| Шүүх | Сэлэнгэ аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Эрүүгийн хэрэг/ |
|---|---|
| Шүүгч | Рагчаабазар Баярхүү |
| Хэргийн индекс | 175/2024/0166/Э |
| Дугаар | 2024/ШЦТ/215 |
| Огноо | 2024-10-17 |
| Зүйл хэсэг | 22.1.1., |
| Улсын яллагч | Р.Мягмардорж |
Сэлэнгэ аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Эрүүгийн хэрэг/ийн Шийтгэх тогтоол
2024 оны 10 сарын 17 өдөр
Дугаар 2024/ШЦТ/215
Сэлэнгэ аймаг дахь сум дундын Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Р.Баярхүү даргалж,
Нарийн бичгийн дарга Б.Номин,
Улсын яллагч Р.М,
Шүүгдэгч И.П-н өмгөөлөгч М.Г,
Шүүгдэгч Г.Б-н өмгөөлөгч Н.М, Н.Н,
Шүүгдэгч Г.Н-н өмгөөлөгч А.М
Шүүгдэгч *******,
Шүүгдэгч Г.Б,
Шүүгдэгч Г.Н нарыг оролцуулан тус шүүхийн шүүх хурлын “А” танхимд нээлттэй явуулсан хуралдаанаар Сэлэнгэ аймгийн Прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн ***** ургийн овгийн Г.Н, Жинс ****** ургийн овгийн Г.Б, ***** ургийн овгийн И.П нарт холбогдох эрүүгийн 2*************2 дугаартай, 175/2024/0*****/Э индекстэй хэргийг 2024 оны 06 дугаар сарын 14-ний өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.
Шүүгдэгч нарын биеийн байцаалт:
1.Монгол Улсын иргэн, 19**** оны *** дугаар сарын ****-ны өдөр Улаанбаатар хотод төрсөн **** настай, эмэгтэй, дээд боловсролтой, гадаад худалдаа, удирдлага мэргэжилтэй, "С" ХХК-нд мэдүүлэгч ажилтай, ам бүл 4 нөхөр, 2 хүүхдийн хамт ********** тоотод оршин суух хаягтай, урьд ял шийтгэлгүй, хэрэг хариуцах чадвартай,
2.Монгол Улсын иргэн, 19**** оны ** дугаар сарын **-ны өдөр **** аймаг, **** суманд төрсөн **** настай, эрэгтэй, дээд боловсролтой, менежмент, олон худалдаа, эрх зүйч мэргэжилтэй, ********** ажилтай, ам бүл 6, эхнэр, 4 хүүхдийн хамт Сэлэнгэ ************ тоотод оршин суудаг, урьд Ховд аймаг дахь сум дундын Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2001 оны 09 дүгээр сарын 04-ний өдрийн ХОСДШ1/198 дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн 239.2 дахь хэсэгт зааснаар торгох ялаар шийтгүүлсэн, хэрэг хариуцах чадвартай, **** ургийн овгийн Г.Б (РД:*********)
3.Монгол Улсын иргэн, 19**** оны *** дугаар сарын ****-ны өдөр Улаанбаатар хотод төрсөн *** настай, эрэгтэй, дээд боловсролтой, эрх зүйч мэргэжилтэй, Сэлэнгэ аймаг дахь *************** ажилтай, ам бүл 2, эхнэрийн хамт Сэлэнгэ аймгийн ************* тоотод оршин суудаг, урьд ял шийтгэлгүй, хэрэг хариуцах чадвартай, ***** ургийн овгийн И. П. (РД:*******)
Холбогдсон хэргийн талаар:
1. Шүүгдэгч Г.Н нь нийтийн албан тушаалтан буюу Сэлэнгэ аймаг дахь ******* ******* ******* шалгалт хариуцсан ахлах аар ажиллаж байх хугацаандаа буюу Сэлэнгэ аймгийн од ахлах аар ажиллаж ээлжийн бүрэлдэхүүнийг удирдлага зохион байгуулалтаар хангаж, албан үүргээ гүйцэтгэх үедээ 2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдрийн 09 цаг 07 минутад “ ” ХХК-ийн эзэмшлийн 12.000 ширхэг Нано бальзам нэртэй бүтээгдэхүүнийг ачиж тээвэрлэж явсан, жолотой УБМ дугаартай “ ” маркийн цагаан өнгийн тээврийн хэрэгслийг *******ын бүсээс ******* шалгалтгүйгээр нэвтрүүлж, татвар төлүүлэхгүй байхын тулд *******ид “..Энэ машин рүү явж байгаа машин байгаа юм. Та энэ *******ын хуудас дээр тэмдэг дараад өг” гэж хууль бус үүрэг өгч тус тээврийн хэрэгслийн *******ын хуудсанд гарын үсэг зуруулж, ийн тэмдэг даруулан нийт 8.469.143 төгрөгийн татварыг төлүүлэлгүйгээр *******ын бүсээс ******* шалгалтгүйгээр нэвтрүүлэн гаргаж “ ”ХХК-нд хууль бус давуу байдал бий болгосон албаны чиг үүргээ зориуд хэрэгжүүлэхгүйгээр “ ”ХХК-нд хууль бус давуу байдал бий болгосон,
2. Шүүгдэгч ******* нь 2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдөр Сэлэнгэ аймгийн од ажиллах ээлжийн бүрэлдэхүүнд 104 буюу орох хэсгийн аар ажиллаж, албан үүргээ гүйцэтгэх үедээ “ ” ХХК-ийн эзэмшлийн 12.000 ширхэг Нано бальзам нэртэй бүтээгдэхүүнийг ачиж тээвэрлэж явсан, жолотой УБМ дугаартай “ ” маркийн цагаан өнгийн тээврийн хэрэгслийг хилээр нэвтрэх үед нь ахлах *******гаас “..Энэ машин рүү явж байгаа машин байгаа юм. Та энэ *******ын хуудас дээр тэмдэг дараад өг” гэж хэлсний дагуу тус тээврийн хэрэгслийг шалгаж, бүрдүүлэлт хийлгэж, татвар төлүүлэх албаны чиг үүргээ зориуд хэрэгжүүлэлгүйгээр *******ын хуудсанд гарын үсэг зурж, ийн тэмдэг дарж улмаар 8.469.143 төгрөгийн татварыг төлүүлэлгүйгээр *******ын бүсээс ******* шалгалтгүйгээр нэвтрүүлэн гаргаж “ ”ХХК-нд давуу байдал бий болгосон,
3. Шүүгдэгч ******* нь Сэлэнгэ аймгийн ******* ******* дарга баталсан тус ******* ******* нарын 2022 оны 07 дугаар сарын 16-ны өдрөөс 07 дугаар сарын 31-ний өдрийг дуустал ажиллах ажлын хуваарийн дагуу 2022 оны 07 дугаар сарын 22-ны өдөр 09 цаг 00 минутаас 07 дугаар сарын 23-ны өдрийн 09 цаг 00 минутын хооронд од ажиллах ээлжийн бүрэлдэхүүнд ******* ахлах удирдлага дор ийн албан үүрэг гүйцэтгэж хоноод үүрэг гүйцэтгэх бүрэлдэхүүний ээлж солигдсон байх үед буюу 2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдөр Тийр буюу том оврын ачааны машины судалгаа гаргах нэрийдлээр бүртгэлийн ажилтан болох албаны компьютерын ард сууж улмаар ийг бүртгэлийн хэсэгт ирэх үед нь түүний бичиг баримтыг бүртгэхгүйгээр явуулж ******* ахлах *******, ******* нартай үйлдлээрээ санаатай нэгдэж УБМ дугаартай “ Canter” маркийн цагаан өнгийн тээврийн хэрэгслийг *******ын бүсээс ******* шалгалтгүйгээр нэвтрүүлж, улмаар сумаас Сүхбаатар сум руу явах чиглэлийн замд УБМ дугаартай “ Canter” маркийн тээврийн хэрэгслийн араас иж, т байсан *******ийн гарын үсэг зурж, тэмдэг дарсан *******ын хуудсыг өөртөө авч “ ” ХХК-нд хууль бус давуу байдал бий болгосон гэх гэмт хэрэгт холбогджээ.
ТОДОРХОЙЛОХ нь:
Нэг: Гэм буруугийн талаар:
Шүүх хэргийн бодит байдлыг тогтоох зарчмын дагуу Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.7 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэгт зааснаар хавтаст хэрэгт авагдаж талуудын мэтгэлцээний үндсэн дээр шинжлэн судалсан нотлох баримтаар
-шүүгдэгч ******* нь нийтийн албан тушаалтан буюу Сэлэнгэ аймаг дахь ******* ******* ******* шалгалт хариуцсан ахлах аар ажиллаж байх хугацаандаа буюу Сэлэнгэ аймгийн од ахлах аар ажиллаж ээлжийн бүрэлдэхүүнийг удирдлага зохион байгуулалтаар хангаж, албан үүргээ гүйцэтгэх үедээ 2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдрийн 09 цаг 07 минутад “ ” ХХК-ийн эзэмшлийн 12.000 ширхэг Нано бальзам нэртэй бүтээгдэхүүнийг ачиж тээвэрлэж явсан, жолотой УБМ дугаартай “ ” маркийн цагаан өнгийн тээврийн хэрэгслийг *******ын бүсээс ******* шалгалтгүйгээр нэвтрүүлж, татвар төлүүлэхгүй байхын тулд *******ид “..Энэ машин рүү явж байгаа машин байгаа юм. Та энэ *******ын хуудас дээр тэмдэг дараад өг” гэж хууль бус үүрэг өгч тус тээврийн хэрэгслийн *******ын хуудсанд гарын үсэг зуруулж, ийн тэмдэг даруулан нийт 8.469.143 төгрөгийн татварыг төлүүлэлгүйгээр *******ын бүсээс ******* шалгалтгүйгээр нэвтрүүлэн гаргаж “ ”ХХК-нд хууль бус давуу байдал бий болгосон албаны чиг үүргээ зориуд хэрэгжүүлэхгүйгээр “ ”ХХК-нд хууль бус давуу байдал бий болгосон,
-шүүгдэгч ******* нь 2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдөр Сэлэнгэ аймгийн од ажиллах ээлжийн бүрэлдэхүүнд 104 буюу орох хэсгийн аар ажиллаж, албан үүргээ гүйцэтгэх үедээ “ ” ХХК-ийн эзэмшлийн 12.000 ширхэг Нано бальзам нэртэй бүтээгдэхүүнийг ачиж тээвэрлэж явсан, жолотой УБМ дугаартай “ ” маркийн цагаан өнгийн тээврийн хэрэгслийг хилээр нэвтрэх үед нь ахлах *******гаас “..Энэ машин рүү явж байгаа машин байгаа юм. Та энэ *******ын хуудас дээр тэмдэг дараад өг” гэж хэлсний дагуу тус тээврийн хэрэгслийг шалгаж, бүрдүүлэлт хийлгэж, татвар төлүүлэх албаны чиг үүргээ зориуд хэрэгжүүлэлгүйгээр *******ын хуудсанд гарын үсэг зурж, ийн тэмдэг дарж улмаар 8.469.143 төгрөгийн татварыг төлүүлэлгүйгээр *******ын бүсээс ******* шалгалтгүйгээр нэвтрүүлэн гаргаж “ ”ХХК-нд давуу байдал бий болгосон,
-шүүгдэгч ******* нь Сэлэнгэ аймгийн ******* ******* дарга баталсан тус ******* ******* нарын 2022 оны 07 дугаар сарын 16-ны өдрөөс 07 дугаар сарын 31-ний өдрийг дуустал ажиллах ажлын хуваарийн дагуу 2022 оны 07 дугаар сарын 22-ны өдөр 09 цаг 00 минутаас 07 дугаар сарын 23-ны өдрийн 09 цаг 00 минутын хооронд од ажиллах ээлжийн бүрэлдэхүүнд ******* ахлах удирдлага дор ийн албан үүрэг гүйцэтгэж хоноод үүрэг гүйцэтгэх бүрэлдэхүүний ээлж солигдсон байх үед буюу 2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдөр Тийр буюу том оврын ачааны машины судалгаа гаргах нэрийдлээр бүртгэлийн ажилтан болох албаны компьютерын ард сууж улмаар ийг бүртгэлийн хэсэгт ирэх үед нь түүний бичиг баримтыг бүртгэхгүйгээр явуулж ******* ахлах *******, ******* нартай үйлдлээрээ санаатай нэгдэж УБМ дугаартай “ Canter” маркийн цагаан өнгийн тээврийн хэрэгслийг *******ын бүсээс ******* шалгалтгүйгээр нэвтрүүлж, улмаар сумаас Сүхбаатар сум руу явах чиглэлийн замд УБМ дугаартай “ Canter” маркийн тээврийн хэрэгслийн араас иж, т байсан *******ийн гарын үсэг зурж, тэмдэг дарсан *******ын хуудсыг өөртөө авч “ ” ХХК-нд хууль бус давуу байдал бий болгосон үйл баримт тус тус нотлогдон тогтоогдлоо.
Энэхүү үйл баримт нь мөрдөн байцаалтын шатанд хэрэгт цугларсан, шүүхийн хэлэлцүүлэгт талуудаас шинжлэн судалсан дараах нотлох баримтаар тогтоогдсон болно. Үүнд:
Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч ******* мэдүүлэхдээ: ... Мэдүүлэг өгнө. Яллах дүгнэлтээ авч байгаад мэдүүлэг өгье. Би 4 зүйлийн талаар ярих гэсэн юм. нэгдүгээрт гэрч Г гэдэг хүний талаар тайлбар хэлмээр байна. Энэ хүн бол “С над руу залгаад та энэ ачаагаа аваарай утсаар зохицуулаарай гэж хэлсэн гэж байгаа юм. тэгээд дараа нь С, Б нар эвгүй хүмүүс яаж ч мэднэ миний нэрийг ашигласан байж таарна тэгээд би Б руу яриад энэ машиныг бүрдүүлэлт хийсэн юм уу гэж шалгаарай” гэсэн байна. Ямар ч хамаагүй хүмүүс надад хамаагүй хүмүүс гээд дараа нь тайлбар өгсөн байгаа юм. Б гэж хүн бол нэгдүгээрт ын салбарын эрхлэгч хүн байсан. Ажлаасаа халагдаж явсаар байгаад энэ үед яг ажилдаа орсон байдаг. 07 дугаар сарын 23-ны өдөр Б гэдэг хүн ээлжийн амралттай байсан. Ээлжийн амралттай байсан хүн рүү Г гэж хүн яагаад яриад ямар ч надад хамааралгүй эд нар эвгүй хүмүүс гэж ярьсан байгаа юм. Яаж ч мэднэ миний нэрийг ашигласан байсан тэгээд би Б руу яриад энэ машин бүрдүүлэлтээ хийсэн юм уу шалгаарай гэж хэлсэн гэж байна. Б гэж хүн бол тээврийн хэрэгсэл болон барааг шалгадаг чиг үүрэгтэй хүн биш мөн ээлжийн амралттай байсан учир Г гэж хүнтэй яаж холбогдоод яагаад ингэж шалгаарай гэж ярьсан бэ гэдэг нь надад анхнаасаа яллах дүгнэлт гардаж авснаас хойш анхаарал татаж байсан. Энэ Б гэж хүн ер нь сэжигтэй, цагаан машинтай хүн байсан уу? 89 тэй дугаар байсан уу? байсан бол энэ Б, Г 2 хүн энэ хэрэгт оролцсон байж магадгүй. Яагаад гэвэл энэ хүний мэдүүлгээр тэгж харагдаж байна. С над руу утсаар яриад ачаа бараа ирсэн байна, утсаар ярьж ажлаа зохицуул гэж хэлсэн гэж байна. Г гэж хүн энэ компанид харьяалалгүй, миний нэрийг ашигласан байж магадгүй гэсэн тайлбар өгсөн. Энэ Г гэж хүн энэ компанид ажиллахгүй өгсөн байж яагаад С над руу ярьж утсаар ажлаа зохицуулаарай гэж хэлж байгаа юм бэ?. компанид ямар ч хамааралгүй байж. Б гэж хүн яагаад энэ үед ээлжийн амралттай ын салбарын эрхлэгч байж энэ дунд оролцоод Б гэж хүнээс яагаад бүрдүүлэлт хийж үү үгүй юу гэж асууж байгаа юм. Энэ хүмүүс надад их сэжигтэй санагдаж байна. Мөн манай О, Э нар руу байнга утасдаад Б залгаад орж ирсэн үү гээд асуугаад байсан гэж 3 ийн тайлбар байна. О, Э нарын мэдүүлэг дээр нэгдүгээрт энэ хүмүүсийг О байгууллагад 4-5 жил болж байгаа дахь Сэлэнгэ дахь газарт ирээд 3 жилж болж байсан. Э нар миний мэдэхээр ажлаа мэдэхгүй хүмүүс биш. Зааж өгөөрэй гэсэн зүйл би огт хэлээгүй. Угаасаа О Э нар өмнөх ээлж дээр бүртгэлээ хийдэг байсан өөрсдөө тээврийн хэрэгслээ бүртгээгүй гаргасандаа өөрсдийгөө өмөөрч ингэж хэлсэн гэж бодож байна. Б ийг хувиараа асуусан уу зааж өгсөн үү гэдгийг мэдэхгүй байна. Н ахлах заалгаарай гэж хэлсэн гэдэг дээр би ингэж тайлбар хэлмээр байна. ******* Ерөнхий ******* Ць нарын тайлбар дээр хэлэхэд энэ хүмүүс засварт ороод систем яаж ажиллаж байгааг бүрэн тайлбарлаагүй байна. Зөвшөөрөх товч дарах ёстой дарснаас тээврийн хэрэгсэл гарах ёстой гэсэн мэдүүлэг өгсөн байна. Манай хувьд 302 буюу бүртгэлийн хаалганаас тээврийн хэрэгсэл орж ирлээ энэ машин хэрвээ ачаатай гэж бүртгэгдсэн бол 04912 буюу шууд бүс рүү бүртгэгддэг. Ингэж бүртгэгдээд манай П орох, гарах-н нарт харагддаггүй шууд гийн ахлах дээр, гийн нар дээр ямар ачаатай хэдэн тонн жинтэй вэ гэдэг нь харагддаг. Гэтэл энэ хүмүүс ажлын байр дээр байгаагүй учраас П ид харагдах ёстой П баталгаажуулах ёстой тэрний дараа Н ахлах зөвшөөрөв дарж байж явах ёстой гэсэн тайлбар өгсөн байна. Гэтэл ажлын байр дээр бол 302 дээр ачаатай машин бүртгэгдвэл тэр машин ачаатай юм байна 04912-т бүртгэгдээд бид нар харагдахгүй. Манай нарт харагдахгүй учраас манай нар амаараа асуудаг. Хаанаа явж байгаа вэ? ямар ачаатай вэ? бичиг баримт юу байна гэх мэт амаар асуугаад бичиг баримтыг харсны үндсэн дээр нарийн хуудас дээр гэж бичээд манайхаас П тэр бүх ажлыг хийсэн байгаа юм. Тэгээд тэрийг хилийн цэрэг хянаж үзээд нарийн хуудас дээр гэж бичсэн байвал явах юм байна л гэдэг тухайн үедээ бүдүүн баараг ч юм уу ингэж *******ад явдаг байсан. Яагаад гэхээр бүх зүйл засварт орсон жижигхэн байран хилийн цэрэгтэйгээ суудаг байсан. дээр ямар ч ******* шалгалт хийх боломжгүй юм байна бүгдийг рүү явуулаад *******ад гаргасан. Гэтэд ******* ерөнхий газарт сууж байгаа хүмүүс тэр процессыг мэдэхгүй П баталгаажуулах товч дараад Н зөвшөөрөх товч дарснаар энэ машин гарна гэж тайлбар өгсөн байна гэв.
Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч ******* мэдүүлэхдээ: ... 23-ны өглөө 09 цагт ээлжээс буусан. 22-ны өдөр над руу Ө.А гээд ахлах залгасан. Тийрийн мэдээг нэгтгэж өг гээд би орой ажилтай өглөө нэгтгээд аваад ъё гээд ахлахын ээлжид оод Монгол улсаас Оросын холбооны улс руу гарах талын буюу 105 ******* аар орой нь ажилласан. Орой нь ажил ихтэй гарах хөдөлгөөн ихтэй учраас 302 руу явж мэдээ авч чадаагүй өглөө нь Н ахлахын ээлж хуралдаад нартаа хуваарь хэлж өгөөд байж байхад би үүдэнд нь зогсож байгаад тийрийн мэдээ авах гэсэн юм гэтэл 302-с оод авчих Э, О 2 явж байгаа гэж хэлсэн. тэгээд би 302 дээр оод Эгийн сууж байгаа бүртгэл хийх компьютер дээр намайг суугаад тэр машиныг бүртгээгүй явуулсан гэж яригдаад байдаг. Ганцхан тэр бүртгэлийн компьютер дээр тийрийн мэдээ жагсаалтаараа байж байдаг. Тэндээс хараад авах гээд хайтал тэр дээр он сар өдөртэй нь нэг эксел программ дээр сар сараар нь жагсаасан байх ёстой. Тэр дээр намайг иход өдөр өдрөөр тусад нь хийсэн нэг өдрийг 2, 3 хийсэн замбараагүй болгосон байсан. Тэрийг хайгаад сууж байхад 2-3 жижиг тэрэг орж ирж байсан. Э гэж миний хажууд зогсож байсан. Том оврын тээврийн хэрэгсэл орж ирэхийг би анзаараагүй. Тэгээд хайгаад ингэж хийгээд байхдаа ядаг юм гэх мэт з үйл яриад гарах гэтэл О гэж би анх удаа гарч байгаа би пүүлэхийг мэдэхгүй надад заагаад өгөөч гэж хэлсэн. Энэ дээр нэмээд машины дугаарыг татаад ингээд жин гарна гэх мэт хэлээд гараад явсан. Гараад явж байгаад Этай тааралдсан ахаа яасан бэ болсон уу гэхээр нь тэр дээр юу ч алга замбараагүй хийсэн байна гэж хэлээд Н ахлах дээр яваад сон. Н ахлах дээр оод тэр 302 бүртгэл замбараагүй байна нарт хэлэхгүй бол арай дэндүү байна гэсэн юм хэлээд таны компьютер дээрээс хараадахъя гээд үзчих гэхээр нь үзсэн. Та над руу энийг мэйлээр шидчих гээд зав гарахаар би чам руу шидье гэж хэлсэн. Тэр жоло намайг араас нь тээврийн хэрэгсэлтэй оод нарийн хуудас аваад устгасан гэж яллах дүгнэлт дээр гарч байна. Би ахлахын цаад өрөөний компьютер дээр суугаад тийрийн мэдээ цэгцтэй байгааг хайгаад байхгүй учраас П ах, ахлах 2 зогсож байсан. Яваад тол П ах тээврийн хэрэгслийн нарийн хуудсыг май энийг цаашаа өгчих жоло зогсож байгаа гээд өгсөн. Ахмад хүн хэлж байгаа учраас би шууд аваад л хаалга онгойлгоод өгсөн нэг залуу зогсож байсан. тэгээд тэндээс гараад би явсан. Тэр хүн таньж олох ажиллагаа дээр намайг заасан гээд байгаа тэр дээр П ахаас нарийн хуудас аваад хаалгаар өгч байхад тэр хүн харсан байгаа юм. Цаас аваад цаашаа өгч байгаа нь бүгд бичлэг дээр байдаг. Түүнээс биш үгсэн тохиролцсон тийм зүйл байхгүй. Дараа нь 25-ны өдөр байна уу даа манай зөрчлийн албанаас дуудаж асуусан. Б эрхлэгч та нарын зургийг бариад явж байна гэсэн. Чи тэнд юу хийж явсан бэ гэсэн би тайлбар өгсөн. О, Э нар давхар ажил хариуцаж үзээгүй, давхар ажлаар ямар ажил хийдгийг тэр 2 мэдэхгүй. Би буусан ч бай буугаагүй ч бай тийрийн мэдээ гэсэн бол би нэгтгээд явуулах ёстой. Улирлынх хагас жилийнх гээд тийрийн мэдээ явдаг улирлаар сараар гэж гарна. Улирлаа өг, сараа өг гэж надаас нэхэж байсан гэв.
Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч ******* мэдүүлэхдээ: ... Намайг 2 үндэслэлээр буруутгаж байна. Бусдад давуу байдал олгосон гэж байна үүнд тайлбар өгөхөд таньж мэдэхгүй хүмүүст давуу байдал олгосон гэдэг дээр би гайхаж байна. Би уулзаа ч үгүй хараа ч үгүй. Хяналт шалгалт хийгээгүй, татвар хураамжийг зохих ёсоор барагдуулаагүй гэж байна. Үүнийг ярихын тулд мэдээллийн системийг ярихгүй бол мөрдөгч сайн ойлгоогүй юм шиг байгаа юм. ОХУ-с тээврийн хэрэгсэл орж ирээд 302 дээр бүртгэлийн эхлээд бүртгэдэг. Ачаатай тээврийн хэрэгсэл буюу аж ахуй нэгжийн ачаа ачсан тээврийн хэрэгслийг ******* ерөнхий ******* даргын *******ын бүс шинэчлэн тогтоосон тушаал гарсны дагуу Аж ахуй нэгжийн ачаатай машин компани руу иж ******* шалгалт хийгдэнэ. Тэгэхийн тулд бүртгэлийн маань машиныг бүртгээд хаашаа явж байгаа гэсэн сонголтоос гэсэн зүйл гарч ирнэ. сонгохоор пүүний ийн программ руу орно. Байцаагч болгон программтай. Пүүний бүртгээд тэр бүртгэсэн машин надад хуваарилагдахгүй, надад харагдахгүй. Шууд *******ын бүс дээр ажиллаж байгаа ид хуваарилагддаг. Би орж ирээд рүү явж байгаа машиныг заавал нарийн хуудас дарж өгөхгүй бол хилийн цэрэг тэрийг гаргахгүй. Ахлах наад машин чинь рүү явж байгаа шүү гэхээр нь за гээд тамга дараад гарын үсэг ч зурахгүй хаашаа явж байгааг зааж өгч гэж бичээд тамга дарж өгдөг. Гэтэл намайг татвар хураамж зохих ёсоор бүрдүүлээгүй гэж байгаа юм. Татвар хураамж авах эрх над дээр үүсэхгүй. 8,000,0000 төгрөгийн бараа орсон гэж байсан бүртгэгдээгүй байхад тэр барааг тэдэн төгрөгийн үнэтэй гэдгийг хаанаас иж мэдээд намайг буруутгаад байгааг мэдэхгүй байна. Би *******ад явуулсан. -н *******ын бүс рүү явуулсан. Тамга дарж өгөөд явуулдаг. Одоо хүртэл энэ үргэлжилж л байгаа. Орж ирээд бүртгээд сонгоод пүүлээд замаас нь 104 тамга дарж өгөөд рүү явуулдаг. Машинууд өөрсдөө тийшээ давхилдаад дог. Тэр машин өөрөө алга болсон зугтаагаад алга болсон юм уу яасан юм мэдэхгүй байна. Тэр машин өмнө нь 2 удаа “” ХХК руу ороод бүрдүүлэлтээ хийгээд татвар хураамжаа төлөөд татвар хураамж төлсний дараа хуваарилагдсан нь өөрөө тэрийг хаагаад энэ машин дууслаа татвараа төлсөн гээд тэрийг нь ахлах зөвшөөрөөд бүх процесс тэгж л дуусна. Миний явуулж байгаа үйл ажиллагаа бол зүгээс процесс үргэлжилж байгаа дуусаагүй дээр иж бүх юм нь дуусах ёстой. Гэтэл намайг Ерөнхий ******* зөрчилтэй тэмцэх ******* нар бас буруу ойлгоод тэд нар манай Сэлэнгийн онцлогийг бас мэдэхгүй байна. Шууд журамд зааснаар шалгаж баталгаажууллаа тэрийг ахлах зөвшөөрөөд гарна гэж журамд зааснаар яриад байгаа юм. Гэтэл Сэлэнгэд бол асуудал өөр. Хяналтын бүс рүү явж байгаа. Тэр хооронд 20 км *******ад л явж байгаа юм. Тэгтэл тэр машиныг намайг бүрдүүлэлт хийгээгүй шалгалт хийгээгүй гаргасан гэж байна. Би анхнаасаа тэр машиныг шалгахгүй зөвхөн би *******ад явуулах үүрэгтэй. Би тэр үүргээ биелүүлсэн. Минут ч хүрэхгүй хугацаанд явж байгаа юм уу гээд тамга дараад явуулсан. Тэр машин өмнө нь 2 удаа рүү явж байсан машин байсан 3 дахь дээрээ яагаад алга болсон юм өөрсдөө ямар санаатай үйлдэл хийсэн юм тэр хүмүүс тайлбарлах ёстой гэж ойлгож байна. Намайг буруутгаад байгаа ******* шалгалт хийгээгүй, татвар хураамж барагдуулаагүй гэж байгаа нь үндэслэлгүй гэж үзэж байна гэв.
Дахин мэдүүлэгт “... , нар нь эвгүй хүмүүс яаж 4 мэднэ. Миний нэрийг ашигласан байсан. Тэгээд би Б руу яриад энэ машин бүрдүүлэлтээ хийсэн юм уу шалгаарай гэж хэлсэн. Тэгээд л асуудал болсон тэрнээс бол хэн 4 мэдэхгүй өнгөрөх байсан. Би нүүрэлдэж мэдүүлэг өгөхийг зөвшөөрөхгүй, би нүүрэлдэж юу 4 ярих юм билээ. Нэгдүгээрт би эдгээр хүмүүсийг огт танихгүй, хоёрдугаарт тухайн асуудал болоход би Говь-Алтай аймагт ажил явдал гараад явж байсан, гуравдугаарт “ ” ХХК-ийн захирлын албан тушаалыг т өгсөн бөгөөд надад хамааралгүй, дөрөвдүгээрт энэ асуудлыг талаар Бт би ярьж хэлээгүй байсан бол хэн ч мэдэхгүй байх байсан...” гэсэн мэдүүлэг /3-р хх-ийн 164-165 дугаар хуудас/,
Гэрч “...Би 2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдөр ажил үүргийн хуваарийн дагуу ахлах *******гаас үүрэг чиглэл аваад орох чиглэлийн 104 дүгээр ажлын байран дээр иж ажилласан. Ингээд ажлаа эхлээд байж байтал суудлын 3 тээврийн хэрэгсэл шалгуулахаар хилээр орж ирсэн. Тухайн тээврийн хэрэгслүүдийг шалгаж дууссаны дараа бүртгэлийн системдээ шалгасан төлөлт оруулж тээврийн хэрэгслийн бүртгэлийг баталгаажуулсан. Тэгээд байж байтал 20 гаруй минутын дараа ******* ажлын байран дээр ирсэн. Тэгээд тус тусын үүрэгт ажлаа хийсэн. УБМ дугаартай тээврийн хэрэгсэл *******ын талбайгаар орж ирснийг би огт мэдээгүй. Тэр өдрийн 12 цагийн үед ын эрхлэгч Б над руу утсаар залгаад УБМ дугаартай тээврийн хэрэгсэл хилээр орж ирсэн эсэхийг асуухаар нь би бүртгэлийн системээс дугаараар нь хайж үзсэн чинь хилээр орж ирээгүй байна гэж хэлсэн. Тэгтэл ын эрхлэгч Б УБМ дугаартай тээврийн хэрэгсэл орж ирж магадгүй шүү гэж хэлээд анхааруулаад утсаа салгасан. Тэгээд тэр өдөржингөө УБМ дугаартай тээврийн хэрэгсэл хилээр орж ирэх болов уу гээд хараад байсан чинь ерөөсөө орж ирээгүй. Сүүлд нь 2022 оны 07 дугаар сарын 25-ны өдөр Сэлэнгэ аймгийн зөрчлийн албаны Жээ залгаад дуудсан тэгээд л мэдсэн...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 141-142 дугаар хуудас/,
Гэрч “...2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны өглөө 09 цагт албаны автобусаар буюу ажлын байран дээрээ ирсэн. Тэгээд ахлах ******* нь чиглэл өгч намайг пүүний аар, Б.Эг 302 буюу автомашин бүртгэлийн аар хуваарилсан. Тэгээд би ахлах *******д хандаж “би анх удаа пүүний аар ажиллаж байна” гэж хэлсэн чинь ахлах ******* надад хандаж “ Б заагаад өгнө” гэж хэлсэн. Тэгээд Б, Э 2 түрүүлээд 302 буюу бүртгэлийн байр луу явсан. Би ариун цэврийн өрөө орчоод араас нь 302 луу сон чинь Б нь Эгийн ажил дээр компьютер дээр автомашин бүртгээд сууж байсан бөгөөд Э хажууд нь зогсож байсан. Тэгтэл Э мэдүүлэг бичих хуудас авахаар явчхаад удалгүй буцаад ирсэн. Тэгээд Эг ирэнгүүт надад машин пүүлэх талаар нэг удаа зааж өгчхөөд гараад явсан. Тэгээд 12 цагийн үед 98505555 дугаараас над руу залгаад ачаа ачсан машин орж ирсэн үү гээд асуугаад байсан. Сүүлд нь сонсоход ын эрхлэгч Б байсан байна лээ. Би яг юу болсон талаар сайн мэдэхгүй байна.” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 150-151 дүгээр хуудас/,
Дахин мэдүүлэгт “...2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдөр Сэлэнгэ аймгийн ын орох чиглэлийн 302 дээр зогсож УБМ дугаартай цагаан өнгийн Canter маркийн тээврийг хэрэгслийн жоло нь 302 буюу орох чиглэлийн постын цонхон дээр иход бүртгэл хийсэн эсэх талаар харсан уу? Хариулт: Би 2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдөр Сэлэнгэ аймгийн ын орох чиглэлийн 303 дээр анх удаа тухайн өдөр гарсан. ******* Б.Э бид 2 өмнө 303 дээр огт гарч байгаагүй. Б.Э бид хоёрыг 302 дээр анх удаа гарч байгаа учраас ахлах ******* нь *******ыг ажлыг нь зааж өгөөрэй гээд явуулсан гэсэн. Одоо бодоход 302 буюу орох чиглэлд ******* иж тирийн мэдээ гаргах ямар ч шаардлагагүй байсан. Угаасаа тирийн мэдээг өдөр болгон тухайн ээлжийн хариуцсан нь ахлах руугаа ээлж солихоос өмнө явуулдаг.Мөн дотоод сүлжээгээр явуулчхаж болох байсан. Ээлж солилцсон бол өмнөх ээлжийн ээлж хүлээн авсан ийн ажлыг хийж болохгүй. Намайг *******, Б.Э нарын араас ариун цэврийн орчоод 302 дээр иход ******* нь бүртгэлийн ийн эрхээр нь орчихсон СА15 программ дээр суучихсан 2-3 тээврийн хэрэгсэл бүртгэж байсан. Тэгээд Б.Э зорчигчийн мэдүүлгийн хуудас дууссан байна гэсэн чинь ******* чи яваад ир гээд байсан. Тэгээд Б.Э гараад явсан. ******* надад нэг удаа пүүлэх ажлыг зааж өгчхөөд гараад явсан...” гэсэн мэдүүлэг /2-р хх-ийн 175 дугаар хуудас/,
Гэрч “...2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдрийн 09 цагаас 21 цаг хүртэл хугацаанд Сэлэнгэ аймгийн од 302 буюу орох чиглэлийн бүртгэлийг хариуцан ажиллаж байсан. Орох чиглэлийг хариуцна гэдэг нь Оросын Холбооны Улсаас Монгол Улсын хил рүү нэвтрэн орж ирж байгаа ачааны болон судлын бүх тээврийн хэрэгслийг бүртгэж СА18 программд бүртгэж ачаатай автомашины бичиг баримтыг *******ад авч бичиг баримтыг гараар дугаарлаж, тамга тэмдгээр баталгаажуулж тээвэрлэгчид нь буцааж өгч ажилладаг. Тэр өдрийн өглөө 08 цаг 55 минутын үед 105 тоот өрөөнд ******* ахлах ******* Оросын Холбооны Улсаас Монгол Улс руу нэвтрэн Оросын талын хамгийн эхний постоос 302 дугаартай ажлын байранд ачаатай машин пүүлэх пүүний О, бүртгэлийн ажилтнаар намайг ажилла гэсэн үүрэг өгсөн. О шинээр ажиллаж байгаа болохоор буух ээлжийн Боор ажлаа заалгаад ав, тийрийн мэдээ авах гээд иж байгаа гэж хэлсэн. 09 цаг 00 минутад 302 дугаартай. ажлын байран дээрээ иход Б бүртгэлийн компьютер дээр сууж тийрийн мэдээгээ авч, жижиг машинтай зорчигч нарын орох бүртгэлийг хийсэн. Тэр үед би мэдүүлгийн хуудас авахаар ахлах *******гийн өрөө рүү яваад 09 цаг 15 минутын орчим өрөө рүүгээ явах замд Б тай зөрж ороод компьютер дээрээ суугаад ажлаа хийсэн. Би пүүний Огаас ачаатай машин орж ирсэн үү гэж асуухад ачаатай машин ирж бүртгүүлээгүй байна гэж хэлсэн...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 131-133 дугаар хуудас/,
Дахин мэдүүлэгт “...Би 2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдөр Сэлэнгэ аймгийн ын орох чиглэлийн 302 дээр анх удаа тухайн өдөр гарсан. Ж.О бид 2 өмнө 302 дээр огт гарч байгаагүй. Ж.О бид хоёрыг 302 дээр анх удаа гарч байгаа учраас ахлах ******* нь *******ыг ажлыг нь зааж өгөөрэй гээд явуулсан гэсэн. Уул нь 302 буюу орох чиглэлд ******* иж тирийн мэдээ гаргах ямар ч шаардлагагүй байсан. Угаасаа тирийн мэдээг өдөр болгон тухайн ээлжийн хариуцсан нь ахлах руугаа ээлж солихоос өмнө явуулдаг. Ээлж солилцсон бол өмнөх ээлжийн ажлын байран дээр ажлаа дуусгах гээл байсан байх. Тэрнээс бол хүний ажлыг хийж болохгүй. Би тухайн өдөр ажлын байран дээр оод 5 минут орчим болоод зорчигчийн мэдүүлгийн хуудас авахаар ахлах *******гийн өрөөнөөс иж авахаар гарахад ******* миний компьютер дээр тирийн мэдээ авна гээд суугаад үлдсэн. Тэгээд би ахлах *******гийн өрөөнөөс зорчигчийн мэдүүлгийн хуудас аваад буцаж явахад ******* зөрсөн. Би *******оос зөрөхдөө болцон уу ахаа гэсэн чинь "юу ч алга" гээд яваад өгсөн...” гэсэн мэдүүлэг /2-р хх-ийн 172-173 дугаар хуудас/,
Гэрч ийн “...2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдөр 09 цагийн үед ОХУ-аас нано бальзам гэх нэртэй 1,200 ширхэг барааг өөрийн УБМ дугаартай Мицүбиши кантер маркийн тээврийн хэрэгсэлд ачаад Монгол Улсын хилээр орж ирэхэд Орос талаас бүрдүүлэлтийг бэлдсэн байсан. Тэгээд Б.Г руу би ОХУ-ын нутаг дэвсгэрт байхдаа утсаар залгаад “би хил дээр ирж байна” гэж хэлсэн. Удалгүй нэг дугаараас эрэгтэй хүн залгаад “хилээр орж ирж байна уу, намайг ярьтал хүлээж байгаарай” гэж хэлсэн тэгэхээр нь би хилийн бүс дээр 5-10 минут хүлээж байсан чинь нөгөө эрэгтэй хүн миний 99147323 дугаар луу утсаар залгаад “за ороорой” гэж хэлэхээр нь би машинтайгаа орсон. Тэгээд орсон чинь Хилийн цэргийн алба хаагч нарийн хуудсан дээр тамга дарсны дараа ын үүдний постон дээр нарийн хуудсаа аваад сон. Тэгээд тамга дараад ямар ч үзлэг шалгалт хийлгүйгээр явуулсан. Би хилийн бүсээс гараад Сэлэнгэ аймгийн сумын нутаг дэвсгэрт орж ирээд 10 гаруй км явж байтал араас цагаан өнгийн суудлын машин /приус 30 маркийн тээврийн хэрэгсэл байсан байхаа би сайн санахгүй байна/ сигналдаад байсан тэгэхээр нь зогссон чинь биерхүү бор царайтай хар хөх куртиктэй нэг эрэгтэй хүн бууж ирээд нарийн цагаан хуудсаа өг гэж хэлэхээр нь би цагаан хуудсаа өгсөн. Тэгээд Улаанбаатар хот руу явсан. Удалгүй 2 хоногийн дараа Сэлэнгэ аймгийн ******* газраас нэг эмэгтэй утсаар яриад “та УБМ дугаартай машины жоло мөн үү? Яагаад бүрдүүлэлт хийлгүйгээр хилээр орсон юм бэ?” гэхээр нь би тэрийг мэдэхгүй байна Б.Г гэж хүн мэднэ гэж хэлсэн чинь “намайг ирж уулз” гэсэн. Тэгээд би 2022 оны 07 дугаар сарын 26-ны өдөр Сэлэнгэ аймгийн ******* ******* тай ирж уулзсан чинь ******* ерөнхий газар луу шилжүүлнэ гэж хэлээд намайг явуулсан. Тэгээд би Улаанбаатар хот руу буцсан. Тэгээд би Б.Г руу утсаар ярьж хэлсэн чинь “би зохицуулна” гэж хэлж байсан. Тэрнээс хойш яриагүй байгаа...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 125-126 дугаар хуудас/,
Дахин мэдүүлэгт “...Би *******, *******, ******* нарыг танихгүй. Гэхдээ нэг өндөр ******* хувцастай цагаан өнгийн приус маркийн тээврийн хэрэгсэлтэй нөхрийг хальт харсан бас таньж олуулах ажиллагаагаар зааж өгсөн ш дээ. Би *******, *******, ******* нартай тус тус нүүрэлдэж мэдүүлэг өгөхөөс татгалзаж байна...” гэсэн мэдүүлэг /3-р хх-ийн 128 дугаар хуудас/,
Гэрч Б.Бгийн “...2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдөр Сэлэнгэ аймгийн од ахлах аар *******, аар *******, Б.Б, Б.Э, Ж.О нарын бүрэлдэхүүнтэй ажиллах хуваарьтай байсан. Тус алба хаагчдаас 302 буюу орох тээврийн хэрэгслийн бүртгэлийн хэсэгт Б.Э, пүүний аар Ж.О нар ажиллаж байсан. УБМ дугаартай Canter маркийн тээврийн хэрэгслийг Монгол Улсын хилээр орж ирэхэд эхлээд Б.Э бүртгэх үүрэгтэй. Хэрэв импортын ачаатай тохиолдолд Ж.О бүртгэж, пүүгээр жинг тодорхойлох үүрэгтэй. Дараагийн *******ын хэсэг болох 104 буюу *******ын хэсэгт *******, Б.Б нар хуваарийн дагуу тээврийн хэрэгслийг шалгаж ******* тавих үүрэгтэй ажиллаж байсан. Ажил үүргийн дагуу Б.Э нь .УБМ дугаартай Canter маркийн тээврийн хэрэгслийг бүртгэсэн бол шууд программаар *******, Б.Б нарын аль нэг дээр нь хуваарилагдах ёстой. Гэтэл 302 буюу хилээр орох хэсэгт бүртгээгүй учир *******ад авагдаагүй учраас ******* шалгалтгүй шууд дараагийн хэсэг рүү сон байсан. Уг нь бол ******* ажлаас хоцорч ирсэн ч гэсэн тээврийн хэрэгслийг шалгах үүрэгтэй. Мөн Б.Б нь *******ийг байхгүй байсан ч гэсэн давхар *******аа тавьж ажиллах ёстой. Ингээд дараагийн хэсэг буюу 103 дээр ахлах ******* үүрэг гүйцэтгэж байсан. *******гийн ажил үүргийн хуваарьт орох, гарах тээврийн хэрэгслийн хөдөлгөөнд ******* тавих, *******ын бүсээс гарах зөвшөөрлийг олгох ёстой. Мөн цахим систем са15 программ дээр ахлах ******* нь *******ын бүсээс гарах зөвшөөрлийг өгөх ёстой. Гэтэл 302 буюу орох хэсэг, 104 буюу ******* шалгалтыг хэсгээр бүртгэл, ******* шалтгалгүйгээр нэвтэрч орж ирсэн УБМ дугаартай Canter маркийн тээврийн хэрэгслийг буцааж зөрчлийг арилгуулах үүрэгтэй байсан гэтэл хууль болон түүнд нийцүүлсэн эрх зүйн актыг зөрчиж уг тээврийн хэрэгслийг *******ын бүсээс зөвшөөрөл өгч гаргасан...” гэсэн мэдүүлэг (2-р хх-ийн 169-170 дугаар хуудас),
Гэрч “... нь ОХУ руу гарах, орох ирж байгаа зорчигч бараа тээврийн хэрэгсэлд холбогдох хууль тогтоомжийн хүрээнд ******* бүрдүүлэлтийг хийж Улсын хилээр нэвтрүүлэх үүрэг бүхий албан хаагчид ажилладаг. Салбарын эрхлэгч буюу ******* шалгалт хариуцсан ахлах нь хуваарилалт хийдэг. Энэ хуваарийн дагуу нар нь тухайн ажлын байрны технологи ажиллагааны зааварчилгаа болон ажлын байрны чиг үүргийн дагуу ******* тавьж ажиллана. ын бүтээн байгуулалттай холбоотойгоор ******* шалгалт явуулах нөхцөл байдалд хүндрэл учирсан. Үүний дагуу Сэлэнгэ ******* газар болон тус аймагт *******ын бүсийн үйл ажиллагаа эрхэлдэг "" ХХК-аас хүсэлтүүд ирүүлсэн. "" ХХК нь анх мод, модон материалын бүтээгдэхүүн шилжүүлэн ачих буулгах үйл ажиллагаа явуулж байсан бол төрөл бүрийн барааг ачих буулгах үйл ажиллагаа явуулах талаар хүсэлтийг Сэлэнгэ аймаг дахь ******* газарт хүргүүлснийг хянан үзээд дэмжсэн саналыг ******* ерөнхий газарт ирүүлсний дагуу Мэргэжлийн зөвлөлөөс уг саналыг үндэслээд ******* ерөнхий ******* даргын 2021 оны 12 дугаар сарын 22-ны өдрийн А/253 дугаартай тушаалаар ХХК-ийн *******ын бүсэд төрөл бүрийн барааг ачих буулгах зориулалттай болгож өөрчилсөн. Ингэснээр од гарч байгаа хүндрэлийг арилгаж бүрдүүлэлтийн үйл ажиллагааг ХХК-д шилжүүлж, ын хувьд ОХУ руу орох, гарах бараа, тээврийн хэрэгслийг бүртгэж нэвтрүүлэх байдлаар ******* үйл ажиллагааг нь зохион байгуулсан.
Нэгдүгээрт: Транзит ачааны тухайд дагалдах бичиг баримтыг үндэслээд тээврийн хэрэгсэлд үзлэг хийж Улсын хилээр нэвтрэх дамжин өнгөрөх манифестын хаалт хийж Улсын хилээр гаргана эсвэл ийм төрлийн манифест бичиж дараагийн хил нэвтрэх руу *******ад илгээнэ.
Хоёрдугаарт: Гарах чиглэлд экспортын ачаатай тээврийн хэрэгсэл ирэхэд гүний мэдүүлгийг үндэслэн биет шалгалтыг хийж хуваарилагдсан сүлжээ буюу цахим систем /Сias/-д зөвшөөрч түүнийг ахлах баталгаажуулснаар хилээр гарах эрх үүснэ.
Гуравдугаарт: Орох чиглэлд импортын ачаатай нэвтэрч байгаа тээврийн хэрэгслийг бүртгэл хариуцсан бүртгэж тухайн газарт бүрдүүлэлт хийх тохиолдолд хүрэх *******ын бүс рүү // хуваарилж *******ад авна. Ингэснээр тээврийн хэрэгслийг цахим систем /Сias/-д орох бүртгэл үүсдэг. Ингээд ******* ахлах нь дээрх бүртгэлийг шалгаж *******ын бүсээс гарах зөвшөөрлийг системээс өгнө. Тэгээд тухайн ачаатай тээврийн хэрэгсэл оос "" *******ын бүс рүү их эрх нээгдэх юм. Өөрөөр хэлбэл *******ын бүсээс гарах зөвшөөрлийг ахлах өгнө...” гэсэн мэдүүлэг (3-р хх-ийн 148-149 дүгээр хуудас),
******* ерөнхий ******* 2022 оны 11 дүгээр сарын 29-ний өдрийн 01- 2/3345 дугаартай албан бичиг, /хх-ийн 5 дугаар хуудас/,
2023 оны 03 дугаар сарын 14-ний өдрийн баримт бичигт үзлэг хийн хэрэгт ач холбогдол бүхий 76 хуудас баримтыг хавсаргасан талаарх мөрдөгчийн тэмдэглэл /хх-ийн 16-95 дугаар хуудас/,
2023 оны 03 дугаар сарын 14-ний өдрийн баримт бичигт үзлэг хийн 12.000 ширхэг нано бальзам гэх барааны татвар нийт 8.469.143 төгрөг төлөгдөөгүй талаарх мөрдөгчийн тэмдэглэл /хх-ийн 96-99 дүгээр хуудас/,
2023 оны 03 дугаар сарын 21-ний-өдрийн ын *******ын камерын бичлэгт үзлэг хийсэн тэмдэглэл /хх-ийн 100-101-р хуудас/,
2023 оны 03 дугаар сарын 28-ны өдрийн Таньж олуулах ажиллагаа явуулсан тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлтүүд /хх-ийн 102-108-р хуудас/,
ийн тээврийн хэрэгслийн лавлагаа,/хх-ийн 197-198 дугаар хуудас/,
Шүүгдэгч *******гийн тээврийн хэрэгслийн лавлагаа,/хх-ийн 199 дүгээр хуудас/,
Шүүгдэгч *******ийн тээврийн хэрэгслийн лавлагаа,/хх-ийн 200 дугаар хуудас/,
Шүүгдэгч *******гийн иргэний үнэмлэхийн лавлагаа,/хх-ийн 204 дүгээр хуудас/,
Шүүгдэгч *******ийн иргэний үнэмлэхийн лавлагаа,/хх-ийн 206 дугаар хуудас/,
ийн иргэний үнэмлэхийн лавлагаа,/хх-ийн 210 дугаар хуудас/,
Шүүгдэгч *******гийн эд хөрөнгө бүртгэлгүй тухай лавлагаа,/хх-ийн 212 дугаар хуудас/,
Шүүгдэгч *******ийн эд хөрөнгө бүртгэлтэй эсэх лавлагаа,/хх-ийн 214 дүгээр хуудас/,
ийн эд хөрөнгө бүртгэлтэй эсэх лавлагаа,/хх-ийн 215 дүгээр хуудас/,
Шүүгдэгч *******ийн албан тушаалтны 2021 оны хувийн ашиг сонирхлын мэдүүлэг болон хөрөнгө, орлогын мэдүүлэг,/2-р хх-ийн 01-03 дугаар хуудас/,
Шүүгдэгч *******ын иргэний үнэмлэхийн лавлагаа,/хх-ийн 2-хавтас 26 дугаар хуудас/,
Шүүгдэгч *******ын гэрлэлт дуусгавар болсны бүртгэлийн лавлагаа,/2-р хх-ийн 27 дугаар хуудас/,
Шүүгдэгч *******ын эд хөрөнгөтэй эсэх дэлгэрэнгүй лавлагаа,/2-р хх-ийн 28 дугаар хуудас/,
Шүүгдэгч *******ын тээврийн хэрэгслийн лавлагаа,/2-р хх-ийн 200 дугаар хуудас/,
Шүүгдэгч *******ын хүүхдүүдийн гэрчилгээний хуулбар,/2-р хх-ийн 31-33 дугаар хуудас/,
Шүүгдэгч *******гийн нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн тодорхойлолт,/ 2-р хх-ийн 199 дүгээр хуудас/,
Шүүгдэгч *******ийн нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн тодорхойлолт,/ 2-р хх-ийн 200 дугаар хуудас/,
Шүүгдэгч *******ын нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн тодорхойлолт,/ 2-р хх-ийн 201 дүгээр хуудас/,
Шүүгдэгч *******ын албан тушаалтны 2021 оны хувийн ашиг сонирхлын мэдүүлэг болон хөрөнгө, орлогын мэдүүлэг,/2-р хх-ийн 208-211 дүгээр хуудас/,
Шүүгдэгч *******гийн эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан эсэх шалгах хуудас/2-р хх-ийн 216 дугаар хуудас/,
Шүүгдэгч *******ын эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан эсэх шалгах хуудас/2-р хх-ийн 217 дугаар хуудас/,
Шүүгдэгч *******ийн эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан эсэх шалгах хуудас/2-р хх-ийн 218 дугаар хуудас/,
Албан бичигт дурдсан иргэдийн өмчлөлд бүртгэлтэй үл хөдлөх эд хөрөнгийн мэдээлэл,/ 2-р хх-ийн 221 дүгээр хуудас/ зэрэг болно.
Хуулийн этгээдийн бүртгэлийн лавлагаа,/4-р хх-ийн 10 дугаар хуудас/,
Хуулийн этгээдийн бүртгэлийн гэрчилгээ,/4-р хх-ийн 11-12 дугаар хуудас/,
‘’ ’’ ХХК хувьцаа эзэмшигчийн шийдвэр,/4-р хх-ийн 13 дугаар хуудас/,
Татвар төлсөн баримт,/ 4-р хх-ийн 21-23 дугаар хуудас/ зэрэг баримтаар нотлогдон тогтоогдсон байна.
Дээрх нотлох баримтууд нь энэ хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой, хүрэлцээтэй, хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу цуглуулж, бэхжүүлсэн, оролцогч нарын хуулиар хамгаалсан эрхийг зөрчсөн, хууль бусаар хязгаарласан зөрчил тогтоогдоогүй тул шүүх эдгээр нотлох баримтуудыг үнэлж хэргийн бодит байдлыг тогтоов.
Хэргийн хувьд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан нотолбол зохих байдлуудыг бүрэн шалгаж тогтоосон байх ба шүүх Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.14 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасны дагуу прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн эрүүгийн хэргийн хүрээнд, шүүгдэгч нарын гэм буруутай эсэхэд дүгнэлт хийж, хянан шийдвэрлэх боломжтой байна.
Улсын яллагч дүгнэлтдээ: Шүүгдэгч нар нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь хавтаст хэрэгт авагдсан баримтуудаар хангалттай нотлогдон тогтоогдсон гэж үзэж байна. Шүүгдэгч нарын хувьд тухайн татварыг бид нар төлүүлэхгүй, ******* шалгалт хийх үүрэггүй гэж байна. дээр татвар төлүүлэх, бүрдүүлэлт хийх том ачаа бараа буулгах үйл ажиллагаа явагдаж байсан байна. Үүнд маргаан байхгүй байна. Хамгийн гол нь *******ын оос тухайн тээврийн хэрэгсэл гараад дээр оогүй шалтгаан нөхцөл энэ яг шүүгдэгч нарын ажил үүргийн дагуу хийж хэрэгжүүлээгүй ажил үүргээс болж тухайн тээврийн хэрэгсэл дээр оогүй татвар төлөгдөөгүй нь шалтгаант холбоотой байна гэж яллагчийн зүгээс үзэж байна. Иймд шүүгдэгч нарыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцуулах саналтай байна...: гэжээ.
Шүүгдэгч Шүүгдэгч *******гийн өмгөөлөгч А.М дүгнэлтдээ: Өнөөдрийн шүүх хуралдаанд оролцож байгаа 4 өмгөөлөгчийн санаа зорилго нэг энэ бол эрүүгийн гэмт хэрэг биш, шүүхийн зүгээс гэм буруугүйд тооцож цагаатгаж өгнө үү гэсэн байр суурийг илэрхийлж байна. Шүүхэд яллагчийн зүгээс яллах дүгнэлтийн хүрээнд хавтаст хэрэгт авагдсан нотлох баримтын хүрээнд яллаж байгаа шүүх гэм буруутайд тооцвол яллах дүгнэлтийн нотолж байгаа хэмжээнд нь гэм буруутайд тооцох ёстой яллаж байгаа нотлох баримт эргэлзээтэй, үгүйсгэгдэж байвал гэм буруугүйд тооцох зарчим зайлшгүй хэрэгжинэ. Н Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан яллах дүгнэлтэд зааснаар албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж нэр бүхий аж ахуй нэгжид давуу байдал бий болгож, давуу байдал гэдэг нь татвараас зайлсхийх гэж яллаад байгаа юм. Энэ нь өөрөө шүүх хуралдааны хэлэлцүүлгийн хүрээнд хавтаст хэрэгт авагдсан нотлох баримтын хүрээнд бүхэлд нь хууль зүйн үүднээс дүгнэлт хийгээд үзэхэд нарын түүний дотор Нгийн ажлын хариуцлага уу эсвэл татвараас зайлсхийхэд нь тухайн компанид дэмжлэг давуу байдал үүсгэсэн гэмт хэрэг үү гэдэгт зайлшгүй яригдах асуудал гарч байна. Иймээс Нг тухайн 7 дугаар сарын 23-ны өдөр болсон асуудалд нь гэмт хэргийн шинжтэй ямар ч асуудал байхгүй гэсэн тайлбарыг хэлж шүүхээс гэм буруугүйд тооцож өгнө үү гэсэн саналтай байна...: гэжээ..
Шүүгдэгч *******ын өмгөөлөгч Н.М дүгнэлтдээ: 2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдрийн 9 цагаас хойш яллагчийн яллах дүгнэлтэд бичсэний дагуу ажил албан үүргээ хэрэгжүүлж байсан хүн, хэрэгжүүлээгүй хүн гэсэн 2 ойлголт гарч ирж байна. Миний үйлчлүүлэгчийн хувьд 09 цагаас хойш ажил албан үүргээ хэрэгжүүлээгүй өөрөөр хэлбэл тухайн ээлжид гэх ахлах ийн удирдлага дор ээлжээ дуусгаад дараагийн шатны буюу өөр ийн ээлж дээр иж байгаа нөхцөл байдал тогтоогдож байна. 2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны 09 цагаас хойш Б гэж Эгийн компьютер дээр суугаад ачааны авто машины жоло Бийг бүртгэх үүрэг хүлээгээгүй. Дараагийн нэг үйлдэл нь цагаан өнгийн тээврийн хэрэгслийг ******* шалгалтгүйгээр бүртгүүлсэн гэж байгаа юм. Улсын яллагчийн яллах дүгнэлтэд бичигдсэн яллах талын нотлох баримт дээр Быг хэрхэн ямар баримтын хүрээнд тухайн авто машиныг *******ын бүсээр нэвтрүүлсэн гэдэг баримт авагдаагүй. Хэрэгт авагдсан баримтаар иж авсан гэдэг үйлдлээ бол жоло Б таньж олуулах ажиллагааны явцад энэ хүнийг таньсан гэдэг нотлох баримтаар яллагч тогтоож байна гэж тайлбарлаж байх шиг байна. Гэтэл яллагдагч Бын хувьд шинжлэн судалсан камерын бичлэг дээр ч гэсэн маш тодорхой харагдаж байна. Дамжуулж өгч байгаа *******ын хуудсыг тэр хүнд өгч байгаа л процесс юм. Хийгдсэн бодит байдлыг хийгдээгүй мэтээр нэрийдэл гэж агуулга өөрчилж яллах байгаа нь үндэслэлгүй байна. Үүнтэй холбогдуулаад ямар гэмт хэргийн шинжтэй вэ? ямар хууль бус үйлдэл хийсэн бэ? хэрэгт авагдсан баримтуудаар тодорхойлогдож байгаа нь тодорхойгүй байгаа учраас *******од холбогдох үйлдэл холбогдлыг хэрэгсэхгүй болгож цагаатгаж өгнө үү...: гэжээ.
Шүүгдэгч *******ын өмгөөлөгч Г.Н: 2023 оны 03 дугаар сарын 28-ны өдөр таньж олуулах ажиллагаа явуулсан. Бын хувьд хөрөнгө орлогын мэдүүлэг хэрэгт авагдсан гэхдээ бол авто машинтай байсан. Тэгээд жоло Б Приус 30 авто машин гэхдээ цагаан өнгөтэй гэсэн. Манай улсад приүс 30 машин элбэг байдаг дугаартай нь хамт Бынх гэж мэдүүлээгүй тул *******ыг гэмт хэрэг үйлдсэн гэж буруутгаад байгаа нь үндэслэлгүй, нотлох баримтуудаар бүрэн тогтоогдохгүй байна гэж үзэж байна. Гэрч О мэдүүлэгтээ би Бтой хамт байсан би хараагүй байх тэр машиныг Быг харах ёстой мэтээр энэ хүнийг буруутгаж байгаа нь үндэслэлгүй гэж үзэж байна. ерөнхий ******* даргын тушаал хэрэгт авагдсан байгаа энэ тогтоолд тийрийн мэдээ гаргах ажлын чиг үүрэг тодорхойлолтод заагдсан байгаа учраас Б өөрийнхөө ажил үүргээр мэдээ гаргах гээд явж байхад буруутгаж байгаа нь үндэслэлгүй байгаа тул Бод холбогдох үйлдлийг хэрэгсэхгүй болгож цагаатгаж өгнө үү...: гэжээ.
Шүүгдэгч *******ийн өмгөөлөгч М.Г: Хавтаст хэрэгт би хүсэлт гаргасан саяны нэр дурдагдаад байгаа хуулийн этгээд юм уу жоло Б эсвэл тэр барааны эзэн Г гээд байгаа хүмүүс хэнтэй нь холбоотой талаар тогтоож өгнө үү гэсэн хүсэлт гаргасан. Мөрдөн шалгах ажиллагааг дутуу хийсэн. Одоо нэг зүйлийг асуумаар байна энэ хуулийн этгээд энэ хүмүүс чинь яг татвараас зайлсхийсэн тийм төрлийн гэмт хэрэг үйлдэх гэж байсан санаа зорилготой байсан юм уу? тэрийг нь энэ 3 хүн яаж давуу байдал олгосон гэж нотолсон юм. Аливаа хууль зүйн фактын эхлэл байхгүй. Энэ 3 хүн хэнтэй нь холбоотой юм тэрийг тогтоих тэр нь гэмт хэрэгтэн байгаа гэсэн тогтоохгүй байна. Тэр 3 хүн гэмт хэрэг үйлдээгүй юм бол ямар нэг санаа зорилго агуулаагүй бол яаж тэр хэрэгт дэмжлэг үзүүлж давуу байдал олгосон байх юм. Үйл баримтын талаар П гэж хүн тухайн өдөр яг ажилдаа оод хоцроод ирсэн ахлахтайгаа таарсан энэ машинууд хоносон байна шүү гээд бичгийг нь өгсөн орж ирээд дараад л гараад явсан. Камераас ч харсан хавтаст хэрэгт авагдсан нарт өгч байгаа тайлбараар энийгээ л ярьдаг. Би хоцорч ирсэн орж ирээд ийм зүйл болсон гэдэг. Гэтэл ******* шалгалт явах байсан гээд тийм юм байхгүй ээ. 2022 оны 04 дүгээр сард гарсан тэр журмаар тэр үйл ажиллагааг яг дээр хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааг хийх ёстой байсан гэтэл боломжгүй болгосон. Птой холбоотой яг ажил үүргийн чиг үүрэг яаж яваад байна Хяналт шалгалтыг хэрэгжүүлэх боломжгүй байсан зэрэг олон эргэлзээтэй байдлыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22 дугаар бүлэгт заасан албан үүргээ зориуд хэрэгжүүлэхгүй байсан, татвар төлүүлээгүй байсан зэрэг үйлдэл Пид огт хамаагүй байна. Г тэр 2 хүн гэмт хэрэг үйлдээгүй гээд яваад байгаа нь яагаад энэ 2 хүн гэмт хэрэг үйлдсэнийг огт ойлгохгүй байна. Тэр хүмүүс дараа нь татвараа төлсөн гэсэн тул ямар ч асуудал байхгүй байна...: гэжээ.
Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.1 дүгээр зүйлийн 1-д “Энэ хуулийн тусгай ангид заасан нийгэмд аюултай, гэм буруутай үйлдэл, эс үйлдэхүйг гэмт хэрэгт тооцно” гэж хуульчилсан.
Шүүгдэгч нар нь эрх мэдэл албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж үйлдлээрээ нэгдэн бусдад давуу байдал үүсгэсний улмаас “ Оч” ХХК-ний УБМ дугаартай “ Canter” маркийн тээврийн хэрэгсэл хилээр *******ын системд бүртгэл хийлгэлгүйгээр нэвтэрч улмаар 8.469.143 төгрөгийн татварыг төлүүлэлгүйгээр *******ын бүсээс ******* шалгалтгүйгээр гаргасан нь энэ гэмт хэргийн нийгмийн аюулыг илтгэх ба үйлдэлдээ санаатай хандсан нь гэм буруугийн шинжийг хангаж байна.
Шүүгдэгч нарын дээрх үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22 дугаар бүлэгт хуульчлан заасан Авлигын гэмт хэргийн ангилалд хамаарах бөгөөд эрх мэдэл албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж бусдад давуу байдал бий болгосон үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт гэмт хэрэгт тооцохоор хуульчилсан.
Эрүүгийн хуулийн 22 дугаар бүлэгт заасан авлигын гэмт хэрэг нь сонгуульт болон томилолтын албан тушаалтан хууль тогтоомжоор олгосон бүрэн эрх, хүлээлгэсэн чиг үүргийг албаны эрх ашгийн эсрэг, хувийн ашиг сонирхлоо гүйцэлдүүлэх зорилгод ашигласан байдаг онцлогтой бөгөөд албан тушаалтан албаны эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулах, хэтрүүлэх замаар хувьдаа ашиг хонжоо олсон, эсхүл өөр хүн, хуулийн этгээдэд ийм боломж олгосон байх нь дээрх бүлэгт заасан гэмт хэргийн нийтлэг шинж юм.
Албан тушаалын байдлаа урвуулан ашигласан гэж албан тушаалын эрх мэдлийг албаны эрх ашгийн эсрэг буюу хувийн ашиг сонирхлоо гүйцэлдүүлэх зорилгод ашиглаж хийх ёстой үйлдлийг хийхгүй байх, хийх ёсгүй үйлдэл хийхийг ойлгоно.
Өөртөө болон бусдад давуу байдал бий болгох гэж Авлигын эсрэг хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1-д заасан этгээд албан тушаалын эрх мэдлээ урвуулан ашигласнаар өөрт нь болон хувь хүн, хуулийн этгээдэд буй болох эдийн болон эдийн бус ашигтай байдлыг хэлнэ.
Нийтийн албан тушаалтан гэж Авлигын эсрэг хуулийн 4.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар “төрийн улс төрийн, захиргааны, тусгай албаны удирдах болон гүйцэтгэх албан тушаалтан” гэх албан тушаал эрхлэгчийг ойлгохоор байна.
Төрийн албаны тухай хуулийн 13 дугаар зүйлийн 13.6.1 дэх хэсэгт зааснаар Төрийн тусгай албан тушаал гэж “... ...” гэж хуульчилсан байна.
Гааль, Татварын Ерөнхий ******* даргын 2020 оны 4 дүгээр сарын 20-ны өдрийн Б/215 дугаартай “албан тушаалаас нь чөлөөлж, албан тушаалд томилох тухай” тушаалаар *******г Сэлэнгэ аймгийн ******* *******, шалгалт хариуцсан ахлах аар томилсон нь нийтийн албан тушаалд хамаарч байна.
******* Ерөнхий ******* даргын 2019 оны 08 дугаар сарын 02-ны өдрийн Б/398 дугаартай “******* ийн эрх олгож ажилд томилох тухай” тушаалын хавсралтаар *******ыг “ ”-аар томилсон нь нийтийн албан тушаалд хамаарч байна.
******* Ерөнхий ******* даргын 2020 оны 6 дугаар сарын 16-ны өдрийн Б/341 дугаартай “Албан тушаалаас чөлөөлж, албан тушаалд томилох тухай” тушаалын хавсралтаар *******ийг “Сэлэнгэ аймаг дахь ******* ******* ”-аар томилсон нь нийтийн албан тушаалд хамаарч байна.
******* нь Сэлэнгэ аймаг дахь ******* ахлах аар буюу төрийн тусгай албан тушаалтнаар ажиллах хугацаандаа тухайн албан тушаалыг хууль, журамд заасны дагуу хэрэгжүүлэхийг зохицуулсан дараах хууль, журмыг зөрчсөн байна. Үүнд:
- Авлигын эсрэг хуулийн 7 дугаар зүйл (хориглох зүйл)-ийн 7.1.3 дахь хэсэгт (албан үүргээ гүйцэтгэхдээ хууль бусаар аливаа хувь хүн, хуулийн этгээдэд давуу байдал олгох, олгохоор амлах, бусдын эрхийг хязгаарлах) гэснийг, мөн хуулийн 7.1.6 дахь хэсэгт (албаны эрх мэдэл буюу албан тушаалын байдлаа урвуулах, хэтрүүлэх); гэснийг,
- ******* тухай хуулийн 273 дугаар зүйлийн 273.4 дэх хэсэгт (******* нь ******* би, Монгол Улсын тусгаар тогтнол, эдийн засгийн аюулгүй байдлыг хангахын төлөө үнэнчээр зүтгэж, *******, бүрдүүлэлт хийхдээ хууль, шударга ёсыг дээдлэн, ийн ёс зүйн хэм хэмжээг чанд сахиж, хэний ч нөлөөнд үл автахаа батлан тангараглая. Өргөсөн тангаргаас няцвал төрийн хуулийн хариуцлага хүлээнэ) гэснийг,
- Мөн хуулийн 274 дүгээр зүйл (******* ийн эрх, үүрэг)-ийн 274.2 дахь хэсэгт (******* нь Төрийн албаны тухай хуульд заасан төрийн албан хаагчийн нийтлэг үүргээс гадна дараах үүрэг хүлээнэ гэсний 274.2.2 дахь заалтад *******, бүрдүүлэлтийг хийхдээ төр, байгууллага, хувь хүний эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хохироохгүй, албан тушаалаа урвуулан ашиглахгүй, хэтрүүлэхгүй байх); 274.2.3 дахь хэсэгт ( хууль тогтоомжийг зөрчсөн хууль бус үйлдэл /эс үйлдэхүй/-ийн талаар зохих байгууллага, албан тушаалтанд мэдээлэх); 274.2.5 дахь хэсэгт ( ийн ёс зүйн дүрмийг чанд сахиж ажиллах), 275 дугаар зүйл (******* ийн үйл ажиллагаанд хориглох зүйл)-ийн 275.1.3 дахь хэсэгт (энэ хуульд зааснаас бусад мэдээлэл шаардах, иргэдэд чирэгдэл учруулах, бусдад давуу байдал олгох зэргээр ялгаварлах) гэснийг,
- Монгол Улсын Засгийн ******* 2009 оны 90 дүгээр тогтоолоор баталсан “******* ийн сахилгын дүрмийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1.7 дахь заалтад ( *******, бүрдүүлэлтийг хийхдээ хайнга х, эсхүл дутуу хийж татвараас - зайлсхийх, бараа, тээврийн хэрэгслийг хууль бусаар нэвтрүүлэх боломж олгох) гэснийг,
- ******* ерөнхий ******* даргын 2009 оны 534 дугаар тушаалын хавсралтаар баталсан ******* ийн ёс зүйн дүрмийн 2 дахь хэсэг (******* ийн ёс зүйн хэм хэмжээ)-ний 2.2-т (******* хууль тогтоомжийг дээдлэн өргөсөн тангарагтаа үнэнч байж дор дурдсан ёс зүйн хэм хэмжээг чанд баримтлан ажиллана); мөн дүрмийн 2.1.4 дэх хэсэгт (бусдын нөлөөнд үл автах, албан тушаалыг нь урвуулан ашиглахыг санаархсан аливаа үйлдлээс урьдчилан сэргийлэх, зайлсхийх) гэснийг,
- ******* ерөнхий ******* даргын 2019 оны А/275 дугаар тушаалын хавсралтаар баталсан ******* хилээр нэвтрүүлэх бараа тээврийн хэрэгсэлд ******* тавих нийтлэг журмын 5 дахь хэсгийн 5.41 дэх заалтад (******* бүрдүүлэлт хийгдэж баталгаажсаны дараа *******ын бүс эзэмшигч нь барааг *******ын бүсээс гаргах хүсэлтийг *******ын бүсэд ажиллаж буй *******, шалгалт хариуцсан ахлах ид илгээх бөгөөд *******ын бүсэд ажиллаж буй *******, шалгалт хариуцсан ахлах “Зөвшөөрөх” товч дарж, бараа, тээврийн хэрэгслийг *******ын бүсээс гаргах зөвшөөрөл олгоно) гэж заасныг тус тус зөрчсөн байна.
Шүүгдэгч ******* нь Сэлэнгэ аймгийн ******* ******* дарга баталсан тус ******* ******* нарын 2022 оны 07 дугаар сарын 16-ны өдрөөс 07 дугаар сарын 31-ний өдрийг дуустал ажиллах ажлын хуваарийн дагуу 2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдөр 09 цагаас 00 минутаас 07 дугаар сарын 24-ний өдрийн 09 цаг 00 минутын хооронд од ажиллах ээлжийн бүрэлдэхүүний ахлагч буюу ахлах аар ажиллаж ээлжийн бүрэлдэхүүнийг удирдлага зохион байгуулалтаар хангаж, албан үүргээ гүйцэтгэх үедээ 2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдрийн 09 цаг 07 минутад “ ” ХХК-ийн эзэмшлийн 12000 ширхэг нано бальзам нэртэй бүтээгдэхүүнийг ачиж тээвэрлэж явсан, жолотой УБМ дугаартай mitsubishi canter маркийн цагаан өнгийн тээврийн хэрэгслийг *******ын бүсээс ******* шалгалтгүйгээр нэвтрүүлж, гаалийг татвар төлүүлэхгүй байхын тулд *******ид “...энэ машин рүү явж байгаа машин байгаа юм. Та энэ *******ын хуудас дээр тэмдэг дараад өг...” гэж хууль бус үүрэг өгч тус тээврийн хэрэгслийн *******ын хуудсанд гарын үсэг зуруулж, ийн тэмдэг даруулан улмаар бүрэн эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж нийт 8,469,143 төгрөгийн татварыг төлүүлэлгүйгээр *******ын бүсээс ******* шалгалтгүйгээр нэвтрүүлэн гаргаж “ ” ХХК-нд хууль бус давуу байдал бий болгосон гэх гэмт хэргийг үйлдэхэд *******, ******* нарт хууль бус үүрэг даалгавар өгч гэмт хэрэг үйлдэхэд зориуд хүргэж хатгагчаар хамтран оролцсон нь эрх мэдэл албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж бусдад давуу байдал бий болгосон гэх гэмт хэргийн шинжийг хангаж байх тул байх тул Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 3.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэг, 3.4 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан мөн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглах” гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцох үндэслэлтэй байна.
Шүүгдэгч ******* нь Сэлэнгэ аймаг дахь ******* аар буюу төрийн тусгай албан тушаалтнаар ажиллах хугацаандаа тухайн албан тушаалыг хууль, журамд заасны дагуу хэрэгжүүлэхийг зохицуулсан дараах хууль, журмыг зөрчсөн байна. Үүнд:
Авлигын эсрэг хуулийн 7 дугаар зүйл (хориглох зүйл)-н 7.1.3 дахь хэсэгт (албан үүргээ гүйцэтгэхдээ хууль бусаар аливаа хувь хүн, хуулийн этгээдэд давуу байдал олгох, олгохоор амлах, бусдын эрхийг хязгаарлах) гэснийг, мөн хуулийн 7.1.6 дахь хэсэгт (албаны эрх мэдэл буюу албан тушаалын байдлаа урвуулах, хэтрүүлэх); гэснийг, ******* тухай хуулийн 273 дугаар зүйлийн 273.4 дэх хэсэгт (******* нь ******* би, Монгол Улсын тусгаар тогтнол, эдийн засгийн аюулгүй байдлыг хангахын төлөө үнэнчээр зүтгэж, *******, бүрдүүлэлт хийхдээ хууль, шударга ёсыг дээдлэн, ийн ёс зүйн хэм хэмжээг чанд сахиж, хэний ч нөлөөнд үл автахаа батлан тангараглая. Өргөсөн тангаргаас няцвал төрийн хуулийн хариуцлага хүлээнэ) гэснийг,
Мөн хуулийн 274 дүгээр зүйл (******* ийн эрх, үүрэг-ийн 274.2 дахь хэсэгт (******* нь Төрийн албаны тухай хуульд заасан төрийн албан хаагчийн нийтлэг үүргээс гадна дараах үүрэг хүлээнэ гэснийг 274.2.2 дахь заалтад *******, бүрдүүлэлтийг хийхдээ төр, байгууллага, хувь хүний эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хохироохгүй, албан тушаалаа урвуулан ашиглахгүй, хэтрүүлэхгүй байх); 274.2.3 дахь хэсэгт ( хууль тогтоомжийг зөрчсөн хууль бус үйлдэл /эс үйлдэхүй/-ийн талаар зохих байгууллага, албан тушаалтанд мэдээлэх); 274.2.5 дахь хэсэгт ( ийн ёс зүйн дүрмийг чанд сахиж ажиллах), 275 дугаар зүйл (******* ийн үйл ажиллагаанд хориглох зүйл)-н 275.1.3 дахь хэсэгт (энэ хуульд зааснаас бусад мэдээлэл шаардах, иргэдэд чирэгдэл учруулах, бусдад давуу байдал олгох зэргээр ялгаварлах) гэснийг,
Монгол Улсын Засгийн ******* 2009 оны 90 дүгээр тогтоолоор баталсан ******* ийн сахилгын дүрмийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1.7 дахь заалтад ( *******, бүрдүүлэлтийг хийхдээ хайнга х, эсхүл дутуу хийж татвараас зайлсхийх, бараа, тээврийн хэрэгслийг хууль бусаар нэвтрүүлэх боломж олгох) гэснийг,
******* ерөнхий ******* даргын 2009 оны 534 дугаар тушаалын хавсралтаар баталсан ******* ийн ёс зүйн дүрмийн 2 дахь хэсэг (******* ийн ёс зүйн хэм хэмжээ)-н 2.2-т (******* хууль тогтоомжийг дээдлэн өргөсөн тангарагтаа үнэнч байж дор дурдсан ёс зүйн хэм хэмжээг чанд баримтлан ажиллана); мөн дүрмийн 2.1.4 дэх хэсэгт (бусдын нөлөөнд үл автах, албан тушаалыг нь урвуулан ашиглахыг санаархсан аливаа үйлдлээс урьдчилан сэргийлэх, зайлсхийх) гэж заасныг тус тус зөрчсөн байна.
Шүүгдэгч ******* нь 2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдөр ******* ахлах *******, ******* нартай үйлдлээрээ санаатай нэгдэж, тус өдрийн 09 цаг 07 минутад “ ” ХХК-ийн эзэмшлийн 12000 ширхэг нано бальзам нэртэй бүтээгдэхүүнийг ачиж тээвэрлэж явсан жолотой УБМ дугаартай mitsubishi canter маркийн тээврийн хэрэгслийг *******ын бүсээс ******* шалгалтгүйгээр нэвтрүүлж, гаалийг татвар төлүүлэхгүй байхын тулд ахлах ******* нь *******-д “...энэ машин рүү явж байгаа машин байгаа юм. Та энэ *******ын хуудас дээр тэмдэг дараад өг...” гэж хууль бус үүрэг даалгавар өгснөөр ******* нь тус тээврийн хэрэгслийг шалгалгүйгээр, *******ын хуудсанд гарын үсэг зурж, ийн №1376 дугаартай тэмдэг дарж улмаар нийт 8,469,143 төгрөгийн татварыг төлүүлэлгүйгээр *******ын бүсээс ******* шалгалтгүйгээр нэвтрүүлэн гаргахад дэмжлэг үзүүлж, тийр буюу том оврын ачааны машины судалгаа гаргах нэрийдлээр бүртгэлийн ажилтан болох ******* албаны компьютерын ард сууж улмаар ийг бүртгэлийн хэсэгт ирэх үед нь түүний бичиг баримтыг бүртгэхгүйгээр явуулж, тус тээврийн хэрэгслийг ******* *******ын бүсээс гарч явсны дараа сумаас Сүхбаатар сум руу явах чиглэлийн замд УБМ дугаартай mitsubishi canter маркийн тээврийн хэрэгслийн араас иж, т байсан буюу *******ийн гарын үсэг зурж, тэмдэг дарсан *******ын хуудсыг өөртөө авч “ ” ХХК-нд хууль бус давуу байдал бий болгосон нь эрх мэдэл албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж бусдад давуу байдал бий болгосон гэх гэмт хэргийн шинжийг хангаж байх тул Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 3.1 дүгээр зүйлийн 1 дахь хэсэг, 3.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан мөн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглах” гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцох үндэслэлтэй байна.
Шүүгдэгч ******* нь Сэлэнгэ аймаг дахь ******* аар буюу төрийн тусгай албан тушаалтнаар ажиллах хугацаандаа тухайн албан тушаалыг хууль, журамд заасны дагуу хэрэгжүүлэхийг зохицуулсан дараах хууль, журмыг зөрчсөн байна. Үүнд:
Төрийн албаны тухай хуулийн 13.1 дүгээр зүйлийн 6 дахь хэсэгт зааснаар “зэвсэгт хүчин, хилийн ба дотоодын цэрэг, онцгой байдал, тагнуул, төрийн тусгай хамгаалалт, цагдаа, хэрэг бүртгэх, мөрдөн байцаах, шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх байгууллагын болон шүүх шинжилгээний байгууллагын офицер, ахлагч, шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэгч, , шүүх шинжилгээний байгууллагын шинжээч, мэргэжилтэн, гадаадын иргэн, харьяатын байгууллагын ажилтан” гэж хуульчилсан байх бөгөөд Авлигын эсрэг хуулийн 4.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар “төрийн улс төрийн, захиргааны, тусгай албаны удирдах болон гүйцэтгэх албан тушаалтан” гэх албан тушаал эрхлэгчийг ойлгохоор байна.
******* Ерөнхий ******* даргын 2020 оны 6 дугаар сарын 16-ны өдрийн Б/341 дугаартай “Албан тушаалаас чөлөөлж, албан тушаалд томилох тухай” тушаалын хавсралтаар *******ийг “Сэлэнгэ аймаг дахь ******* ******* ”-аар томилсон тушаалаар нийтийн албан тушаалд хамаарч байна.
Авлигын эсрэг хуулийн 7 дугаар зүйл (хориглох зүйл)-ийн 7.1.3 дахь хэсэгт (албан үүргээ гүйцэтгэхдээ хууль бусаар аливаа хувь хүн, хуулийн этгээдэд давуу байдал олгох, олгохоор амлах, бусдын эрхийг хязгаарлах) гэснийг, мөн хуулийн
7.1.6 дахь хэсэгт (албаны эрх мэдэл буюу албан тушаалын байдлаа урвуулах, хэтрүүлэх); гэснийг,
******* тухай хуулийн 273 дугаар зүйлийн 273.4 дэх хэсэгт (******* нь ******* би, Монгол Улсын тусгаар тогтнол, эдийн засгийн аюулгүй байдлыг хангахын төлөө үнэнчээр зүтгэж, *******, ~ бүрдүүлэлт хийхдээ хууль, шударга ёсыг дээдлэн, ийн ёс зүйн хэм хэмжээг чанд сахиж, хэний ч нөлөөнд үл автахаа батлан тангараглая. Өргөсөн тангаргаас няцвал төрийн хуулийн хариуцлага хүлээнэ) гэснийг,
Мөн хуулийн 274 дүгээр зүйл (******* ийн эрх, үүрэг)-ийн 274.2 дахь хэсэгт (******* нь Төрийн албаны тухай хуульд заасан төрийн албан хаагчийн нийтлэг үүргээс гадна дараах үүрэг хүлээнэ гэсний 274.2.2 дахь заалтад *******, бүрдүүлэлтийг хийхдээ төр, байгууллага, хувь хүний эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хохироохгүй, албан тушаалаа урвуулан ашиглахгүй, хэтрүүлэхгүй байх); 274.2.3 дахь хэсэгт ( хууль тогтоомжийг зөрчсөн хууль бус үйлдэл /эс үйлдэхүй/-ийн талаар зохих байгууллага, албан тушаалтанд мэдээлэх); 274.2.5 дахь хэсэгт ( ийн ёс зүйн дүрмийг чанд сахиж ажиллах), 275 дугаар зүйл (******* ийн үйл ажиллагаанд хориглох зүйл)-ийн 275.1.3 дахь хэсэгт (энэ хуульд зааснаас бусад мэдээлэл шаардах, иргэдэд чирэгдэл учруулах, бусдад давуу байдал олгох зэргээр ялгаварлах) гэснийг,
Монгол Улсын Засгийн ******* 2009 оны 90 дүгээр тогтоолоор баталсан ******* ийн сахилгын дүрмийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1.7 дахь заалтад ( *******, бүрдүүлэлтийг хийхдээ хайнга х, эсхүл дутуу хийж татвараас зайлсхийх, бараа, тээврийн хэрэгслийг хууль бусаар нэвтрүүлэх боломж олгох) гэснийг,
******* ерөнхий ******* даргын 2009 оны 534 дугаар тушаалын хавсралтаар баталсан ******* ийн ёс зүйн дүрмийн 2 дахь хэсэг (******* ийн ёс зүйн хэм хэмжээ)-ийн 2.2-т (******* хууль тогтоомжийг дээдлэн өргөсөн тангарагтаа үнэнч байж дор дурдсан ёс зүйн хэм хэмжээг чанд баримтлан ажиллана); мөн дүрмийн 2.1.4 дэх хэсэгт (бусдын нөлөөнд үл автах, албан тушаалыг нь урвуулан ашиглахыг санаархсан аливаа үйлдлээс урьдчилан сэргийлэх, зайлсхийх) гэснийг,
******* ерөнхий ******* даргын 2019 оны А/275 дугаар тушаалын хавсралтаар V баталсан ******* хилээр нэвтрүүлэх бараа тээврийн хэрэгсэлд ******* тавих нийтлэг журмын 3 дахь хэсгийн 5.41 дэх заалтад (******* нь ******* тухай хуулийн 35 дугаар зүйлийн 35.1-д заасан бичиг баримтыг тээвэрлэгчээс гаргуулан авч, ******* тухай хуулийн 60.3.1, 60.3.3-60.3.5 -д заасан бичиг баримтад ******* *******ад байгаа” тэмдэг дарж, гарын үсгээ зурж, хувийн дугаар бүхий тэмдэг дарж баталгаажуулан, дугаарлаж, тээвэрлэгчид шилжүүлэн өгнө.) гэж заасныг тус тус зөрчиж байна.
Шүүгдэгч ******* нь Сэлэнгэ аймаг дахь ******* ******* ын аар буюу төрийн тусгай албан тушаалтнаар ажиллаж байхдаа 2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдөр 09 цагаас 00 минутаас 07 дугаар сарын 24-ний өдрийн 09 цаг 00 минутын хооронд од ажиллах ээлжийн бүрэлдэхүүнд 104 буюу орох хэсгийн аар ажиллаж, албан үүргээ гүйцэтгэх үедээ 2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдрийн 09 цаг 07 минутад “ ” ХХК-ийн эзэмшлийн 12000 ширхэг нано бальзам нэртэй бүтээгдэхүүнийг ачиж тээвэрлэж явсан, * жолотой УБМ дугаартай mitsubishi canter маркийн цагаан өнгийн тээврийн хэрэгслийг хилээр нэвтрэх үед нь ахлах *******гаас “...энэ машин рүү явж байгаа машин байгаа юм. Та энэ *******ын хуудас дээр тэмдэг дараад өг...” гэж хууль бус үүрэг өгсний дагуу тус тээврийн хэрэгслийг шалгаж, бүрдүүлэлт хийлгэж, татвар төлүүлэх албан чиг үүргээ зориуд хэрэгжүүлэлгүйгээр *******ын хуудсанд гарын үсэг зурж, ийн тэмдэг дарж улмаар нийт 8,469,143 төгрөгийн татварыг төлүүлэлгүйгээр *******ын бүсээс ******* шалгалтгүйгээр нэвтрүүлж “ ” ХХК-нд хууль бус давуу байдал бий болгосон эрх мэдэл албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж бусдад давуу байдал бий болгосон гэх гэмт хэргийн шинжийг хангаж байх тул Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 3.1 дүгээр зүйлийн 1 дахь хэсэг, 3.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан мөн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Эрх мэдэл, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглах” гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцох үндэслэлтэй байна.
Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршгийн талаар:
Энэ гэмт хэргийн улмаас 12.000 ширхэг нано бальзам гэх барааны татвар нийт 8.469.143 төгрөгийн хор уршиг учирсныг ХХК-нь төлж барагдуулсан байх тул шүүгдэгч *******, *******, ******* нарыг бусдад төлөх төлбөргүйд тооцов.
Шүүгдэгч нарт эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх талаар:
Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “...гэмт хэрэг үйлдсэн нь шүүхээр тогтоогдсон гэм буруутай хүнд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ...” гэж заасан бөгөөд шүүхээс шүүгдэгч Г.Эад эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4 дэх заалтад заасан “Хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах” гэмт хэргийг зэвсэг, зэвсгийн чанартай зүйл хэрэглэж үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон, нөгөөтээгүүр Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.3 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан нөхцөл байдал, гэмт хэргийн хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан байдал зэрэг байдал тогтоогдоогүй тул шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх хууль зүйн үндэслэлтэй байна.
Шүүхээс эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, шүүгдэгч нарын хувийн байдал, эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь харгалзан үзлээ.
Шүүгдэгч нарт эрүүгийн хариуцлага оногдуулахад Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5, 6.6 дугаар зүйлд заасан хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй болно.
Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийг 2022 оны 12 дугаар сарын 16-ны өдрийн хуулиар өөрчлөн найруулж оногдуулах эрүүгийн хариуцлагын төрлийг багасгаж хэмжээг нэмэгдүүлсэн байна. Тус гэмт хэрэг нь 2022 оны 07 дугаар сарын 23-ны өдөр үйлдэгдсэн байх тул Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.8, 1.9 дүгээр зүйлд зааснаар гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдийн эрх зүйн байдлыг дээрдүүлсэн хуулийг буцаан хэрэглэж эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлтэй байна.
Шүүхээс шүүгдэгч нарын гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, гэмт хэргийн улмаас уруулсан хохирол хор уршгийн шинж чанар, шүүгдэгч нарын хувийн байдал, гэмт хэрэгт хамран оролцсон байдал зэргийг харгалзан шүүгдэгч *******д Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.8, 1.9 дүгээр зүйл, 3.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэг, 3.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан мөн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилийн хугацаагаар хасаж, зургаан мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөг буюу 6,000,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулж, оногдуулсан торгох ялыг 20 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэхээр,
Шүүгдэгч *******ид Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.8, 1.9 дүгээр зүйл, 3.1 дүгээр зүйлийн 1, 2 дахь хэсэг, 3.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан мөн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилийн хугацаагаар хасаж, таван мянган найман зуун нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөг буюу 5,800,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулж, оногдуулсан торгох ялыг 20 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэхээр,
Шүүгдэгч *******од Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.8, 1.9 дүгээр зүйл, 3.1 дүгээр зүйлийн 1 дахь хэсэг, 3.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан мөн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилийн хугацаагаар хасаж, таван мянган найман зуун нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөг буюу 5,800,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулж, оногдуулсан торгох ялыг 20 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэхээр тус тус шийдвэрлэх нь шүүгдэгч нарын гэм бурууд тохирох бөгөөд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.3 дугаар зүйлд заасан шударга ёсны зарчим, 5.1 дүгээр зүйлд заасан эрүүгийн хариуцлагын зорилгод нийцнэ гэж дүгнэлээ.
Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч нар нь торгох ялыг шүүхээс тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын арван таван нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг мэдэгдэж, мөн хуулийн ерөнхий ангийн 5.7 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч нарт оногдуулсан нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилийн хугацаагаар хасах нэмэгдэл ялыг торгох ял оногдуулсан үеэс хугацааг тоолох нь зүйтэй.
Шүүгдэгч нар нь энэ хэрэгт цагдан хоригдсон хоноггүй, бусдад төлөх төлбөргүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, битүүмжилсэн хөрөнгө, орлогогүй
болохыг дурьдаж, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн 1 ширхэг сидиг хэргийн хадгалах хугацаа дуусах хүртэл хугацаагаар хэрэгт хавсарган үлдээх нь зүйтэй.
Шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч нарт урьд авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр хэрэглэх нь зүйтэй гэж шийдвэрлэв.
Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2 дугаар зүйлийн 1, 2, 4, 36.6, 36.7, 36.8 дугаар зүйлийн 1, 4, 36.10, 36.13, 37.1 дүгээр зүйлийн 1, 2 дахь хэсэгт тус тус заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:
1. Шүүгдэгч ***** овгийн Г.Н-г Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 3.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэг, 3.4 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан мөн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Нийтийн албан тушаалтан албаны үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж бусдад давуу байдал бий болгосон” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд,
-Шүүгдэгч ***** ургийн овгийн Г.Б-г Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 3.1 дүгээр зүйлийн 1 дахь хэсэг, 3.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан мөн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Нийтийн албан тушаалтан албаны үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж бусдад давуу байдал бий болгосон” гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд
-Шүүгдэгч ***** ургийн овгийн И.П-г Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 3.1 дүгээр зүйлийн 1 дахь хэсэг, 3.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан мөн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Нийтийн албан тушаалтан албаны үүрэг, бүрэн эрх, албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж бусдад давуу байдал бий болгосон” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцсугай.
2. Шүүгдэгч ***** ургийн овгийн Г.Н-д Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.8, 1.9 дүгээр зүйл, 3.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэг, 3.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан мөн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилийн хугацаагаар хасаж, зургаан мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөг буюу 6,000,000 /зургаан сая/ төгрөгөөр торгох ял,
-Шүүгдэгч ****** ургийн овгийн Г.Б-д Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.8, 1.9 дүгээр зүйл, 3.1 дүгээр зүйлийн 1 дахь хэсэг, 3.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан мөн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилийн хугацаагаар хасаж, таван мянган найман зуун нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөг буюу 5,800,000 /таван сая найман зуун мянган/ төгрөгөөр торгох ял,
-Шүүгдэгч ****** ургийн овгийн И.П-д Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.8, 1.9 дүгээр зүйл, 3.1 дүгээр зүйлийн 1, 2 дахь хэсэг, 3.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг журамлан мөн хуулийн тусгай ангийн 22.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилийн хугацаагаар хасаж, таван мянган найман зуун нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөг буюу 5,800,000 /таван сая найман зуун мянган/ төгрөгөөр торгох ял тус тус оногдуулсугай.
3. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Г.Н-д оногдуулсан зургаан мянган нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөг буюу 6,000,000 /зургаан сая/ төгрөгийн торгох ял, шүүгдэгч И.П, Г.Б-д нарт тус бүр оногдуулсан таван мянган найман зуун нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөг буюу 5,800,000 /таван сая найман зуун мянган/ төгрөгөөр торгох ялыг тус бүр 20 /хорь/-н сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлэхээр тогтоосугай.
4. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч нар нь торгох ялыг шүүхээс тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын арван таван нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг мэдэгдсүгэй.
5. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.7 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч нарт тус бүр оногдуулсан нийтийн албанд томилогдох эрхийг 2 жилийн хугацаагаар хасах нэмэгдэл ялыг торгох ял оногдуулсан үеэс хугацааг тоолсугай.
7. Шүүгдэгч нар нь энэ хэрэгт цагдан хоригдсон хоноггүй, бусдад төлөх төлбөргүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, битүүмжилсэн хөрөнгө, орлогогүй болохыг дурьдсугай.
8. Хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн 1 ширхэг сидиг хэргийн хадгалах хугацаа дуусах хүртэл хугацаагаар хэрэгт хавсарган үлдээсүгэй.
9. Шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч нарт урьд авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.
10. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.10 дугаар зүйлийн 4, 36.13 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүхийн шийдвэрийг уншиж сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шийдвэрийн уншиж сонсгосноос хойш 15 хоногийн дотор шийдвэрийн агуулгыг бүрэн эхээр, бичгээр үйлдэж яллагч, оролцогч нарт гардуулахыг шүүгчийн туслахад даалгасугай.
11. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар прокурор, дээд шатны прокурор, оролцогч шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрвөл тогтоолыг гардан авсан буюу энэ хуулийн 11.9 дүгээр зүйлд заасны дагуу хүргүүлснээс хойш 14 хоногийн дотор Сэлэнгэ аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол, эсэргүүцэл гаргаж болохыг дурьдсугай.
ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ Р.БАЯРХҮҮ