2025          7           01                                         2025/ШЦТ/1683

 

 

 

         МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн шүүгч А.Алтанхуяг даргалж,

нарийн бичгийн дарга Ц.Дашдолгор,

улсын яллагч Ж.Баянжаргал,

шүүгдэгч С.Б***********, түүний өмгөөлөгч С.Ичинхорлоо нарыг оролцуулан тус шүүхийн шүүх хуралдааны В танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар Нийслэлийн Хан-Уул дүүргийн прокурорын газраас Ш*********** овогт С***********ын Б***********ад холбогдуулан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн эрүүгийн 2510000000423 дугаартай хэргийг 2025 оны 06 дугаар сарын 12-ны өдөр хүлээн аваад хянан хэлэлцэв.

 

Монгол Улсын иргэн, 1991 оны 10 сарын 17-ний өдөр Баянхонгор аймагт төрсөн,33 настай, эрэгтэй, дээд боловсролтой, графык дизайнер мэргэжилмэй, Тэнгүүн элч ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал, ам бүл 2, эхнэрийн хамт Улаанбаатар хот Сүхбаатар дүүргийн 13-р хороо Рашааны 7-430 тоотод оршин суух хаягтай, хэрэг хариуцах чадвартай, урьд ял шиитгэл эдэлж байгаагүй, Ширнэн овогт С***********ын Б***********. /ВЮ31101712/..

 

Шүүгдэгч С.Б*********** нь 2025 оны 02 дугаар сарын 27-ны өдрөөс 28-ний өдөр шилжих шөнө 03 цагийн үед согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ Хан-Уул дүүргийн 11 дүгээр хорооны нутаг дэвсгэрт байрлах Богд уулын нийтийн авто тээвэрийн машины зогсоолд байхдаа хохирогч Г.А***********тай өөрийнх нь эхнэртэй уулздаг байсан гэх шалтгаанаар маргалдаж зодолдон улмаар түүний нүүрэн тус газарт нь удаа дараа зохиж биед нь хамар ясны хугарал, хамрын таславчны хугарал,мурийлт, хамарт цус хуралт, зулралт, зүүн зовхины дотор булан, хүзүү цээжинд цус хуралт бүхий гэмтэл үүсгэж эрүүл мэндэд нь хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэх хэрэгт холбогджээ.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт яллах, өмгөөлөх талаас шинжлэн судалсан болон хэрэгт цугларсан дараах нотлох баримтуудыг тал бүрээс нь бүрэн бодитой шинжлэн судлав. Үүнд:

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч С.Б*********** мэдүүлэг өгөхгүй гэв.

 

Хохирогч Г.А***********н мөрдөн байцаалтад өгсөн “... Өчигдөр би ажлаа тараад найз Б*********** руу залгаад мэнд мэдсэн тэгтэл найз би Богд уулын зогсоол дээр машин дотроосоо кино үздэг юм хийх гэж байгаа гэж хэлсэн тэгэхээр нь би яваад очъё хамт үзээд жаал юм ярьж сууя гэсэн тэгээд нэг пиво аваад тэрийгээ хувааж уугаад эхнэр ирж байгаа би нээх их уухгүй гээд уугаагүй машинаас буугаад тамхилах гээд байж байтал Базараа шууд намайг цохисон аймар цус гоожоод байхаар нь тонгорч унагааж байгаад цагдаад дуудлага өгсөн” гэсэн мэдүүлэг. /хэргийн 12-13 дэх тал/

 

Шүүх шинжилгээний ерөнхий газрын 2025 оны 03 дүгээр сарын 12-ний өдрийн 3844 дугаартай:

“1. Г.А***********н биед хамар ясны хугарал, хамрын таславчны мурийлт, хамарт цус хуралт, зулгаралт, зүүн зовхины дотор булан, хүзүү, цээжинд цус хуралт гэмтэл тогтоогдлоо.

2. Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн нэг удаагийн үйлчлэлээр цохих механизмаар үүснэ.

3. Эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын 3.1.1-т зааснаар хохирлын хөнгөн зэрэг тогтоогдлоо.

4. Цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадварыг тогтонги алдагдуулахгүй.

5. Учирсан гэмтэл нь шинэ гэмтэл байна” гэсэн дүгнэлт. /хэргийн 31 дэх тал/

 

С.Б***********ын яллагдагчаар өгсөн “Надад санал хүсэлт, гомдол байхгүй. Мөн би дахин ийм үйлдэл гаргахгүй, гэм буруугаа ойлгож хүлээн зөвшөөрч байна” гэсэн мэдүүлэг. /хэргийн 45-46дэх тал/

 

Шүүхийн хэлэлцүүлгийн үед шинжлэн судалсан дээрх нотлох баримтууд нь энэ хэрэгт хамааралтай, хуульд заасан журмаар цугларсан, хэрэг хянан шийдвэрлэхэд хангалттай байна гэж үнэлэв.

 

Нэг: Шүүгдэгчийн гэм буруугийн талаар:

1.1 Шүүхээс тогтоосон үйл баримт

Шүүгдэгч С.Б*********** нь согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ найз болох Г.А***********тай маргаан үүсгэж, улмаар биед нь халдаж, түүний эрүүл мэндэд хөнгөн гэмтэл учруулжээ.

Дээрх үйл баримт нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу цуглуулж, бэхжүүлсэн дээрх нотлох баримтуудаар нотлогдон тогтоогдсон байна гэж шүүх үзлээ.

 

1.2 Нотлох баримт баримтын үнэлгээ

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт талуудын хүсэлтээр шинжлэгдсэн дээрх нотлох баримтууд нь энэ хэрэгт хамааралтай, ач холбогдол бүхий хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу цуглуулж бэхжүүлсэн байх ба Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан хэргийн талаар нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тодруулсан шүүгдэгчийн гэм буруугийн асуудлыг шийдвэрлэхэд хангалттай байна гэж шүүх үнэлэв.

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт талуудаас шүүхэд танилцуулсан нотлох баримтыг шүүхэд хэлэлцүүлэхгүй байх, хасуулах, шинжлэн судлах дараалалд өөрчлөлт оруулах талаар санал, хүсэлт гаргаагүйг тэмдэглэх нь зүйтэй.

 

1.3 Оролцогчийн эрхийн хэрэгжилт

Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчих, хязгаарлах хэлбэрээр Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан шаардлага, журам зөрчсөн байдал тогтоогдоогүй болно.

 

1.4 Эрх зүйн дүгнэлт

Шүүгдэгч С.Б*********** нь хүний үндсэн эрх, эрх чөлөө болох хүний халдашгүй чөлөөтэй байх эрхэд халдаж хохирогч Г.А***********н эрүүл мэндэд нь шинжээчийн дүгнэлтэд нэрлэн заасан гэмтэл бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан өөрийн үйлдэл, эс үйлдэхүйг хууль бус шинжтэй болохыг ухамсарлаж түүнийг хүсэж үйлдсэн нь гэм буруугийн санаатай хэлбэрээр, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангид гэмт хэрэгт тооцохоор заасан үйлдэл болох нь хэрэгт авагдсан болон шинжлэн судалсан нотлох баримтуудаар нотлогдон тогтоогдсон гэж шүүх дүгнэлээ.

Иймд шүүгдэгчид холбогдуулан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хуулийн зүйл, хэсэг тохирсон байна.

 

Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршиг

Хохирогч Г.А*********** эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учирсан болох нь Шүүх шинжилгээний ерөнхий газрын газрын 2025 оны 03 дүгээр сарын 12-ний өдрийн 3844 дугаартай дүгнэлтээр тогтоогдсон бөгөөд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд шүүх тогтоол гаргах үед нэхэмжлэл түүний үндэслэл, хэмжээний нотлогдсон байдлыг харгалзан шийдвэрлэх талаар заажээ.

Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад хохирогч Г.А*********** нь гэмт хэргийн улмаас эрүүл мэндэд нь учирсан гэмтэлтэй холбоотой 470,721 төгрөгийн хохирол баримтаар нэхэмжилсэн ба шүүгдэгчийн зүгээс дансаар 2,680,000 төгрөг өгсөн байна.

Хохирогчийн зүгээс “хохиролтой холбоотой маргаангүй бөгөөд цаашид гомдол саналгүй, дансаар 2,680,000, бэлнээр 650,000 төгрөг барагдуулсан” /хэргийн 68 дах тал/ баримт хэрэгт хавсаргасан байна.

Мөн хохирогч Г.А*********** нь “... өөрийн сэтгэцийн хор уршгийн хохирлыг тогтоолгохгүй ...” /хэргийн 61 дэх тал/ гэсэн хүсэлтийг хэрэгт хавсаргуулсан байх тул шүүгдэгч С.Б***********ыг хохирогчид төлөх төлбөргүйд тооцов.

Харин хохирогч Г.А***********н биед уг гэмт хэрэгтэй холбоотойгоор эрүүл мэндийн даатгалын сангаас 196,380 төгрөгийн тусламж үйлчилгээ үзүүлсэн болох нь 2025 оны 3 дугаар сарын 28-ны өдрийн Эрүүл мэндийн яамны тодорхойлолт болон Иргэний нэхэмжлэгч Д.Гантуяагийн мэдүүлэг зэргээр тогтоогдож байх тул уг хохирлыг шүүгдэгч С.Б***********аас гаргуулж, Эрүүл мэндийн даатгалын санд олгохоор шийдвэрлэв.

 

 Хоёр: Эрүүгийн хариуцлагын талаар:

2.1. Талуудын санал, дүгнэлт

Улсын яллагчаас шүүгдэгч С.Б***********ад Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 500 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 500,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулах дүгнэлтийг,

Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч “хамгийн бага нэгжээр торгож өгнө үү” гэсэн саналыг тус тус гаргажээ.

 

2.2. Эрүүгийн хариуцлага

Шүүх шүүгдэгчийн үйлдсэн гэмт хэрэг нь нотлогдон тогтоогдсон тул түүнийг гэм буруутайд тооцож, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь зүйтэй гэж дүгнэлээ.

Шүүгдэгч С.Б***********ын тохиолдлын шинжтэй нөхцөл байдлын улмаас анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, учруулсан хор уршгийг бүрэн төлсөн нөхцөл байдал зэргийг харгалзан шүүгдэгчид Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 450 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 450,000 төгрөгийг торгох ял оногдуулахаар тогтоов.

 

Шүүгдэгчид Эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхэд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.6 дугаар зүйлд заасан хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй.

 

2.3. Бусад асуудал

Хэрэгт эд хөрөнгө битүүмжлэгдээгүй, эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн зүйлгүй, шүүгдэгч С.Б*********** баривчлагдсан, цагдан хоригдсон хугацаагүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй байна.

 

Монгол Улсын Шүүхийн тухай хуулийн 22 дугаар зүйлийн 22.4 дэх хэсгийн 22.4.1 дэх заалт, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10, 36.13, 37.1 дүгээр зүйлүүдийг тус тус удирдлага болгон

 

ТОГТООХ нь:

 

1. Шүүгдэгч Боржигон овогт С***********ын Б***********ын Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

 

2. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар С.Б***********ыг 450 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 450,000 төгрөгөөр торгох ялаар шийтгэсүгэй.

 

3. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар С.Б***********ын торгох ялыг 3 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлөхөөр тогтоосугай.

 

4. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар С.Б*********** торгох ялыг биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын 15 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг мэдэгдсүгэй.

 

5. Хэрэгт эд хөрөнгө битүүмжлэгдээгүй, эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн зүйлгүй, С.Б*********** баривчлагдсан, цагдан хоригдсон хугацаагүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй болохыг тус тус дурдсугай.

 

6. Эрүүл мэндийн даатгалын тухай хуулийн 12 дугаар зүйлийн 12.1 дэх хэсгийн 12.1.1 дэх заалтад зааснаар шүүгдэгч С.Б***********аас 196,380 төгрөгийг гаргуулж Эрүүл мэндийн даатгалын санд олгосугай.

 

7. Хэргийн хамт ирүүлсэн 1 ширхэг дискийг хэрэгт хавсарган үлдээсүгэй.

 

8. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.10 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шүүхийн шийдвэрийг уншиж сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд мөн хуулийн 38.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, хохирогч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, тэдгээрийн өмгөөлөгч шүүхийн шийдвэрт давж заалдах гомдол гаргах, улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэй бөгөөд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.8 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шүүхийн шийтгэх тогтоолыг улсын яллагч, шүүгдэгч, хохирогч, тэдгээрийн хууль ёсны төлөөлөгч, өмгөөлөгч өөрөө гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах, эсэргүүцэл бичих эрхтэйг дурдсугай.

 

9. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 37.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар анхан шатны шүүхийн шийдвэрт гомдол, эсэргүүцэл гаргасан бол шүүхийн шийдвэрийн биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол хүчин төгөлдөр болтол С.Б***********ад авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                                     А.АЛТАНХУЯГ