МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

 

Булган аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүгч С.Ёндонсамбуу дгалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны “Б” танхимд нээлттэй явуулсан шүүх хуралдаанд

шүүх хуралдааны нийн бичгийн дга Ж.Лхагвасүрэн,

улсын яллагч О.Мөнхтуяа,

хохирогч Н.Ц*******,

шүүгдэгч Д.Э*******, түүний өмгөөлөгч Г.Пүрэвдулам,

гэрч Т.М******* ныг оролцуулан Булган аймгийн прокурорын газрын хяналтын прокуророос Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дуга зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж шүүхэд ирүүлсэн Д.Э*******д холбогдох эрүүгийн 2515001390120 дугатай, 304/2025/0164/Э индекстэй хэргийг 2025 оны 08 дуга сын 28-ны өдөр хүлээн авсныг энэ өдөр хянан хэлэлцэв.

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:

Монгол Улсын иргэн, Х******* овгийн Д*******ийн Э*******, Булган аймгийн ******* суманд 1972 оны 05 дуга сын 10-ны өдөр төрсөн, эмэгтэй, 53 настай, ам бүл 4, нөхөр, 2 хүүхдийн хамт Булган аймгийн ******* сумын 3...............газ оршин суух бүртгэлтэй, бүрэн бус дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, малчин, урьд  эрүүгийн хиуцлага хүлээж байгаагүй, регистрийн дуга: *******.

Холбогдсон хэргийн тала яллах дүгнэлтэд дурдсана:

Шүүгдэгч Д.Э******* нь 2025 оны 04 дүгээр сын 23-ны өдөр 10 цагийн орчим Булган аймгийн ******* сумын 3 дуга багийн нутаг дэвсгэрт байрлах “******* ” гэх газт бэлчээр дээр хохирогч Н.Ц*******тэй малын бэлчээрээс болж мгалдаж, улма хохирогчийн толгой, бие хэсэгт нь шилбүүр модоор цохиж, эрүүл мэндэд нь “тхи доргилт, духны цус хуралт” бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэх Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дуга зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт холбогджээ.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэг. Гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугийн тала:

1.1.Шүүхээс тогтоосон хэргийн үйл бимт

Шүүх хэргийн бодит байдлыг тогтоох зчмын дагуу талуудын мэтгэлцээний үндсэн дээр шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан нотлох бимтын хүрээнд шүүгдэгч Д.Э******* нь 2025 оны 04 дүгээр сын 23-ны өдөр Булган аймгийн ******* сумын 3 дуга багийн нутаг “******* ” гэх газ хохирогч Н.Ц*******тэй “малын бэлчээрээс” шалтгаалан мгалдах явцдаа түүний толгойн тус газ “шилбүүр мод”-оор цохиж, эрүүл мэндэд нь “тхи доргилт, духны цус хуралт” бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэх хэргийн нөхцөл байдал буюу үйл бимт тогтоогдлоо.

1.2.Нотлох бимтын үнэлгээ

Талуудаас шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан даах нотлох бимтууда шүүхээс тогтоосон хэргийн нөхцөл байдал эргэлзээгүй тогтоогдсон болно. Үүнд:

-Хэргийн газ 2025 оны 05 дуга сын 29-ний өдөр  нөхөн үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлт, дүрс бичлэг /хавтаст хэргийн 4-7, 8,9 дэх тал/,

-Д.Э*******гаас мөрдөгчид гган өгсөн 12 минут 51 секундийн бичлэг бүхий 1 ширхэг компакт диск хүлээн авч, үзлэг хийсэн тэмдэглэл, /хавтаст хэргийн 10-13 дахь тал/,

-Гэрч Ц.Хийн ггаж өгсөн  хохирогч Н.Ц*******тэй утса ярьсан талах мэдээллийг хүлээн авсан тэмдэглэл /хавтаст хэргийн 14-16 дахь тал/,

-Гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан  “шилбүүр мод”-нд үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлт /хавтаст хэргийн 19-20, 21-23 дахь тал/,

-Эд мөрийн бимта тооцох тухай тогтоол /хавтаст хэргийн 24 дэх тал/,

-Таньж олуулах ажиллагаа явуулсан тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлт, дүрс бичлэг бүхий диск /хавтаст хэргийн 25-26, 27, 28 дахь тал /,

-Хохирогч Н.Ц*******гийн 2025 оны 04 дүгээр сын 24-ний өдөр өгсөн:“...2025 оны 04 дүгээр сын 23-ны өглөө Булган аймгийн ******* сумын 3 дуга багийн нутаг “******* ” гэх газт нөхөр Ггын хамт сувай болон хургатай хонио хоёр тусад нь хиулаад явж байтал манай нутгийн зүс таних Э******* гэх эмэгтэй ганцааа машинтайгаа ирээд миний хиулж байсан хонийг таслаад над руу туугаад ирсэн.

Э******* над дээр ирээд “Увсын цагаач хулгайч, малын байр бэлчээр лүү мал орууллаа” гэж хэлээд над руу уурлаж дайрсан. Тэгэхээр нь би өөдөөс нь “яагаад хонь таслаад ирэв” гэж хэлээд хэрүүл мгаан хийсэн. Тэгтэл Э******* гтаа бьж явсан урт /алд орчим/ модоор намайг цохиж эхэлсэн. Тухайн үед миний дух, хам, буун гын свуу хэсэгт хэд хэдэн удаа цохисон, цохилтоос болоод би ухаан алдаад унасан. Ингээд би газт унаж сэргээд сүлжээтэй газ очоод Х гэх зүс таних найзыгаа дуудаад гэр лүүгээ хүргүүлэх гэснээ болиод ******* сумын эмнэлэг рүү залгаж дуудсан. Ийм л зүйл болсон.

Би Э*******тай хэрүүл мгаан хийх шалтаг шалтгаан байхгүй. Э******* над руу “малын бэлчээр идлээ” гэж уурласан. Э******* гэх хүний малын байр нь миний хонио хиулж явсан газраас багцаага 3 орчим километрийн  зайтай. Өөр бид хоёрт хэрүүл мгаан хийх шалтаг шалтгаан байхгүй. Би тухайн үед Э*******гаас өөр хүнтэй хэрүүл мгаан зодоон цохион хийсэн зүйл байхгүй. Э******* намайг гтаа бьж явсан урт нийхан шилбүүр модоор толгой  нүүр хэсэгт хэд, хэд цохисон. Мөр, г, хөлийн гуя хэсэгт цохисон. Би одоо яг хэдэн  удаа модоор цохисныг санахгүй байна. Толгой хэсэг рүү модоор хүчтэй цохисны улмаас би ухаан алдаж унасан...” гэх мэдүүлэг / хавтаст хэргийн 31 дэх тал/,

-2025 оны 05 дуга сын 28-ны өдөр өгсөн: “...Э******* нь хэсэг хугацааны даа гэр лүүгээ явсан. Манай нөхөр хургатай хонио авч ирэхээр мотоциклоо унаад намайг орхиод явсан. Би тухайн үед толгой манаад бие эвгүй оргиод байха нь Х гэх нутгийн зүс таних эмэгтэйг дуудсан. Х надад  өвчин намдаах эм болон зүрхний эм авч ирж өгөөд, цагдаа, эмнэлэг рүү дуудлага өгөөд буцаад ажилтай гээд явсан. Гэрт орж ирэхтэй зэрэгцээд багийн эмч Ариунжгал ирсэн. Би тухайн үед Э*******д зодуулж ийм болсон талааа хэлсэн. Эмч намайг “толгойныхоо зургийг авхуул гэмтэл аюултай шүү” гэж хэлчхээд яваад өгсөн.

Би сэтгэл санааны гэм хорын дүгнэлт ггуулна гэж мэдүүлэг өгсөн байсан. Түүнийг би толгойны зураг авахуулж биеийн эрүүл мэнд үзлэг дүгнэлт байх гэж ойлгоод сэтгэл санаанд учирсан гэм хороо үзүүлнэ гэж хэлсэн. Одоо бол сэтгэл санааны хор хохирол, сэтгэцийн дүгнэлт үзүүлэх шадлага байхгүй. ...Миний дух хавдаж, г хавдаж хөх туяа татчихсан байсан. Түүнийг Х, багийн эмч Ариунжгал, сумын цагдаа Ба н хсан...” гэх мэдүүлэг / хавтаст хэргийн 34-35 дахь тал/,

-2025 оны 06 дуга сын 24-ний өдөр өгсөн “...Би сэтгэцэд учирсан гэм хорын зэрэглэл буюу сэтгэл санааны хохирол нэхэмжлэхгүй. Надад гомдол санал болон нэхэмжлэх зүйл байхгүй...” гэсэн мэдүүлэг /хавтаст хэргийн 38 дахь тал/,

-Булган аймгийн Эрүүл мэндийн даатгалын хэлтсийн 2025 оны 06 дуга сын 26-ны өдрийн 10/78 дугатай “...Н.Ц******* 2025 оны 04 дүгээр сын 23-ны өдрөөс 2025 оны 04 дүгээр сын 30-ны өдрийн хүртэлх хугацаанд, тусламж үйлчилгээ авсан здлын мэдээллийг хавсралта хүргүүлэв...” гэсэн албан бичиг, хавсралт /хавтаст хэргийн 41-42 дахь тал/,

-Иргэний нэхэмжлэгч Б.Чийн: “...гэмт хэргийн улмаас хохирогч Н.Ц******* эрүүл мэндийн даатгалын сангаас нийт 514,800 төгрөгийн эмчилгээ үйлчилгээ авсныг нэхэмжилнэ...” гэх мэдүүлэг / хавтаст хэргийн 46-47 дахь тал/,

-Гэрч П.Ггын: “...2025 оны 04 дүгээр сын 23-ны өглөө гэрийн гаднаас хонио бэлчээчхээд гэрээсээ хж байтал манай хонь ******* сумын 3 дуга багийн нутаг ******* гэх газ луу орсон. Тэгэхээр нь би эхнэр Ц*******гийн хамт хонин дээрээ очоод хонио эргүүлж тогтоогоод сууж байтал жижиг цагаан өнгийн машинтай хүн хонин дээр ирээд хонь таслаад бид хоёр луу хөөгөөд ирсэн.

Тухайн машинаас Э******* гэх эмэгтэй мод биад бууж ирээд “Увсын цагаач, хулгайч н малын бэлчээр идлээ” гэж хэлсэн. Тэгтэл манай эхнэр Ц******* “хав болж байхад хонь мал хөөгөөд” гэж хэлээд Э*******тай хэрүүл мгаан хийж эхэлсэн. Тэгэхээр нь би хоёр эмэгтэй хүн хоорондоо хэрэлдээд байха нь хоёуланг нь орхиод хонио эргүүлэх гээд цаашаа явж байгаад эргээд хтал Э******* манай эхнэр Ц*******г модоор цохиод уг цохилтоос болоод газ унаха нь би цаанаас гүйж ирээд Э*******гийн гтаа бьж байсан модноос нь татаад авсан.

Тэгтэл Э******* намайг “У аа, хулгайч, малын өвөлжөө хулгайлсан” гэх мэтээр доромжилсон. Тухайн үед хэрүүл мгаан болох үед манай эхнэр Ц*******, Э******* бид гурав л байсан.

Би яг модоор цохих үед нь хажууд нь байгаагүй хонио эргүүлж явсан. Намайг хахад Э*******, Ц*******г модоор толгой руу нь цохиод авсан. Тэгтэл Ц******* газт унасан. Тэгэхээр нь би цаанаас гүйж ирж салгасан. Би яг хааш нь модоор хэд цохисныг бол хаагүй. Ям ч байсан модоор л цохиод байсан. Тухайн хэрүүл мгаан болохоос өмнө манай эхнэр Ц******* өөр хүнтэй хэрүүл мгаан, зодоон цохион хийсэн зүйл байхгүй...” гэсэн мэдүүлэг /хавтаст хэргийн 49 дэх тал/,

-Гэрч Б.Баын: “...Би 2025 оны 04 дүгээр сын 23-ны өдөр Булган аймгийн ******* суманд үүрэг гүйцэтгэж байх хугацаанд “Н.Ц******* бусдад зодуулсан” гэх дуудлага мэдээлэл ирсэн. Тухайн үед надаас өөр цагдаагийн алба хаагч байхгүй байсан тул би нийтлэг үүргийн хүрээнд гэмт үйлдлийг таслан зогсоох зорилгоор дуудлага очсон. Яг хэдэн цагт очсон гэдгээ санахгүй байна. Үдээс хойш ******* сумын 3-р багийн нутагт байрлах малчин Н.Ц*******гийн гэрт очсон. Намайг ороход Н.Ц******* гэртээ ганцааа орон дээр хэвтэж байсан. Ям шалтгаана цагдаагийн байгууллагад хандах болсон тала асууж тодруулахад Н.Ц******* нь “манай хонь Э******* гэх айлын бэлчээр лүү гчихсан байсан юм. Би нөхөр Ггын хамт очиж хонио эргүүлэх гэж байхад Э******* нь ирж манай бэлчээрт ггалаа Увсын хулгайч н гэж хэл ама доромжилж Э******* гэх эмэгтэй бьж явсан шилбүүр модоороо намайг зодсон” гэж хэлсэн. Би тухайн үед Э******* гэх эмэгтэйг олж уулзахад хониныхоо хажууд зогсож байсан. Э******* нь “Ц*******, Гга н хонио манай бэлчээрт ггаж хэрүүл мгаан үүсгэсэн” гэсэн тайлб хэлж байсан. Би болсон асуудлыг Булган аймгийн цагдаагийн газт мэдэгдэж хэрэг шалгах эрх бүхий албан тушаалтан томилуулж шалгуулах тала мэдэгдсэн. Н.Ц******* нь орон дээр хэвтэж байсан. “Босохоор толгой эргэж бие нь өвдөж байна” гэж хэлсэн. Хахад Н.Ц*******гийн дух хэсэгт овойж хавдсан. Гын свууны д хэсэг хавдсан байдалтай байсан /аль талын г гэдгийг санахгүй байна/. Н.Ц******* нь тухайн үед хи согтууруулах ундаа хэрэглээгүй байсан. Гэр орон нь эмх цэгцтэй, нөхөртэйгөө хэрэлдэж мгалдсан шинж байгаагүй. Э*******д шилбүүр модоор зодуулсан гэж байсан. Э*******тай уулзахад хи согтууруулах ундаа хэрэглээгүй байсан. Хэрэлдэж мгалдсан байдалтай ууртай байсан. Хахад Э******* нь гаднаас ям нэг ил хагдах гэмтэл шх хагдаагүй…” гэсэн мэдүүлэг / хавтаст хэргийн 52-53 дахь тал/,

-Гэрч Н.Эын: “..Манай эхнэр Ариунжгал нь ******* сумын багийн эмч ажилтай. 2025 оны 04 дүгээр сын 23-ны өдөр манай эхнэрт Ц******* гэх хүний дуудлага ирсэн. Би тухайн үед эхнэрээ хүргэж өгөхөөр жолоочоор явсан. Очиход Ггын эхнэр Ц******* нь Э*******д зодуулсан гэж байсан. Намайг хахад дух хэсэг нь хавдсан, г нь бас хавдсан хагдсан. Дуудлага дөнгөж очиход Гга гэртээ байсан. Эхнэрээ үзүүлчихээд малдаа явчихсан.Тухайн үед Гга, Ц******* н нь хоорондоо хэрэлдэж мгалдсан зүйл байхгүй, эвтэй найртай хагдаж байсан. Э*******д зодуулсан гээд хоёулаа яриад сууж байсан...” гэсэн мэдүүлэг / хавтаст хэргийн 55 дахь тал/,

-Гэрч Н.Ариунжгалын: “...2025 оны 04 дүгээр сын 23-ны өдөр 11 цагийн орчимд “Ц******* бусдад зодуулсан, биеэ үзүүлнэ” гэх дуудлага замдаа 1 цаг ган явж очсон. ...Очиход Ц******* нь зүүн орон дээрээ хэвтэж байсан. Ярихад ухаан санаа хэвийн “хонинд явж байхдаа Э******* гэх хүнд зодуулсан, толгой өвдөнө, хэвлий хэсгээр зовуурьтай” гэж байсан.

Биеийг нь үзэхэд терийн далт 160х100, зүрхний пульс 95, духны зүүн хэсэгт хавдаж хөхөрсөн, буун гын свууны хэсэг хавдаж бага зэрэг хөхөрсөн, хэвлий хэсэг эмзэглэлтэй, байсан. Тайвшруулах, далт буулгах өвчин намдаах эмчилгээ хийсэн. Ц*******гийн нөхөр Гга гэртээ байсан. Тэр 2 бэлчээрт явж байхад Э******* ирээд шилбүүр модоор цохисон гэж хэлж байсан. Тухайн үед Гга, Ц******* н хоорондоо муудалцаж, зодолдсон шинж байгаагүй...” гэсэн мэдүүлэг / хавтаст хэргийн 57 дахь тал/,

-Гэрч С.Тийн: “...Гга, Ц******* н манайхтай айл саахалт, хөрш зэргэлдээ амьддаг. Би Э*******, Ц******* н хэрэлдэж муудалцсан тала мэдэхгүй. Гга эхнэр Ц*******гээ зодож цохиж байсан тала мэдэхгүй. Миний мэдэхийн зодож цохиж байгаагүй. Хааяа хи хамт уухад тийм зодож цохидог зүйл байгаагүй…” гэсэн мэдүүлэг /хавтаст хэргийн 59 дэх тал/,

-Гэрч Д.Тамаагын: “...Ц*******, Гга н айл саахалт амьддаг хүмүүс ...Гга эхнэрээ зодож цохиж байсан гэж дуулдаж байгаагүй. Миний мэдэхийн зодож цохиж байгаагүй...” гэсэн мэдүүлэг /хавтаст хэргийн 61 дэх тал/,

-Гэрч Ц.Хийн: “...10 цагийн орчимд Ц******* утса залгасан. Ц******* утса надад хэлэхдээ “Миний бие өвдөөд байна, Э******* намайг зодчихлоо, цагдаагийн дуга байна уу” гэж асуусан. Удалгүй Ц******* “би цагдаа дуудаж чадахгүй байна, та хүрээд ир” гэж намайг дуудсан. 30-40 минутын даа очиход Ц******* газ суучихсан хавиргаа даад сууж байсан. Тухайн үед Ц*******гийн дух хэсэгт овойж хавдсан, г хэсэг нь мөн овойгоод хавдчихсан байсан. Би “юу болсон тала” Ц*******гээс асуутал Ц******* нь “хонь хойшоо даваад бэлчихээр нь хонио авах гээд очтол Э******* машинтайгаа хонины хэсгийг нь тастаж туугаад над дээр ирж намайг модоор толгой, г, хавирга хэсэг рүү цохиж зодсон” гэж хэлсэн. Тухайн үед Ц*******гийн биеийн байдал таагүй хагдаж байсан. Би Ц*******гээс “нөхөр чинь хаачсан юм бэ” гэж асуухад “сувиа хонь, хургатай хонь нь нийлчих гээд байха нь салгаха явсан” гэж хэлсэн.

Би цагдаа, эмнэлэг рүү залгаж дуудлага мэдээлэл өгсөн. Би өөрт байсан зүрхний эм, өвчин намдаах эм өгөөд биеийн байдлыг нь хж, нөхрийг нь ирэхийг 1 цаг орчим хүлээсэн. Ц*******, Гга н нь маш тайван хүмүүс. Хоорондоо маш эвтэй хүмүүс. Тухайн үед Ц******* “Э*******д зодуулчихлаа” гэж надад утса хэлсэн. Ирээд хахад дух, г нь модоор цохиулсан байдалтай овойж хавдсан байсан. Га цохиход г, дух тэгж хавдахгүй. ...Хэрэв нөхөртөө зодуулсан байсан бол юу гэж “Э******* зодлоо” гэж хэлэх вэ дээ. Э******* нь Увсаас нүүж ирсэн ойр хавийн айлуудыг “хулгайч” гэж ад үзэж дээрэлхэж байдаг. 10 гуй жил Э******* хэрүүл мгаан хийж байна...” гэсэн мэдүүлэг /хавтаст хэргийн 63-64 дэх тал/,

-Гэрч Б.Мгийн: “...Ц******* манайх хавжаа, өвөлжөөндөө ойрхон саахалт бууцгаадаг хөршүүд. 2025 оны 04 дүгээр сын 23-ны өдөр 13 цагийн орчимд Ц******* эгч миний утас руу залгаж “Э******* гэх эмэгтэйд малын бэлчээрээс болж мгалдаж зодуулсан” тала надад хэлсэн. Би 14 цагийн орчимд гэрт нь ороход дух нь овойж хавдсан, г нь мөн овойж хавдсан байдалтай байсан. 2025 оны 04 дүгээр сын 22-ны өдөр буюу Ц******* эгч зодуулсны урд өдөр нь 16 цагийн орчимд би гол руу хонио услаха явсан нөхөртөө хоол өгөх гээд өндөр шороон овоолгын д талд явж байхад Ц******* эгч нөхөр Ггын хамт хонио туугаад хьж явсан. Би тухайн үед Ц******* эгчтэй уулзаж хэсэг юм ярьж байгаад салцгаасан. Тухайн үед Ц******* эгчийн дух, г хэсэг нь эрүүл, ям нэг гэмтэл, шх, овойж хавдсан зүйл байгаагүй. Ц******* эгч нөхөр Ггатай 2025 оны 04 дүгээр сын 22-ны өдөр хонь хиулж явахдаа хэрэлдэж мгалдсан зүйл байгаагүй. Мгааш нь буюу 2025 оны 04 дүгээр сын 23-ны өдөр би гэрт нь очиход Ц******* эгч нөхөртэйгөө муудалцаж зүйл байгаагүй. Гга ах Ц******* эгчид халуун цай өгч, биеийг нь асууж, хажуугаас нь хахад их халамжтай байсан...” гэсэн мэдүүлэг /хавтаст хэргийн 66-67 дахь тал/,

-Булган аймгийн Шүүх шинжилгээний хэлтсийн шинжээч Э.Даваажгалын 2025 оны 04 дүгээр сын 28-ний өдрийн БУЛ0725/156 дугатай:

1.Н.Ц*******гийн биед тхи доргилт, дух, буун гуя, буун гын свууны д цус хуралт, хамрын таславч буун тийш мурийлт гэмтэл тогтоогдлоо.

2.Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн олон удаагийн үйлчлэлээр цохигдох механизма үүссэн шинэ гэмтэл байна.

3.Тогтоогдсон:

-Тхи доргилт, духны цус хуралт гэмтэл нь эрүүл мэндийг түр хугацаага сниулах тул хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын 3.1.1-т заасна хохирлын хөнгөн зэрэг тогтоогдоно.

-Буун гуя, буун гын свууны д цус хуралт, хамрын таславч буун тийш мурийлт гэмтэл нь эрүүл мэндийг сниулахгүй тул хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын 2.7.3-т заасна хохирлын зэрэг тогтоохгүй.

4.Магадлуулагчийн биед эрүүл мэндийн хохирлын хөнгөн зэрэг тогтоогдлоо.

5.Цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадвын тогтонги алдагдуулахгүй.

6.Дээрх гэмтэл нь хэрэг болсон гэх цаг хугацаанд 2025 оны 04 дүгээр сын 23-ны өдөр үүссэн байна. ...” гэсэн дүгнэлт /хавтаст хэргийн 84-86 дахь тал/,

-Шинжээч Э.Даваажгалын: “...Дээрх дүгнэлтийн хэсэг газрын үзлэгт духны зүүн гадгууд 8х5 см бүдэг хөх өнгийн, буун гуяны доод гуравны нэгний дотор гадгууд 10х5 см тод хөх өнгийн, буун гын свууны дээр 5х2 см бүдэг хөх өнгийн цус хуралттай гэж дурдагдсан гэмтлүүд нь цус хуралтын өнгө нь ойролцоо цаг хугацаанд үүссэнийг илтгэж байна. Иймд тухайн цаг хугацаанд тус гэмтлүүд нь үүссэн байх боломжтой. Шилбүүр модоор цохих үед үүсэх боломжтой.

Хамрын таславч буун тийш мурийлт гэмтэл нь төрөлхийн болон хуучин гэмтлийн улмаас үүссэн байх боломжтой. Шинэ гэмтэл гэж үзэхгүй. Тухайн гэмтэл нь эрүүл мэндийн хохирлын зэрэг тогтоох журмын 2.7.3-т заасна хохирлын зэрэг тогтоохгүй. Н.Ц******* нь өөрийн биеэр ирэхэд мэдрэлийн үзлэг хийж, бодит үзлэгээр тогтоосон. Тухайн гэмтэл нь хуучин гэмтэл бол бодит үзлэгээр тогтоогдохгүй. Иймд тус гэмтэл тухайн цаг хугацаанд үүссэн байх боломжтой. Тхины доргилт гэмтэл нь дангааа гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамана. …” гэсэн мэдүүлэг / хавтаст хэргийн 102-103 дахь тал/,

-Шүүхийн хэлэлцүүлэгт хохирогч Н.Ц*******: “...2025  оны 4 дүгээр сын 24-ний өглөө унтаж байсан хургатай хонь бэлчээд явчихсан байсан. Босоод ирсэн хонь маань тчихсан байсан. Манай сувиа хонь “******* ” луу давж байсан. Замдаа хүү маань утса залгаад ярьж байсан. Тэгээд хонины хажууд байсан цагаан машин хонины дундуур ирээд үргээсэн. Машинаас Э******* бууж ирээд надтай мгасан. Намайг Увсын цагаачид гэж доромжилсон. Тэгсэн намайг бьж явсан модоороо цохисон. Би нэг мэдэхэд ухаан алдаж унасан. Тэгээд сэрээд сүлжээнд гч Хтэй утса ярьсан. Нөхрийг эгчид хэлээд хүргээд өгөөч гээд хэлээд өгөөч гэсэн эгч хүргэж өгөөгүй. Гэртээ хиад удалгүй эмч, цагдаа н ирсэн. Орой нь би хууль шүүхээр яваад яах вэ гээд хэлсэн чинь манай нөхрийг цохио биз гэхээр нь би хууль шүүхээр нь явъя гэж хэлсэн...” гэв.

-Шүүхийн хэлэлцүүлэгт гэрч Т.М*******: “...Мөрдөгч мэдүүлэг авахдаа үнэн зөв мэдүүлэг өгөх үүрэгтэй гэж хэлсэн. Мөрдөгчийн зүгээс хэт нэг талыг бьж мэдүүлэг өгч болохгүй шүү гэж хэлсэн. Би мэдүүлэг өгөхдөө өөрийн мэдэх зүйлээ ярьсан. Ц*******тэй 10 жил гэр бүлийн найз нөхөд болоод явж байгаа. Ц*******тэй хамгийн сүүлд 2025 оны 2 сд уулзсан. Ц*******тэй уулзах үед духан дээр нь булдруу байсан тала мэдэхгүй байна. Өмнөх зун нь буюу 2024 оны зун нүүрнийх хажуу буун талдаа булдруу байсан. Гга, Ц******* нын дунд мгаан болж байсан зүйлийн тала мэдэхгүй байна. Хүмүүс ганц нэг мгаан гдаг гэж хэлсэн. Ц*******гийн нөхөр нь эхнэрээ зоддог тала мэдэхгүй. Ц*******тэй хальт тааад мэнд мэдээд зөрсөн болохоор толгой нь өвдөж байгаа тала яриагүй. 2024 онд Ц******* нөхөр нь хүнтэй зодолдож байха нь дундуур нь ороод цохиулсан гэж хэлсэн...” гэв.

-Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч Д.Э*******: “...Тухайн өдөр Гга, Ц******* н хонио туугаад ******* луу орж ирсэн. Тухайн үед би хж байсан. Хоёулаа хойд талын уулан дээр очоод сууж байсан. Тэгээд би машинтайгаа яваад очсон. Яагаад ийшээ даваад ороод ирээ вэ гэж би хэлсэн. Тэгсэн чиний бэлчээр гэж юу байсан юм гэхээр нь би айгаад модоо 2 тийшээ болгосон. Тэгээд утсаа ггаад бичлэг хийх гэсэн г луу цохиод утас унагаасан. Би толгой тхи руу нь цохиогүй байхад толгой руу цохисон гэж худлаа өргөдөл өгсөн байсан. Нөхөр нь хажуу талаас холдоогүй. Нөхөр нь намайг боогоод унагасан. Ц******* цагдаад хэлнэ гээд цаашаа алхаад явсан. Ц*******г явангуут нөхөр нь надтай хэрэлдсэн. Манайх жилийн 4 улирал зайдангийн гэх газраас холддоггүй. Яагаад худлаа хэлээд байгааг нь мэдэхгүй байна...” гэв.

зэрэг нотлох бимт болно.

Шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болсон дээрх нотлох бимтуудыг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу цуглуулж бэхжүүлсэн, хоорондоо агуулгын хувьд зөрүүгүй, хэрэгт хамаалтай, ач холбогдолтой, хэргийг эцэслэн  шийдвэрлэхэд хангалттай байна.

1.3.Оролцогчийн эрхийн хэрэгжилт

Мөрдөн шалгах ажиллагаага хэргийн бодит байдал буюу болж өнгөрсөн үйл явдлыг хуульд заасан га хэрэгслээр сэргээн тогтоосон байх бөгөөд хэргийн оролцогч нын хуули хамгаалагдсан эрхийг хасаж буюу хязгалах байдла шүүхээс хэргийг үндэслэлтэй шийдвэрлэхэд сөргөөр нөлөөлөхүйц Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль ноцтой зөрчсөн гэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй, шүүгдэгч Д.Э******* нь өөрийн сонгон авсан өмгөөлөгч Г.Пүрэвдуламын хамт шүүх хуралдаанд оролцсон болно.

1.4.Эрх зүйн зүйн дүгнэлт

Улсын яллагч: “...Шүүгдэгч Д.Э******* нь 2025 оны 04 дүгээр сын 23-ны өдөр 10 цагийн орчим Булган аймгийн ******* сумын 3 дуга багийн нутаг дэвсгэрт байрлах “******* ” гэх газт бэлчээр дээр хохирогч Н.Ц*******тэй малын бэлчээрээс болж мгалдаж, улма хохирогчийн толгой, бие хэсэгт нь шилбүүр модоор цохиж, эрүүл мэндэд нь “тхи доргилт, духны цус хуралт” бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь хавтаст хэрэгт авагдсан, шүүхийн хэлэлцүүлгээр шинжлэн судалсна тогтоогдож байна.

Иймд шүүгдэгч Д.Э*******г Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дуга зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцох саналтай. Хохирогч нь гомдол саналгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй гэсэн тул шүүгдэгч нь хохирогчид төлөх төлбөргүй байна. Хохирогч Н.Ц******* нь Эрүүл мэндийн даатгалын сангаас эмчилгээ үйлчилгээ авсан ба иргэний нэхэмжлэгч Ч 514,800 төгрөгийг нэхэмжилсэн. Уг мөнгөн дүнг шүүгдэгч төлөөгүй байх тул шүүгдэгчээс ггуулах саналтай байна...” гэв.  

Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Г.Пүрэвдулам: “...Шүүгдэгч Д.Э******* нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дуга зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэргийг үйлдсэн болох нь нотлогдож тогтоогдохгүй байна. Гэрч Мягмын болон Э*******гийн ярианы бичлэг дээр худал гэж хэлээгүй. Бичлэгээр ярьсан мэдүүлэг, гэрчээр мэдүүлэг өгөхдөө Гга ах нь хи уухааа эхнэртэй г хүрээд байдаг юм гэж мэдүүлсэн. Хэрэгт гэрч Сангэрэл, Пүрэв-Эрдэнэ н нь Гга нь эхнэртэй г хүрдэг тала сонсож байсан гэж ярьдаг.

Үүнээс үзэхэд Гга нь эхнэртээ г хүрсэн үе нь хохирогч Э*******тай муудсан үетэй давхацсан байх боломжтой байх тул хохирогчийн биед учирсан гэмтлийг хэн учруулсан нь хэрэгт тодорхойгүй байна. Улсын дээд шүүхийн 2023 оны 04 дүгээр сын 14-ний өдрийн 16 дуга тогтоолд гэрчийн мэдүүлгийн үнэн зөвийг үндэслэхдээ тэрээр хэргийн бусад оролцогчтой садан төрөл, найз нөхдийн гэх мэт хэрэгт хувийн сонирхолтой нөхцөл байдлын тала сайт нягталбал зохино. Мэдүүлгийн агуулга бүрэн дүүрэн байдал зөрүү байгаа эсэхийг шинжлэн судалсны эцэст бусад нотлох бимтыг хьцуулан үзэх зэргээр тодорхойлно гэсэн байгаа. Гэтэл энэ хэрэгт мэдүүлэг өгсөн гэрчүүдээс Гга нь шүүгдэгчтэй хувийн сонирхолтой, гэмт хэрэг гахад өөрсдийн зүгээс нөлөөлсөн байдал шүүгдэгчийн гэм бурууг хэтрүүлэх, хохирогчийн зүй бус ажиллагааг нуун мэдүүлэг өгсөн байж болзошгүй байдлыг хгалзан мэдүүлэгт агуулагдаж буй мэдээллийг бусад нотлох бимттай хьцуулан батлах, няцаах зама мөрдөгч, прокурор үнэлэх шадлагатай байсан. Хэрэгт мэдүүлэг өгсөн гэрчүүд хохирогчтой найз нөхдийн холбоотой болон гэр бүлийн хүмүүс байгаа. Улсын дээд шүүхийн 24 дүгээр тогтоолоор баталсан тайлбт гэрч, хохирогчийн мэдүүлгийг шинжлэн судлах, шинжээчийн дүгнэлт, шинжээчийн мэдүүлэг зэрэг нотлох бимтуудын эх сурвалж зөрүүтэй, тодорхойгүй нөхцөл байдал бий болсноор тайлблагдана. Үүнийг нотолгооны хүрэлцэхүйц байдал гэж үзнэ. Хэргийг бүрэн дүүрэн шалгасан боловч шүүгдэгч Э*******, хохирогч Ц*******гийн бие халдсан гэх зүйл тогтоогдохгүй байна. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.15 дуга зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасныг бимтлан Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.19 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.1-т заасна шүүгдэгч Э*******д холбогдох хэргийг гэмт хэргийн шинжгүй гэдэг үндэслэлээр шүүгдэгчийг цагаатгаж өгнө үү...” гэв.

Шүүгдэгч Д.Э*******гийн хохирогч Г.Ц*******тэй мгалдах явцдаа түүнийг “шилбүүр мод”-оор цохиж зодсон үйлдэл нь идэвхтэй, ухамст үйлдэл байх бөгөөд хууль бус болох нь илэрхий атал хүсэж үйлдэж хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол учруулж, хор уршигт зориуд хүргэсэн байх тул түүнийг гэм буруугийн санаатай хэлбэрээр гэмт хэрэг үйлдсэнд тооцно.

Булган аймгийн Шүүх шинжилгээний хэлтсийн шинжээчийн 2025 оны 04 дүгээр 28-ны өдрийн 156 дугатай дүгнэлтээр хохирогчийн эрүүл мэндийг түр хугацаага сниулах хохирлын хөнгөн зэрэг тогтоогдсон байх бөгөөд шинжээчийн дүгнэлт нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль, Шүүх шинжилгээний тухай хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу гсан байх бөгөөд шинжээчийн дүгнэлт бүрэн бус, үндэслэлгүй, үндэслэлтэй эсэх нь эргэлзээтэй гэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй байх тул шүүх нотлох бимта үнэлэв.

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан хохирогч Н.Ц*******гийн мэдүүлэг болон гэрч Д.Ггын “...Э******* манай эхнэр Ц*******г модоор цохиод уг цохилтоос болоод газ унаха нь би цаанаас гүйж ирээд Э*******гийн гтаа бьж байсан модноос нь татаад авсан...” гэх мэдүүлэг /хавтаст хэргийн 49 дэх тал/, гэрч Б.Баын /цагдаагийн алба хаагч/“... Намайг ороход Н.Ц******* гэртээ ганцааа орон дээр хэвтэж байсан. Э******* гэх эмэгтэй бьж явсан шилбүүр модоороо намайг зодсон” гэж хэлсэн. Н.Ц******* нь орон дээр хэвтэж байсан. “Босохоор толгой эргэж бие нь өвдөж байна” гэж хэлсэн. Хахад Н.Ц*******гийн дух хэсэгт овойж хавдсан. Гын свууны д хэсэг хавдсан байдалтай байсан...” гэх мэдүүлэг / хавтаст хэргийн 52-53 дахь тал/, гэрч Н.Эын “...Ггын эхнэр Ц******* нь Э*******д зодуулсан гэж байсан. Намайг хахад дух хэсэг нь хавдсан, г нь бас хавдсан хагдсан, тухайн үед Гга, Ц******* н нь хоорондоо хэрэлдэж мгалдсан зүйл байхгүй, эвтэй найртай хагдаж байсан...” гэх мэдүүлэг /хавтаст хэргийн 55 дахь тал/, гэрч Н.Ариунжгалын /багийн эмч/ “...Очиход Ц******* нь зүүн орон дээрээ хэвтэж байсан. Ярихад ухаан санаа хэвийн “хонинд явж байхдаа Э******* гэх хүнд зодуулсан” гэх “толгой өвдөнө, хэвлий хэсгээр зовуурьтай” гэж байсан. Духны зүүн хэсэгт хавдаж хөхөрсөн, буун гын свууны хэсэг хавдаж бага зэрэг хөхөрсөн, хэвлий хэсэг эмзэглэлтэй, байсан...” гэсэн мэдүүлэг /хавтаст хэргийн 57 дахь тал/ зэрэг дээрх хэрэг болох үед хамт байж хсан гэрч, “дуудлага”-а очсон цагдаагийн алба хаагч, эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ үзүүлсэн эмч нын мэдүүлэг болон бусад нотлох бимтууда шүүгдэгч Д.Э******* нь хохирогч Н.Ц*******гийн биед халдаж зодсон үйл бимт тогтоогдсон байна.

Иймд шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч болон түүний өмгөөлөгчийн нын ггасан  “...Д.Э*******д холбогдох хэргийг гэмт хэргийн шинжгүй үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгож, цагаатгаж өгнө үү...” гэх саналыг хүлээн авах боломжгүй гэж үзсэн болно.

Шүүхээс тогтоосон хэргийн нөхцөл байдалд дүгнэлт хийхэд шүүгдэгч Д.Э*******гийн дээрх үйлдэл нь  Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дуга зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэргийн үндсэн шинжийг бүрэн хангасан байх бөгөөд энэ зүйлд заасан хүндрүүлэх бүрэлдэхүүнгүй, хуульд заасан бусад гэмт хэргийн шинжийг давх агуулаагүй, өрсөлдүүлэн шалгах өөр хэм хэмжээ байгаагүй тул прокурорын үйлдсэн эрүүгийн хэрэг үүсгэж яллагдагча татах тогтоол болон яллах дүгнэлт нь зүйлчлэлийн хувьд тохирчээ.

Иймд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Энэ хуулийн тусгай ангид заасан нийгэмд аюултай гэм буруутай үйлдэл, эс үйлдэхүйг гэмт хэрэгт тооцно” гэж заасныг бимтлан шүүгдэгч Д.Э*******г Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дуга зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцлоо

1.5. Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршиг

Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.5 дуга зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Энэ хуулийн тусгай ангид заасан гэмт хэргийн улмаас хүний амь нас, эрүүл мэнд, эд хөрөнгө, бусад эрх, эрх чөлөө, нийтийн болон үндэсний ашиг сонирхол, аюулгүй байдалд шууд учирсан үр дагаврыг гэмт хэргийн хохиролд тооцно”, мөн зүйлийн 2 дахь хэсэгт “...гэмт хэрэг үйлдэж хохирол учруулсны улмаас үүссэн үр дагаврыг гэмт хэргийн хор уршигт тооцно” гэж тус тус тодорхойлсон.

Шүүгдэгч Д.Э*******гийн үйлдсэн гэмт хэргийн улмаас шууд учирсан үр дагав нь хүний эрүүл мэндийн халдашгүй байдалд хөнгөн хохирол учирсан гэж шүүх дүгнэлээ. Хохирогч Н.Ц******* нь мөрдөн байцаалтын шатанд болон шүүхийн хэлэлцүүлэгт “нэхэмжлэх зүйл байхгүй” тала мэдүүлсэн тул шүүгдэгч Д.Э*******г хохирогч Н.Ц*******д төлөх төлбөргүйд тооцов.

Булган аймгийн Эрүүл мэндийн даатгалын сангаас хохирогч Н.Ц*******гийн хөнгөлөлт, тусламж үйлчилгээ авсан здалд 514,800 төгрөг зцуулсан талах бимтыг ирүүлж, гэм буруутай этгээдээс нэхэмжилсэн нь үндэслэлтэй байх тул Эрүүл мэндийн даатгалын тухай хуулийн 12 дуга зүйлийн 12.1 дэх хэсгийн 12.1.1 дэх заалтад заасныг бимтлан шүүгдэгч Д.Э*******гаас 514,800 төгрөгийг ггуулж, Эрүүл мэндийн даатгалын санд төлүүлэхээр шийдвэрлэв.

Хоёр. Эрүүгийн хиуцлагын тала:

2.1. Талуудын санал, дүгнэлт

Улсын яллагч: “...Шүүгдэгч Д.Э*******г Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дуга зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасна 800 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 800,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулах саналтай байна...” гэв.

Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч: “...Д.Э******* нь хувийн байдлын хувьд тэтгэвэрт гсан. Мөн насанд хүрээгүй 1 хүүхэдтэй. Нөхөртэйгээ мал маллан амьддаг. Багийн Засаг дгын тодорхойлолтоор дуу төлөв хүн гэж тодорхойлсон байдаг. Шүүгдэгч болон өмгөөлөгчийн зүгээс гэм буруу дээрээ мгаж орсон учраас эрүүгийн хиуцлага оногдуулах тал дээр саналгүй...” гэв.

Хохирогч: “...хэлэх зүйлгүй...” гэв.

Шүүгдэгч: “...Ц*******гийн толгой тхи руу цохисон зүйл байхгүй. Гүтгүүлж байгаадаа гомдолтой байна. Хийгээгүй хэргийн төлөө хэрэг хүлээнэ гэдэг хэцүү байна...” гэв.

2.2.Эрүүгийн хиуцлага

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судлагдсан Булган аймгийн ******* сумын Дэрст багийн Засаг дгын тодорхойлолт /хавтаст хэргийн 130 дахь тал/, мал тооллогын лавлагаа /хавтаст хэргийн 132 дахь тал/, иргэний үнэмлэхийн лавлагаа /хавтаст хэргийн 133 дахь тал/, нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн талах тодорхойлолт /хавтаст хэргийн 134 дэх тал/, иргэний оршин суугаа хаягийн бүртгэлийн лавлагаа /хавтаст хэргийн 135-136 дахь тал/, гэрлэсний бүртгэлийн лавлагаа /хавтаст хэргийн 137 дахь тал/, эрүүгийн хиуцлага хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудас /хавтаст хэргийн 138 дахь тал/, урьд зөрчлийн хэрэгт холбогдож байсан талах лавлагаа, мэдээлэл /хавтаст хэргийн 139 дэх тал/ зэрэг нотлох бимтад үндэслэн шүүгдэгч Д.Э*******гийн хувийн байдлыг тодорхойлов.

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судлагдсан бичгийн нотлох бимта шүүгдэгч Д.Э******* нь “тохиолдлын шинжтэй нөхцөл байдлын улмаас анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн”-ийг эрүүгийн хиуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдалд тооцсон бөгөөд хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй болно.

Шүүх эрүүгийн хиуцлагын талах талуудын санал дүгнэлт, эрүүгийн хиуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал, шүүгдэгчийн хувийн байдал зэргийг тал бүрээс нь хгалзан шүүгдэгч Д.Э*******д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дуга зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасна 500 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 500,000 төгрөгөөр торгох ял оногдуулах нь гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирлын хэр хэмжээ, шүүгдэгчийн хувийн байдал, гэм бурууд тохирсон бөгөөд эрүүгийн хиуцлагын цээрлүүлэх болон цаашид гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх зорилгыг хангана гэж шүүх дүгнэв.

Шүүхээс оногдуулсан торгох ялыг Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хуулийн 160 дуга зүйлд заасан журмын дагуу биелүүлэх, тус журмын дагуу биелүүлээгүй бол Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дуга зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасна шүүх биелэгдээгүй торгох ялын ван таван нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих яла солихыг шүүгдэгч Д.Э*******д сануулав.

2.3.Бусад асуудлын тала

Энэ хэрэгт эд хөрөнгө битүүмжлэгдээгүй, шүүгдэгч Д.Э******* нь бивчлагдсан, цагдан хоригдсон хоноггүй, түүний иргэний бичиг бимт шүүхэд шилжиж ирээгүй, түүнээс ггуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны здалгүй болохыг  дурдаж, хэрэгт авагдсан 6 ширхэг “компакт диск”-ийг уг хэргийг хивд хадгалах хугацаага хавсган үлдээж,  эд мөрийн бимта хураагдаж ирсэн 52 см урттай, 1.5 см диаметртэй, гялг цаас уясан 1 ширхэг модыг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц устгаха шийдвэрлэв.

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 21.5 дуга зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.4, 6 дахь заалт, 36.2 дуга зүйлийн 1, 2, 4 дэх хэсэг,36.3 дуга зүйлийн 1, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10 дуга зүйлийн 1, 2, 3, 4 дэх хэсэг, 38.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэг, 38.2 дуга зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг тус тус удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

1.Шүүгдэгч Х******* овгийн Д*******ийн Э*******г Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дуга зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

2.Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дуга зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасна шүүгдэгч Д.Э*******д 500 /таван зуу/ нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 500,000 /таван зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ял оногдуулсугай.

3.Шүүхээс оногдуулсан торгох ялыг Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хуулийн 160 дуга зүйлд заасан журмын дагуу биелүүлэх, тус журмын дагуу биелүүлээгүй бол Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.3 дуга зүйлийн 5 дахь хэсэгт заасна шүүх биелэгдээгүй торгох ялын ван таван нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих яла солихыг шүүгдэгч Д.Э*******д сануулсугай.

4.Эрүүл мэндийн даатгалын тухай хуулийн 12 дуга зүйлийн 12.1 дэх хэсгийн 12.1.1 дэх заалтад заасныг бимтлан шүүгдэгч Д.Э*******гaac 514,800 /таван зуун ван дөрвөн мянга найман зуу/ төгрөгийг ггуулж Эрүүл мэндийн даатгалын санд олгосугай.

5.Xэрэгт эд мөрийн бимта хураагдаж ирсэн 52 см урттай, 1.5 см диаметртэй, гялг цаас уясан 1 ширхэг модыг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц устгахыг шүүхийн эд мөрийн бимт шийдвэрлэх комисст, бимтыг хэрэгт хавсгахыг шүүгчийн туслах Б.Энхзулд тус тус даалгасугай.

6.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 21.5 дуга зүйлийн 6 дахь хэсэгт заасныг бимтлан хэрэгт эд мөрийн бимта авагдсан 6 ширхэг “компакт диск”-ийг уг хэргийг хивд хадгалах хугацаага хавсган үлдээсүгэй.

7.Шүүгдэгч Д.Э******* нь бивчлагдсан, цагдан хоригдсон хоноггүй, түүний иргэний бичиг бимт шүүхэд шилжиж ирээгүй, түүнээс ггуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны здалгүй, хэрэгт эд хөрөнгө битүүмжлэгдээгүй болохыг дурдсугай.

8.Шийтгэх тогтоол уншиж сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд тогтоолыг гдаж авснаас хойш, эсхүл хүргүүлснээс хойш 14 хоногийн дотор Булган аймгийн Эрүү, иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд оролцогч давж заалдах гомдол ггах, улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэйг мэдэгдсүгэй.

9.Оролцогч давж заалдах гомдол ггасан, эсхүл улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичсэн тохиолдолд шийтгэх тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч Д.Э*******д авсан хувийн баталгаа ггах таслан сэргийлэх га хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                           С.ЁНДОНСАМБУУ