| Шүүх | Дундговь аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ |
|---|---|
| Шүүгч | Даваагийн Уранчимэг |
| Хэргийн индекс | 139/2022/00424/И |
| Дугаар | 139/ШШ2023/00092 |
| Огноо | 2023-03-02 |
| Маргааны төрөл | Банкны зээл, |
Дундговь аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр
2023 оны 03 сарын 02 өдөр
Дугаар 139/ШШ2023/00092
| *******0*******3 оны 03 сарын 0******* өдөр | Дугаар 139/ШШ*******0*******3/0009******* | ******* аймаг |
МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС
******* аймаг дахь сум дундын иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч Д.******* даргалж тус шүүхийн Б танхимд хийсэн шүүх хуралдаанаар,
Нэхэмжлэгч: Төрийн банк ******* салбар,
Хариуцагч:******* аймгийн ******* сумын 9-р баг *******-*******-*******3 тоотод оршин суух Амбааболд овгийн *******ийн ******* РД: НК8607*******907, овгийн ын РД: ЗЗ,
Нэхэмжлэлийн шаардлага: 36080107, 38 /гучин зургаан сая наян мянга нэг зуун долоон төгрөг гучин найман мөнгө/ төгрөг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэлтэй, 139/*******0**************/004*******4/И индекстэй иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.
Шүүх хуралдааны оролцогчид:
Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Г.,
Хариуцагчийн өмгөөлөгч Д.
Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Б.
ТОДОРХОЙЛОХ нь:
1.Нэхэмжлэгч Төрийн банк ******* салбар нь Ч., С.******* нараас зээл, зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүд нийт 36080107, 38 /гучин зургаан сая наян мянга нэг зуун долоон төгрөг гучин найман мөнгө/ төгрөг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан байна.
*******.Нэхэмжлэгч Төрийн банкны ******* салбар нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлээ дараах байдлаар тодорхойлжээ. Төрийн банк ХХК нь зээлдэгч Ч., С.******* нартай *******018 оны 5 дугаар сарын **************-ны өдөр №**************0800106111 дугаартай 'Зээлийн гэрээ-г байгуулж, 10,000,000 төгрөгийг жилийн 18 хувийн хүүтэй, 18 сарын хугацаатай, хэрэглээний /малчны зээл/ зориулалтаар зээлдүүлж, зээлийг зээлдэгчийн **************0800033468 тоот дансанд олгосон. Зээлдэгч Ч., С.******* нар нь өнгөрсөн хугацаанд 4 удаа нэмэлт зээл авч ******* удаа зээлийн хугацааг сунгасан бөгөөд хамгийн сүүлд *******0*******1 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдөр НЗ-7-/MN560034**************0800106111/ тоот гэрээгээр 8*******50000 төгрөг нэмж нийт 30,000,000 төгрөгийг жилийн *******1,6 хувийн хүүтэй, *******4 сарын хугацаатай зээл олгосон. Зээлийн эргэн төлөгдөх хуваарийг хагас жил тутамд төлөх нөхцөлтэйгөөр харилцан тохиролцож хийсэн. Зээлийн гэрээний хэрэгжилтийн явцад зээлдэгч нь зээлийн төлбөрийг хугацаандаа төлөхгүй байх зөрчлийг гаргаж, зээлийн гэрээний үүргээ зохих ёсоор биелүүлэлгүй 166 хоног хугацаа хэтрүүлж, огт төлөлт хийлгүй гэрээний үүргээ ноцтой зөрчсөн тул гэрээг нэг талын санаачилгаар цуцлах үндэслэл бүрдсэн. Банкны зүгээс зээлдэгчтэй тухай бүр утсаар ярих, биечлэн уулзах, мэдэгдэл хүргүүлэх зэргээр зээлийн гэрээний үүрэг зөрчигдөж байгаа тухай сануулж, зээлийн гэрээний үүргээ зохих ёсоор урьдчилан мэдэгдсэн. Тус зээлийн барьцаанд мал 648 толгой, 5-н ханатай гэр-1 ширхэг, мөнгөн аяга-10 ширхэг, мөнгөн эмээл /дээр үеийн 1******* цагаантай/-1 ширхэг, вагончиг- 1 ширхэг, хөргөгч /******* хаалгатай/-1 ширхэг барьцаалсан болно. Зээлийн гэрээ болон хуульд зааснаар гэрээг нэг талын санаачилгаар цуцлах үндэслэл бүрдсэн тул Төрийн банк ХХК нь зээлдэгч Ч., С.******* нараас үндсэн зээлийн төлбөр 30,000,000 /гучин сая төгрөг/ төгрөг, зээлийн хүү 5,981,871.77 /таван сая есөн зуун наян нэгэн мянга найман зуун далан нэгэн төгрөг далан долоон мөнгө/ төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүү 98,*******35.61 /ерэн найман мянга хоёр зуун гучин таван төгрөг жаран нэгэн мөнгө/ төгрөг, нийт 36,080,107.38 /гучин зургаан сая наян мянга нэг зуун долоон төгрөг гучин найман мөнгө/ төгрөгийг гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлага гаргаж байна. Иймд Ч., С.******* нараас 36,080,107.38 төгрөгийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулж өгнө үү гэжээ.
3.Хариуцагч Ч. шүүхэд ирүүлсэн хариу тайлбартаа: ******* аймгийн ******* сумын 3-р багийн иргэн Ч. би Төрийн банкны ******* салбараас тус шүүхэд эхнэр бид хоёрт холбогдуулан гаргасан малчны зээл, зээлийн хүү, нэмэгдүүлсэн хүүнд нийт 36,080,107.38 төгрөг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлага бүхий нэхэмжлэлтэй танилцаад нэхэмжлэлийн үнийн дүн дээр эргэлзэж байгаа тул хүлээн зөвшөөрөхгүй гэдэг тайлбараа гарган өгч байна.
4.Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Г. шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Зээлдэгч Ч., С.******* нар нь *******018 оны 05 сарын **************-ны өдөр 30 сая төгрөгийн малчны зээл авсан. Зээлээ төлөхгүй хугацаа хэтэрснээс болж зээлийн хүү 5981871,77 төгрөг, 98*******35,61 төгрөгийн нэмэгдүүлсэн хүү, нийт 36080107,38 төгрөгийн зээл хугацаа хэтрээд байна. Барьцаа хөрөнгө гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь дэмжиж байна гэв.
5.Хариуцагчийн өмгөөлөгч Д. шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Хариуцагч Ч., С.******* нарын хувьд анх нэхэмжлэлтэй танилцаад үнийн дүн дээр маргаж байсан. Өнөөдрийн байдлаар хол отрын бүс нутагт явж байна. Нэхэмжлэлийн шаардлагын үнийн дүнг зөвшөөрч, өмгөөлөгчөө оролцуулах хүсэлт гаргасныг шүүгчийн туслахын хаяг руу явуулсан. Тийм учраас нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрч байгаа учраас хуульд заасны дагуу шийдвэрлэх боломжтой гэв.
6.Хэрэгт нэхэмжлэл /хэргийн 1-******* хуудас/, улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт /хэргийн 3-4 хуудас/, Төрийн банкны ******* салбарын захирлын *******0************** оны 10 сарын 04-ний өдрийн 39/483 дугаартай итгэмжлэл /хэргийн 5-р хуудас/, Төрийн банк ХХК-ийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээний хуулбар /хэргийн 6-р хуудас/ зээлийн гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай *******0*******1 оны 11 сарын 01-ний -өдрийн НЗ-7-/MN560034**************08001061111 дугаартай гэрээ /хэргийн 7-8 хуудас/ , зээлийн гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай *******0*******1 оны 0******* сарын 05-ны өдрийн НЗ-5/**************0800106111 дугаартай гэрээ /хэргийн 9-р хуудас/, зээлийн гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай *******0*******1 оны 1******* сарын 30-ны өдрийн НЗГ/4/-**************0800106111 дугаартай гэрээ /хэргийн 10-р хуудас/, зээлийн гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай *******0*******0 оны 06 сарын 16-ны өдрийн ЗГ-**************0800106111 дугаартай гэрээ /хэргийн 11-р хуудас/, *******019 оны 06 сарын 05-ны өдрийн гэрээ **************0800106111 дугаартай зээлийн гэрээний нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай гэрээ /хэргийн 1*******-р хуудас/, *******018 оны 1******* сарын 04-ний өдрийн **************0800106111 дугаартай гэрээ /хэргийн 13-р хуудас/, *******018 оны 05 сарын **************-ны өдрийн №**************0800106111 дугаартай барьцаат зээлийн гэрээ, барьцааны зүйлийн жагсаалт /хэргийн 14-16 хуудас/, зээлийн дансны харилцагчийн хуулга /хэргийн 17-18 хуудас/, Төрийн банкны гүйцэтгэх захирлын *******0************** оны 03 сарын 16-ны өдрийн 01/1169 дугаартай итгэмжлэл /хэргийн 19-р хуудас/, *******0************** оны 05 сарын *******0-ны өдрийн 03 дугаартай зээлийн гэрээ цуцлах тухай мэдэгдэл /хэргийн *******0-р хуудас/, *******0*******1 оны 08 сарын *******0-ны өдрийн 01 дугаартай зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлэх нэмэлт хугацаа олгох мэдэгдэл /хэргийн *******1-р хуудас/, хариуцагчийн хариу тайлбар /хэргийн 36-р хуудас/, хууль зүйн туслалцаа үзүүлэх гэрээ /хэргийн 46-р хуудас/, Ч.ын шүүхэд гаргасан хүсэлт, эмнэлгийн магадлагаа, /хэргийн 51-5******* хуудас/, Төрийн банк ХХК-ийн ******* салбарын *******0*******3 оны 01 сарын 16-ны өдрийн 39/30 дугаартай итгэмжлэл /хэргийн 58-р хуудас/, Төрийн банк ХХК-ийн ******* салбарын *******0*******3 оны 01 сарын 16-ны өдрийн 39/*******9 дугаартай итгэмжлэл /хэргийн 59-р хуудас/, Төрийн банк ХХК-ийн ******* салбарын *******0*******3 оны 0******* сарын 01-ний өдрийн 39/76 дугаартай албан бичиг /хэргийн 69-р хуудас/, эвлэрүүлэн зуучлагчийн зуучлах ажиллагааны уулзалтын тэмдэглэл /хэргийн 76-р хуудас/, эвлэрүүлэн зуучлах ажиллагаа дуусгавар болсон тухай тэмдэглэл /хэргийн 83-р хуудас/, А.Энгүй-Арвины эмнэлгийн магадлагаа, С.*******ын шүүхэд гаргасан хүсэлт /хэргийн 90-91 хуудас/ баримтуудыг шүүхэд ирүүлжээ.
ҮНДЭСЛЭХ нь:
1.Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг ханган шийдвэрлэх үндэслэлтэй гэж үзэв.
*******.Нэхэмжлэгч дараах үндэслэлээр шаардах эрхээ тодорхойлсон байна. Үүнд: Зээлдэгч нар нь *******018 оны 05 сарын **************-ны өдрийн **************0800106111 дугаартай барьцаат зээлийн гэрээ, түүний хавсралтаар тогтоосон зээлийн эргэн төлөлтийн хуваарийг зөрчсөн, зээлийн гэрээний хугацаа дууссан үндэслэлээр зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг нэхэмжилсэн байна. С.*******д *******0************** оны 10 сарын *******4-ний өдөр нэхэмжлэлийг гардуулж *******0************** оны 11 сарын 0*******-ны дотор хариу тайлбар, нотлох баримтыг ирүүлэх үүрэгтэй болохыг мэдэгдсэн боловч хариу тайлбараа хуульд заасан хугацаанд ирүүлээгүй байна.
3.Хэрэгт цугларсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн зээлийн гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай *******0*******1 оны 11 сарын 01-ний -өдрийн НЗ-7-/MN560034**************08001061111 дугаартай гэрээ /хэргийн 7-8 хуудас/ , зээлийн гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай *******0*******1 оны 0******* сарын 05-ны өдрийн НЗ-5/**************0800106111 дугаартай гэрээ /хэргийн 9-р хуудас/, зээлийн гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай *******0*******1 оны 1******* сарын 30-ны өдрийн НЗГ/4/-**************0800106111 дугаартай гэрээ /хэргийн 10-р хуудас/, зээлийн гэрээнд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай *******0*******0 оны 06 сарын 16-ны өдрийн ЗГ-**************0800106111 дугаартай гэрээ /хэргийн 11-р хуудас/, *******019 оны 06 сарын 05-ны өдрийн гэрээ **************0800106111 дугаартай зээлийн гэрээний нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай гэрээ /хэргийн 1*******-р хуудас/, *******018 оны 1******* сарын 04-ний өдрийн **************0800106111 дугаартай гэрээ /хэргийн 13-р хуудас/, *******018 оны 05 сарын **************-ны өдрийн №**************0800106111 дугаартай барьцаат зээлийн гэрээ, барьцааны зүйлийн жагсаалт /хэргийн 14-16 хуудас/, зээлийн дансны харилцагчийн хуулга /хэргийн 17-18 хуудас/, Төрийн банкны гүйцэтгэх захирлын *******0************** оны 03 сарын 16-ны өдрийн 01/1169 дугаартай итгэмжлэл /хэргийн 19-р хуудас/, *******0************** оны 05 сарын *******0-ны өдрийн 03 дугаартай зээлийн гэрээ цуцлах тухай мэдэгдэл /хэргийн *******0-р хуудас/, *******0*******1 оны 08 сарын *******0-ны өдрийн 01 дугаартай зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлэх нэмэлт хугацаа олгох мэдэгдэл /хэргийн *******1-р хуудас/ баримтуудаар Төрийн банк болон Ч., С.******* нарын хооронд зээлийн гэрээ байгуулагдсан ба зээлийг зээлийн эргэн төлөлтийн хуваарийн дагуу төлж байсан, зээл төлөгдөхөө больсноос хойш банк зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлэхийг хариуцагч нараас удаа дараа шаардаж байсан болох нь тогтоогдож байна.
4.Талуудын маргааны зүйл нь зээлийн гэрээний үүрэгт 36080107, 38 /гучин зургаан сая наян мянга нэг зуун долоон төгрөг гучин найман мөнгө/ төгрөг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар нэхэмжилсэн ба талууд зээл олгосон эсэх, үнийн дүн зөв эсэх талаар маргаагүй байна.
5.Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 451 дүгээр зүйлд заасан банк, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий хуулийн этгээдээс зээл олгох гэрээний харилцаа үүссэн байна. *******018 оны 05 сарын **************-ны өдрийн **************0800106111 дугаартай барьцаат зээлийн гэрээний 6 дахь хэсгийн 6.*******.1-д Зээлийн эргэн төлөлтийн хуваарийг зөрчиж байгаа талаар зээлдэгчид удаа, дараа мэдэгдэл хүргүүлсэн боловч зөрчлийг арилгах арга хэмжээ аваагүй бол гэрээ дуусгавар болно гэжээ. Дээрх гэрээг талууд харилцан тохиролцож байгуулсан байх ба гэрээг байгуулсан эсэх талаар хариуцагч маргаагүй байх тул гэрээний дээрх заалтыг үндэслэн нэхэмжлэгч зээлийн нийт төлбөрийг бүрэн төлөхийг шаардах эрхтэй байна.
6.Хариуцагч С.*******аас хариу тайлбар ирүүлээгүй, Ч., С.******* нар шүүх хуралдаанд хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр ирээгүй боловч шүүх хуралдаанд оролцсон хариуцагч нарын өмгөөлөгч Д. хариуцагч нар нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрч байгаа талаар тайлбарыг гаргасан тул хариуцагч нар нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрсөнд тооцох үндэслэлтэй байна. Иймд зээлийн гэрээний үүрэгт 36080107, 38 /гучин зургаан сая наян мянга нэг зуун долоон төгрөг гучин найман мөнгө/ төгрөг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулж хариуцагч нараас гаргуулан нэхэмжлэгчид олгохоор нэхэмжлэлийн шаардлагыг ханган шийдвэрлэлээ.
7. Хариуцагч нарт шүүх хуралдааны товыг хуульд заасан арга хэрэгслээр мэдэгдсэн ба нэхэмжлэгчийн итгэмжпэгдсэн төлөөлөгч нь хариуцагчийн эзгүйгээр хэргийг шийдвэрлүүлэх тухай хүсэлт гаргасан тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 100 дугаар зүйлийн 100.3-т зааснаар хариуцагч Ч., С.******* нарын эзгүйд хэргийг шийдвэрлэсэн болно.
8.Нэхэмжлэлийн шаардлагыг ханган шийдвэрлэж байх тул улсын тэмдэгтийн хураамжийг хариуцагч нарт хариуцуулан шийдвэрлэлээ.
Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 8******* дугаар зүйлийн
8*******.1.1, 100 дугаар зүйлийн 100.3, 115 дугаар зүйлийн 115.1, 115.*******.1, 116, 118 дугаар зүйлд заасныг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь
1.Иргэний хуулийн 451 дүгээр зүйлийн 451.1, 453 дугаар зүйлийн 453.1-д зааснаар овгийн ын /РД:ЗЗ/, Амбааболд овгийн *******ийн ******* /РД: НК8607*******907/ нараас зээлийн гэрээний үүрэгт 36080107, 38 /гучин зургаан сая наян мянга нэг зуун долоон төгрөг гучин найман мөнгө/ төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч Төрийн банкны ******* салбарт олгосугай.
*******.Иргэний хуулийн 153 дугаар зүйлийн 153.1-д зааснаар хариуцагч Ч., С.******* нар нь шүүхийн шийдвэрийг сайн дураараа биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгө мал 648 толгой, 5-н ханатай гэр 1 ширхэг, мөнгөн аяга 10 ширхэг, мөнгөн эмээл /дээр үеийн 1******* цагаантай/ 1 ширхэг, вагончиг /*******0*******0 он/ 1 ширхэг, хөргөгч /******* хаалгатай/-1 ширхэгээр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулсугай.
3.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.1, 60 дугаар зүйлийн 60.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.1 -д зааснаар нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 408551 /дөрвөн зуун найман мянга таван зуун тавин нэг/ төгрөгийг төсвийн орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч Ч., С.******* нараас 408551 /дөрвөн зуун найман мянга таван зуун тавин нэг/ төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч Төрийн банкны ******* салбарт олгосугай.
4.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1*******0 дугаар зүйлийн 1*******0.*******-т зааснаар энэ шийдвэрийг зохигч, тэдгээрийн төлөөлөгч эс зөвшөөрвөл шийдвэрийг гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор ******* аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэйг заасугай.
ДАРГАЛАГЧ Д.*******