МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

 

Багахангай, Налайх дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны тойргийн  шүүхийн шүүгч Д.Чинзориг даргалж,

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга А.Анужин,

Улсын яллагч Б.Манлайбаатар,

Насанд хүрээгүй хохирогч П.*******, түүний хууль ёсны төлөөлөгч Л.*******,

Өсвөр насны шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Г.Наранбаатар,

Өсвөр насны шүүгдэгч Б.*******, түүний хууль ёсны төлөөлөгч Д.******* нарыг оролцуулан тус шүүхийн хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар:

Налайх, Багахангай дүүргийн прокурорын газрын хяналтын прокурор Б.Манлайбаатарын Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт холбогдуулан 2025 оны 08 дугаар сарын 08-ны өдөр 108/А дугаартай яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн ******* овогт ийн *******д холбогдох эрүүгийн 2507000000145 дугаартай хэргийг 2025 оны 08 дугаар сарын 21-ний өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.

 

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:

Монгол Улсын иргэн, ******* өдөр ******* хотод төрсөн, тай, эрэгтэй, ын **** , ам бүл 3, өвөө, эмээгийн хамт ******* тоотод оршин суух хаягтай, урьд ял шийтгэлгүй,

******* овогт ийн ******* /РД:/,

 

Холбогдсон хэргийн талаар: /яллах дүгнэлтэд дурдсанаар/

Өсвөр насны яллагдагч Б.******* нь “2025 оны 02 дугаар сарын 21-ний орой 22 цагийн үед хорооны нутаг дэвсгэрт ерөнхий боловсролын зөөх зориулалтын зөөх зориулалт бүхий улсын дугаартай Донг Фенг маркийн тээврийн хэрэгсэл дотор “миний вэйб алга болсон байна” гэх шалтгаанаар насанд хүрээгүй буюу 14 настай П.*******гийн гадна хүрмийн дотор халаасыг нэгжиж, “чиний мөнгийг би авчихмаар харагдаад байна уу” гэж шалтаглан толгойн тус газар нь олон удаа цохих зэргээр зодож эрүүл мэндэд нь тархи доргилт бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэгт холбогджээ.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Өсвөр насны шүүгдэгч Б.******* шүүхийн  хэлэлцүүлэгт:  “Тэмцээнээ тараад автобусанд ортол ын электрон тамхи алга болсон гээд П.*******г нэгжиж байгаад маргаан үүссэн. Нэгжих гэтэл халаасанд байгаа мөнгө авчхав гэж хэлсэн. Тэгэхээр нь би чиний мөнгийг авахгүй гээд цохисон” гэв.

 

Насанд хүрээгүй хохирогч П.******* нь шүүхийн хэлэлцүүлэгт: “Тэмцээнээ тараад автобусанд сууж байсан чинь *******ээ ах электрон тамхи алга болчихлоо бүгдийг нь нэгж гээд нэгжсэн .Нэгжих үед нь халаасанд байгаа мөнгө авчхав гээд хэлэхэд миний толгой руу цохиод байсан. Би гэртээ ороод энэ явдлаа аавдаа хэлсэн” гэв. 

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт талуудаас шүүхэд танилцуулсан нотлох баримтыг шүүхэд хэлэлцүүлэхгүй байх, нотлох баримтаас хасуулах, шинжлэн судлах дараалалд өөрчлөлт оруулах талаар санал, хүсэлт гараагүйг дурдаж, талуудаас шинжлэн судалсан болон бусад нотлох баримтууд:

 

Улсын яллагчийн зүгээс: Хохирогч П.гийн аавын цагдаагийн байгууллагад бичгээр гаргасан гомдол хүсэлт /1хх 3/, насанд хүрээгүй хохирогч П.*******гийн мэдүүлэг /1хх 12-13, 14-15/, /1хх 190-191/, П.гийн яаралтай тусламж үйлчилгээ авсан 2025 оны 2 дугаар сарын 22-ны өдрийн 1484 дугаартай яаралтай тусламжийн хуудас /1хх 79/, шүүх эмнэлгийн шинжээч эмчийн 2025 оны 03 дугаар сарын 19-ний өдрийн 144 дугаартай шинжээчийн дүгнэлт /1хх 74-79/ шинжлэн судалж, насанд хүрээгүй гэрч Ц.,  Б.,  Б.******* нарын мэдүүлгийг тус тус хавтаст хэрэгт шинжлэн судалснаар тооцуулах саналыг шүүхэд гаргав.

Насанд хүрээгүй хохирогчийн өмгөөлөгч: Б.*******ий нас тоолсон тухай тэмдэглэл /1хх 25/, Б.*******ий биед гарсан гэмтлийг тогтоосон шинжээчийн дүгнэлт /1хх 84-85/, эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан эсэх талаарх тодорхойлолт /1хх 107/, хохирогчийн мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад гаргасан хүсэлт /1хх 124/, түргэн тусламжийн төвийн бичиг баримт зэргийг шинжлэн судлав.

Өсвөр насны шүүгдэгч, насанд хүрээгүй хохирогч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч нар нь нотлох баримт шинжлэн судлуулаагүй болно.

 

Шүүхийн хэлэлцүүлгийн үед шинжлэн судалсан болон хавтаст хэрэгт цугларсан нотлох баримтууд нь энэ хэрэгт хамааралтай, хуульд заасан журмаар цугларсан, хэрэг хянан шийдвэрлэхэд хангалттай. Мөн хохирогч, гэрч, яллагдагч нараас мэдүүлэг авахдаа Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг зөрчөөгүй, шинжээчийн дүгнэлт, нотлох баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, агуулгын хувьд зөрүүгүй, үйл баримтыг хангалттай тогтоож чадсан хууль ёсны үнэн зөв баримтууд гэж үнэллээ.

 

Шүүх хуралдаанд гэм буруугийн болон эрүүгийн хариуцлагын талаар гаргасан дүгнэлт тайлбар

Улсын яллагч “...Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 4 сарын хугацаагаар зорчих эрх хязгаарлах ялыг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 8.2 дугаар зүйлд зааснаар өсвөр насны яллагдагчид оногдуулах ялыг 2 дахин багасгаж оногдуулахыг шүүхэд гаргаж байна” гэх,

Өсвөр насны шүүгдэгчийн өмгөөлөгч “...Шүүгдэгчийн хувийн байдлыг харгалзаж  өөрөөр хэлбэл шүүгдэгчийн хувьд энэ жил 12 дугаар анги буюу төгсөх ангийн   өмгөөлөгчийн зүгээс яагаад үүнийг дурдаад байна вэ гэхээр нэгэнт 10 жилийн сургуулиа төгсөөд цаашдаа нийгэмд хөлөө олох мэргэжлээ сонгох эгзэгтэй мөчид шүүгдэгчийн энэ хувийн байдлыг шүүх харгалзаж 1 жилийн хугацаанд хянан харгалзахаар шийдвэрлэж өгнө үү. Прокурорын зүгээс 4 сар гэдэг байдлаар оруулсныг шүүх анхаарч үзэх байх.  Шүүгдэгчийн хувьд өсвөр насны яллагдагч учир эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг өөрөө сонгох санкцтай. Шүүгдэгчийн хувьд тодорхой ажил эрхлэх боломжгүй сурч байгаа учраас торгох шийтгэл оногдуулах боломжгүй.  Яагаад  нийтэд тустай ажил хийлгэхэд шүүгдэгчийн хувьд ерөнхий боловсролын сургуульд сурч байгаа учраас энэ маань цаашид сурч боловсроход нь нөлөөлөх учраас нийтэд тустай ажил хийлгэх, зорчих эрх хязгаарлах ялыг оногдуулахгүйгээр түүнд хүмүүжлийн чанартай албадлагын арга хэмжээг авч өгнө үү” гэх  дүгнэлт, тайлбарыг гаргав.

 

Шүүхээс тогтоосон хэргийн нөхцөл байдал

Прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн эрүүгийн хэргийн хүрээнд холбогдсон хэрэгт гэм буруу, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ Эрүүгийн хуулийн хууль ёсны, шударга ёсны, гэм буруугийн зарчмыг тус тус баримтлан шүүхийн хэлэлцүүлэгт тогтоогдсон үйл баримт, шинжлэн судалсан болон хэрэгт цугларсан дээрх нотлох баримтуудыг үндэслэн дүгнэхэд:

Гэм буруугийн талаар

Өсвөр насны шүүгдэгч Б.******* нь 2025 оны 02 дугаар сарын 21-ний орой 22 цагийн орчимд хорооны нутаг дэвсгэрт ерөнхий боловсролын зөөх зориулалт бүхий улсын дугаартай Донг Фенг маркийн тээврийн хэрэгсэл дотор электрон тамхи хайх зорилгоор насанд хүрээгүй хохирогч 14 настай П.*******гийн гадна хүрмийн дотор халаасыг нэгжих гэж байх үед  “мөнгө авчив гэж хэллээ, чиний мөнгийг би авчихмаар харагдаад байна уу” гэх шалтгаанаар нүүр лүү нь 2 удаа алгадаж, толгойн тус газар нь олон удаа цохих зэргээр зодож эрүүл мэндэд нь тархи доргилт бүхий хөнгөн хохирол санаатай учруулсан болох нь:

1. Мөрдөн шалгах ажиллагаанд өсвөр насны яллагдагчаар Б.*******ий өгсөн: “...Би 2025 оны 02 дугаар сарын 21-ний өдөр дүүргийн өсвөрийн аварга шалгаруулах тэмцээн болоод 21 цагт тарж манай анги алтан медаль авсан. Манай сургуулийн хүүхдүүд бүгд сургуулийн шар өнгийн автобусаар явсан. Би автобусны баруун талын жигүүр дээр арын суудал дээр сууж явсан. Бид нарыг 2 дугаар хороо явж байх үед 12 дугаар ангийн гэх хүүхэд миний веб буюу электрон тамхи алга болсон байна гэж хэлсэн. Тэгсэн харанхуйд нэг хүүхэд дундаасаа шүү нэгжээрээ гэж хэлсэн. Би тэр үед суудал дээр сууж байгаад доод ангийн П.*******гээс эхлээд нэгжиж эхэлсэн. Тэгээд би П.*******гийн халаасны гадна талаас үзэж байхад дотор энгэрийн халаас руу гараа хийгээд нэгжих гэж байхад П.******* намайг наана чинь мөнгө байгаа шүү шаачхав аа гэж хэлсэн. Тэр үед би уурлаад би хулгайч шиг харагдаад байна уу гэсэн. Тэгсэн П.******* толгойгоо 2 гараараа доошоо суусан. Би эхлээд зүүн гараараа түүнийг 2 удаа алгадсан. Баруун гараараа гар луу нь 1 удаа алгадсан. Би нийт 3 удаа цохисон...” гэх мэдүүлэг /1хх 175-176 дугаар тал/,

 

2. Мөрдөн шалгах ажиллагаанд насанд хүрээгүй хохирогчоор П.*******гийн өгсөн: “...Би 2025 оны 02 дугаар сарын 21-ний өдөр ангийнхаа хүүхдийн хамт дүүргийн аварга шалгаруулах сагсан бөмбөгийн тэмцээн болоод орой 21 цагийн орчим тарсан. Сургуулийн шар автобусанд суугаад явах гэсээр байтал 22 цаг болсон. Би автобусны зүүн талын хэсгийн хамгийн хойд хэсэгт ангийн ын хамт сууж байсан. Тэгээд автобус хөдлөөд явж байхад 11 дүгээр ангийн Б.******* ах миний вэйб /электрон тамхи/ алга болчихлоо хэн авчхав эхнээс нь нэгж гээд орилоод байсан. Тэгээд шууд над дээр ирээд миний халаасыг нэгжих гэхэд би куртикний дотуур халаасанд байсан 11,000 төгрөгийг гэнэт санаад та авчхав аа гэж хэлсэн чинь Б.******* ах намайг шууд алгадаж эхлээд толгой руу гараа зангидаж байгаад цохиод эхэлсэн. Би тоолоогүй, зөндөө олон удаа барагцаагаар 15-20 удаа цохисон. Би доошоо тонгойгоод толгойгоо дараад суусан. Автобусанд байсан хүүхдүүд хэн нь ч боль гэж хэлээгүй нүдээд л байсан. Тэгээд зодож байгаад больсон. Тэгээд автобус 2 дугаар хороон дээр зогсох үед гэртээ ороод аав П.ид болсон асуудлын талаар хэлсэн. Зодуулсан үеэс эхлэн толгой баруун талын хэсгээрээ лугшиж өвдөөд дотор муухайраад бөөлжөөд байсан. Хичээлдээ хоёр хоног яваад сууж чадахгүй бие өвдөөд бөөлжөөд байсан. Би өмнө нь Б.******* ахтай хэрүүл маргаан хийж байгаагүй. Б.******* ах нь манай дээд анги сургууль дээр байнга таарах болгондоо няслах, гар болон цээж рүү цохих, гуя руу өшиглөх зэргээр байнга дээрэлхэж байдаг. Тамхи байна уу гэж асууна, байхгүй гэвэл духаа өг гэж хэлээд няслах үйлдэл байнга хийдэг. Тухайн үед Б.******* ах намайг эхлээд миний баруун, зүүн хацар руу гараараа 2 удаа алгадаж, толгойны арын дагз хэсэг рүү гараараа барагцаагаар 15-20 удаа цохисон. Би Б.******* ахыг цохиогүй. Би ******* хотод Эх хүүхдийн эрүүл мэндийн төвд 8 хоног эмчилгээ хийлгэсэн одоо биеийн байдал хэвийн байна. Би гомдолтой байна. Эмчилгээний зардал нэхэмжилнэ...” гэх мэдүүлэг /1хх 12-13 дугаар тал/,

 

3. Мөрдөн шалгах ажиллагаанд насанд хүрээгүй гэрчээр Ц.ын өгсөн: “...Манай дүүргийн өсвөрийн аварга шалгаруулах тэмцээн 2025 оны 02 дугаар сарын 21-ний орой 22 цагийн үед тарсан. Тэгээд буцахдаа сургуулийн автобусны хамгийн арын суудал дээр ангийн найз П.*******гийн хамт сууж явсан юм. Дээд ангийн ах нар сургуулийн автобусны арын суудлын орчим босоогоороо бөөнөөрөө зогсож байгаад хөөе миний электрон тамхи хаана байна дотроосоо шүү бүгдийнх нь халаасыг нэгж гэж хэлсэн. Хэн хэлсэн нь мэдэхгүй байсан, тэгсэн манай дээд ангийн ******* бид хоёр дээр ирээд халаасаа нэгжүүл гэж хэлсэн. Би наад талын суудал дээр сууж явсан болохоор шууд би эхлээд нэгжүүлье гэж хэлсэн чинь ах нь чамд итгэж байна миний дүү сууж бай гээд цаана байсан П.*******г босгоод нэгжсэн. Тэгсэн П.******* Б.******* хандаж ахаа наана чинь мөнгө байгаа шаачхав аа гэж хэлсэн чинь ******* ах шууд уурлаад би чиний мөнгийг авчих юм шиг байна уу гээд шууд нүүр рүү нь алгадаж эхэлсэн. Эхлээд шууд алгадуулаад толгойгоо 2 гараараа бариад тонгойсон. Тэгсэн Б.******* ах 10-15 удаа толгой руу нь алгадаж цохисон. Би ах нараас айгаад боль гэж хэлж чадаагүй. П.******* уйлсан, юу ч дуугараагүй. Б.******* би чамайг нэлээд удаан тэвчиж байгаа шүү бацаан минь гээд цохиод байсан. Тэгээд нэг болиод дахиад цохих гэсэн чинь 12 дугаар ангийн ах одоо болио хүүхэд зүгээр байлга гээд салгасан. Автобусны ард байсан 10, 11, 12 дугаар ангийн хүүхдүүд бүгд харж байсан. Хэн ч боль гэж хэлээгүй...П.******* нь Б.*******ийг цохиогүй. П.*******гээс өөр хүүхэд автобусанд зодуулаагүй. Багш байгаагүй, автобусанд хүүхдүүдийг суулгаж өгөөд багш нар буугаад явсан байсан...” гэх мэдүүлэг /1хх 47-48 дугаар тал/,

 

4. Мөрдөн шалгах ажиллагаанд насанд хүрээгүй гэрчээр Б.ын өгсөн: “…Би автобусны урдаас хойшоо ангийнхан руугаа явж байхад арын суудал дээр сууж байсан П.*******г Б.******* толгой руу нь алгадаж 2 удаа цохиод сүүлд гараа зангидаж байгаад 2-3 удаа цохиод авсан. Б.******* П.*******д хандаж би чиний мөнгийг шаачих гээд байгаа юм шиг харагдаад байна уу гээд цохиод байсан. Би уг үйлдлийг таслан зогсоож Б.*******ийг боль одоо арай хэтэрлээ гэж хэлээд баруун талын сандал руу түлхэж суулгасан. Тухайн үед П.******* толгойгоо дараад доошоо тонгойгоод суугаад байсан. Автобус 2 дугаар хороон дээр ирээд зогсоод П.******* түрүүлээд буугаад явсан би Б.*******ий хамт дэлгүүр ороод шагналын мөнгөөрөө идэх юм авч идсэн...” гэх мэдүүлэг /1хх 69-70 дугаар тал/,

 

5. Мөрдөн шалгах ажиллагаанд насанд хүрээгүй гэрчээр Б.ий өгсөн: “…Автобусанд явж байгаад манай дээд ангийн Б.******* шууд манай ангийн П.*******гийн халаасыг ухаад вэйб буюу /электрон тамхи/ байна уу чамд бараг байгаадаа гэж хэлсэн. Тэгсэн П.******* хөөе халааснаас мөнгө авчхав аа гэж хэлсэн. Тэгсэн чинь Б.******* П.*******д уурлаад би авчихмаар юм шиг байна уу гээд суудал дээр толгой хэсэгт гараараа 5­6 удаа алгадаж цохисон. Энэ үед 12 дугаар ангийн Б. болиоч гээд салгасан. Б.******* би тийм мөнгийг чинь авчихмаар харагдаад байна уу гээд уурлаад байсан. Энэ үед П.******* уйлсан байдалтай гэр рүүгээ явсан. Би ч мөн гэр рүүгээ явсан. Миний харснаар... П.******* хар өнгийн куртикний малгайгаа өмссөн толгойгоо дараад доошоо суусан Б.******* толгой руу нь цохиж байсан. П.******* нь Б.*******ийг цохиогүй. Өөр хүүхэд автобусанд зодуулаагүй. Багш байгаагүй, сургуулийн хүүхэд хамгаалагч багш ганцаараа автобусны урд сууж явж байсан. Болсон зодооны талаар мэдээгүй...” гэх мэдүүлэг /1хх 53-54 дүгээр тал/,

 

6. Мөрдөн шалгах ажиллагаанд насанд хүрээгүй гэрчээр Л.ын өгсөн: “...Удалгүй Б.******* автобусны хойд хэсэгт би чиний мөнгийг шаах уу айн гээд П.*******гийн толгойн ар хэсэг рүү нь алгадаж байхыг харсан. Би тоолоогүй нэлээд удаан цохисон. 10 гаруй удаа пид гэх чимээ гараад байсан. Тэгээд нэг салгасан чимээгүй болсон. Тэгээд автобус 2 дугаар хороон дээр ирээд бид нар гэр, гэр рүүгээ тарсан. Тухайн хэрүүл маргаан электрон тамхинаас болж гарсан байх. Б.*******ийг П.*******гийн толгойн ар хэсэг рүү нь алгадаж байхыг харсан тоолоогүй” гэх мэдүүлэг /1хх 59-60 дугаар тал/,

 

7. Мөрдөн шалгах ажиллагаанд насанд хүрээгүй гэрчээр Ч.ын өгсөн: “...манай ангийн Б.******* автобусны зүүн талын хэсгээс нэгжиж эхэлсэн. Доод ангийн П.*******г нэгжих гэсэн чинь П.******* халаасанд мөнгө байгаа шаачхав аа гэж хэлсэн чинь Б.******* уурлаад би хулгайлчихмаар юм шиг байна уу гээд шууд толгой руу нь алгадаад эхэлсэн. Нэлээд хэд цохисон. Тэгж байхад нь 12 дугаар ангийн Б. салгасан. П.******* дуугай зодуулаад уйлж байсан. Юу ч хэлээгүй. Тэр хоёрыг тойроод 12 дугаар ангийн ах нар зогсож байсан... Тухайн хэрүүл маргаан вейп буюу цахилгаан тамхинаас болж гарсан. Б.******* нь П.*******г намайг харж байхад толгой руу нь 7-8 удаа алгадаж цохиж байсан, П.******* толгойгоо 2 гараараа дараад доошоо суусан байсан. Намайг харахаас өмнө хэдэн удаа цохисныг хараагүй нэлээд удаан цохисон. Автобусанд өөр цохиулж, зодуулсан хүүхэд байхгүй” гэх мэдүүлэг /1хх 64-65 дугаар тал/,

 

8. Шүүх эмнэлгийн шинжилгээний тасгийн шинжээч эмчийн  2025 оны 3 дугаар сарын 19-ний өдрийн 146 дугаар: “П.*******гийн биед тархи доргилт гэмтэл тогтоогдлоо. Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн үйлчлэлээр олон удаагийн үйлдлээр үүсгэгдэх боломжтой” гэх дүгнэлт /1хх 74-77 дугаар тал/,

 

9.  Хэргийн газрын үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлт /1хх 5-6 дугаар тал/,

 

10. Насанд хүрээгүй хохирогч П.*******гийн нас тоолсон тэмдэглэл /1хх 18 дугаар тал/,

 

11. 2025 оны 02 дугаар сарын 22-ны өдөр П.*******гийн яаралтай тусламж үйлчилгээ яаралтай тусламжийн хуудас /1хх 79 дүгээр тал/,

 

12. Эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудас /1хх 107 дугаар тал/,

 

13. Өсвөр насны шүүгдэгчийн хувийн байдлыг тогтоосон баримтууд /1хх 103-106 дугаар тал/ зэрэг хавтаст хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаар нотлогдон тогтоогдож байна.

 

Хэргийн үйл баримтаас дүгнэхэд, өсвөр насны шүүгдэгч нь хууль зүйн хувьд шууд санаатай үйлдлээр буюу насанд хүрээгүй хохирогчийн эрүүл мэндэд гэмтлийн зэрэг тогтоох журамд заасан хөнгөн зэргийн гэмтлийг учруулсан нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэргийн шинжийг бүрэн хангасан байна.

Өөрөөр хэлбэл өсвөр насны шүүгдэгч Б.******* нь насанд хүрээгүй хохирогч П.*******гийн биед халдаж эрүүл мэндэд нь “тархи доргилт” бүхий хөнгөн зэргийн гэмтэл учруулсан болох нь насанд хүрээгүй хохирогч, өсвөр насны шүүгдэгч, гэрч нарын мэдүүлгээр тогтоогдсон ба зодуулсны улмаас насанд хүрээгүй хохирогчид хөнгөн зэргийн гэмтэл учирсан нь шинжээч эмчийн 146 дугаартай дүгнэлтээр тогтоогджээ.

 

Тиймээс өсвөр насны шүүгдэгчийг гэм буруутайд тооцуулах талаар прокуророос яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хэргийн зүйлчлэл зөв байх тул улсын яллагчийн дүгнэлтийг хүлээн авч дээрх зүйл, хэсэгт зааснаар гэм буруутайд тооцох хууль зүйн үндэслэлтэй байна.

Гэм буруугийн талаар улсын яллагчаас өсвөр насны шүүгдэгчийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт гэм буруутайд тооцуулах санал дүгнэлт гаргаж оролцсоныг хэргийн бусад оролцогчид хүлээн зөвшөөрч, хэргийн зүйлчлэл болон гэм буруугийн талаар маргаж мэтгэлцээгүйг дурдах нь зүйтэй.

Гэмт хэргийн улмаас учруулсан хохирол, хор уршгийн тухай.

Өсвөр насны шүүгдэгч Б.*******ий гэм буруутай үйлдлийн улмаас насанд хүрээгүй хохирогч П.*******гийн биед хөнгөн хохирол учирсан ба насанд хүрээгүй хохирогч болон түүний хууль ёсны төлөөлөгч нарын зүгээс “гомдол санал, нэхэмжлэх зүйлгүй” гэсэн тул өсвөр насны шүүгдэгчийг бусдад төлөх төлбөргүй гэж үзэв.

 

Шүүхээс шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ:

Эрүүгийн хуулийн Ерөнхий ангийн 5.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Эрүүгийн хариуцлагын зорилго нь гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдийг цээрлүүлэх, гэмт хэргийн улмаас зөрчигдсөн эрхийг сэргээх, хохирол нөхөн төлүүлэх, гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх, гэмт хэрэг үйлдсэн хүнийг нийгэмшүүлэхэд оршино” гэж заасны дагуу эрүүгийн хариуцлагыг хууль ёсны, шударга ёсны, гэм буруугийн зарчмыг баримтлан гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, гэмт хэрэг үйлдсэн хүний хувийн байдлыг тал бүрээс нь харгалзан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь зүйтэй байна.

Үүнд: Шүүхийн хэлэлцүүлэгт дурдсан нотлох баримтаар тогтоогдсон гэмт хэрэг үйлдсэн хэргийн нөхцөл байдал нь гэмт хэрэг үйлдсэнээ хүлээн зөвшөөрч, гэм буруугийн талаар маргахгүй байгаа байдлыг,

Учирсан хохиролд: Хохирол, хор уршигт хандаж буй хандлага,

Хувийн байдалд: Шүүх хуралдаанд мэдүүлэг өгөхдөө гэмшиж байгаа байдал зэргийг харгалзан үзэв.

 

Харин өсвөр насны шүүгдэгч Б.*******д Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5 дугаар зүйлд  заасан эрүүгийн хариуцлага хөнгөрүүлэх, 6.6 дугаар зүйлд заасан эрүүгийн хариуцлагыг хүндрүүлэх нөхцөл байдал тус тус тогтоогдоогүй болно.

 

Иймд өсвөр насны шүүгдэгч Б.*******д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэм буруутайд тооцож түүнд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 8.3 дугаар зүйлийн 1, 2 дахь хэсэгт заасныг журамлан мөн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 130 цаг нийтэд тустай ажил хийх ял шийтгэх нь зүйтэй гэж шүүх үзэв.

Бусад асуудлаар

Өсвөр насны шүүгдэгч Б.******* нь цагдан хоригдсон хоноггүй, эд мөрийн баримтаар хураагдсан болон битүүмжлэгдсэн хөрөнгөгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, бусдад төлөх төлбөргүй, иргэний бичиг баримт шүүхэд хураагдаж ирээгүй болохыг тус тус дурдах нь зүйтэй.

 

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2 дугаар зүйлийн 1, 2, 4, 36.6, 36.7, 36.8 дугаар зүйлийн 1, 4, 36.10, 36.13, 37.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт тус тус заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

 

1.Өсвөр насны шүүгдэгч Өндөр тайж овогт ийн *******ийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

 

2. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 8.3 дугаар зүйлийн 1, 2 дахь хэсэгт заасныг журамлан мөн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар өсвөр насны шүүгдэгч  130 /нэг зуун гуч/ цаг нийтэд тустай ажил хийх ял оногдуулсугай.

 

         3. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.4 дүгээр зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар өсвөр насны шүүгдэгч Б.******* нь нийтэд тустай ажил хийлгэх ялыг биелүүлээгүй бол нийтэд тустай ажил хийлгэх ялын найман цагийн ажлыг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг мэдэгдэж, ялын биелэлтэд хяналт тавихыг Налайх, Багахангай дүүрэг дэх Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх хэлтэст даалгасугай.

 

4. Өсвөр насны шүүгдэгч Б.******* нь бусдад төлөх төлбөргүй, энэ хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан болон битүүмжлэгдсэн зүйлгүй, цагдан хоригдсон хоноггүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, иргэний бичиг баримт шүүхэд хураагдаж ирээгүй болохыг тус тус дурдсугай.

 

5. Шийтгэх тогтоолд давж заалдах гомдол гаргах, эсэргүүцэл бичих эрх бүхий этгээд шийтгэх тогтоолыг гардуулснаас хойш 14 хоногийн дотор давж заалдах гомдол, эсэргүүцлийг Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

 

6. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.10 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шүүхийн шийтгэх тогтоол уншин сонсгосноор хүчинтэй болох ба давж заалдах гомдол, эсэргүүцэл гаргасан тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол хүчин төгөлдөр болтол өсвөр насны шүүгдэгчид урьд авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                                    Д.ЧИНЗОРИГ