2025         06          30                                       2025/ШЦТ/157

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

           аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүгч Б.Гантөгс даргалж, шүүгч Ө.Бахытбек, шүүгч Б.Мөнхбат нарын бүрэлдэхүүнтэй, шүүх хуралдааны  нарийн бичгийн дарга Ж.Уранцэцэг, иргэдийн төлөөлөгч С.Айнагүл,  улсын яллагч аймгийн Прокурорын газрын ерөнхий прокурорын орлогч А.Батбаатар, шүүгдэгч Э.*******, С.*******, түүний өмгөөлөгч Н.******* нарыг оролцуулан тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд нээлттэй явуулсан  шүүх хуралдаанаар

аймгийн Прокурорын газрын хяналтын прокурор А.Батбаатараас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн  2.4, 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн  шүүгдэгч ******* ургийн овогт *******-*******ийн *******, ******* ургийн овогт *******гийн ******* нарт холбогдох эрүүгийн ******* дугаартай, 319/2025/0141/Э индекстэй хэргийг 2024 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.

 

                                  Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:

Монгол Улсын иргэн 2001 оны 09 дүгээр сарын 22-ны өдөр аймгийн суманд төрсөн, 24 настай, эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, малчин, ам бүл дөрөв,  аймгийн сумын т багт оршин суудаг, ******* ургийн овогт *******-*******ийн *******:

Монгол Улсын иргэн 1998 оны 12 дугаар сарын 27-ны өдөр аймгийн суманд төрсөн, 27 настай, эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, малчин, ам бүл дөрөв, эхнэр, хүүхдүүдийн хамт аймгийн сумын багт оршин суух, ******* ургийн овогт *******гийн *******:

 

Холбогдсон хэргийн талаар:

Шүүгдэгч  Б.******* нь 2025 оны 03 дугаар сарын 06-ны өдрөөс 2025 оны 03 дугаар сарын 07-ны өдөрт шилжих шөнийн 03-04 цагийн орчимд аймгийн сумын багын нутаг дэвсгэрт байх өөрийн гэртээ архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ Н.-гийн нуруун тус газарт хутгалж эрүүл мэндэд нь хүнд хохирол санаатай учруулсан  гэмт хэрэгт,

Шүүгдэгч  Э.******* нь 2025 оны 03 дугаар сарын 06-аас 2025 оны 03 дугаар сарын 07-нд шилжих шөнө аймгийн сумын багийн нутаг дэвсгэрт байх Б.*******ын гэрт архи согтууруулах, ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ тухайн үед үүссэн таарамжгүй харилцааны улмаас Б.*******ыг зодож эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэгт тус тус холбогджээ.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэг. Гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай эсэх талаар:

Шүүх хэргийн бодит байдлыг тогтоох зарчмын дагуу Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.7 дугаар зүйлийн 3–т зааснаар талуудын мэтгэлцээний үндсэн дээр хэрэгт авагдсан дараахи нотлох баримтуудыг хянан хэлэлцэв.

1.Шүүх хуралдаанаар тогтоогдсон хэргийн нөхцөл байдал: Шүүхийн хэлэлцүүлэгт талуудын шинжлэн судалсан нотлох баримтуудыг хооронд нь болон хэрэгт цуглуулж, бэхжүүлсэн бусад нотлох баримттай харьцуулан дүгнэж дараах нотлох баримтуудыг шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болгон үнэллээ.

1.1.Гэмт хэргийн талаарх гомдол, мэдээлэл хүлээн авсан тэмдэглэл, (хх-ийн 4 дүгээр хуудас)

1.2.Хэргийн газрын үзлэг хийсэн тэмдэглэл, түүний гэрэл зургийн үзүүлэлт (хх- ийн 31-35 дугаар хуудас)^;

1.3.Хохирогч Н.-гийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...Би 2025 оны 03 дугаар сарын 06-ны орой Увс аймгийн Завхан сумаас аймагт орой 22 цагийн цагийн үед найз болох Б.*******ын гэрт нь ирсэн. Тэгээд би Б.******* бид хоёр хажуу талаан ахынх руу орж золгочхоод буцаад Б.*******ын гэрт нь орсон. Тэгээд би Б.*******ын гэрт нь байж байхад ******* нэг найзынхаа хамт ирээд 0.75 литрийн архи хувааж уугаад сууж байтал Э.******* Б.******* Э.*******ын дагуулж ирсэн найз гэх залуу гурав хэрүүл маргаан үүсгэж хоорондоо маргалдаад байж байтал манай найз Б.******* нь хутга аваад Э.******* руу дайртал би дундуур нь ортол миний баруун хойд талын дал хэсэг рүү хутгалчихсан. ...Сүүлд гаднаас , ******* хоёр орж иртэл ******* хоёр хоорондоо барьцалдаад байж байтал ******* босож очоод *******тай цохилцоод эхлэхээр нь салгах гээд босоод салгаад эргээд явтал араас ******* намайг хутгалсан юм..." Одоо надад нэхэмжлэх зүйлгүй санал гомдолгүй...” гэх мэдүүлэг (хх-ийн 11,72-73 дугаар хуудас)

1.4.Хохирогч Б.*******ын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: "...2025 оны 03 дугаар сарын 06-аас 07-ны шилжих шөнө 03 цагийн орчимд ******* миний зүүн талын хацар хэсгийг маажиж намайг боож газар унгаасан юм тухайн үед миний хоёр тохой баруун талын өвдөг нурууны ар тал хэсэг шалбарсан хүзүүний боосон хэсэг нь улайсан байсан юм." гэсэн мэдүүлэг, (хх-ийн 92-93 дугаар хуудас)

1.5.Гэрч Х.ы мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “... 2025 оны 03 дугаар сарын 6-аас 07-нь шилжих шөнө 01 цаг өнгөрч байхад манай гэрт ******* - хоч нэр нь° ээ гэх 3 залуу халамцуу ирээд золголт хийгээд цай чануулж уугаад цагаан сараар хүнд задлаад хийж байсан тал шил архийг бид 4 хувааж уугаад дуусаад - ээ буюу баяр хоёр түрүүлээд гараад явсан харин ******* манай гэрт үлдээд дахиад нэг шил архи өгчих гэхээр нь би нэг шил архи өгөөд ******* бид хоёр *******ын гэрт ороход тэнд - , баяр хоёр байсан тэгээд бид 4 тухайн архийг задлаад талд нь орж байхад гаднаас ******* хоёр орж иртэл - хоёр маргалдаж барьцалдаад байж байтал ******* тэр хоёрыг салгатал ******* босож ирээд ******* ******* хоёр хоорондоо маргалдаж зодолдсон... ******* цаашаа эргээд гал тогооны тавиур дээрээс шар иштэй хутга гэрийн хоймор хэсэгт орон дээр урагшаа хараад сууж байсан -гийн баруун гар давуулж ирээд ар талын далны доохон талд нэг удаа хутгалсан юм...” гэсэн мэдүүлэг, (хх-ийн 24,130 дугаар хуудас)

1.6.Э.Гэрч Я.баярын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “... Би Н.-, манай төрлийн ах Билгээ бид гурав 2025 оны 03 дугаар сарын 06-ны орой 22:00 цагийн үед манай найз болох Б.*******ын гэрт нь очсон. Б.*******ын гэрт нь очоод X нэртэй 0.75 литрийн архийг хувааж уучхаад Б.*******ын хажуу талын айл болох Хатансайханы гэрт нь орж золголт хийгээд бид цэнхэр шилтэй /нэрийг нь сайн мэдэхгүй/ 0.75 литрийн архийг хувааж уучхаад буцаад Б.*******ын гэрт нь орсон. Тэгээд бид гурав сууж байтал , ******* хоёр гаднаас орж ирээд *******, , Б.******* гурав маргалдсан. Би юунаас болж маргалдсан талаар сайн мэдэхгүй байна. Тэгээд тэр гурав маргалдаад байж байтал Б.******* нь гэрийнхээ зүүн талын шкафан дээр байсан хутгийг аваад ******* руу дайртал Н.- нь салгах гээд дундуур нь ортол Н.- нь араасаа хутгалуулсан. Тэгээд Н.- г хутгалсны ар талд би босож ирээд Б.*******ыг дарж аваад гарт байсан хутгийг нь аваад бид хэд Н.- г аваад сумын эмнэлэг рүү явсан. Маргааш нь буюу 2025 оны 03 дугаар сарын 07-ны өглөө 08:00 цагийн үед аймгийн төвд байх эмнэлэгт ирсэн....” гэсэн мэдүүлэг, (хх-ийн 15-16 дугаар хуудас)

1.7.Ю.Гэрч Н.ийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...Би 2025 оны 03 дугаар сарын 07-ны үүрээр 04 цагийн үед найз *******ын хамт сумын т багт байдаг ******* гэх айлд иртэл тухайн айлд ******* хажууд нь танихгүй 3 залуу байхаар нь тухайн айлд ороод гар бариад сууж байтал ******* манай найз ******* хоёр хоорондоо маргалдаж зодолдсон тэгэхээр нь Би найз ээ бид хоёр салгаж аваад - гэрийн хоймор хэсэгт байсан орон дээр сууж байсан тэгтэл гэнэт ******* гал тогооны тавиураас Бор иштэй хутга аваад гэрийн хоймор хэсэгт байсан орон дээр урагшаа хараад сууж байсан - Амаглангийн нуруу хэсэг рүү нэг удаа хутгалахаар нь ээ *******ыг дарж унагааж гарт нь байсан хутгыг булаан аваад ******* машин бариад ганцаараа сумын эрүүл мэндийн төвд ирж дуудлага өгөөд дуудлагын эмчийг дагуулаад тухайн хэрэг болсон *******ын гэрт ирээд эмч -Амагланг үзээд шууд эмнэлэг аваад явсан юм...” гэсэн мэдүүлэг, (хх-ийн 21-22 дугаар хуудас)

1.8.Иргэний нэхэмжлэгч М.гийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...эрүүл мэндийн даатгалын сангаас гаргасан 3.862.619 төгрөгийг буруутай этгээдээр нөхөн төлүүлэх хүсэлтэй байна.” гэсэн мэдүүлэг, (хх-ийн 139 дүгээр хуудас) зэрэг нотлох баримтууд хэрэгт цугларсан байна.

1.9. аймаг дахь Бүсийн шүүх шинжилгээний төвийн ахлах шинжээчийн 2025 оны 03 дугаар сарын 20-ны ХОВ0725/325 дугаартай “Б.*******ын биед зүүн хацар хэсгийн зулгаралтууд, зүүн эрүүний булан хэсгийн тав тогтсон зулгаралт, хүзүүний зүүн хэсгийн зулгаралтууд, баруун мөрний ар хэсгийн зулгаралтууд, зүүн далны доод хэсгийн цус хуралт, бүсэлхий нуруу хэсгийн зулгаралт, баруун тохой хэсгийн зулгаралтууд, баруун шууны гадна доод хэсгийн зулгаралтууд, зүүн тохой хэсгийн зулгаралтууд, баруун эгэм хэсгийн цус хуралт, цээжний баруун дээд хэсгийн зулгаралт, хэвлийн зүүн урд хэсгийн зулгаралт, зүүн шууны гадна доод хэсгийн зулгаралт, 2 гарын сарвууны ар хэсгийн зулгаралтууд, баруун өвдөг хэсгийн зулгаралт, баруун шилбэний урд дунд хэсгийн зулгаралтууд, зүүн шилбэний урд дээд хэсэг болон гадна хэсгийн зулгаралтууд гэмтэл тогтоогдлоо. Дээрх гэмтэл нь тухайн хэрэг учрал болсон гэх цаг хугацаанд үүсэх боломжтой. Б.*******ын биед учирсан дээрх гэмтэл нь тухайн хэрэг учрал болсон гэх цаг хугацаанд үүсэх боломжтой. Б.*******ын биед учирсан дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүсэх боломжтой. Б.*******ын биед учирсан дээрх гэмтэл нь эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын 3.1.1-т зааснаар хохирлын хөнгөн зэрэг тогтоогдлоо.” гэсэн шинжээчийн дүгнэлт, гэрэл зургийн үзүүлэлт, (хх-ийн 63-65 дугаар хуудас)    

1.10. аймаг дахь Бүсийн шүүх шинжилгээний төвийн ахлах шинжээчийн 2025 оны 03 дугаар сарын 20-ны ХОВ0725/318 дугаартай “...Н.-гийн биед гэмтэл учирсан байна. Н.-гийн биед цээжний хөндийн нэвтэрсэн шарх, баруун уушгины уналт, цээжний хөндийн цус, хий хуралт гэмтэл тогтоогдлоо. Н.-гийн биед учирсан дээрх гэмтэл нь хурц ир үзүүртэй зүйлийн үйлчлэлээр үүсэх боломжтой. Н.-гийн биед учирсан дээрх гэмтэл нь тухайн хэрэг учрал болсон гэх цаг хугацаанд үүсэх боломжтой шинэ гэмтэл байна. Н.-гийн биед учирсан дээрх гэмтэл нь амь насанд аюултай тул хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын 4.1.13-т зааснаар хохирлын хүнд зэрэг тогтоогдлоо. Н.-гийн биед учирсан дээрх гэмтэл нь амь насанд аюултай, цаашид эрүүл мэндэд  нөлөөлөх   нь эмчилгээ эдгэрэлтээс хамаарна. Н.-гийн биед учирсан дээрх гэмтэл нь тухайн хэрэг учрал болсон гэх цаг хугацаанд үүсэх боломжтой.” гэсэн шинжээчийн дүгнэлт, түүний гэрэл зургийн үзүүлэлт (хх-ийн 58-60 дугаар хуудас) зэрэг баримтууд хэрэгт цугларсан байна.

1.11.Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан нотлох баримтууд энэ хэрэгт хамааралтай, хуульд заасан үндэслэл, журмаар цуглуулж бэхжүүлсэн, эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг зөрчөөгүй, агуулгын хувьд зөрүүгүй, үйл баримтыг хангалттай тогтоож чадсан, хохирогч, гэрч нараас мэдүүлэг авахдаа эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчөөгүй байх тул хууль ёсны нотлох баримт гэж үзэж, хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой талаас нь үнэлэн, шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болгов.

1.12.Шүүгдэгч Б.******* нь 2025 оны 03 дугаар сарын 06-07-нд шилжих шөнө аймгийн сумын багын нутаг дэвсгэрт байх өөрийн гэртээ бусадтай  согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ тухайн үед үүссэн таарамжгүй харилцааны улмаас иргэн Н.-гийн нуруун тус газар нь хутгалж түүний биед цээжний хөндийн нэвтэрсэн шарх, баруун уушгины уналт, цээжний хөндийн цус, хий хуралт бүхий гэмтэл учруулж, хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулсан гэмт хэргийг зэвсэг хэрэглэж хүндрүүлэх нөхцөл байдалтайгаар үйлдсэн:

Шүүгдэгч Э.******* нь 2025 оны 03 дугаар сарын 06-07-нд шилжих шөнө аймгийн сумын багийн нутаг дэвсгэрт байх Б.*******ын гэрт архи согтууруулах, ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ тухайн үед үүссэн таарамжгүй харилцааны улмаас хохирогч Б.*******тай зодож түүний биед зүүн хацар хэсгийн зулгаралтууд, зүүн эрүүний булан хэсгийн тав тогтсон зулгаралт, хүзүүний зүүн хэсгийн зулгаралтууд, баруун мөрний ар хэсгийн зулгаралтууд, зүүн далны доод хэсгийн цус хуралт, бүсэлхий нуруу хэсгийн зулгаралт, баруун тохой хэсгийн зулгаралтууд, баруун шууны гадна доод хэсгийн зулгаралтууд, зүүн тохой хэсгийн зулгаралтууд, баруун эгэм хэсгийн цус хуралт, цээжний баруун дээд хэсгийн зулгаралт, хэвлийн зүүн урд хэсгийн зулгаралт, зүүн шууны гадна доод хэсгийн зулгаралт, 2 гарын сарвууны ар хэсгийн зулгаралтууд, баруун өвдөг хэсгийн зулгаралт, баруун шилбэний урд дунд хэсгийн зулгаралтууд, зүүн шилбэний урд дээд хэсэг болон гадна хэсгийн зулгаралт гэмтэл учруулж, түүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн хэргийн үйл баримт тогтоогдсон байна гэж шүүх бүрэлдэхүүн үзсэн болно.

 1.13.Хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах гэмт хэрэг нь хүний эрүүл мэндийн халдашгүй байдалд гэм буруугийн санаатай хэлбэрээр халдсан, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангид хуульчлан тодорхойлж, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхээр заасан нийгэмд аюултай, гэм буруутай үйлдэл байдаг.

1.14.Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах” гэмт хэргийн үндсэн шинжийг хуульчилсан бөгөөд мөн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т “зэвсэг, тусгайлан бэлтгэсэн зэвсгийн чанартай зүйл хэрэглэсэн бол” гэж  уг гэмт хэргийн хүндрүүлэх шинжийг тодорхойлжээ.

 1.15.Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн тайлбарт  “Энэ хуульд заасан “зэвсэг, тусгайлан бэлтгэсэн зэвсгийн чанартай зүйл” гэж иж бүрдэл, бүтцийн хувьд аливаа биетийг устгах, гэмтээх, бие хамгаалах, дохио өгөх зориулалттай эд зүйл, тоног төхөөрөмж, хэрэгслийг хамааруулж ойлгоно. Зэвсэг нь галт, хүйтэн, хийн, үйлдвэрийн, гар хийцийн аль нь ч байж болно.” гэж  тайлбарлажээ.

“Гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан зэвсэг” гэж гэмт хэрэг үйлдэхэд шууд ашигласан, гэмт этгээдийн нийгэмд аюултай үйлдэл шууд дамжин хэрэгжиж, түүний тусламжтайгаар учруулах хор уршгийг ихэсгэх, учруулах үйл явцыг түргэсгэх зорилгоор тодорхой эд зүйлийг зэвсгийн шинж чанартайгаар шууд ашиглаж буй материаллаг шинжтэй юмс, эд зүйлийг хэлдэг ба дээрх хуулийн тайлбаруудаас үзэхэд шүүгдэгч Б.******* нь хутгыг зэвсэг болгон хэрэглэж хохирогч Н.-гийн нуруун тус газарт хутгалсан үйлдэл нь хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах гэмт хэргийг зэвсэг хэрэглэж үйлдсэн гэх хүндрүүлэх шинжийг бүрэн хангаж байна гэж шүүх үзлээ.

1.16.Шүүгдэгч Б.******* нь гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан бор өнгийн модон иштэй хутга нь түүний гэрт байсан өөрийнх нь хутга мөн болох нь хэргийн газрын үзлэгээр, эд мөрийн баримтаар хурааж авсан тэмдэглэл, түүний мэдүүлэг зэрэг нотлох баримтуудаар тогтоогдож байна.

1.17.Хутга нь бүтцийн хувьд аливаа биетийг устгах, гэмтээх зориулалттай, хүйтэн зэвсэгт хамаарах бөгөөд шүүгдэгч Б.*******ын хутга хэрэглэн халдаж, хохирогч Н.-гийн нуруун тус газар нь хутгалж түүний биед нь хүнд хохирол учруулсан  нь нотлогдсон учраас түүнийг зэвсэг хэрэглэж, хохирогчийн эрүүл мэндэд нь хүнд хохирол санаатай учруулсан гэж үзнэ.

1.18.Харин Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт “хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан” гэж заасан байх ба шүүгдэгч Э.*******ын үйлдэл нь энэ гэмт хэргийн шинжийг хангасан байна.

1.19.Энэхүү гэмт хэргийн улмаас Монгол Улсын Үндсэн хуулиар баталгаажиж, Эрүүгийн хуулиар хамгаалагдсан хүний эрүүл мэндийн халдашгүй байдал зөрчигддөг. Хүний биед халдах нь ёс суртахууны хувьд болон хуулиар хүлээн зөвшөөрөгдөхгүй үйлдэл бөгөөд уг үйлдлийн улмаас хүний эрүүл мэндэд хохирол учирдаг тул нийгэмд аюултай үйлдэл гэж үзнэ.

1.20.Шүүгдэгч Б.******* хохирогч Н.-гийн биед хутга хэрэглэн халдсан идэвхтэй үйлдэл болон хохирогчийн эрүүл мэндэд учирсан хохирол хоорондоо шалтгаан холбоотой, тэрээр согтуурсан үедээ хохирогчийн эрүүл мэндэд халдаж, хохирол, хор уршигт зориуд хүргэсэн:

Шүүгдэгч нарыг хохирогчийн эрүүл мэндэд хөнгөн, хүнд хохирол учруулсан нь Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.3 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан гэм буруугийн санаатай хэлбэрээр гэмт хэрэг үйлдсэнд тооцно.

Хэрэг учрал болох үед шүүгдэгч, хохирогч нар нь согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ хоорондоо зүй бус харьцсан, шүүгдэгч нарын  хувийн байдал зэрэг нь гэмт хэрэг үйлдэгдэхэд нөлөөлсөн байна. 

1.21.Шүүх хуралдаанд оролцсон Иргэдийн төлөөлөгч: “Шүүгдэгч нь хутга барьж хүнийг хутгалсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай” гэсэн дүгнэлтийг гаргасан болно.

1.22.Иймд шүүгдэгч Б.*******ыг зэвсэг хэрэглэж, хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулсан буюу Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-д заасан “зэвсэг хэрэглэж, хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах” гэмт хэргийг үйлдсэн,

Шүүгдэгч Э.*******ыг хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан буюу Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцов.

Хохирол, хор уршгийн талаар:

1.23.Шүүгдэгч Б.*******ын хууль бус үйлдлийн улмаас хохирогч Н.-гийн биед хүнд хохирол учирсан аймаг дахь Бүсийн шүүх шинжилгээний төвийн ахлах шинжээчийн 2025 оны 03 дугаар сарын 20-ны ХОВ0725/325 дугаартай  дүгнэлтээр тогтогдсон ба хохирогч Н.-гаас “...Одоо миний бие хэвийн байдалдаа орсон. 2,000,000 төгрөг авч эм тариандаа хэрэглэсэн. Цаашид энэ  хүнээс нэхэмжлэх зүйлгүй, гомдол саналгүй, сэтгэл санааны хохирол гаргуулахгүй” гэсэн тул шүүгдэгчээс гаргуулах хохирол төлбөргүй гэж үзлээ.

1.24.Хохирогч Б.*******аас шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч Э.*******оос нэхэмжлэх зүйлгүй гомдол саналгүй гэсэн тайлбарыг тус тус гаргасан болно.

1.25.Иргэний нэхэмжлэгчээс Эрүүл мэндийн даатгалын санд учирсан 3,862,619 төгрөгийг шүүх хуралдааны үед нөхөн  төлсөн нь баримтаар тогтоогдож байгаа тул шүүгдэгч нараар төлүүлэх төлбөргүй гэж үзнэ.

2/Шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлийн талаар:

2.1.Шүүгдэгч Б.******* шүүхээс “зэвсэг хэрэглэж, хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах” гэмт хэргийг үйлдсэн.

2.2.Шүүгдэгч Э.*******ыг хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцсон тул Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Энэ хуульд заасан гэмт хэрэг үйлдсэн нь шүүхээр тогтоогдсон гэм буруутай хүнд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ.” гэж заасныг баримтлан, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангид заасан үндэслэл, журмын дагуу тусгай ангид заасан төрөл, хэмжээний дотор түүнд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь үндэслэлтэй.

2.3.Шүүгдэгч нарын гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учруулсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, түүний хувийн байдал, эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь харгалзан үзэж,  үйлдсэн гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь шударга ёсны зарчимд нийцнэ.

2.4.Хэрэгт цугларсан  нотлох баримтуудаар шүүгдэгч Б.******* нь хувийн байдлын хувьд 24 настай, ам бүл-3 эцэг, эхийн хамт , аймгийн сумын багт багт байнга оршин суух хаягтай, эрүүгийн хариуцлага хүлээж байгаагүй, гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа ухамсарлаж байгаа, хохирол төлбөргүй зэрэг нөхцөл байдал:

Шүүгдэгч Э.******* нь мөн сумын багт эхнэр хүүхдүүдийн хамт мал маллаж амьдардаг, эрүүгийн хариуцлага хүлээж байгаагүй, гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа ухамсарлаж байгаа, хохирол төлбөргүй зэрэг нөхцөл байдал тогтоогдож байна

2.5.Шүүгдэгч нарт эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ  хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудаар Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.1-д заасан “тохиолдлын шинжтэй нөхцөл байдлын улмаас анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн” эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдож, хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй болно.

2.6.Эрүүгийн хариуцлагын шүүх хуралдаанд улсын яллагчаас “шүүгдэгч Б.******* зэвсэг хэрэглэж хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон тул Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4 дэх заалтад зааснаар 5 жилийн  хугацаагаар хорих ял оногдуулж, нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр тогтоох, хэрэгт битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүй, шүүгдэгчээс гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, цагдан хоригдсон хоноггүй болохыг дурдаж, түүнд урьд авсан таслан сэргийлэх арга хэмжээг өөрчилж цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авч, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан хутга 1 ширхийг устгуулах Шүүгдэгч Э.*******-д Эрүүгийн хуулийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 600 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 600,000 төгрөгөөр торгох ялыг оногдуулах саналтай.” гэх агуулгатай,

2.7.Шүүгдэгчийн өмгөөлөгчөөс “Энэ хэрэгт хохирлыг төлж барагдуулсан байгаа. Шүүгдэгчийн хувийн байдал, гэмт хэрэг гарсан нөхцөл байдал нь гэмт хэрэг гарах болсон шалтгаан нөхцөл зэргийг харгалзан Эрүүгийн хуулийн 6.7 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.4-т зааснаар ялыг хөнгөрүүлж  хорих ял оногдуулж өгнө үү” гэсэн агуулгатай дүгнэлтийг тус тус гаргасан болно.

2.8.Шүүгдэгч Б.*******, Э.******* нарт эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ түүний анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, гэх хувийн байдал, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учруулсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, түүнийг төлсөн байдал болон,  эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь харгалзан үзэж, шүүгдэгч Б.*******ад Эрүүгийн хуулийн Ерөнхий ангийн 6.7 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.4-т заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4 дэх заалтад зааснаар 3 жил 5 сарын  хугацаагаар хорих ялаар, шүүгдэгч Э.*******-д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 600 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 600,000 төгрөгөөр торгох ялаар шийтгэх нь эрүүгийн хариуцлагын цээрлүүлэх зорилгод нийцнэ гэж шүүх бүрэлдэхүүн дүгнэв. 

2.9.Эрүүгийн хуулийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.6 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Б.*******ад оногдуулсан хорих ялыг нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр тогтов.

2.10.Хэрэгт эд мөрийн баримтаар тооцогдож ирсэн хүрэн өнгийн модон иштэй хутгыг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц устгах, хэрэгт битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүйг дурдаж, шүүгдэгч Б.*******ад авсан таслан сэргийлэх арга хэмжээг хүчингүй болгож энэ өдрөөс эхлэн  цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авч, шүүгдэгч Э.*******-д авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол хэвээр үргэлжлүүлэхээр шийдвэрлэв.

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2 дугаар зүйлийн 1, 2, 4дэх хэсэг, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10 дугаар зүйлд тус тус заасныг удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

1.Шүүгдэгч Жинсээ ургийн овогт *******-*******ийн *******ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4 дэх заалтад заасан “зэвсэг хэрэглэж, хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэг үйлдсэн

Шүүгдэгч ******* ургийн овогт *******гийн *******ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцсугай.

2. Эрүүгийн ерөнхий ангийн 6.7 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.4-т заасныг журамлан тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-д зааснаар шүүгдэгч Жинсээ ургийн овогт *******-*******ийн *******ыг  3/гурав/ жил 5/тав/ сарын хугацаагаар хорих ялаар

Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч ******* ургийн овогт *******гийн *******-д 600 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 600,000 /зургаан зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ялаар тус тус шийтгэсүгэй.

3. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.6 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Б.*******ад оногдуулсан 3/гурав/ жил 5/тав/ сарын хугацаагаар хорих ялыг нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэх,

Эрүүгийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4,5 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Э.*******-д оногдуулсан торгох ялыг 04 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлж, шүүхээс торгох ялыг тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын 15 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг шүүгдэгч Э.*******-д мэдэгдсүгэй.

4. Шүүгдэгч нар  нь энэ хэрэгт цагдан хоригдсон хоноггүй, шүүгдэгч нараас шийтгэх тогтоолоор гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардал, төлөх төлбөргүй, хэрэгт эд хөрөнгө битүүмжилсэн зүйлгүйг тус тус дурдсугай.

5.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 21.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.4-д зааснаар хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн хүрэн өнгийн модон иштэй хутга-1 ширхгийг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц устгуулахыг Эд мөрийн баримт устгах комисст даалгасугай.

6.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.12 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Б.*******ад авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг өөрчилж цагдан хорих таслан сэргийлэх  арга хэмжээ авч,

 шүүгдэгч Э.*******-д авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол  хэвээр хэрэглэсүгэй.

7.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.1 дүгээр зүйлийн 1-д зааснаар  шүүгдэгч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, хохирогч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, тэдгээрийн өмгөөлөгч давж заалдах гомдол гаргах, прокурор, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэй бөгөөд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.2 дугаар зүйлийн 1-д зааснаар прокурор, дээд шатны прокурор,оролцогч ахан шатны шүүхийн шийдвэрийг гардан авснаас хойш эсхүл энэ хуулийн 11.9 дүгээр зүйлд заасны дагуу хүргүүлснээс хойш 14 хоногийн дотор давж заалдах гомдол, эсэргүүцлээ  шийдвэр гаргасан анхан шатны шүүхэд бичгээр гаргахыг тайлбарласугай.

 

 

 

 

 

 

 

2025         06          30                                       2025/ШЦТ/157

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

           аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүгч Б.Гантөгс даргалж, шүүгч Ө.Бахытбек, шүүгч Б.Мөнхбат нарын бүрэлдэхүүнтэй, шүүх хуралдааны  нарийн бичгийн дарга Ж.Уранцэцэг, иргэдийн төлөөлөгч С.Айнагүл,  улсын яллагч аймгийн Прокурорын газрын ерөнхий прокурорын орлогч А.Батбаатар, шүүгдэгч Э.*******, С.*******, түүний өмгөөлөгч Н.******* нарыг оролцуулан тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд нээлттэй явуулсан  шүүх хуралдаанаар

аймгийн Прокурорын газрын хяналтын прокурор А.Батбаатараас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн  2.4, 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн  шүүгдэгч ******* ургийн овогт *******-*******ийн *******, ******* ургийн овогт *******гийн ******* нарт холбогдох эрүүгийн ******* дугаартай, 319/2025/0141/Э индекстэй хэргийг 2024 оны 07 дугаар сарын 03-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.

 

                                  Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:

Монгол Улсын иргэн 2001 оны 09 дүгээр сарын 22-ны өдөр аймгийн суманд төрсөн, 24 настай, эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, малчин, ам бүл дөрөв,  аймгийн сумын т багт оршин суудаг, ******* ургийн овогт *******-*******ийн *******:

Монгол Улсын иргэн 1998 оны 12 дугаар сарын 27-ны өдөр аймгийн суманд төрсөн, 27 настай, эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, малчин, ам бүл дөрөв, эхнэр, хүүхдүүдийн хамт аймгийн сумын багт оршин суух, ******* ургийн овогт *******гийн *******:

 

Холбогдсон хэргийн талаар:

Шүүгдэгч  Б.******* нь 2025 оны 03 дугаар сарын 06-ны өдрөөс 2025 оны 03 дугаар сарын 07-ны өдөрт шилжих шөнийн 03-04 цагийн орчимд аймгийн сумын багын нутаг дэвсгэрт байх өөрийн гэртээ архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ Н.-гийн нуруун тус газарт хутгалж эрүүл мэндэд нь хүнд хохирол санаатай учруулсан  гэмт хэрэгт,

Шүүгдэгч  Э.******* нь 2025 оны 03 дугаар сарын 06-аас 2025 оны 03 дугаар сарын 07-нд шилжих шөнө аймгийн сумын багийн нутаг дэвсгэрт байх Б.*******ын гэрт архи согтууруулах, ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ тухайн үед үүссэн таарамжгүй харилцааны улмаас Б.*******ыг зодож эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэгт тус тус холбогджээ.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэг. Гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай эсэх талаар:

Шүүх хэргийн бодит байдлыг тогтоох зарчмын дагуу Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.7 дугаар зүйлийн 3–т зааснаар талуудын мэтгэлцээний үндсэн дээр хэрэгт авагдсан дараахи нотлох баримтуудыг хянан хэлэлцэв.

1.Шүүх хуралдаанаар тогтоогдсон хэргийн нөхцөл байдал: Шүүхийн хэлэлцүүлэгт талуудын шинжлэн судалсан нотлох баримтуудыг хооронд нь болон хэрэгт цуглуулж, бэхжүүлсэн бусад нотлох баримттай харьцуулан дүгнэж дараах нотлох баримтуудыг шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болгон үнэллээ.

1.1.Гэмт хэргийн талаарх гомдол, мэдээлэл хүлээн авсан тэмдэглэл, (хх-ийн 4 дүгээр хуудас)

1.2.Хэргийн газрын үзлэг хийсэн тэмдэглэл, түүний гэрэл зургийн үзүүлэлт (хх- ийн 31-35 дугаар хуудас)^;

1.3.Хохирогч Н.-гийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...Би 2025 оны 03 дугаар сарын 06-ны орой Увс аймгийн Завхан сумаас аймагт орой 22 цагийн цагийн үед найз болох Б.*******ын гэрт нь ирсэн. Тэгээд би Б.******* бид хоёр хажуу талаан ахынх руу орж золгочхоод буцаад Б.*******ын гэрт нь орсон. Тэгээд би Б.*******ын гэрт нь байж байхад ******* нэг найзынхаа хамт ирээд 0.75 литрийн архи хувааж уугаад сууж байтал Э.******* Б.******* Э.*******ын дагуулж ирсэн найз гэх залуу гурав хэрүүл маргаан үүсгэж хоорондоо маргалдаад байж байтал манай найз Б.******* нь хутга аваад Э.******* руу дайртал би дундуур нь ортол миний баруун хойд талын дал хэсэг рүү хутгалчихсан. ...Сүүлд гаднаас , ******* хоёр орж иртэл ******* хоёр хоорондоо барьцалдаад байж байтал ******* босож очоод *******тай цохилцоод эхлэхээр нь салгах гээд босоод салгаад эргээд явтал араас ******* намайг хутгалсан юм..." Одоо надад нэхэмжлэх зүйлгүй санал гомдолгүй...” гэх мэдүүлэг (хх-ийн 11,72-73 дугаар хуудас)

1.4.Хохирогч Б.*******ын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: "...2025 оны 03 дугаар сарын 06-аас 07-ны шилжих шөнө 03 цагийн орчимд ******* миний зүүн талын хацар хэсгийг маажиж намайг боож газар унгаасан юм тухайн үед миний хоёр тохой баруун талын өвдөг нурууны ар тал хэсэг шалбарсан хүзүүний боосон хэсэг нь улайсан байсан юм." гэсэн мэдүүлэг, (хх-ийн 92-93 дугаар хуудас)

1.5.Гэрч Х.ы мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “... 2025 оны 03 дугаар сарын 6-аас 07-нь шилжих шөнө 01 цаг өнгөрч байхад манай гэрт ******* - хоч нэр нь° ээ гэх 3 залуу халамцуу ирээд золголт хийгээд цай чануулж уугаад цагаан сараар хүнд задлаад хийж байсан тал шил архийг бид 4 хувааж уугаад дуусаад - ээ буюу баяр хоёр түрүүлээд гараад явсан харин ******* манай гэрт үлдээд дахиад нэг шил архи өгчих гэхээр нь би нэг шил архи өгөөд ******* бид хоёр *******ын гэрт ороход тэнд - , баяр хоёр байсан тэгээд бид 4 тухайн архийг задлаад талд нь орж байхад гаднаас ******* хоёр орж иртэл - хоёр маргалдаж барьцалдаад байж байтал ******* тэр хоёрыг салгатал ******* босож ирээд ******* ******* хоёр хоорондоо маргалдаж зодолдсон... ******* цаашаа эргээд гал тогооны тавиур дээрээс шар иштэй хутга гэрийн хоймор хэсэгт орон дээр урагшаа хараад сууж байсан -гийн баруун гар давуулж ирээд ар талын далны доохон талд нэг удаа хутгалсан юм...” гэсэн мэдүүлэг, (хх-ийн 24,130 дугаар хуудас)

1.6.Э.Гэрч Я.баярын мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “... Би Н.-, манай төрлийн ах Билгээ бид гурав 2025 оны 03 дугаар сарын 06-ны орой 22:00 цагийн үед манай найз болох Б.*******ын гэрт нь очсон. Б.*******ын гэрт нь очоод X нэртэй 0.75 литрийн архийг хувааж уучхаад Б.*******ын хажуу талын айл болох Хатансайханы гэрт нь орж золголт хийгээд бид цэнхэр шилтэй /нэрийг нь сайн мэдэхгүй/ 0.75 литрийн архийг хувааж уучхаад буцаад Б.*******ын гэрт нь орсон. Тэгээд бид гурав сууж байтал , ******* хоёр гаднаас орж ирээд *******, , Б.******* гурав маргалдсан. Би юунаас болж маргалдсан талаар сайн мэдэхгүй байна. Тэгээд тэр гурав маргалдаад байж байтал Б.******* нь гэрийнхээ зүүн талын шкафан дээр байсан хутгийг аваад ******* руу дайртал Н.- нь салгах гээд дундуур нь ортол Н.- нь араасаа хутгалуулсан. Тэгээд Н.- г хутгалсны ар талд би босож ирээд Б.*******ыг дарж аваад гарт байсан хутгийг нь аваад бид хэд Н.- г аваад сумын эмнэлэг рүү явсан. Маргааш нь буюу 2025 оны 03 дугаар сарын 07-ны өглөө 08:00 цагийн үед аймгийн төвд байх эмнэлэгт ирсэн....” гэсэн мэдүүлэг, (хх-ийн 15-16 дугаар хуудас)

1.7.Ю.Гэрч Н.ийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...Би 2025 оны 03 дугаар сарын 07-ны үүрээр 04 цагийн үед найз *******ын хамт сумын т багт байдаг ******* гэх айлд иртэл тухайн айлд ******* хажууд нь танихгүй 3 залуу байхаар нь тухайн айлд ороод гар бариад сууж байтал ******* манай найз ******* хоёр хоорондоо маргалдаж зодолдсон тэгэхээр нь Би найз ээ бид хоёр салгаж аваад - гэрийн хоймор хэсэгт байсан орон дээр сууж байсан тэгтэл гэнэт ******* гал тогооны тавиураас Бор иштэй хутга аваад гэрийн хоймор хэсэгт байсан орон дээр урагшаа хараад сууж байсан - Амаглангийн нуруу хэсэг рүү нэг удаа хутгалахаар нь ээ *******ыг дарж унагааж гарт нь байсан хутгыг булаан аваад ******* машин бариад ганцаараа сумын эрүүл мэндийн төвд ирж дуудлага өгөөд дуудлагын эмчийг дагуулаад тухайн хэрэг болсон *******ын гэрт ирээд эмч -Амагланг үзээд шууд эмнэлэг аваад явсан юм...” гэсэн мэдүүлэг, (хх-ийн 21-22 дугаар хуудас)

1.8.Иргэний нэхэмжлэгч М.гийн мөрдөн шалгах ажиллагаанд өгсөн: “...эрүүл мэндийн даатгалын сангаас гаргасан 3.862.619 төгрөгийг буруутай этгээдээр нөхөн төлүүлэх хүсэлтэй байна.” гэсэн мэдүүлэг, (хх-ийн 139 дүгээр хуудас) зэрэг нотлох баримтууд хэрэгт цугларсан байна.

1.9. аймаг дахь Бүсийн шүүх шинжилгээний төвийн ахлах шинжээчийн 2025 оны 03 дугаар сарын 20-ны ХОВ0725/325 дугаартай “Б.*******ын биед зүүн хацар хэсгийн зулгаралтууд, зүүн эрүүний булан хэсгийн тав тогтсон зулгаралт, хүзүүний зүүн хэсгийн зулгаралтууд, баруун мөрний ар хэсгийн зулгаралтууд, зүүн далны доод хэсгийн цус хуралт, бүсэлхий нуруу хэсгийн зулгаралт, баруун тохой хэсгийн зулгаралтууд, баруун шууны гадна доод хэсгийн зулгаралтууд, зүүн тохой хэсгийн зулгаралтууд, баруун эгэм хэсгийн цус хуралт, цээжний баруун дээд хэсгийн зулгаралт, хэвлийн зүүн урд хэсгийн зулгаралт, зүүн шууны гадна доод хэсгийн зулгаралт, 2 гарын сарвууны ар хэсгийн зулгаралтууд, баруун өвдөг хэсгийн зулгаралт, баруун шилбэний урд дунд хэсгийн зулгаралтууд, зүүн шилбэний урд дээд хэсэг болон гадна хэсгийн зулгаралтууд гэмтэл тогтоогдлоо. Дээрх гэмтэл нь тухайн хэрэг учрал болсон гэх цаг хугацаанд үүсэх боломжтой. Б.*******ын биед учирсан дээрх гэмтэл нь тухайн хэрэг учрал болсон гэх цаг хугацаанд үүсэх боломжтой. Б.*******ын биед учирсан дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүсэх боломжтой. Б.*******ын биед учирсан дээрх гэмтэл нь эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын 3.1.1-т зааснаар хохирлын хөнгөн зэрэг тогтоогдлоо.” гэсэн шинжээчийн дүгнэлт, гэрэл зургийн үзүүлэлт, (хх-ийн 63-65 дугаар хуудас)    

1.10. аймаг дахь Бүсийн шүүх шинжилгээний төвийн ахлах шинжээчийн 2025 оны 03 дугаар сарын 20-ны ХОВ0725/318 дугаартай “...Н.-гийн биед гэмтэл учирсан байна. Н.-гийн биед цээжний хөндийн нэвтэрсэн шарх, баруун уушгины уналт, цээжний хөндийн цус, хий хуралт гэмтэл тогтоогдлоо. Н.-гийн биед учирсан дээрх гэмтэл нь хурц ир үзүүртэй зүйлийн үйлчлэлээр үүсэх боломжтой. Н.-гийн биед учирсан дээрх гэмтэл нь тухайн хэрэг учрал болсон гэх цаг хугацаанд үүсэх боломжтой шинэ гэмтэл байна. Н.-гийн биед учирсан дээрх гэмтэл нь амь насанд аюултай тул хүний эрүүл мэндэд учирсан хохирлын зэрэг тогтоох журмын 4.1.13-т зааснаар хохирлын хүнд зэрэг тогтоогдлоо. Н.-гийн биед учирсан дээрх гэмтэл нь амь насанд аюултай, цаашид эрүүл мэндэд  нөлөөлөх   нь эмчилгээ эдгэрэлтээс хамаарна. Н.-гийн биед учирсан дээрх гэмтэл нь тухайн хэрэг учрал болсон гэх цаг хугацаанд үүсэх боломжтой.” гэсэн шинжээчийн дүгнэлт, түүний гэрэл зургийн үзүүлэлт (хх-ийн 58-60 дугаар хуудас) зэрэг баримтууд хэрэгт цугларсан байна.

1.11.Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан нотлох баримтууд энэ хэрэгт хамааралтай, хуульд заасан үндэслэл, журмаар цуглуулж бэхжүүлсэн, эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг зөрчөөгүй, агуулгын хувьд зөрүүгүй, үйл баримтыг хангалттай тогтоож чадсан, хохирогч, гэрч нараас мэдүүлэг авахдаа эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчөөгүй байх тул хууль ёсны нотлох баримт гэж үзэж, хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой талаас нь үнэлэн, шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болгов.

1.12.Шүүгдэгч Б.******* нь 2025 оны 03 дугаар сарын 06-07-нд шилжих шөнө аймгийн сумын багын нутаг дэвсгэрт байх өөрийн гэртээ бусадтай  согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ тухайн үед үүссэн таарамжгүй харилцааны улмаас иргэн Н.-гийн нуруун тус газар нь хутгалж түүний биед цээжний хөндийн нэвтэрсэн шарх, баруун уушгины уналт, цээжний хөндийн цус, хий хуралт бүхий гэмтэл учруулж, хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулсан гэмт хэргийг зэвсэг хэрэглэж хүндрүүлэх нөхцөл байдалтайгаар үйлдсэн:

Шүүгдэгч Э.******* нь 2025 оны 03 дугаар сарын 06-07-нд шилжих шөнө аймгийн сумын багийн нутаг дэвсгэрт байх Б.*******ын гэрт архи согтууруулах, ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ тухайн үед үүссэн таарамжгүй харилцааны улмаас хохирогч Б.*******тай зодож түүний биед зүүн хацар хэсгийн зулгаралтууд, зүүн эрүүний булан хэсгийн тав тогтсон зулгаралт, хүзүүний зүүн хэсгийн зулгаралтууд, баруун мөрний ар хэсгийн зулгаралтууд, зүүн далны доод хэсгийн цус хуралт, бүсэлхий нуруу хэсгийн зулгаралт, баруун тохой хэсгийн зулгаралтууд, баруун шууны гадна доод хэсгийн зулгаралтууд, зүүн тохой хэсгийн зулгаралтууд, баруун эгэм хэсгийн цус хуралт, цээжний баруун дээд хэсгийн зулгаралт, хэвлийн зүүн урд хэсгийн зулгаралт, зүүн шууны гадна доод хэсгийн зулгаралт, 2 гарын сарвууны ар хэсгийн зулгаралтууд, баруун өвдөг хэсгийн зулгаралт, баруун шилбэний урд дунд хэсгийн зулгаралтууд, зүүн шилбэний урд дээд хэсэг болон гадна хэсгийн зулгаралт гэмтэл учруулж, түүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн хэргийн үйл баримт тогтоогдсон байна гэж шүүх бүрэлдэхүүн үзсэн болно.

 1.13.Хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах гэмт хэрэг нь хүний эрүүл мэндийн халдашгүй байдалд гэм буруугийн санаатай хэлбэрээр халдсан, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангид хуульчлан тодорхойлж, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхээр заасан нийгэмд аюултай, гэм буруутай үйлдэл байдаг.

1.14.Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах” гэмт хэргийн үндсэн шинжийг хуульчилсан бөгөөд мөн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т “зэвсэг, тусгайлан бэлтгэсэн зэвсгийн чанартай зүйл хэрэглэсэн бол” гэж  уг гэмт хэргийн хүндрүүлэх шинжийг тодорхойлжээ.

 1.15.Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн тайлбарт  “Энэ хуульд заасан “зэвсэг, тусгайлан бэлтгэсэн зэвсгийн чанартай зүйл” гэж иж бүрдэл, бүтцийн хувьд аливаа биетийг устгах, гэмтээх, бие хамгаалах, дохио өгөх зориулалттай эд зүйл, тоног төхөөрөмж, хэрэгслийг хамааруулж ойлгоно. Зэвсэг нь галт, хүйтэн, хийн, үйлдвэрийн, гар хийцийн аль нь ч байж болно.” гэж  тайлбарлажээ.

“Гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан зэвсэг” гэж гэмт хэрэг үйлдэхэд шууд ашигласан, гэмт этгээдийн нийгэмд аюултай үйлдэл шууд дамжин хэрэгжиж, түүний тусламжтайгаар учруулах хор уршгийг ихэсгэх, учруулах үйл явцыг түргэсгэх зорилгоор тодорхой эд зүйлийг зэвсгийн шинж чанартайгаар шууд ашиглаж буй материаллаг шинжтэй юмс, эд зүйлийг хэлдэг ба дээрх хуулийн тайлбаруудаас үзэхэд шүүгдэгч Б.******* нь хутгыг зэвсэг болгон хэрэглэж хохирогч Н.-гийн нуруун тус газарт хутгалсан үйлдэл нь хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах гэмт хэргийг зэвсэг хэрэглэж үйлдсэн гэх хүндрүүлэх шинжийг бүрэн хангаж байна гэж шүүх үзлээ.

1.16.Шүүгдэгч Б.******* нь гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан бор өнгийн модон иштэй хутга нь түүний гэрт байсан өөрийнх нь хутга мөн болох нь хэргийн газрын үзлэгээр, эд мөрийн баримтаар хурааж авсан тэмдэглэл, түүний мэдүүлэг зэрэг нотлох баримтуудаар тогтоогдож байна.

1.17.Хутга нь бүтцийн хувьд аливаа биетийг устгах, гэмтээх зориулалттай, хүйтэн зэвсэгт хамаарах бөгөөд шүүгдэгч Б.*******ын хутга хэрэглэн халдаж, хохирогч Н.-гийн нуруун тус газар нь хутгалж түүний биед нь хүнд хохирол учруулсан  нь нотлогдсон учраас түүнийг зэвсэг хэрэглэж, хохирогчийн эрүүл мэндэд нь хүнд хохирол санаатай учруулсан гэж үзнэ.

1.18.Харин Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт “хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан” гэж заасан байх ба шүүгдэгч Э.*******ын үйлдэл нь энэ гэмт хэргийн шинжийг хангасан байна.

1.19.Энэхүү гэмт хэргийн улмаас Монгол Улсын Үндсэн хуулиар баталгаажиж, Эрүүгийн хуулиар хамгаалагдсан хүний эрүүл мэндийн халдашгүй байдал зөрчигддөг. Хүний биед халдах нь ёс суртахууны хувьд болон хуулиар хүлээн зөвшөөрөгдөхгүй үйлдэл бөгөөд уг үйлдлийн улмаас хүний эрүүл мэндэд хохирол учирдаг тул нийгэмд аюултай үйлдэл гэж үзнэ.

1.20.Шүүгдэгч Б.******* хохирогч Н.-гийн биед хутга хэрэглэн халдсан идэвхтэй үйлдэл болон хохирогчийн эрүүл мэндэд учирсан хохирол хоорондоо шалтгаан холбоотой, тэрээр согтуурсан үедээ хохирогчийн эрүүл мэндэд халдаж, хохирол, хор уршигт зориуд хүргэсэн:

Шүүгдэгч нарыг хохирогчийн эрүүл мэндэд хөнгөн, хүнд хохирол учруулсан нь Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.3 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан гэм буруугийн санаатай хэлбэрээр гэмт хэрэг үйлдсэнд тооцно.

Хэрэг учрал болох үед шүүгдэгч, хохирогч нар нь согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ хоорондоо зүй бус харьцсан, шүүгдэгч нарын  хувийн байдал зэрэг нь гэмт хэрэг үйлдэгдэхэд нөлөөлсөн байна. 

1.21.Шүүх хуралдаанд оролцсон Иргэдийн төлөөлөгч: “Шүүгдэгч нь хутга барьж хүнийг хутгалсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай” гэсэн дүгнэлтийг гаргасан болно.

1.22.Иймд шүүгдэгч Б.*******ыг зэвсэг хэрэглэж, хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулсан буюу Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-д заасан “зэвсэг хэрэглэж, хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах” гэмт хэргийг үйлдсэн,

Шүүгдэгч Э.*******ыг хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулсан буюу Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцов.

Хохирол, хор уршгийн талаар:

1.23.Шүүгдэгч Б.*******ын хууль бус үйлдлийн улмаас хохирогч Н.-гийн биед хүнд хохирол учирсан аймаг дахь Бүсийн шүүх шинжилгээний төвийн ахлах шинжээчийн 2025 оны 03 дугаар сарын 20-ны ХОВ0725/325 дугаартай  дүгнэлтээр тогтогдсон ба хохирогч Н.-гаас “...Одоо миний бие хэвийн байдалдаа орсон. 2,000,000 төгрөг авч эм тариандаа хэрэглэсэн. Цаашид энэ  хүнээс нэхэмжлэх зүйлгүй, гомдол саналгүй, сэтгэл санааны хохирол гаргуулахгүй” гэсэн тул шүүгдэгчээс гаргуулах хохирол төлбөргүй гэж үзлээ.

1.24.Хохирогч Б.*******аас шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч Э.*******оос нэхэмжлэх зүйлгүй гомдол саналгүй гэсэн тайлбарыг тус тус гаргасан болно.

1.25.Иргэний нэхэмжлэгчээс Эрүүл мэндийн даатгалын санд учирсан 3,862,619 төгрөгийг шүүх хуралдааны үед нөхөн  төлсөн нь баримтаар тогтоогдож байгаа тул шүүгдэгч нараар төлүүлэх төлбөргүй гэж үзнэ.

2/Шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлийн талаар:

2.1.Шүүгдэгч Б.******* шүүхээс “зэвсэг хэрэглэж, хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах” гэмт хэргийг үйлдсэн.

2.2.Шүүгдэгч Э.*******ыг хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцсон тул Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.4 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Энэ хуульд заасан гэмт хэрэг үйлдсэн нь шүүхээр тогтоогдсон гэм буруутай хүнд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэнэ.” гэж заасныг баримтлан, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангид заасан үндэслэл, журмын дагуу тусгай ангид заасан төрөл, хэмжээний дотор түүнд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь үндэслэлтэй.

2.3.Шүүгдэгч нарын гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учруулсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, түүний хувийн байдал, эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь харгалзан үзэж,  үйлдсэн гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь шударга ёсны зарчимд нийцнэ.

2.4.Хэрэгт цугларсан  нотлох баримтуудаар шүүгдэгч Б.******* нь хувийн байдлын хувьд 24 настай, ам бүл-3 эцэг, эхийн хамт , аймгийн сумын багт багт байнга оршин суух хаягтай, эрүүгийн хариуцлага хүлээж байгаагүй, гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа ухамсарлаж байгаа, хохирол төлбөргүй зэрэг нөхцөл байдал:

Шүүгдэгч Э.******* нь мөн сумын багт эхнэр хүүхдүүдийн хамт мал маллаж амьдардаг, эрүүгийн хариуцлага хүлээж байгаагүй, гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа ухамсарлаж байгаа, хохирол төлбөргүй зэрэг нөхцөл байдал тогтоогдож байна

2.5.Шүүгдэгч нарт эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ  хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудаар Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.1-д заасан “тохиолдлын шинжтэй нөхцөл байдлын улмаас анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн” эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдож, хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй болно.

2.6.Эрүүгийн хариуцлагын шүүх хуралдаанд улсын яллагчаас “шүүгдэгч Б.******* зэвсэг хэрэглэж хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсон тул Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4 дэх заалтад зааснаар 5 жилийн  хугацаагаар хорих ял оногдуулж, нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр тогтоох, хэрэгт битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүй, шүүгдэгчээс гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, цагдан хоригдсон хоноггүй болохыг дурдаж, түүнд урьд авсан таслан сэргийлэх арга хэмжээг өөрчилж цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авч, хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдсан хутга 1 ширхийг устгуулах Шүүгдэгч Э.*******-д Эрүүгийн хуулийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 600 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 600,000 төгрөгөөр торгох ялыг оногдуулах саналтай.” гэх агуулгатай,

2.7.Шүүгдэгчийн өмгөөлөгчөөс “Энэ хэрэгт хохирлыг төлж барагдуулсан байгаа. Шүүгдэгчийн хувийн байдал, гэмт хэрэг гарсан нөхцөл байдал нь гэмт хэрэг гарах болсон шалтгаан нөхцөл зэргийг харгалзан Эрүүгийн хуулийн 6.7 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.4-т зааснаар ялыг хөнгөрүүлж  хорих ял оногдуулж өгнө үү” гэсэн агуулгатай дүгнэлтийг тус тус гаргасан болно.

2.8.Шүүгдэгч Б.*******, Э.******* нарт эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ түүний анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, гэх хувийн байдал, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учруулсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, түүнийг төлсөн байдал болон,  эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь харгалзан үзэж, шүүгдэгч Б.*******ад Эрүүгийн хуулийн Ерөнхий ангийн 6.7 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.4-т заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4 дэх заалтад зааснаар 3 жил 5 сарын  хугацаагаар хорих ялаар, шүүгдэгч Э.*******-д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 600 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 600,000 төгрөгөөр торгох ялаар шийтгэх нь эрүүгийн хариуцлагын цээрлүүлэх зорилгод нийцнэ гэж шүүх бүрэлдэхүүн дүгнэв. 

2.9.Эрүүгийн хуулийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.6 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Б.*******ад оногдуулсан хорих ялыг нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр тогтов.

2.10.Хэрэгт эд мөрийн баримтаар тооцогдож ирсэн хүрэн өнгийн модон иштэй хутгыг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц устгах, хэрэгт битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүйг дурдаж, шүүгдэгч Б.*******ад авсан таслан сэргийлэх арга хэмжээг хүчингүй болгож энэ өдрөөс эхлэн  цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авч, шүүгдэгч Э.*******-д авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол хэвээр үргэлжлүүлэхээр шийдвэрлэв.

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2 дугаар зүйлийн 1, 2, 4дэх хэсэг, 36.6, 36.7, 36.8, 36.10 дугаар зүйлд тус тус заасныг удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

1.Шүүгдэгч Жинсээ ургийн овогт *******-*******ийн *******ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4 дэх заалтад заасан “зэвсэг хэрэглэж, хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэг үйлдсэн

Шүүгдэгч ******* ургийн овогт *******гийн *******ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан хүний эрүүл мэндэд хөнгөн хохирол санаатай учруулах гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцсугай.

2. Эрүүгийн ерөнхий ангийн 6.7 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.4-т заасныг журамлан тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-д зааснаар шүүгдэгч Жинсээ ургийн овогт *******-*******ийн *******ыг  3/гурав/ жил 5/тав/ сарын хугацаагаар хорих ялаар

Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч ******* ургийн овогт *******гийн *******-д 600 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 600,000 /зургаан зуун мянга/ төгрөгөөр торгох ялаар тус тус шийтгэсүгэй.

3. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.6 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Б.*******ад оногдуулсан 3/гурав/ жил 5/тав/ сарын хугацаагаар хорих ялыг нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэх,

Эрүүгийн ерөнхий ангийн 5.3 дугаар зүйлийн 4,5 дахь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Э.*******-д оногдуулсан торгох ялыг 04 сарын хугацаанд хэсэгчлэн төлүүлж, шүүхээс торгох ялыг тогтоосон хугацаанд биелүүлээгүй бол шүүх биелэгдээгүй торгох ялын 15 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний төгрөгийг нэг хоногоор тооцож хорих ялаар солихыг шүүгдэгч Э.*******-д мэдэгдсүгэй.

4. Шүүгдэгч нар  нь энэ хэрэгт цагдан хоригдсон хоноггүй, шүүгдэгч нараас шийтгэх тогтоолоор гаргуулах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардал, төлөх төлбөргүй, хэрэгт эд хөрөнгө битүүмжилсэн зүйлгүйг тус тус дурдсугай.

5.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 21.5 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.4-д зааснаар хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн хүрэн өнгийн модон иштэй хутга-1 ширхгийг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц устгуулахыг Эд мөрийн баримт устгах комисст даалгасугай.

6.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.12 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Б.*******ад авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг өөрчилж цагдан хорих таслан сэргийлэх  арга хэмжээ авч, шүүгдэгч Э.*******-д авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол  хэвээр хэрэглэсүгэй.

7.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.1 дүгээр зүйлийн 1-д зааснаар  шүүгдэгч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, хохирогч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, тэдгээрийн өмгөөлөгч давж заалдах гомдол гаргах, прокурор, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэй бөгөөд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 38.2 дугаар зүйлийн 1-д зааснаар прокурор, дээд шатны прокурор,оролцогч ахан шатны шүүхийн шийдвэрийг гардан авснаас хойш эсхүл энэ хуулийн 11.9 дүгээр зүйлд заасны дагуу хүргүүлснээс хойш 14 хоногийн дотор давж заалдах гомдол, эсэргүүцлээ  шийдвэр гаргасан анхан шатны шүүхэд бичгээр гаргахыг тайлбарласугай.