| Шүүх | Завхан аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Эрүүгийн хэрэг/ |
|---|---|
| Шүүгч | Шоовдорын Одонзул |
| Хэргийн индекс | 311/2025/0087/Э |
| Дугаар | 2025/ШЦТ/89 |
| Огноо | 2025-08-25 |
| Зүйл хэсэг | 27.10.5., |
| Улсын яллагч | Ц.Мөнх-Эрдэнэ |
Завхан аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Эрүүгийн хэрэг/ийн Шийтгэх тогтоол
2025 оны 08 сарын 25 өдөр
Дугаар 2025/ШЦТ/89
МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС
******* аймаг дахь сум дундын ны ийн хуралдааныг шүүгч Ш.*******онзул даргалж
Нарийн бичгийн дарга М.Баярмэнд,
Улсын лагч Ц.-Эрдэнэ,
Шүүгдэгч Э.*******-*******
нарыг оролцуулан тус ийн хуралдааны танхимд нээлттэй явуулж, ******* аймгийн прокурорын газрын хяналтын прокуророос хэргийг хбаршуулсан журмаар гийн хуулийн тусгай ангийн 7.10 дугаар зүйлийн 5 дахь зааснаар лах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн шүүгдэгч Э.*******-*******од холбогдох 5000000111 дугаартай эрүүгийн хэргийг хянан хэлэлцэв.
Шүүгдэгч: Монгол Улсын иргэн, ******* оны ******* дүгээр сарын *******-ны өдөр ******* аймгийн ******* суманд төрсөн, ******* настай, *******, боловсролтой, цэцэрлэгт ажилтай, ам бүл , , ийн хамт ******* аймгийн сумын багийн нутаг -ын хэсэг - тоотод оршин суух хаягтай,
Урьд: Сум дундын 1 дугаар ийн *******14 оны дугаар сарын -ны өдрийн дугаартай шийтгэх тогтоолоор Э.*******-*******ыг зам тээврийн осол гарсан газрыг санаатай орхиж зугтаасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож гийн хуулийн 16 дугаар зүйлийн 16. дахь хэсэгт зааснаар жилийн хугацаагаар оногдуулж, гийн хуулийн 61 дүгээр зүйлийн 61.1 дэх хэсэгт зааснаар жилийн хугацааны ыг 1 жилийн хугацаагаар хянан харгалзаж,
******* аймаг дахь гийн хэргийн ны ийн ************** оны 0 дугаар сарын *******-ны өдрийн **************/ШЦТ/6 дугаартай шийтгэх тогтоолоор Э.*******-*******ыг гийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, гийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар Э.*******-*******ыг нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 7,000,000 төгрөгөөр торгож шийдвэрлэсэн, овогт Эрдэнэцогтын *******-******* (РД: ИФ9**************16)
Шүүгдэгч Э.*******-******* нь Зөрчлийн тухай хуулийн 14.7 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсгийн 5.1 дэх заалтад тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхгүй үедээ согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсоны улмаас 1 жилийн хугацаагаар тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан байх үедээ буюу *******5 оны дугаар сарын 08-ны өглөө 5 цагийн үед ******* аймгийн сумын Богдын гол багийн нутаг дэвсгэрт маркийн 6-6 улсын дугаартай тээврийн хэрэгслийг согтуурсан үедээ дахин жолоодон гэмт хэрэгт холбогджээ.
Шүүгдэгчийн холбогдсон хэрэг гийн хуулийн тусгай ангийн 7.10 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасан “тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан хүн согтуурсан үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсон” гэмт хэрэгт хамаарч байна.
Шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн, хэрэгт цугларсан лах болон цагаатгах нотлох баримтуудыг шинжлэн судлаад
ТОДОРХОЙЛОХ нь:
1.Шүүгдэгчийг гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон талаар:
Шүүгдэгч Э.*******-******* нь тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ 1 /нэг/ жилийн хугацаагаар хасуулсан болох нь *******4 оны 11 дүгээр сарын 18-ны өдрийн 11******* дугаартай шийтгэврээр болон хэрэгт авагдсан баримтуудаар тогтоогдож байна.
Шүүгдэгч Э.*******-******* нь тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан үедээ буюу *******5 оны 06 дугаар сарын 19-ний өдрийн 1 цагийн үед дугаар сарын 08-ны өглөө 5 цагийн үед ******* аймгийн сумын Богдын гол багийн нутаг дэвсгэрт маркийн 6-6 улсын дугаартай тээврийн хэрэгслийг согтуурсан үедээ дахин жолоодон замын хөдөлгөөнд оролцсон болох нь хэрэгт авагдсан дараах нотлох баримтуудаар тогтоогдож байна. Тухайлбал:
Гэрч Б.гийн: “...Би *******5 оны дугаар сарын -ны оройны цагийн үед ******* аймгийн сумын багт явж байхад манай найз болох *******-******* нь өөрийн дугаараас залгаад намайг хүрээд ирээч. Би ганцаараа байна гэж хэлэхээр ******* аймгийн сумын Өлзийт багийн нутаг дэвсгэрт байх Жишиг хорооллын гудамд өөрийн машинтайгаа байна гэж хэлсэн. Тэгэхээр нь би ганцаараа яваад очтол *******-******* өөрийн машин болох улаан хүрэн өнгийн 6-6 улсын дугаартай ******* загварын тээврийн хэрэгслээ өөрөө уначихсан байсан ба тэр үед *******-******* хоёулаа дэлгүүрээс ганц ганц ширхэг шар айраг ууцгаая гэхээр нь би ч зөвшөөрөөд бид хоёр дэлгүүр ороод Сэнгүр 0.5 литрийн багтаамжтай лаазтай шар айрганаас нийт 4 ширхгийг аваад эргээд *******-*******ын машинтай гудамд байгаад уусан. Би тухайн шар айргийг хувааж ууж дуусгачхаад дуудаад байхаар нь гэртээ харихаар явсан ба *******- ******* би машиндаа унтаж байгаад харьчихна гэж хэлээд хоцорсон. Тухайн үед миний баримжаагаар шөнийн 01 цагийн орчимд бид хоёр салцгаасан гэж бодож байна..." гэсэн мэдүүлгээр,
Гэрч Б.*******-*******ын: "... Би ******* аймгийн Цагдаагийн газрын Замын цагдаагийн тасгийн цагдаа, зохицуулагчаар ажил үүрэг гүйцэтгэдэг бөгөөд тухайн өдөр буюу *******5 оны дугаар сарын -ны өдөр ******* аймгийн сумын Богдын гол багийн нутаг дэвсгэрт үүрэг гүйцэтгэж байх хугацаандаа 6-6 зан улсын дугаартай Приус загварын тээврийн хэрэгслийг зогсоож шалгахад тухайн тээврийн хэрэгслийн жолооч Э.*******-******* гэгч нь архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн байдалтай байсан бөгөөд тухайн үйлдлийг нь таслан зогсоож согтолт хэмжих жаар шалгахад 1.57% согтолттой гарсан. Ингээд чиг үүргийнхээ хүрээнд ******* аймгийн Цагдаагийн газрын т мэдэгдэж холбогдох албан тушаалтанд материалыг хүлээлгэн өгсөн.... Иргэн Э.*******-******* нь ганцаараа 6-6 ЗАН улсын дугаартай Приус загварын тээврийн хэрэгслийг жолоодон замын хөдөлгөөнд оролцож байх үед зогсоож шалгасан юм..." гэсэн мэдүүлгээр болон мөрдөгчийн магадлагаа зэрэг хэрэгт цугларсан хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтуудаар тогтоогдож байна.
Хэрэгт гийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16. дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тодруулсан, мөрдөн байцаалтын явцад оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрхийг хассан, хязгаарласан, гийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан шаардлагыг зөрчсөн гэх ноцтой зөрчил тогтоогдоогүй байна.
Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад гэрчээс авсан мэдүүлэг нь гийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан журмын дагуу бэхжүүлж авсан, мэдүүлгийн агуулга зөрүүгүй, мэдүүлэг нь өөр хоорондоо зөрүүгүй, хэрэгт хамааралтай хэргийн үйл баримтыг нотолсон байна.
Шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудыг гийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.1 дүгээр зүйлийн 1 дахь хэсэгт заасныг баримтлан үнэлсэн бөгөөд хэргийн үйл баримтыг нотолж байгаа баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой төдийгүй хэргийн үйлдлийг хангалттай нотолж чадсан, хууль ёсны баримтууд байна.
Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжилсэн дээрх нотлох баримтууд болон бусад бичгийн нотлох баримтууд нь шүүгдэгчийн гэм буруутай үйлдэл, хэргийн үйл баримтыг нотолсон энэ хэрэгт хамааралтай, гийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу цуглуулж бэхжүүлсэн, уг нотлох баримтуудыг үгүйсгэх нотлох баримт хэрэгт байхгүй байх тул гийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.1 дүгээр зүйлийн 1 дахь хэсэгт заасныг баримтлан үнэлж шийдвэрийн үндэслэл болголоо.
Шүүгдэгч Э.*******-*******ын тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг хасаж шийдвэрлэсэн *******4 оны 11 дүгээр сарын 18-ны өдрийн 11******* дугаартай шийтгэвэр нь хүчин төгөлдөр байна.
Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хуулийн 1 дугаар зүйлийн дахь хэсэгт зааснаар иргэн Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хууль түүнд нийцүүлэн гаргасан замын хөдөлгөөний дүрмийг сахин биелүүлэх үүрэгтэй байна.
Монгол Улсын Замын хөдөлгөөн дүрмийн .7а-д “тухайн ангиллын тээврийн хэрэгслийг жолоодох эрхгүй, эсвэл согтууруулах ундаа, мансууруулах бодис, сэтгэцэд нөлөөлөх эм бэлдмэл хэрэглэсэн, мөн хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг хангаж чадахааргүй өвчтэй буюу ядарсан үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодохыг хориглоно” гэж заажээ.
Согтуурсан үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсон зөрчлийг тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан үедээ дахин үйлдсэн бол гийн хуулийн тусгай ангийн 7.10 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасан гэмт хэргийн бүрэлдэхүүнийг бий болгодог.
Шүүгдэгч Э.*******-******* нь *******5 оны дугаар сарын 08-ны үүрээр 05 цагийн үед ******* аймгийн сумын Богдын гол багийн нутаг дэвсгэрт маркийн 6-6 ЗАM улсын дугаартай тээврийн хэрэгслийг согтуурсан үедээ дахин жолоодон замын хөдөлгөөнд оролцсон үйлдэл нь гийн хуулийн тусгай ангийн 7.10 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасан гэмт хэргийн шинжтэй байна.
Иймд шүүгдэгч Э.*******-*******ыг гийн хуулийн тусгай ангийн 7.10 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасан буюу “тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан хүн согтуурсан, мансуурсан үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсон” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцох үндэстэй.
Шүүгдэгч Э.*******-******* нь бусдад төлөх төлбөргүйг дурдах нь зүйтэй.
.Шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх талаар:
Прокуророос шүүгдэгч Э.*******-*******од холбогдох хэргийг хбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлүүлэх саналтай ирүүлсэн бөгөөд хэрэгт гийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан хбаршуулсан журмаар хэрэг хянан шийдвэрлэх тусгай журам зөрчигдөөгүй, хуралдаанаар мөн хуулийн 17.4 дүгээр зүйлийн 4 дэх хэсэгт заасан нөхцөл байдлыг хянахад бүрэн хангагджээ.
Шүүгдэгч Э.*******-******* нь гийн хуулийн тусгай ангийн 7.10 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасан буюу “тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан хүн согтуурсан, мансуурсан үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсон” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай нь тогтоогдсон учир түүнд гийн хуулийн 1.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэстэй.
Шүүгдэгч Э.*******-*******од прокурорын санал болгож сонсгосон эрүүгийн хариуцлага нь гийн хуулийн 5.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан эрүүгийн хариуцлагын зорилго болон гийн хуулийн 1. дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “тухайн хүн хуулийн этгээдийн үйлдсэн гэмт хэрэг гэмт хэргийн шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон байна” гэсэн шударга ёсны зарчимд нийцэж байна.
Иймд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ хөнгөрүүлэх хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг харгалзан үзэлгүйгээр гийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17.4 дүгээр зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар прокурорын саналын хүрээнд гийн хуулийн тусгай ангийн 7.10 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Э.*******-*******од гийн хуулийн тусгай ангийн 7.10 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг 1 /нэг/ жилийн хугацаагаар хасаж, 000 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу ,000,000 /гурван сая/ төгрөгөөр торгох оногдуулж шийдвэрлэлээ.
гийн хуулийн ерөнхий ангийн 5. дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт заасныг баримтлан шүүгдэгч Э.*******-*******од оногдуулсан 000 /гурван мянга/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу ,000,000 /гурван сая/ төгрөгөөр торгох ыг шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болсноос хойш 1 /нэг/ жилийн хугацаанд тэнцүү хэмжээгээр хэсэгчлэн төлүүлэхээр тогтоох нь зүйтэй.
Шүүгдэгч Э.*******-******* нь энэ хэрэгт цагдан хоригдоогүй, түүнээс гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, бусдад төлөх төлбөргүй, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйлгүй, битүүмжлэгдсэн хөрөнгөгүй, шүүгдэгчийн иргэний үнэмлэхийг эд ирүүлээгүй, иргэний үнэмлэхийн лавлагаа хэрэгт хавсаргагдсан болохыг дурдах нь зүйтэй.
гийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17.4 дүгээр зүйлийн 5 дахь хэсэг, 6.8 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.1, 1., 1.5, 1.6, 6.8 дугаар зүйлийн 4, 5 дахь хэсэг, 6.10 дугаар зүйлийн , 4 дэх хэсэг, 6.1 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:
1.Шүүгдэгч овогт Эрдэнэцогтын *******-*******ыг гийн хуулийн тусгай ангийн 7.10 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасан буюу тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан хүн согтуурсан, мансуурсан үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсон гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.
. Шүүгдэгч Э.*******-*******ыг гийн хуулийн 7.10 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар тээврийн хэрэгсэл жолоодох 1 /нэг/ жилийн хугацаагаар хасаж, 000 /гурван мянга/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу ,000,000 /гурван сая/ төгрөгөөр торгох аар шийтгэсүгэй.
. гийн хуулийн ерөнхий ангийн 5. дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт заасныг баримтлан шүүгдэгч Э.*******-*******од оногдуулсан 000 /гурван мянга/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөг буюу ,000,000 /гурван сая/ төгрөгөөр торгох ыг шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болсноос хойш 1 /нэг/ жилийн хугацаанд тэнцүү хэмжээгээр хэсэгчлэн төлөхөөр тогтоосугай.
4. гийн хуулийн 5. дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Э.*******-******* нь 000 /гурван мянга/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу ,000,000 /гурван сая/ төгрөгөөр торгох ыг ээс тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол биелэгдээгүй торгох ын 15 нэгжтэй /15000 төгрөг/ тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож аар солих журамтай болохыг анхааруулсугай.
5.Шүүгдэгч Э.*******-*******од *******5 оны 08 дугаар сарын 04-ний өдрөөс авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болтол хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.
6.Шүүгдэгч Э.*******-******* нь энэ хэрэгт цагдан хоригдоогүй, шүүгдэгчийн эд хөрөнгөнөөс битүүмжлээгүй түүнээс гаргуулах эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, бусдад төлөх төлбөргүй, шүүгдэгчийн хувийн баримт бичиг эд ирээгүй, шүүгдэгчийн иргэний үнэмлэхийн лавлагаа хэрэгт хавсаргагдсан болохыг тус тус дурдсугай.
7.Шийтгэх тогтоолыг уншиж сонгосноор хүчинтэй болохыг дурдсугай.
8. гийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 17.4 дүгээр зүйлийн 7, 8 дахь хэсэгт зааснаар талууд оролцогчид гагцхүү гийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн тохиолдолд шийтгэх тогтоолыг гардан авснаас эсхүл хүргүүлснээс 14 хоногийн дотор ******* аймгийн , Иргэний хэргийн давж заалдах ны эд давж заалдах гомдол гаргах, улсын лагч түүний дээд ны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэй бусад тохиолдолд гомдол, эсэргүүцэл гаргахгүй болохыг дурдсугай.
ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Ш.ОДОНЗУЛ