолоодож замын хөдөлгөөнд оролцох үедээ улсын Замын хөдөлгөөний дүрмийн . –т заасан... анхуй үед болон үзэгдэлт хангалтгүй нөхцөлд жолооч өөрийн үзэгдэх хүрээн дотор  тээврийн хэрэгслээ зогсоох боломжтой хурдыг сонгож явна... мөн  дүрмийн .-т заасан... жолооч хөдөлгөөнд аюул саад тулгарахыг мэдсэн үед тээврийн хэрэгсэлийн хурдыг хасаж зайлшгүй тохиолдолд зогсоох арга хэмжээ авна ... гэх заалтуудыг зөрчиж, зам дээр хэвтэж байсан хохирогч Л.*******г дайрч эрүүл мэндэд нь шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоогдсон ... умдаг яс болон суудал ясны талд бяцарсан олон хугарал, зүүн сүүжний дэлээ яс хугарч салсан, аарцаг ясны колцоо зүүн талд зөрүүтэй хугарал, баруун талын шаант болон тахилзуур яс доод / хэсгийн бяцарч салсан хугарал, зүүн талын шаант ясны дун хэсгийн / хэсгийн зөрүүтэй хугарал,нүдний ухархайн дотор хананд хугарал, хамар яс бяцарсан олон хугарал, хамрын таславчийн мурийлт, зүүн талын хоншоор ясны цөмөрсөн хугарал, зүүн нүдний  дээд доод зовхинд цус хуралт зөөлөн эдийн няцрал, духны зүүн, зүүн шанаа хацарт зулгаралтууд, зүүн мөр суга эгэмд зулгаралт, зүүн гарын бугуй шуунд цус хуралт, баруун хөлний  шилбэнд шарх  бүхий ...  гэмтэл учруулсан,  тухайн хэргийн газрыг зориуд орхиж зугтаасан.  

Шүүгдэгч Г.*******, М.Мөнх- Очир нь оны дугаар сарын - ны өдөр эрүүгийн дугаартай хэрэгт гэрчээр мэдүүлэг өгөхдөө хэргийн үйл баримтын талаар  мөрдөн шалгах ажиллагааны үед үнэн зөв мэдүүлэг өгөхөө илэрхийлж, баталгаа гаргасны дараа   шүүгдэгч .*******тай хамт явсан, түүнийг улсын дугаартай тээврийн хэрэгсэлийг  жолоодож  замын хөдөлгөөнд оролцох явцдаа  хохирогч Л.*******г дайрсан үйл явдлыг мэдсээр байж  зориуд худал мэдүүлэг өгсөн хэргийн үйл баримт хөдөлбөргүй нотлогдсон, хэргийн нотолбол зохих байдлуудыг шалгаж тогтоосон, улсын яллагчийн гэм буруугийн талаарх дүгнэлт нь хэргийн үйл баримттай тохирч байна.

. үйл баримтыг сэргээн тогтооход үндэслэл болгосон шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан нотлох баримтууд энэ хэрэгт хамааралтай, хуульд заасан үндэслэл, журмаар цуглуулж бэхжүүлсэн, гийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг зөрчөөгүй, агуулгын хувьд зөрүүгүй, үйл баримтыг тогтооход хүрэлцээтэй, хохирогч, гэрч аас мэдүүлэг авахдаа гийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан журмыг зөрчөөгүй байх тул хууль ёсны нотлох баримт гэж үзэж, хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой талаас нь үнэлж, шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болгов.

                                              Гурав: зүйн дүгнэлт

.  гийн хуулийн тусгай ангийн . дугаар зүйлд заасан тээврийн хэсэгсэлийн хөдөлгөөний аюулгүй байдлын  эсрэг гэмт   хэргийн үндсэн шинжийг 

- тээврийн хэрэгслийн жолооч хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хууль түүнд нийцүүлэн гаргасан захиргааны хэм хэмжээний актыг зөрчсөн байх

Мөн хуулийн . дугаар зүйлийн дахь хэсгийн .- т заасан гэмт хэргийн үндсэн шинж нь тээврийн хэрэгслийн жолооч хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хууль түүнд нийцүүлэн гаргасан захиргааны хэм хэмжээний актыг зөрчсний улмаас хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулсан байх

- гийн хуулийн тусгай ангийн . дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт заасан гэмт хэргийн үндсэн шинжийг 

- Энэ хуулийн . дугаар зүйлд заасан гэмт хэрэг үйлдсэн жолооч хэргийн газрыг зориуд орхиж зугтаасан ... гэж  тус тус хуульчилсан байна.

. Шүүгдэгч .******* нь оны дугаар сарын - наас нд шилжих шөнө аймгийн сумын багийн нутаг дэвсгэр мандал ШТС- аас  дулаан хүрэх засмал замаар улсын дугаартай тоёото кровон маркын тээврийн хэрэгсэлийг жолоодож замын хөдөлгөөнд оролцох үедээ улсын Замын хөдөлгөөний дүрмийн . –т заасан... анхуй үед болон үзэгдэлт хангалтгүй нөхцөлд жолооч өөрийн үзэгдэх хүрээн дотор  тээврийн хэрэгслээ зогсоох боломжтой хурдыг сонгож явна... мөн  дүрмийн .-т заасан... жолооч хөдөлгөөнд аюул саад тулгарахыг мэдсэн үед тээврийн хэрэгсэлийн хурдыг хасаж зайлшгүй тохиолдолд зогсоох арга хэмжээ авна ... гэх заалтуудыг зөрчиж, урдаас нь тээврийн хэрэгсэл гэрлээрээ дохисоор атал тээврийн хэрэгсэлээ зогсоохгүйгээр  зам дээр хэвтэж байсан хохирогч Л.*******гийн дээгүүр гарч  эрүүл мэндэд нь шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоогдсон ... умдаг яс болон суудал ясны талд бяцарсан олон хугарал, зүүн сүүжний дэлээ яс хугарч салсан, аарцаг ясны колцоо зүүн талд зөрүүтэй хугарал, баруун талын шаант болон тахилзуур яс доод / хэсгийн бяцарч салсан хугарал, зүүн талын шаант ясны дун хэсгийн / хэсгийн зөрүүтэй хугарал,нүдний ухархайн дотор хананд хугарал, хамар яс бяцарсан олон хугарал, хамрын таславчийн мурийлт, зүүн талын хоншоор ясны цөмөрсөн хугарал, зүүн нүдний  дээд доод зовхинд цус хуралт зөөлөн эдийн няцрал, духны зүүн, зүүн шанаа хацарт зулгаралтууд, зүүн мөр суга эгэмд зулгаралт, зүүн гарын бугуй шуунд цус хуралт, баруун хөлний  шилбэнд шарх  бүхий ... хүнд гэмтэл учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэдгээ мэдсээр байж осол гарсан газрыг зориуд орхиж, уг осол гаргасан талаараа тээврийн хэрэгсэлийн өмчлөгч Л.т хэлээгүй, юм мөргөсөн гэж бодит байдлыг нуун дарагдуулсан, уг тээврийн хэрэгсэлийн эвдэрсэн хэсгийг засаж гэмт хэргийн ул мөрийг арилгасан зэрэг нь гийн хуулийн тусгай   ангийн . дугаар зүйлийн дах хэсгийн .-т заасан, мөн гийн хуулийн тусгай ангийн . дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт заасан гэмт хэргийн шинжийг хангаж байна.  

          . Шүүгдэгч .*******ын хувьд үзэгдэх орчин хязгаарлагдсан үед болгоомжгүй байдлаар хохирогчийн эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулсан хэдий ч  тухайн үйлдлээ мэдсээр байж хэргийн газрыг зориуд орхиж зугтаасан  үйлдэлдээ санаатай хандсан гэж үзнэ.

Иймд шүүгдэгч .*******ыг  тээврийн хэрэгслийн жолооч хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хууль түүнд нийцүүлэн гаргасан захиргааны хэм хэмжээний актыг зөрчсний  улмаас хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулсан, гийн хуулийн тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дахь хэсгийн .-т заасан

Мөн Энэ хуулийн . дугаар зүйлд заасан гэмт хэрэг үйлдсэн жолооч хэргийн газрыг зориуд орхиж зугтаасан,гийн хуулийн тусгай ангийн . дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд  тус тус тооцов.

.  Худал мэдүүлэг өгөх  буюу гийн хуулийн тусгай ангийн .  дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасан гэмт хэргийн шинжийг... гэрч хохирогч мөрдөн шалгах ажиллагааны үед, эсхүл шүүхэд, эсхүл Улсын Их хурлын хянан шалгах  түр хороонд үнэн мэдүүлэг өгөхөө илэрхийлж баталгаа гаргасны дараа  зориуд худал мэдүүлэг өгсөн бол ... гэж хуульчилжээ. 

. Шүүгдэгч Г.*******, М.******* нь оны дугаар сарын - ны өдөр эрүүгийн дугаартай хэрэгт гэрчээр мэдүүлэг өгөхдөө хэргийн үйл баримтын талаар  мөрдөн шалгах ажиллагааны үед үнэн зөв мэдүүлэг өгөхөө илэрхийлж, баталгаа гаргасны дараа   шүүгдэгч .*******тай хамт явсан, түүнийг улсын дугаартай тээврийн хэрэгсэл  жолоодож  замын хөдөлгөөнд оролцох явцдаа  хохирогч Л.*******г дайрсан үйл явдлыг мэдсээр байж  гэрчээр мэдүүлэг өгөхдөө ... Шүүгдэгч Г.*******ын өгсөн ... оны дугаар сарын -ны орой бид ишрэлтэд найзуудаараа суусан. цагийн үед М.*******, .Мөнхболд, Л., н. ын хамтаар гараад ийн хамтаар том бааранд ороод сууж байгаад шөнө цагийн орчимд гараад цагаан өнгийн Crown машинд сууснаа санаж байна. 0 айлын тэндээс машинд суугаад аймгийн урдуур явж байтал зам дээр хүн тээврийн хэрэгсэлд дайрагдсан байдалтай хэвтэж байхаар нь бид дуудлага өгөөд байж байтал эмнэлэгийн тэрэг ирээд аваад явсан ... гэх мэдүүлэг ( дүгээр хавтаст хэргийн -9, - дахь тал),

Шүүгдэгч М.*******ын гэрчээр өгсөн ... и оны дугаар сарын -ны өдөр гэртээ байж байгаад оройн цагийн орчимд гэрээсээ гараад 0 айлд байх найз ын гэрт очсон. Тухайн өдөр манай найзын төрсөн өдөр нь болж байсан. ын машиныг аавд нь хүргэж өгөөд буцаад ишрэлт караоке орох гээд очиход , Мөнхболд, ******* гурав зогсож байсан. Тэндээ хэсэг сууж байгаад том баар ороод хаатал нь сууж байгаад гарахад манай таньдаг дүү ******* ирж авсан. ид хэд машинд суугаад гадуур хамтдаа явсан. явж байтал машины бензин дууссан тул 0 айлын тэндээс миний машиныг аваад дугаар сургууль хавиар явж байгаад урд засмалын замаар доошоо явж байтал зүүн гар талд саарал өнгийн Rumion машин гэрлээрээ дохиод байсан. дөхөж очоод хартал урд зам дээр хүн хэвтэж байсан. бид бүгдээрээ дуудлага өгөөд 0-0 минут болж байтал эмнэлэгийн машин аваад явсан ... гэх мэдүүлэг ( дүгээр хавтаст хэргийн , - дахь тал, гэж  мэдүүлсний улмаас  цагдаагийн байгууллага нь тухайн осол гаргасан  тээврийн хэрэгсэл болон холбогдогчийг эрэн суралжлах ажлыг зохион байгуулсан нь дүгээр хавтаст хэргийн - дүгээр хуудсанд авагдсан илтгэх  хуудсуудаар тогтоогдож байгаа болно.

Өөрөөр хэлбэл  мөрдөгч нь  Г.*******, М.******* т гийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 9. дугаар зүйлийн дахь хасагт заасан... гэрч хэргийн талаар өөрийн мэдэх зүйлийг үнэн зөв мэдүүлэх үүрэгтэй...  мөн зүйлийн дэх хэсэгт  заасан... гэрч хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд саад учруулсан, эсхүл худал мэдүүлэг өгсөн бол Зөрчлийн тухай хууль, эсхүл гийн хуульд заасан хариуцлага хүлээнэ..., мөн  зүйлийн дахь хэсэгт заасан... гэрч өөрийн болон гэр бүлийн гишүүд эцэг, эх үр хүүхдийнхээ эсрэг мэдүүлэг өгөхгүй байх эрхтэй ... болохыг тайлбарлан өгсөн нь  хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдсон байна.

 Гэтэл гэрч Г.*******, М.******* мөрдөгчид  оны дугаар сарын - ны өдөр эрүүгийн дугаартай хэрэгт гэрчээр мэдүүлэг өгөхдөө хэргийн үйл баримтын талаар  мөрдөн шалгах ажиллагааны үед үнэн зөв мэдүүлэг өгөхөө илэрхийлж, баталгаа гаргасан атал  эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэхэд ач холбогдол бүхий нөхцөл байдлыг мэдүүлэх хуульд заасан үүргээ биелүүлээгүй  байна.

. Иймд шүүгдэгч Г.*******, М.Мөнх- Очир ыг  мөрдөн шалгах ажиллагааны үед үнэн зөв мэдүүлэг өгөхөө илэрхийлж, баталгаа гаргасны дараа зориуд худал мэдүүлэг өгсөн, гийн хуулийн тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцов.

. Хохирогч Л.******* нь  . промилл, дунд зэргийг  согтолттой, үзэгдэх орчих хязгаарлагдсан үед тээврийн хэрэгсэлийн зорчих хэсэгт хэвтэж байсан нь гэмт хэрэг гарахад нөлөөлсөн гэж үзнэ.

Энэ нь Шинжээч , Д.адрах, . ын оны дугаар сарын -ны өдөр гаргасан техникийн шинжээчийн  Явган зорчигч Л.******* нь МУ-ын ЗХД-ийн . “б”-р заалт буюу “Явган зорчигчид ... аюулгүй байдлыг хангахаас бусад шалтгаанаар зорчих хэсэг дээр    ... саатах ... - ыг хориглоно” гэсэн заалтыг зөрчсөн гэж үзэж байна.  Явган зорчигч Л.******* нь МУ-ын ЗХД-ийн . “б”-р заалтыг зөрчсөн нь уг зам тээврийн осол гарах шалтгаан болсон гэж үзнэ ... гэх дүгнэлтээр тогтоогдож байгаа болно.

.9 ин шүүгдэгч Д.*******ын өмгөөлөгч .******* нь гэм буруугийн шүүх хуралдаанд шүүгдэгч Д.******* нь хэрэг учрал болсны дараа эмнэлэгийн байгууллагад мэдэгдэж хохирогчид эмнэлэгийн тусламж үзүүлсэн  тул гийн хуулийн тусгай ангийн . дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт заасан хэргийг хэрэгсэхгүй болгож өгнө гэж мэтгэлцсэнийг шүүх хүлээн авах боломжгүй гэж үзсэн болно.

Учир нь: Шүүгдэгч Д.******* нь хохирогчийг -ын  дуудлагын эмчид хүлээлгэн өгсөн боловч Цагдаагийн байгууллагад осол болсон талаар мэдээллээгүй, ослын газраас тээврийн хэрэгсэлийг эрх бүхий байгууллагын зөвшөөрөлгүйгээр хөдөлгөж, хэргийн газрыг орхиж явсан, тухайн тээврийн хэрэгслийн өмчлөгчид  осол болсон талаар хэлээгүйн улмаас иргэний хариуцагч нь уг тээврийн хэрэгсэлийн эвдэрсэн ул мөрийг арилгасан нь хэргийн газрыг зориудаар орхиж зугтаасан гэж шүүх үзсэн болно.  

            . т хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршгийн талаар

.. гийн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт “Энэ хуулийн тусгай ангид заасан гэмт хэргийн улмаас хүний амь нас, эрүүл мэнд, эд хөрөнгө, бусад эрх, эрх чөлөө, нийтийн болон үндэсний ашиг сонирхол, аюулгүй байдалд шууд учирсан үр дагаврыг гэмт хэргийн хохиролд тооцно.”, мөн зүйлийн дахь хэсэгт “Энэ хуулийн тусгай ангид заасан гэмт хэрэг үйлдэж хохирол учруулсны улмаас үүссэн үр дагаврыг гэмт хэргийн хор уршигт тооцно.” гэж тус тус хуульчилжээ.

.. Хохирогч Л.******* нь Улаанбаатар хотод болон аймагт эмчлүүлсэн эмчилгээний зардалд төгрөг, шүүхийн хэлэлцүүлэгт мөн зардалд 000 төгрөгийг баримтаар нэхэмжилсэн ба шүүгдэгч Д.*******, иргэний хариуцагч Л. төлсөн, хохирогч Л.******* нь тухайн хохирлыг  авсан талаараа шүүхийн хэлэлцүүлэгт мэдүүлсэн тул хохирогч Л.*******д эмчилгээний зардалд төгрөг төлсөн болохыг дурдах нь зүйтэй.

ин хохирогч Л.*******гийн эрүүл мэндэд ...  умдаг яс болон суудал ясны талд бяцарсан олон хугарал, зүүн сүүжний дэлээ яс хугарч салсан, аарцаг ясны колцоо зүүн талд зөрүүтэй хугарал, баруун талын шаант болон тахилзуур яс доод / хэсгийн бяцарч салсан хугарал, зүүн талын шаант ясны дун хэсгийн / хэсгийн зөрүүтэй хугарал,нүдний ухархайн дотор хананд хугарал, хамар яс бяцарсан олон хугарал, хамрын таславчийн мурийлт, зүүн талын хоншоор ясны цөмөрсөн хугарал ... бүхий хүнд гэмтэл учирсан байх тул цаашид гарах эмчилгээний зардлаа Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмаар нэхэмжлэх эрхтэй.

.  аймаг дахь бүсийн шүүх шинжилгээний төвийн оны дугаар сарын -ны өдрийн ХОВО/ дугаартай ... “Сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэл тогтоох шинжилгээгээр ... хохирогч Л.*******гийн сэтгэцэд хохирол, хор уршиг учирсан байна. тлийн дараах стресст үзүүлэх хариу урвалын шинж илэрч байгаа нь гэмт хэргийн улмаас хүний сэтгэцэд учирсан хор уршгийн хоёрдугаар зэрэглэлд хамаарна. ... гэх дүгнэлтээр хохирогч Л.*******гийн сэтгэцэд хоёр дугаар зэргийн хор уршиг учирсан гэх дүгнэлт гарсан, хохирогчийн биед  ...  умдаг яс болон суудал ясны талд бяцарсан олон хугарал, зүүн сүүжний дэлээ яс хугарч салсан, аарцаг ясны колцоо зүүн талд зөрүүтэй хугарал, баруун талын шаант болон тахилзуур яс доод / хэсгийн бяцарч салсан хугарал, зүүн талын шаант ясны дун хэсгийн / хэсгийн зөрүүтэй хугарал,нүдний ухархайн дотор хананд хугарал, хамар яс бяцарсан олон хугарал, хамрын таславчийн мурийлт, зүүн талын хоншоор ясны цөмөрсөн хугарал ... гэх хүнд гэмтэл учирсан, одоо хүртэл эмчилгээтэй байгаа , цаашид эмчлүүлэх шаардлагатай, мөн  тухайн гэмт хэрэг гарахад хохирогчийн зүй бус үйлдэл нөлөөлсөн, шүүгдэгч , иргэний хариуцагч ын гэм буруугийн хэр хэмжээ зэргийг харгалзан сэтгэцэд учирсан хор уршгийг арилгах, нөхөн төлүүлэх төлбөрийн жишиг аргачлалыг үндэслэн  гэмт хэрэг үйлдэгдэх үеийн хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ болох 0000 төгрөгийг дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх 00000 /зургаан сая зургаан зуун мянга/ төгрөгийг   Иргэний хуулийн 0 дугаар зүйлийн 0., 0.,  9 дугаар зүйлийн 9., дугаар зүйлийн ., дүгээр зүйлийн . дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Д.*******аас 0000/ дөрвөн сая зургаан зуун хорин мянга/ төгрөг, иргэний хариуцагч Л.ээс 90000/ нэг сая есөн зуун наян мянга/ төгрөг тус тус гаргуулан хохирогч Л.*******д олгохоор гэм буруугийн шүүх хуралдаанаас шийдвэрлэснийг шүүгдэгч болон иргэний хариуцагч нь хохирогч Л.*******гийн эцэг гийн ХН банкны .... тоот  дансанд  шилжүүлсэн тул хохирогчид  эмчилгээний зардалд төгрөг, сэтгэцэд учирсан хор уршигт 00000 төгрөг нийт   төгрөг төлсөн болохыг дурдаж шийдвэрлэв.     

                      Тав. гийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлийн талаар

.. ээс шүүгдэгч Д.*******, Г.*******, М.******* ыг   гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон тул гийн хуулийн ерөнхий ангийн . дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт “Энэ хуульд заасан гэмт хэрэг үйлдсэн нь шүүхээр тогтоогдсон гэм буруутай хүнд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ.” гэж заасныг баримтлан, түүнд үйлдсэн гэмт хэрэгт нь оногдуулахаар гийн хуулийн тусгай ангид заасан ялын төрөл, хэмжээний хүрээнд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлтэй.

.. Шүүгдэгч ын  гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, түүний хувийн байдал, эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь харгалзан үзэж,  үйлдсэн гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж ча, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь шударга ёсны зарчимд нийцнэ.

. Шүүгдэгч Д.******* нь анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, шүүгдэгч Г.*******, М.******* нь урьд эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан шүүгдэгч ын эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудсаар тогтоогдож байна.

. Шүүгдэгч Д.*******,иргэний хариуцагч Л. нь  хохирогчид эмнэлэгийн тусламж үзүүлсэн, хохирол хор уршигт тооцож    төгрөг төлснийг гийн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсгийн .-т зааснаар эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэн нөхцөл байдал тогтоогдож  байна гэж үзлээ.

 . Шүүгдэгч Г.*******, М.******* т эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхэд эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх  болон  хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй гэж дүгнэв.

.. Улсын яллагчаас шүүх хуралдаанд: “шүүгдэгч Д.*******ад гийн хуулийн тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дахь хэсгийн .-т зааснаар тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг жилийн хугацаагаар хасаж, жил сарын хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах ял, мөн хуулийн тусгай ангийн . дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар жилийн хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах ял оногдуулж, гийн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар нэмж нэгтгэн нийт эдлэх ялыг жил сарын хугацаагаар тогтоож, шүүгдэгчид оногдуулсан жил сарын хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах ялыг аймгийн сумын нутаг дэвсгэрээр тогтоож, мөн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн дахь хэсгийн .-д заасан ...  оршин суух, газар ажил, сургуулиа өөрчлөх, зорчин явахдаа хяналт  тавьж  байгаа эрх бүхий байгууллагад урьдчилан мэдэгдэх үүрэг хүлээлгэж ... , тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрх хасах ялыг мөн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн дахь хэсэгт зааснаар  зорчих эрхийг хязгаарлах ял оногдуулсан үеэс эхлэн тоолох, шүүгдэгч Г.*******, М.******* ыг гийн хуулийн тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар тус бүрт 00 цагийн нийтэд тустай ажил хийлгэх ял оногдуулах, мөн хуулийн ерөнхий ангийн . дүгээр зүйлийн дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Г.*******, М.******* т оногдуулсан нийтэд тустай ажил хийлгэх  ялыг  шүүхийн тогтоосон газарт эдлүүлэх, шүүгдэгч Г.*******, М.******* нь бусдад төлөх төлбөргүй, шүүгдэгч Д.******* нь хохирогчид ,00,000 төгрөг төлсөн болохыг дурдах, хэрэгт эд мөрийн баримтаар ирүүлсэн ширхэг эд зүйлийг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болсоны дараагаар устгах, СД-г хэргийн хамт хадгалах  дүгнэлт

   .   Шүүгдэгч Д.*******ын өмгөөлөгч .*******ийн гаргасан ...  Шүүгдэгч Д.******* нь эхнээсээ болсон явдлын талаар мэдүүлгээ өгсөн. буруугийн асуудал дээрээ маргаагүй. Хохирогчид учирсан хохирлыг төлж барагдуулсан. Хэргийн газрыг орхиж явсан гэдэг зүйлчлэл дээрэ маргаж байгаа. Учир нь эмнэлэгийн болон бусад тусламж үзүүлсэний хээ дараагаар явсан байдаг. Хэргийн газрыг орхиж явсан гэдэг нь ямар нэгэн тусламж үзүүлээгүй орхиж явсан тохиолдолд хамаардаг. Иймд Д.*******ын үйлдлийг цагаатгаж өгнө үү гэх дүгнэлт  

   . Шүүгдэгч Ш.*******, М.*******ын ын өмгөөлөгч Н.*******ын гаргасан ... Шүүгдэгч Г.******* М.******* ын тухайд эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт холбогдсон ба өөрсдийн үйлдсэн гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугийн асуудал дээр маргаан байхгүй. байцаалтын шатнаас эхлээд эрүүгийн хэрэг үүссэн яллагдагчаар татсан тогтоол гарсан цагаас эхлээд бол гэм буруу дээрээ маргаан байхгүй. Шүүгдэгч ын хувьд хэн нэгэнд төлөх төлбөр байхгүй, хохирол хор уршиг байхгүй байгаа учраас гэм буруутайд тооцож торгох шийтгэл оногдуулж, нэг жилийн хугацаанд хэсэгчилэн төлүүлэхээр тогтоож өгнө үү  дүгнэлт,

  .9 Хохирогч Л.*******гийн өмгөөлөгч Л.*******ын гаргасан: Миний үйлчлүүлэгч Л.******* бичиг үсэг мэдэхгүй, уншиж чадахгүй, мэргэжил боловсрол байхгүй, хар бор ажил хийдэг. Машин засаж ачигч хийж аав дүү хоёроо тэжээн тэтгэдэг байсан. ав нь зүрх муутай эмчийн хяналтад байдаг өндөр настан.  Хохирогч машинд дайрагдаад маш хүнд гэмтэл авч насан туршдаа тахир дутуу болж эрүүл мэндээрээ хүнд хохирсон. Хөдөлмөрийн чадваргүй болсон. Сэтгэцэд учирсан хохирлыг давтан гаргаж өгнө үү. Мөн гэм хорын хохирол сэтгэцэд учирсан хохирлыг гаргаж өгнө үү гэсэн дүгнэлт

.. Иргэний хариуцагч Л.ийн өмгөөлөгч Д.ийн ... Иргэний хариуцагч Л.ийн өмгөөлөгчөөр шүүх хуралдаанд оролцож байна. Миний үйлчлүүлэгчийг эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн . дугаар зүйлд заасан үндэслэлээр иргэний хариуцагчаар татаж танилцуулж ирсэн. Миний үйлчлүүлэгчийн хувьд тээврийн хэрэгслээ дүүдээ дамжуулаад өгчихсөн. Д.******* миний зөвшөөрлөөр миний машиныг жолоодож явж байсан учраас эдийн засгийн хариуцлагыг би хүлээнэ. Иргэний хуулийн 99 дүгээр зүйлд хохирогчид учирсан хохирол хор уршгийн асуудлыг тээврийн хэрэгслийг эзэмшигч ашиглагчаас гаргуулахаар хуульчилсан боловч практикт хэрэгжүүлэх нь зүйтэй гэдэг үндэслэлээр хэлж байна.  Зорчигч болон ачаа тээвэрлэх зориулалт бүхий тээврийн хэрэгслийг ашиглах явцад бусдын амь нас эрүүл мэндэд мэндэд хохирол учруулсан буюу эд юмс нь эвдэрч устаж бусдад гэмтсэн бол тухайн тээврийн хэрэгслийн эзэмшигч учирсан хорыг нөхөн төлөх үүрэгтэй гэж байгаа. т цугларсан нотлох баримтуудаар хохирогчийн буруутай үйл ажиллагаа гэмт хэрэг гарахад нөлөөлсөн нөлөөлөл байгаа. Шөнийн гурван цагийн үед засмал зам дээр замын голд хохирогч өөрийгөө жолоодож авч явж чадахгүй хэвтэж байгаа нь гэмт хэрэг гарахад шууд нөлөөлсөн. Нөгөө талаас үзэхэд тухайн замаар зорчиж явсан эсрэг урсгалын машин эргэж зогсоод хохирогч дээр гэрлээ тусгаад яг чигээрээ явж байгаа замд буюу Д.*******ын жолоодож явсан машины үзэгдэх орчныг хязгаарлаж байгаа юм. Гэрлийн гялбаанд оруулж зам тээврийн осол гарчихсан нөхцөл байдал үүссэн. оны дугаар сарын -ны өдрийн шинжээчийн дугаартай дүгнэлтээр хохирогчийн сэтгэцэд учирсан хор уршгийн зэрэглэлийг хоёрдугаар зэрэглэл гэж тогтоосон. Иймд Иргэний хуулийн дүгээр зүйлд заасан энэ гэмт хэргийг гарахад хохирогчийн буруутай үйл ажиллагаа нөлөөлсөн гэж хараад хохирлын дээд хэмжээгээр биш доод хэмжээгээр биш дундажлан тогтоож өгнө үү гэдэг саналыг шүүхэд оруулж байна гэх дүгнэлтийг  тус тус гаргав.    

. хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудаар тогтоогдсон шүүгдэгч Д.*******ын   анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн , сургуульд суралцдаг зэрэг хувийн байдал, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учруулсан хохирол, хор уршгийг  арилгасан зэрэг  эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх  нөхцөл байдал тогтоогдсон  зэргийг  тал бүрээс нь харгалзан үзэж шүүгдэгч Д.*******ад гийн хуулийн тусгай ангийн . дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар таван зуун нэгжтэй тэнцэх хэмжээний таван зуун мянган төгрөгөөр торгох ял , гийн ерөнхий ангийн . дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт заасныг баримтлан  гийн хуулийн  тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дахь хэсгийн .-т зааснаар тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг   гурван жил сарын хугацаагаар хасаж, хорих ял оногдуулахгүйгээр нэг жилийн хугацаагаар тэнсэж, гийн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Д.*******ад гийн хуулийн тусгай ангийн . дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар оногдуулсан 00000 төгрөгөөр торгох ял ,  гийн ерөнхий ангийн . дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт заасныг баримтлан  гийн хуулийн . дугаар зүйлийн дахь хэсгийн .-т зааснаар тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг   гурван жил  нэг  сарын хугацаагаар хасаж, хорих ял оногдуулахгүйгээр нэг жилийн хугацаагаар тэнссэнийг тус тусад нь эдлүүлэхээр шийдвэрлэв. 

.  Шүүгдэгч Г.*******ын гийн хариуцлага хүлээж байгаа болон хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудас ( дугаар хавтаст хэргийн дахь тал), Шүүгдэгч М.*******ын гийн хариуцлага хүлээж байгаа болон хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудас ( дугаар хавтаст хэргийн дахь тал) “ эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудас“-аар тогтоогдож байгаа боловч  гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, хөдөлмөр эрхэлдэг, шүүгдэгч ын өмгөөлөгчийн “ торгох ял  шийтгэж өгнө үү “ гэх  саналыг харгалзан  шүүгдэгч Г.*******, М.******* т гийн хуулийн тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар нэг мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний нэг сая төгрөгөөр торгох ял  тус тус  шийтгэв.

. гийн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн дахь хэсгийн .-т заасан... оршин суух, газар ажил, сургуулиа өөрчлөх, зорчин явахдаа хяналт  тавьж  байгаа эрх бүхий байгууллагад урьдчилан мэдэгдэх үүргийг шүүгдэгч Д.*******ад хорих ял оногдуулахгүйгээр тэнссэн нэг жилийн  хугацаанд хүлээлгэж, гийн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Д.*******ад  тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг гурван жил нэг сарын хугацаагаар  хасах ялыг   хорих ял оногдуулахгүйгээр тэнсэж, үүрэг хүлээлгэх албадлагын арга хэмжээ авагдсан үеэс эхлэн тоолох нь зүйтэй.

.  гийн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Д.*******ад оногдуулсан 00000 төгрөгөөр торгох,  шүүгдэгч  Ш.*******т оногдуулсан 00000 төгрөгөөр торгох,  шүүгдэгч  М.Мөнх- Очирт   оногдуулсан 00000 төгрөгний торгох ялыг сарын хугацаанд сар бүр хувь тэнцүүлэн хэсэгчилэн төлүүлэхээр тогтоож, гийн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн дахь хэсэгт заасан ... ялтан торгох ялыг шүүхээс тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол шүүх  биелэгдээгүй  торгох ялын арван  таван нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солино... гэх журмыг шүүгдэгч Д.*******, Г.*******, М.******* т мэдэгдэж, мөн гийн хуулийн ерөнхий ангийн . дүгээр зүйлийн . дах хэсэгт  заасан... тэнссэн хугацаанд хүлээлгэсэн үүргийг биелүүлээгүй, хязгаарлалтыг зөрчсөн бол шүүх тэнссэн шийдвэрийг хүчингүй болгож ял оногдуулах,  санаатай гэмт хэрэг үйлдсэн бол  энэ хуулийн ., .9 дүгээр зүйлд зааснаар ял оногдуулах журмыг  шүүгдэгч  Д.*******ад мэдэгдэж,  шүүгдэгч т  оногдуулсан торгох ял, эрх хасах ял,  үүрэг хүлээлгэх албадлагын арга хэмжээ,  тэнссэн хугацааны  биелэлтэд хяналт тавихыг аймг  дахь ийн шийдвэр гүйцэтгэх газар нээлттэй хаалттай дугаар хорих   ангид даалгав.

                               Зургаа : усад асуудлын талаар

.. Энэ хэргийн учир шүүгдэгч  Д.*******, Г.*******, М.*******  нь баривчлагдсан, цагдан хоригдсон хоноггүй болохыг дурдаж, тэдгээрт  урьд авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болтол хэвээр үлдээв.

.. гийн хэрэгт битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүй, эд мөрийн баримтаар  хураагдсан CD-г хэргийг хадгалах хугацаагаар хэрэгт хадгалж, мөн эд мөрийн баримтаар хураагдсан  Эссе гэх тамхины хайрцаг, хар өнгийн хуванцар эд зүйлийн хагархай, цагаан өнгийн эд зүйлийн хагархай   ширхэг зэргийг  шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц устгахыг шүүхийн эд мөрийн баримт устгах комисст даалгаж,  энэ шийтгэх тогтоолоор шүүгдэгч Д.*******, Г.*******, М.Мөнх- Очир   аас гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй болохыг тус тус дурдав.

гийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн . дүгээр зүйлийн , . дугаар зүйлийн , , дэх хэсэг, ., . дугаар зүйлийн дахь  хэсэг,  мөн хуулийн  ., ., . дугаар зүйл, . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасныг тус тус удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

. Шүүгдэгч овогт ын *******ыг тээврийн хэрэгсэлийн жолооч хөдөлгөөний аюулгүй  байдлын тухай хууль түүнд нийцүүлэн гаргасан  захиргааны хэм хэмжээний актыг зөрчсөн, энэ гэмт хэргийн улмаас хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулсан, гийн хуулийн тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дахь хэсгийн .- т заасан, мөн гийн хуулийн . дугаар зүйлд заасан гэмт хэрэг үйлдсэн жолооч хэргийн газрыг зориуд орхиж зугтаасан, гийн хуулийн тусгай ангийн . дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт заасан.

Шүүгдэгч овогт ын *******, д овогт ы ******* ыг гэрч мөрдөн шалгах ажиллагааны үед үнэн зөв мэдүүлэг өгөхөө илэрхийлж баталгаа гаргасны дараа зориуд худал мэдүүлэг өгсөн, гийн хуулийн  тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт заасан  гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус  тооцсугай.

. гийн хуулийн тусгай ангийн . дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Д.*******ад таван зуун нэгжтэй тэнцэх хэмжээний таван зуун мянган төгрөгөөр торгох ял  шийтгэж, мөн шүүгдэгч Д.*******ыг  гийн хуулийн ерөнхий ангийн . дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт заасныг баримтлан гийн хуулийн тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дахь хэсгийн .-т зааснаар тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг гурван жил нэг сарын хугацаагаар хасаж, хорих ял оногдуулахгүйгээр нэг жилийн хугацаагаар тэнссүгэй.

.гийн хуулийн  тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Г.*******, М.******* т нэг мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний нэг сая төгрөгөөр торгох ял тус тус шийтгэсүгэй.

. гийн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн , дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Д.*******ад гийн хуулийн тусгай ангийн . дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар  оногдуулсан 00000 төгрөгөөр торгох ял, гийн хуулийн ерөнхий ангийн . дүгээр зүйлийн дэх хэсэгт заасныг баримтлан гийн хуулийн тусгай ангийн . дугаар зүйлийн дахь хэсгийн .-т зааснаар тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг  гурван жил нэг сарын хугацаагаар хасаж, хорих ял оногдуулахгүйгээр нэг жилийн хугацаагаар тэнссэнийг тус тусад нь эдлүүлэхээр тогтоосугай.

. гийн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Д.*******ад оногдуулсан 00000 төгрөгөөр торгох, шүүгдэгч  Ш.*******т оногдуулсан 00000 төгрөгөөр торгох, шүүгдэгч  М.*******т оногдуулсан 00000 төгрөгний торгох ялыг сарын хугацаанд сар бүр хувь тэнцүүлэн хэсэгчлэн төлүүлэхээр тогтоосугай.

. гийн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн дахь хэсгийн .-т заасан... оршин суух, газар ажил, сургуулиа өөрчлөх, зорчин явахдаа хяналт  тавьж  байгаа эрх бүхий байгууллагад урьдчилан мэдэгдэх ... үүргийг шүүгдэгч Д.*******ад хорих ял оногдуулахгүйгээр тэнссэн хугацаанд хүлээлгэсүгэй.

.гийн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Д.*******ад  тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг гурван жил нэг сарын хугацаагаар  хасах ялыг  хорих ял оногдуулахгүйгээр  үүрэг хүлээлгэх албадлагын арга хэмжээ авагдсан үеэс эхлэн тоолсугай.

. гийн хэрэгт битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүй, эд мөрийн баримтаар  хураагдсан CD-г хэргийг хадгалах хугацаагаар хэрэгт хадгалж, мөн эд мөрийн баримтаар хураагдсан  Эссе гэх тамхины хайрцаг, хар өнгийн хуванцар эд зүйлийн хагархай, цагаан өнгийн эд зүйлийн хагархай   ширхэг зэргийг  шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц устгахыг шүүхийн эд мөрийн баримт устгах комисст даалгаж,  энэ шийтгэх тогтоолоор шүүгдэгч Д.*******, Г.*******, М.*******   аас гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, шүүгдэгч Д.*******, иргэний хариуцагч Л. нь хохирогч Л.*******д хохирол хор уршигт тооцож / арван нэгэн сая далан гурван мянга найман зуун наян долоон /  төгрөг төлсөн, хохирогч Л.******* нь цаашид гарах эмчилгээний зардлаа иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмаар нэхэмжлэх эрхтэй болохыг тус тус дурдсугай.

9.   гийн хуулийн ерөнхий ангийн . дугаар зүйлийн дахь хэсэгт заасан ... ялтан торгох ялыг шүүхээс тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол шүүх  биелэгдээгүй  торгох ялын арван  таван нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солино... гэх журмыг шүүгдэгч Д.*******, Г.*******, М.******* т, мөн гийн хуулийн ерөнхий ангийн . дүгээр зүйлийн . дах хэсэгт заасан... тэнссэн хугацаанд хүлээлгэсэн үүргийг биелүүлээгүй, хязгаарлалтыг зөрчсөн бол шүүх тэнссэн шийдвэрийг хүчингүй болгож ял оногдуулах,  санаатай гэмт хэрэг үйлдсэн бол  энэ хуулийн ., .9 дүгээр зүйлд зааснаар ял оногдуулах журмыг шүүгдэгч Д.******* т тус тус мэдэгдэж,  шүүгдэгч т оногдуулсан торгох ял,  шүүгдэгч Д.*******ад оногдуулсан эрх хасах ял, үүрэг хүлээлгэх албадлагын арга хэмжээ, тэнссэн хугацааны  биелэлтэд хяналт тавихыг аймаг  дахь ийн шийдвэр гүйцэтгэх газар нээлттэй хаалттай дугаар хорих   ангид даалгасугай.

. Шийтгэх тогтоол уншиж сонсгомогц хүчин төгөлдөр болох ба шүүгдэгч т өмнө  авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болтол тус тус  хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

. Энэхүү шийтгэх тогтоол нь уншиж сонсгосноор хүчин төгөлдөр болох бөгөөд гийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн . дүгээр зүйлийн , . дугаар зүйлийн дэх хэсэгт зааснаар шийтгэх тогтоолыг гардан авсан, мөн хуулийн .9 дүгээр зүйлд заасны дагуу хүргүүлснээс хойш хоногийн дотор шүүгдэгч, хохирогч, тэдгээрийн хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгч , иргэний хариуцагч аймгийн , Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах, улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэйг дурдсугай.

 

 

 

ДРГЛГЧ, ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ                                    Т.ЦЭЦЭГМ