МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч Д.Золзаяа даргалж, тус шүүхийн танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар,

Нэхэмжлэгч: Х б ХХК-ийн нэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч: Б т ХХК,

Хариуцагч: Д.Х,

Хариуцагч: Ё.Б нарт холбогдох,

Зээлийн гэрээний үүрэгт 8*******.323.350,79 төгрөг гаргуулах, барьцагаар үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв. 

Шүүх хуралдаанд: нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч С.Баярбаатар, Э.Эрдэнэбат, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Б.Золбоо нар оролцов.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэхэмжлэгч Х бХХК, түүний итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч С.Баярбаатар, Э.Эрдэнэбат нар шүүхэд гаргасан нэхэмжлэл болон шүүхийн хэлэлцүүлэгт гаргасан тайлбартаа: ... Зээлдэгч Б т ХХК, түүнийг төлөөлж захирал Д.Х, иргэн Д.Х, Ё.Б нар Хаан банкны Сонгинохайрхан салбарын Цамбагарав зээлийн төвөөс 20*******6 оны 03 дугаар сарын *******0-ны өдөр  тоот зээлийн гэрээ байгуулан 60.000.000 төгрөгийн зээлийг сарын 2.2 хувийн хүүтэй, 24 сарын хугацаатай, эргэлтийн хөрөнгө нэмэгдүүлэх зориулалтаар зээлсэн. Зээлдэгч нь зээлийн барьцаанд Б т ХХК-ийн өмчлөлийн эрхийн улсын бүртгэлийн  тоот дугаарт бүртгэлтэй, Улаанбаатар хот, Сонгинохайрхан дүүргийн ******* дугаар хороо, *******  ******* гудамж, ******* байрны ******* дүгээр давхрын  тоот, 45 метр квадрат талбайтай үйлчилгээний зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийг барьцаалуулан зээлийг авсан. Зээлдэгч нь эргэн төлөлтийн хуваарийн дагуу үндсэн зээлд 0 төгрөг, зээлийн хүүгийн төлбөрт 4.245.663,25 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөрт 33.335,75 төгрөг, нийт 4.278.999 төгрөгийг төлж барагдуулсан. Зээлдэгч нь гэрээ ёсоор төлбөл зохих төлбөрүүдийг хугацаандаа төлөөгүйн улмаас зээлийн хугацаа хэтэрч, 430 хоног зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчсөн тул зээлийн гэрээний 6 дугаар зүйлийн 6.*******-т заасан үндэслэлээр зээлийн төлбөрийг төлөх, төлөхгүй тохиолдолд гэрээний дагуу зохих арга хэмжээ авахыг зээлдэгчид урьдчилан мэдэгдсэн зээл төлөх мэдэгдлийг 20*******7 оны 02 дугаар сарын 07-ны өдөр, 20*******7 оны 03 дугаар сарын 3*******-ний өдөр, 20*******7 оны 04 дүгээр сарын *******-ны өдөр нийт 3 удаа тус тус хүргүүлсэн боловч өнөөдрийг хүртэл зээлийн төлбөр төлөгдсөнгүй. Иймд банк 20*******6 оны 03 дугаар сарын *******0-ны өдөр тоот зээлийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлаж, 20*******7 оны 09 дүгээр сарын *******3-ны өдрийн байдлаар тасалбар болгон зээлийн төлбөрийг гаргуулах, үндсэн зээлийн үлдэгдэл 60.000.000 төгрөг, зээлийн хүүгийн төлбөр *******9.709.624,42 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөрт *******.599.226,37 төгрөг, нотариатын үйлчилгээний хөлс *******4.500 төгрөг, нийт 8*******.323.350,79 төгрөг гаргуулахаар нэхэмжилж байна. Зээлийн төлбөрийг мөнгөн хэлбэрээр барагдуулаагүй тохиолдолд нэхэмжлэлийн шаардлагыг зээлийн барьцааны хөрөнгө болох Б т ХХК-ийн өмчлөлийн эрхийн улсын бүртгэлийн  дугаарт бүртгэлтэй, Улаанбаатар хот, Сонгинохайрхан дүүрэг, ******* дугаар хороо, ******* **************0******* ******* гудамж 48а байр, ******* дүгээр давхрын  тоот, 45 м.кв талбайтай үйлчилгээний зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгөөр тус зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулж өгнө үү гэв.

Хариуцагч Б т ХХК шүүхэд гаргасан тайлбартаа: ... Зээлдэгч Б т ХХК нь Хаан банкны Сонгинохайрхан салбарын Цамбагарав зээлийн төвөөс 20*******6 оны 03 дугаар сарын *******0-ны өдөр тоот зээлийн гэрээгээр 60.000.000 төгрөгийн зээлийг сарын 2.2 хувийн хүүтэй, 24 сарын хугацаатай авсан нь үнэн болно. Зээлийн барьцаанд Б т ХХК-ийн өмчлөлийн эрхийн улсын бүртгэлийн дугаарт бүртгэлтэй, Улаанбаатар хот, Сонгинохайрхан дүүрэг, ******* дугаар хороо, ******* **************0******* ******* гудамж 48а байр, ******* дүгээр давхрын тоот, 45 м.кв талбайтай үйлчилгээний зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийг барьцаалсан. Хаан банкны нэхэмжилж байгаа 8*******.323.350,79 төгрөгийг төлөхөд хүлээн зөвшөөрч байна. Зээлээ хугацаанд нь төлөлгүй өнөөг хүргэсэн нь манй компанийн буруу, мөн хариуцлагагүй үйлдэл тул хүлцэл хүсье. Гэвч барилгын салбар эдийн засгийн хувьд хүнд байдалд орж орлого багасаж хүнд байсан тул бидэнд боломж их муу байсан бөгөөд энэ онд ажил сэргэж төлөх боломж сэргэх хандлагатай тул бидэнд төлөх хугацаа олгоно уу гэж хүсэж байна. Энэ зээлийн төлбөрийг зөвхөн Б т ХХК төлөх бөгөөд иргэн Д.Х *******00% хариуцах болно гэдгийг албан ёсоор мэдэгдэж байна гэжээ. 

Шүүх хуралдаанаар зохигчийн тайлбар, хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудыг хэлэлцээд

ҮНДЭСЛЭХ нь:

 

Нэхэмжлэгч Х бХХК нь хариуцагч Б т ХХК, Д.Х, Ё.Б нарт холбогдуулан зээлийн гэрээний үүрэгт 8*******.323.350,79 төгрөг гаргуулах, барьцаагаар үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэл гаргажээ.

Хариуцагч Б т ХХК нь нэхэмжлэлийн үнийн дүн 8*******.323.350,79 төгрөгийг төлөхийг хүлээн зөвшөөрөх боловч хугацаа шаардлагатай гэж тайлбарлаж байна. Харин хариуцагч Д.Х нэхэмжлэлийн хувийг 20*******7 оны *******2 дугаар сарын 04-ний өдөр, хариуцагч Ё.Б 20*******7 оны *******2 дугаар сарын 20-ны өдөр тус тус гардан авсан боловч Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 72 дугаар зүйлийн 72.2-т заасны дагуу шүүхэд тайлбар гаргах үүргээ биелүүлээгүй, мөн шүүх хуралдааны товыг мэдсэн боловч хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр ирээгүй.

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах үндэстэй гэж дүгнэв.

 

Х бХХК нь арилжааны банкны үйл ажиллагаа эрхэлдэг болох нь хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээгээр нотлогдож байна /хх-25/.

Зохигчдын хооронд 20*******6 оны 03 дугаар сарын *******0-ны өдөр тоот зээлийн гэрээ бичгээр байгуулагдаж, нэхэмжлэгч Х бХХК нь хариуцагч Б т ХХК, Д.Х, Ё.Б нарт 60.000.000 төгрөгийг жилийн 26.4 хувийн хүүтэй, 24 сарын хугацаатай, эргэлтийн хөрөнгө нэмэгдүүлэх зориулалтаар зээлдүүлэхээр харилцан тохиролцжээ /хх-8-*******0/.

Мөн талууд зээлийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар 20*******6 оны 03 дугаар сарын *******0-ны өдөр 20*******642574436 тоот барьцааны гэрээ байгуулж, хариуцагч Б т ХХК-ийн өмчлөлийн эрхийн улсын бүртгэлийн тоот дугаарт бүртгэлтэй, Сонгинохайрхан дүүрэг, ******* дугаар хороо, ******* **************0*******, ******* гудамж, ******* байр, ******* дүгээр давхар,  тоот хаягт байршилтай, 45 м.кв талбайтай үйлчилгээний зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийг барьцаалан улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн байна /хх-**************-*******2, *******/.

Дээрх зээлийн болон барьцааны гэрээ байгуулагдсан, мөн хүчин төгөлдөр эсэх талаар зохигч маргаагүй ба Иргэний хуулийн 45******* дүгээр зүйлийн 45*******.******* дэх хэсэгт заасан банкнаас олгох зээлийн гэрээ, мөн хуулийн *******56 дугаар зүйлийн *******56.******* дэх хэсэгт заасан барьцааны гэрээ тус тус байгуулагдсан, эдгээр нь хүчин төгөлдөр байна.

Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид зээл 60.000.000 төгрөг шилжүүлэх үүргээ бүрэн биелүүлсэн байх /хх-*******3/ тул Иргэний хуулийн 45******* дүгээр зүйлийн 45*******.******* дэх хэсэгт заасны дагуу хариуцагчаас зээлийн гэрээний үүргийг биелэлтийг шаардах эрхтэй.

Нэхэмжлэлд зээл 60.000.000 төгрөг, зээлийн хүү *******9.709.624,42 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүү *******.599.226,37 төгрөг, нотариатын зардал *******4.500 төгрөг, нийт 8*******.323.350,79 төгрөг төлөхийг хариуцагч нараас шаардаж, зээлийн төлбөрийн тооцооллыг дэлгэрэнгүй тусгасан зээлийн бүртгэлийн баримт шүүхэд гаргасныг хариуцагч маргаж үгүйсгээгүй /хх-*******4/. Уг баримтад зээлийн хүүнд 4.245.663,25 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүүнд 33.335,75 төгрөг, нийт 4.278.999 төгрөг төлөгдсөн талаар тусгагдсан байна.

Зээл буцаан төлөх хуваарь ёсоор зээлдэгч 20******* оны 03 дугаар сарын *******0-ны өдрийг хүртэл хугацаанд сар бүрийн *******0-ны өдөр хэсэгчилсэн төлөлт хийх үүрэг хүлээсэн боловч 20*******6 оны 09 дүгээр сарын *******4-ний өдрөөс хойш төлбөр төлөөгүй, банкны зүгээс 20*******7 оны 02 дугаар сарын 07-ны өдөр, 20*******7 оны 03 дугаар сарын 3*******-ний өдөр, 20*******7 оны 04 дүгээр сарын *******-ны өдөр тус тус зээл төлөх мэдэгдлийг зээлдэгчид хүргүүлсэн боловч зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй болох нь тогтоогдож байна /хх-*******5-*******7/.

Иймээс нэхэмжлэгч зээлийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлаж, хариуцагчаас зээлийн төлбөр шаардсан нь талуудын байгуулсан зээлийн гэрээний 6.*******.*******, Иргэний хуулийн 225 дугаар зүйлийн 225.******* дэх хэсэгт заасныг зөрчөөгүй.

Түүнчлэн зээлийн гэрээний 2.*******.5, 7.******* дэх хэсэгт зээлдэгч зээлийн гэрээний хугацааг хэтрүүлсэн тохиолдолд нэмэгдүүлсэн хүү төлөхөөр тохиролцсон тул нэхэмжлэгч нэмэгдүүлсэн хүү тооцож нэхэмжилсэн нь Иргэний хуулийн 452 дугаар зүйлийн 452.2 дахь хэсэгт заасантай нийцжээ.

Хариуцагч зээлийн гэрээний үүргээ зөрчсөний улмаас нэхэмжлэгч шүүхэд нэхэмжлэл гаргахдаа нотлох баримтуудыг нотариатаар гэрчлүүлэн *******4.500 төгрөгийн зардал гарсан байх тул Иргэний хуулийн 2*******9 дүгээр зүйлийн 2*******9.******* дэх хэсэгт зааснаар уг төлбөрийг хариуцагчаас гаргуулах үндэстэй /хх-5-6/.

Дээрх үндэслэлээр шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, хариуцагч Б т ХХК, Д.Х, Ё.Б нараас нийт 8*******.323.350,79 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч Х бХХК-д олгохоор шийдвэрлэв.

Мөн Иргэний хуулийн *******75 дугаар зүйлийн *******75.******* дэх хэсэгт үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ гүйцэтгээгүй буюу зохих ёсоор гүйцэтгээгүй тохиолдолд үүрэг гүйцэтгүүлэгчийн хүсэлтийг үндэслэн ипотекийн зүйл болох үл хөдлөх эд хөрөнгийг шүүхийн шийдвэрийн дагуу албадан худалдахаар заасан тул барьцаагаар үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай шаардлагыг мөн хангах үндэстэй.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25 дугаар зүйлийн 25.2.2, 38 дугаар зүйлийн 38.******* дэх хэсэгт зааснаар хариуцагч нэхэмжлэлийн шаардлагыг татгалзах үндэслэл, тайлбараа өөрөө нотлох үүргээ биелүүлээгүй тул шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтыг харьцуулан үзсэний үндсэн дээр хэргийг хянан шийдвэрлэх нь зүйтэй гэж үзсэн болно.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн **************5 дугаар зүйлийн **************5.*******, **************5.2.*******, **************6, ************** дугаар зүйлүүдэд заасныг удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

 

*******. Иргэний хуулийн 45******* дүгээр зүйлийн 45*******.*******, 452 дугаар зүйлийн 452.2, 225 дугаар зүйлийн 225.*******, 2*******9 дүгээр зүйлийн 2*******9.******* дэх хэсэгт зааснаар хариуцагч Б т ХХК, Д.Х, Ё.Б нараас 8*******.323.350,79 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч Х бХХК-д олгосугай.

2. Иргэний хуулийн *******75 дугаар зүйлийн *******75.******* дэх хэсэгт заасныг баримтлан хариуцагч нар шүүхийн шийдвэрт заасан төлбөрийг төлөөгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгө болох хариуцагч Б т ХХК-ийн өмчлөлийн эрхийн улсын бүртгэлийн тоот дугаарт бүртгэлтэй, Сонгинохайрхан дүүрэг, ******* дугаар хороо, ******* **************0*******, ******* гудамж, ******* байр, ******* дүгээр давхар,  тоот хаягт байршилтай, 45 м.кв талбайтай, үйлчилгээний зориулалттай үл хөдлөх эд хөрөнгийг албадан худалдаж, үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулсугай.

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.*******, 60 дугаар зүйлийн 60.*******, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.*******.*******, 7.*******.2 дахь хэсэгт зааснаар хариуцагч Б т ХХК, Д.Х, Ё.Б нараас 634.767 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч Х бХХК-д олгож, нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 634.767 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээсүгэй.

4. Хариуцагч Б т ХХК, Д.Х, Ё.Б нар шүүхийн шийдвэрийг сайн дураар биелүүлээгүй тохиолдолд албадан гүйцэтгэж, Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагааг явуулахыг Нийслэлийн шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газарт зөвшөөрсүгэй.

5. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******20 дугаар зүйлийн *******20.2 дахь хэсэгт зааснаар зохигч, тэдгээрийн төлөөлөгч буюу өмгөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг гардан авсан өдрөөс хойш *******4 хоногийн дотор Нийслэлийн иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэйг тайлбарласугай.

 

6. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн **************9 дүгээр зүйлийн **************9.2 дахь хэсэгт зааснаар шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох ба мөн хуулийн **************9.4 дэх хэсэгт заасан хугацаанд зохигч шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авах үүргээ биелүүлээгүй нь давж заалдах гомдол гаргах хугацааг хуульд заасан журмын дагуу тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Д.ЗОЛЗАЯА