77104949 [email protected]
Шийдвэрийн мэдээлэл
Шүүх Хэнтий аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/
Шүүгч Х.Отгонжаргал
Хэргийн индекс 156/2022/00590/И
Дугаар 156/шш2023/00069
Огноо 2023-02-03
Маргааны төрөл Санхүүгийн түрээс /лизинг/,

Холбоотой шийдвэрүүд
 
 

Хэнтий аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

2023 оны 02 сарын 03 өдөр

Дугаар 156/шш2023/00069

 
 

 

 

 

 

2023*******02*******03*******156/ШШ2023/00069

 

 

МОНГОЛ*******УЛСЫН*******НЭРИЙН*******ӨМНӨӨС

 

 

156/2022/00590/И

Хэнтий*******аймаг*******дахь*******сум*******дундын*******иргэний*******хэргийн*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******шүүх*******хуралдааныг*******шүүгч*******Х.Отгонжаргал*******даргалж,

Нэхэмжлэгч:**************,*******

Хариуцагч:*******Хэнтий*******аймгийн*******Өмнөдэлгэр*******сум,*******3*******дугаар*******багийн*******иргэн,*******ийн*******Зундуй

Нэхэмжлэлийн*******шаардлага:*******Санхүүгийн*******түрээсийн*******гэрээний*******үүрэгт*******3*******000*******000 төгрөг*******гаргуулах*******тухай*******иргэний*******хэргийг*******хянан*******хэлэлцэв.

Шүүх*******хуралдаанд:

Нэхэмжлэгчийн*******итгэмжлэгдсэн*******төлөөлөгч*******С.Дуламсүрэн*******/онлайнаар/,

Нэхэмжлэгчийн*******итгэмжлэгдсэн*******төлөөлөгч**************/онлайнаар/,

Хариуцагч:*******,

Шүүх*******хуралдааны*******нарийн*******бичгийн*******дарга:*******Э.Түвшинзаяа*******нар*******оролцов.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

1.*******Нэхэмжлэгч**************ны*******шүүхэд*******гаргасан*******нэхэмжлэлдээ:*******... Хөдөө*******аж*******ахуйг*******дэмжих*******сан*******нь*******газар*******тариалан,*******мал*******аж*******ахуйн*******салбарын*******үйл*******ажиллагааг*******дэмжих*******чиглэлээр*******үйл*******ажиллагаа*******явуулдаг*******Засгийн*******газрын*******тусгай*******сан*******юм.*******Сан*******нь*******Засгийн*******газрын*******тусгай*******сангийн*******тухай*******хууль,*******Тариалангийн*******тухай*******хууль*******болон*******холбогдох*******бусад*******хууль*******тогтоомжийн*******хүрээнд*******үйл*******ажиллагаа*******явуулдаг.*******Бид*******үйл*******ажиллагааныхаа*******хүрээнд*******тариаланчдад*******түлш*******шатахуун,*******ургамал*******хамгаалахад*******ашиглах*******бодис,*******бордоо,*******хөдөө*******аж*******ахуйн*******техник,*******тоног*******төхөөрөмж*******зэргийг*******зээлээр*******олгож*******гэрээнд*******заасан*******графикийн*******дагуу*******эргэн*******төлөлтийг*******тооцож*******авдаг.*******Иргэн Л.Зунуй нь*******хуучнаар*******Тариалан*******эрхлэлтийг*******дэмжих*******сантай*******2012*******оны*******07 дугаар*******сарын 27-ны*******өдрийн 230 дугаартай*******"Бага*******оврын*******тракторыг*******худалдан*******борлуулах*******санхүүгийн*******түрээсийн*******гэрээ*******байгуулж*******FT-200*******маркын*******хадлангийн*******иж*******бүрдэл*******1*******ширхэг*******5*******000*******000*******төгрөгийн*******үнэ*******бүхий*******техникийг*******хүлээн*******авсан.*******Гэрээний*******дагуу*******FT-200*******маркын*******хадлангийн*******иж*******бүрдэлийн*******үнийн*******дүнгийн*******50*******хувь*******2*******500*******000*******төгрөгийн*******урьдчилгааг*******төлж,*******үлдэгдэл төлбөрийг*******гэрээний*******3.2-т заасан*******хуваарийн*******дагуу*******2013 онд*******500*******000*******төгрөг,*******2014*******онд*******500*******000*******төгрөг,*******2015*******онд*******500*******000*******төгрөг,*******2016*******онд*******500*******000*******төгрөг,*******2017*******онд*******500*******000*******төгрөг*******төлөх*******хувиарьтайгаас*******2013*******онд*******500*******000*******төгрөг*******төлж,*******2014-2017*******онуудад огт*******төлбөр төлөөгүй*******байна.*******Иймд*******талуудын*******хооронд*******байгуулагдсан*******гэрээний*******үүргээ*******хариуцагч*******тал*******биелүүлээгүй*******бөгөөд*******гэрээний*******3.3-т*******зааснаар*******гүйцэтгээгүй*******үүргийн*******үнийн*******дүнгийн*******0.05*******хувийн*******алданги*******тооцоход*******Иргэний*******хуулийн*******232*******дугаар*******зүйлийн*******232.4-т*******"Анз*******нь*******торгууль,*******алданги*******гэсэн*******төрөлтэй*******байна.*******Анзын*******нийт*******дүн*******гүйцэтгээгүй*******үүргийн*******үнийн*******дүнгийн*******50*******хувиас*******хэтэрч*******болохгүй"*******гэж*******заасны*******дагуу*******гүйцэтгээгүй*******үүргийн*******үнийн*******дүн 2*******000*******000 төгрөгний*******тавин*******хувь*******болох 1*******000*******000 төгрөгийн*******алдангийг*******үндсэн*******төлбөрийн*******хамт 3*******000*******000 төгрөгийг*******нэхэмжилж*******байна гэжээ.

2.*******Хариуцагч Л.Зундуй*******шүүхэд*******гаргасан*******хариу*******тайлбар болон*******шүүх*******хуралдаанд*******гаргасан*******тайлбартаа:  Л.Зундуй*******миний*******бие*******2012*******онд*******Хөдөө*******аж*******ахуйг*******дэмжих*******сангийн*******гэрээний*******үнийн*******дүнгийн*******50*******хувь*******болох*******2.500.000*******төгрөгийг*******би*******өөрөө*******төлөөд*******тракторын*******зөвхөн*******толгойг*******нь*******би*******авсан.*******Гэрээний*******дагуу*******2013*******онд*******500.000*******төгрөг*******төлсөн.*******Надтай*******хамт*******трактор*******авахаар*******Улаанбаатарт*******очсон*******Тарваагийн*******Ариунтөр*******өвс*******хаддаг*******чиргүүлийг*******нь*******авсан.*******Трактор,*******хадуур*******авч*******байх*******үедээ**************бид*******хоёр*******Цагаан*******Мөрөн*******компанийн*******дэлгүүрт*******чиргүүл*******хадуур*******1.980.000*******төгрөгөөр*******худалдагдаж*******байгааг*******хамт*******очиж*******үзээд*******хадуурны*******энэ*******үнийг*******чи*******хариуцаарай*******гэж*******хэлээд*******хадуурыг*******нь*******өгсөн.*******Иймээс**************миний*******бие*******энэ*******нэхэмжлэлд*******дурдсан*******3.000.000*******төгрөгийг*******төлөх*******үндэслэлгүй.*******Би*******хадуурыг*******аваагүй.*******Ариунтөр*******Улаанбаатар*******хот*******руу*******очоод*******өөрөө*******аваад*******явсан.*******Авсан*******тракторынхаа*******үнийг*******бол*******би*******төлсөн*******гэв.

3.*******Нэхэмжлэгчээс*******дараах*******бичгийн*******баримтыг*******хэрэг*******ирүүлсэн*******байна.*******Үүнд:  Бага*******оврын*******тракторыг*******худалдан*******борлуулах*******санхүүгийн*******түрээсийн*******2012*******дугаар*******сарын*******27-ны*******өдрийн*******230*******дугаартай*******гэрээний*******нотариатаар*******баталгаажуулсан*******хуулбар,*******Өглөг*******авлагын*******дэлгэрэнгүй*******журнал,**************ны*******Хуулийн*******этгээдийн*******улсын*******бүртгэлийн*******гэрчилгээний*******нотариатаар*******баталгаажуулсан*******хуулбар,*******Монгол*******Улсын*******Засгийн*******газрын*******2020*******оны*******01*******дүгээр*******сарын*******08-ны*******өдрийн*********************байгуулах,*******орон*******тооны*******хязгаарыг*******батлах*******тухай*******16*******дугаар*******тогтоолын*******нотариатаар*******баталгаажуулсан*******хуулбар,*******Хүнс*******хөдөө*******аж*******ахуй,*******хөнгөн*******үйлдвэрийн*******сайдын*******2020*******оны*******4*******дүгээр*******сарын*******24-ний*******өдрийн*******Хөдөө*******аж*******ахуйг*******дэмжих*******санд*******хөрөнгө*******балансаас*******балансад*******шилжүүлэх*******тухай*******А-134*******дүгээр*******тушаалын*******нотариатаар*******баталгаажуулсан*******хуулбар*******зэрэг*******баримтууд*******ирүүлсэн*******байна.

4.*******Хариуцагчаас*******хариу*******тайлбар*******болон*******гэрчээр*******ийг*******асуулгах,*******хариуцагчаар*******татуулах*******зэрэг*******хүсэлтүүдийг*******гаргаж*******шийдвэрлүүлсэн*******байна.*******

Нэхэмжлэл,*******зохигчдын*******тайлбар,*******хэрэгт*******авагдсан*******нотлох*******баримтуудыг*******шинжлэн*******судлаад,

 

ҮНДЭСЛЭХ нь:

 

Нэхэмжлэгч*******Хөдөө*******аж*******ахуйг*******дэмжих*******Сангийн*******ажлын*******алба*******нь*******хариуцагч*******д*******холбогдуулан*******санхүүгийн*******түрээсийн*******гэрээний*******үүрэгт*******3*******000*******000 *******төгрөг*******гаргуулахыг*******хүссэн*******нэхэмжлэлийг*******гаргажээ.

Шүүхээс*******хэрэгт*******цугларсан*******баримт*******болон*******зохигчийн*******тайлбарыг*******тал*******бүрээс*******нь*******үнэлж*******дүгнээд*******дараах*******үндэслэлээр*******нэхэмжлэлийн*******шаардлагыг*******бүхэлд*******нь*******хэрэгсэхгүй*******болгож*******шийдвэрлэлээ.*******Үүнд:*******

1.*******Хариуцагч*******нь*******тракторын*******үнэ*******5*******000*******000*******төгрөгөөс*******3*******000*******000*******төгрөгийг*******төлж*******барагдуулсан,*******үлдэгдэл*******нэхэмжлэлийн*******шаардлага*******2*******000*******000*******төгрөг,*******алданги*******1*******000*******000*******төгрөгийг**************хариуцаж*******төлөх*******ёстой*******тул*******би*******төлөхгүй,*******би*******бодит*******байдлаар*******тракторыг*******хүлээн*******авсан,*******хадуурыг*******аваагүй*******тул*******үнийг*******төлөхгүй*******гэж*******маргасан.

2.*******Хэрэгт*******авагдсан*******болон*******шүүх*******хуралдаанаар*******хэлэлцэгдсэн*******Монгол*******Улсын*******Засгийн*******газрын*******2020*******оны*******01*******сарын*******08-ны*******өдрийн*********************байгуулах,*******орон*******тооны*******хязгаарыг*******батлах*******тухай*******16*******дугаар*******тогтоол,*******Хүнс*******хөдөө*******аж*******ахуй,*******хөнгөн*******үйлдвэрийн*******сайдын*******2020*******оны*******4*******сарын*******24-ний*******өдрийн*******Хөдөө*******аж*******ахуйг*******дэмжих*******санд*******хөрөнгө*******балансаас*******балансад*******шилжүүлэх*******тухай*******А-134*******дүгээр*******тушаал,*******2012*******оны*******7*******дугаар*******сарын*******27-ны*******өдөр*******байгуулсан*******30*******дугаар*******бага*******оврын*******тракторыг*******худалдан*******борлуулах*******санхүүгийн*******түрээсийн*******гэрээ,*******2012*******оны*******7*******дугаар*******сарын*******27-ны*******өдөр*******ХААН*******банкны*******3406012236*******тоот*******дансанд*******Л.Зундуйгаас*******мөнгөн*******шилжүүлгийн*******баримт*******зэрэг*******нотлох*******баримтаар*******дараах*******үйл*******баримт*******тогтоогдож*******байна.

Тариалан*******эрхлэлтийг*******дэмжих*******сан*******нь*******хариуцагч*******Л.Зундуйтай*******2012*******оны*******7*******дугаар*******сарын*******27-ны*******өдөр*******230*******дугаар*******бага*******оврын*******тракторыг*******худалдан*******борлуулах*******санхүүгийн*******түрээсийн*******гэрээ*******байгуулсан*******бөгөөд*******талууд*******гэрээг*******5*******жилийн*******хугацаатай*******байгуулж, FT-200 маркийн*******хадлангийн*******иж*******бүрдэл*******болох*******5*******000*******000*******төгрөгийн*******үнэтэй*******эд*******хөрөнгийг*******түрээслэгчийн*******хадлан*******бэлтгэх*******үйл*******ажиллагааг*******дэмжих,*******хөгжүүлэх*******зориулалтаар*******олгох,*******эд*******хөрөнгийг*******хүлээн*******авахдаа*******2*******500*******000*******төгрөгийг*******түрээслэгч*******нь*******түрээслүүлэгчид*******төлөх,*******үлдэгдэл*******төлбөрийг*******2013*******онд*******500*******000*******төгрөг,*******2014*******онд*******500*******000*******төгрөг,*******2015*******онд*******500*******000*******төгрөг,*******2016*******онд*******500*******000*******төгрөг,*******2017*******онд*******500*******000*******төгрөг*******төлж*******дуусгах,*******түрээсийн*******төлбөрийг*******гэрээнд*******заасан*******хугацаанд*******бүрэн*******төлсөн*******тохиолдолд*******түрээсийн*******эд*******хөрөнгө*******өмчлөх*******эрх*******түрээслэгчид*******шилжихээр,*******түрээслэгч*******түрээсийн*******зүйлээ*******зориулалтаар*******нь*******ашиглаагүй,*******түрээслэгчийн*******санхүүгийн*******байдал*******доройтож*******түрээсийг*******буцаан*******төлөх*******чадваргүй*******болсон*******тохиолдолд*******гэрээг*******хугацаанаас*******өмнө*******цуцалж*******түрээсийн*******зүйлийг*******үл*******маргах*******журмаар*******буцаан*******авахаар*******гэрээнд *******тохиролцжээ.*******

Гэрээний*******хугацаа*******болон*******эд*******хөрөнгө*******ашиглуулахтай*******холбоотой*******тохиролцсон*******байдал,*******эд*******хөрөнгийг*******ашигласнаар*******төлбөр*******төлөх,*******түрээсийг*******хугацаанд*******нь*******бүрэн*******төлснөөр*******эд*******хөрөнгийг*******өмчлөх*******эрх*******түрээслэгчид*******шилжихээр*******талууд*******тохиролцсон*******зэргээс*******үзэхэд*******зохигч*******Иргэний*******хуулийн*******312*******дугаар*******зүйлийн*******312.1-д*******заасан*******санхүүгийн*******түрээсийн*******гэрээ*******байгуулжээ. 

Иргэний*******хуулийн*******313*******дугаар*******зүйлийн*******313.1-д*******зааснаар*******гэрээ*******бичгээр*******байгуулагдсан,*******мөн*******Иргэний*******хуулийн*******196*******дугаар*******зүйлийн*******196.1.2-т*******заасны*******дагуу*******талууд*******гэрээнд*******гарын*******үсэг*******зурсан*******тул*******гэрээ*******байгуулагдсан*******гэж*******үзэх*******ба*******гэрээ*******хүчин*******төгөлдөр*******байна.

Хариуцагч*******Л.Зундуй*******нь*******гэрээ*******байгуулахдаа*******5*******000*******000*******төгрөгийн*******50*******хувь*******болох*******2*******500*******000*******төгрөгийг*******2012*******оны*******7*******дугаар*******сарын*******27-ны*******өдөр*******Тариалан*******эрхлэлтийг*******дэмжих*******санд*******төлсөн*******нь*******3406012236*******тоот*******данс*******руу*******2*******500*******000*******төгрөг*******шилжүүлсэн*******тухай*******ХААН*******банкны*******мөнгөн*******шилжүүлгийн*******баримтаар*******тогтоогддог.

Талууд*******2012*******оны*******7*******дугаар*******сарын*******27-ны*******өдрийн*******230*******дугаар*******санхүүгийн*******түрээсийн*******гэрээний*******3.2-т*******төлбөр*******төлөх *******талаар*******2013-2017*******онд*******жил*******бүр*******500*******000*******төгрөг*******нийт*******2*******500*******000*******төгрөгийг*******2017*******онд*******төлж*******дуусгахаар*******тохиролцсон*******байна. Хариуцагч*******нь*******2013*******онд*******500*******000*******төгрөг*******төлсөн*******ба*******үлдэх*******2014-2017*******онд*******төлөх*******байсан*******2*******000*******000*******төгрөгийг*******төлөөгүй*******болох*******нь*******нэхэмжлэгч,*******хариуцагч*******нарын*******тайлбараар*******тогтоогдож*******байна.*******

 Иргэний*******хуулийн*******312*******дугаар*******зүйлийн*******312.1-т*******Санхүүгийн*******түрээсийн*******гэрээгээр*******түрээслүүлэгч*******нь*******гэрээнд*******заасан*******хугацаагаар*******түрээслэгчийн*******ашиглалтад*******эд*******хөрөнгө*******шилжүүлэх,*******түрээслэгч*******нь*******тогтмол*******хугацаанд*******түрээсийн*******төлбөр*******төлөх*******үүргийг*******тус*******тус*******хүлээнэ*******гэж*******хуульчилсан*******ба*******түрээслүүлэгч*******нь*******түрээслэгчийн*******ашиглалтад*******эд*******хөрөнгө*******шилжүүлсэн*******байх,*******түрээслэгч*******нь*******хөрөнгийг*******ашигласнаар*******үнийг*******төлөх*******гол*******нөхцөлтэй*******гэрээ*******юм.*******Гэтэл*******түрээслүүлэгч*******буюу*******нэхэмжлэгч*******тал*******хариуцагчид*******ямар*******эд*******хөрөнгийг*******хэзээ,*******хэрхэн,*******бодит*******байдлаар*******шилжүүлсэн*******эсэх*******нь*******хэрэгт*******цугларсан*******баримтаар*******тогтоогдохгүй*******байна.*******

Өөрөөр*******хэлбэл*******хариуцагч*******нь*******бага*******оврын*******тракторыг*******хүлээн*******авсан*******боловч*******хадуурыг*******хүлээн*******аваагүй*******тул*******үнийг*******төлөхгүй*******гэж*******маргаж*******байх*******ба*******Иргэний*******хэрэг*******шүүхэд*******хянан*******шийдвэрлэх*******тухай*******хуулийн*******38*******дугаар*******зүйлийн*******38.1-д*******зохигч*******өөрийн*******шаардлагын*******үндэс*******болж*******байгаа*******байдлын*******талаархи*******нотлох*******баримтаа*******өөрөө*******гаргаж*******өгөх,*******цуглуулах*******үүрэгтэй*******гэж*******зохицуулсан.*******Гэтэл*******нэхэмжлэгч*******тал*******2012*******оны*******7*******дугаар*******сарын*******27-ны*******өдрийн*******230*******дугаар*******гэрээгээр*******хариуцагчид*******ямар*******эд*******хөрөнгийг*******бодит*******байдлаар*******шилжүүлж,*******хүлээлгэж*******өгсөн*******талаарх*******баримтыг*******хэрэгт*******ирүүлээгүй*******ба*******хариуцагчийн*******татгалзлыг*******үгүйсгэж*******чадахгүй*******байх*******тул*******нэхэмжлэлийг*******хангах*******боломжгүй*******байна.*******

 Тухайлбал*******Санхүүгийн*******түрээсийн*******гэрээний*******гол*******зүйл*******болох*******түрээслүүлж*******байгаа*******эд*******хөрөнгөө*******хариуцагчид*******хүлээлгэн*******өгсөн*******талаарх*******баримтыг*******ирүүлээгүй*******байх*******тул*******нэхэмжлэлийг*******хэрэгсэхгүй*******болгож*******шийдвэрлэлээ.

 

Нэхэмжлэгч*******байгууллага*******нь Улсын*******тэмдэгтийн*******хураамжийн*******тухай*******хуулийн*******41*******дүгээр*******зүйлийн*******41.1.3-т*******зааснаар*******улсын*******тэмдэгтийн*******хураамжаас*******чөлөөлөгдсөн*******болно.

 

Иргэний*******хэрэг*******шүүхэд*******хянан*******шийдвэрлэх*******тухай*******хуулийн 82*******дугаар*******зүйлийн*******82.1.1, 115*******дугаар*******зүйлийн  115.1,*******115.2.3,*******116,*******118*******дугаар*******зүйлийг*******тус*******тус*******удирдлага*******болгон ТОГТООХ нь:

 

1.    Иргэний*******хуулийн*******312*******дугаар*******зүйлийн*******312.1-д*******зааснаар*******д*******холбогдох**************ны*******нэхэмжлэлийг*******бүхэлд*******нь*******хэрэгсэхгүй*******болгосугай.

2.    Нэхэмжлэгч*******нь*******Улсын*******тэмдэгтийн*******хураамжийн*******тухай*******хуулийн*******41*******дүгээр*******зүйлийн*******41.1.3-т*******зааснаар*******улсын*******тэмдэгтийн*******хураамжаас*******чөлөөлөгдсөн*******болохыг*******дурдсугай.

3.    Иргэний*******хэрэг*******шүүхэд*******хянан*******шийдвэрлэх*******тухай*******хуулийн*******120*******дугаар*******зүйлийн*******120.2-т*******зааснаар  зохигч,*******гуравдагч*******этгээд,*******тэдгээрийн*******төлөөлөгч*******буюу*******өмгөөлөгч*******анхан*******шатны*******шүүхийн*******шийдвэрийг*******гардан*******авснаас*******хойш*******14*******хоногийн*******дотор Хэнтий*******аймгийн*******Эрүү,*******Иргэний*******хэргийн*******давж*******заалдах*******шатны шүүхэд*******давж*******заалдах*******гомдол*******гаргах*******эрхтэй.

 

 ******* ******* ******* ******* ******* ******* ******* ******* *******

 ******* ******* ******* ******* ******* ******* ******* ******* ******* ******* ******* 

ДАРГАЛАГЧ,*******ШҮҮГЧ******* ******* ******* ******* ******* ******* ******* ******* ******* ******* ******* ******* ******* *******  ******* ******* ******* Х.ОТГОНЖАРГАЛ