2025 ******* 05 ******* 13                         2025/ШЦТ5                                   Мандал сум

 

   ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

Сэлэнгэ аймгийн Мандал сум дахь Сум дундын ø¿¿õèéí ø¿¿ã÷ Ж.Эрдэнэбат äàðãàëæ ÿâóóëñàí ýð¿¿ãèéí ø¿¿õ õóðàëäààíààð:

 

             Íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà                   С.Төртулах

             Óëñûí ÿëëàã÷                                 *******

              Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч                 *******

             Хохирогч                                         *******

                         Ø¿¿ãäýã÷                                              ******* íàðûã îðîëöóóëàí òóñ ø¿¿õèéí õóðàëäààíû òàíõèìä íýýëòòýé õèéâ.

 

Ñýëýíãý àéìгийн Мандал сум äàõü Ñóì äóíäûí ïðîêóðîðûí ãàçðын хяналтын прокурор, хууль цаазын дэд зөвлөх *******аас Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 17.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.1, 17.12 ******* зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т заасан ãýìò õýðýãò яллах дүгнэлт ¿éëäýí èð¿¿ëñýí *******д õîëáîãäîõ 2532000000003 *******тай ýð¿¿ãèéí õýðãèéã õÿíàí õýëýëöýâ.

 

Биåèéí áàéöààëò:

 

Монгол Улсын иргэн, ******* ******* ******* ******* ******* -ний өдөр Говь-Алтай аймгийн Цээл суманд төрсөн, 31 настай, эрэгтэй, Халх, тусгай дунд боловсролтой, мужаан мэргэжилтэй, малчин, ам бүл 4, аав, ээж, дүүгийн хамт амьдардаг, Дархан-Уул аймгийн Дархан сум 15 ******* баг, Мангирт 8 хэсгийн 4 дүгээр гудамжны 3 хаягийн бүртгэлтэй боловч Сэлэнгэ аймгийн Баянгол сумын 1 дүгээр баг, “У хөтөл” гэх газрын хөдөө хэсэгт суудаг, Улсаас авсан гавьяа шагналгүй, урьд эрүүгийн хариуцлага хүлээж байгаагүй, ухаан бүрэн, хэрэг хариуцах чадвартай, , /регистрын *******: ДН94*******1/,

 

Шүүгдэгчийн холбогдсон хэргийн талаар:

Шүүгдэгч ******* нь "2024 ******* 11 дүгээр ******* 2-ны өдөр Сэлэнгэ аймгийн Баянгол сумын Хараа 1 дүгээр баг “У хөтөл” гэх газарт суудаг *******ийн өмчлөлийн Монгол гэрт өмчлөгч, эзэмшигчийн зөвшөөрөлгүйгээр хаалганы цоожинд түлхүүр тааруулан хууль бусаар нэвтэрч, дунд гарын мөнгөн аяга 1 ширхгийг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууц, далд аргаар өөрийн өмчлөлд авч, 220 000 төгрөгийн хохирол учруулсан”, мөн “өвөлжөөнөөс 4 то******* хонийг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууц, далд аргаар “54-0 УАХ” Улсын *******тай, “Тоёота приус-30” загварын тээврийн хэрэгсэлд ачиж Дархан-Уул аймаг руу тээвэрлэн бусдад зарж борлуулан хохирогч *******эд 720 000 төгрөгийн хохирол учруулсан” гэх гэмт хэрэгт холбогджээ. /Яллах дүгнэлтэд бичсэнээр/

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò äàðààõ íîòëîõ áàðèìòóóäûã øèíæëýí ñóäëàâ.

Ш¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò ø¿¿ãäýã÷ ******* мэдүүлэхдээ:”... 2024 ******* 11 ******* 2-нд би “Ноён жоон” ХХКомпаниас машин түрээсэлж унаж яваад 4 хоногийн түрээсээ төлж чадалгүй байж байгаад ээж ааваасаа мөнгө асуусан чинь жоохон ууртай байхаар нь Эрдэнэсүхийнхээс 1 хонь авчхаад дараа нь буцаагаад өгчихье гэсэн бодолтой очоод 4 хонь, аяга авсан. Гэрийн цоожийг нь түлхүүр тааруулсан гэснийг Эрдэнэсүх бид хоёр үеэл хамаатнууд болохоор нэг нэгэндээ байнга орж гардаг гэрийн түлхүүр, цоожоо хаана байдгийг нь мэддэг л дээ...” гэжээ.

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт хохирогч ******* мэдүүлэхдээ:”...Саяын ярьсан юмнууд бүгд таарч байна. Би зулын 25-нд эмээгийндээ очоод Дарь эх уншчихаад маргааш нь цас орж байхаар нь үдээс хойш ирсэн чинь манай гадаа машины мөр байсан. Гэрийн үүдэн дээр очсон чинь гэрийн цоожоо доош нь харуулсан байсныг дээшээ харчихсан байсан. Гэрт орсон чинь нэг аяга байхгүй. Хашааны үүдэн дээр машины мөр ороод явчихсан. Би өөрөө малаа нэг тоолж үзээд зүсээр нь харсан чинь хониноос дутаж байсан. Тэгээд хүн орсон юм байна л гэж бодоод байгаа. Одоо нэхэмжлэх зүйл байхгүй. Би 4 хонь, аяга зэрэг бүх зүйлээ авчихсан...” гэжээ.

 

Эрүүгийн 2532000000003 тоот хавтаст хэргээс:

Хохирогч ******* мөрдөн байцаалтад мэдүүлэхдээ: “...Би 2024 ******* 11 дүгээр ******* 25-ны өдөр зулын 25-ны өдөр гээд Дархан-Уул аймаг ороод “Дарь Эх” уншуулсан юм. Тэгээд эмээгийнд “Дарь Эх” уншуулж дуусаад Дархан-Уул аймагт *******тэй баттелионд таараад уулзаад би Дархан-Уул аймгийн гэртээ очсон. 2024 ******* 11 дүгээр ******* 2-ын өглөө би гэр лүүгээ явах гэхэд цас ороод байхаар нь би үдээс хойш Дархан-Уул аймгаас 15 цагийн үед гарч Баянгол суманд 1 цаг өнгөрөөд ирсэн. Тухайн үед би манай гэр лүү машины өгсөж гарсан мөр байхаар нь гайхаад гэртээ орох гэхэд миний цоожоо доошоо харуулаад хийсэн цүүг дээш нь харуулаад хийсэн байсан. Тэгэхээр нь би гэрт хүн орсныг мэдээд шалан дээр мөр байгаа эсэхийг харахад зүүн талаар явсан 1 хүний мөр ширээн дээр байсан мөнгөн аягыг аваад буцаад гарсан байсан. Тэгээд машин нь манай гэрийн үүднээс хөдлөөд хонины хашааны үүдэн дээр очоод мал аваад буцаад уруудаад явсан мөр байсан. Би хонь алга болсон байж магадгүй гээд хонио бүртгэж үзэхэд 4 то******* хонь дутсан. Би зүсээр нь үгүйлж байгаагаас 1 хар толгойтой эр төлөг алга болсон байна. Өөр 3 хонийг нь зүсийг нь сайн мэдэхгүй байна. Би алдсан 4 то******* хонь, 1 ширхэг мөнгөн аягыг олж авсан тул гомдол санал нэхэмжлэх зүйл байхгүй" гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 15-р тал/,

 

Иргэний нэхэмжлэгч мөрдөн байцаалтад мэдүүлэхдээ: "...2024 ******* 11 дүгээр ******* 04-ний өдөр 13 цаг 40 минутад ******* нь "Ноён жоон" ХХК-аас Дархан-Уул аймаг руу явах зорилгоор цагаан өнгийн “Тоёота приус 30” маркийн “54-0 УАХ” Улсын *******тай тээврийн хэрэгслийг 4 хоног түрээсэлж авч явсан. ******* нь энэ өдрөөс уг машиныг хугацааг нь сунгаад яваад байсан. 2024 ******* 11 дүгээр ******* 22-ны өдрөөс ******* машиныхаа түрээсийн төлбөрийг төлөхгүй утсаа авахгүй байсан, 4 хоног болсон учир 2024 ******* 11 дүгээр ******* 2-ны өдөр Дархан-Уул аймгийн цагдаагийн газарт мэдэгдэж бариулсан. Тухайн үед ******* нь айлын 4 то******* хонь, 1 ширхэг мөнгөн аяга хулгайлаад явж байгаад баригдсан байсан. Би Дархан-Уул аймагт очоод машинаа аваад буцсан. Түрээсэлсэн “Приус 30” маркийн тээврийн хэрэгслийн урд талын купер тал нь байхгүй, хойд хаалга сэвтсэн, хойд купер бүгд сэвтэж цэнхэр өнгийн толбо зураас гарсан байсан. ******* надад машины эвдрэл гэмтэлд гарсан зардлыг өөрөө бүрэн хариуцаж төлж өгнө гэсэн тул надад гомдол санал нэхэмжлэх зүйл байхгүй..." гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 22-р тал/,

 

Гэрч "...2024 ******* 11 дүгээр ******* 2-ны өглөө 09 цагийн үед найз ******* 991573 *******ын утсаар залгаад "4 хонь борлуулмаар байна. Баянгол суманд авах хүн байхгүй байна. Чи авчихаач, найзад нь мөнгөний яаралтай хэрэг гараад байна" гэхээр нь би "хүнээс мөнгө зээлээд аваад өгье" гэж хэлсэн. Тэгээд найз ******* 4 хонио өөрөө цагаан өнгийн приус 30 маркийн тээврийн хэрэгсэлд ачиж авч ирж өгөөд би 450 000 төгрөг өөрийнхөө данснаас шилжүүлж өгсөн. Одоо 4 хонь манай малд байна. Би хулгайн мал гэдгийг нь одоо л мэдэж байна. Би өөрөө малтай болохоор нь өөрийнхөө хониноос өгч байна гэж бодоод авсан..." гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 27-р тал/,

 

           Дархан-Уул аймгийн "Капитал зууч" ХХК-н 2024 ******* 12 ******* ******* 05-ны өдрийн "Дунд гарын мөнгөн аяга 1 ширхэг 220 000 төгрөг, шүдлэн эр хонь 4 ширхэг 720 000 төгрөг, нийт 940 000 төгрөгийн хохирол учирсан" /хх-ийн 32-33-р тал/ гэсэн дүгнэлт зэрэг нотлох баримтууд авагджээ.    

 

             ******* яллагдагчаар мөрдөн байцаалтад мэдүүлэхдээ“...Би анх Дархан ын хооронд таксинд явах гэж хотоос “Приус-30” маркийн тээврийн хэрэгсэл түрээсэлж ашиглаж байгаад түрээсийн мөнгөө өгч чадалгүй мөнгө хэрэг болоод байхаар нь 2024 ******* 11 дүгээр ******* 2-ны өглөө манай хажуу талын айл болох Эрдэнэсүхийг эзэнгүйг байгааг мэдэж байсан тул би гэр лүү нь очоод түлхүүр үлдээдэг газраас нь түлхүүрийн авч үүдний түгжээг онгойлгож ороод гэрт дотор ширээнд дээр байсан нэг ширхэг мөнгөн аяга авч, гэрээс буцаж гараад хонь ямаа хашдаг хашаа руу очиж 4 ширхэг хонь авч түрээсэлсэн машинд хийгээд ачиж авч явсан. Тэндээсээ хөдлөөд шууд найз Даваасүрэнтэй холбогдож уг 4 хонийг өгч 450 000 төгрөгөөр зарсан. Мөнгөн аягыг би өөр дээр авч явж байсан. Тэгээд тухайн өдрийн шөнө нь буюу 2024 ******* 11 дүгээр ******* 2-ны өдрийн 21 цагийн орчимд цагдаад баригдсан. Ийм л асуудал болсон...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 52-р хуудас/,

Шүүгдэгчийн хувийн байдлыг тогтоосон баримтууд: Шүүгдэгч жолоочийн лавлагаа, /хх-ийн 57 ******* хуудас/, гэрлэсний бүртгэлгүй лавлагаа /хх-ийн 58 ******* хуудас/, Иргэний суугаа газрын хаягийн бүртгэлийн лавлагаа /хх-ийн 59-р хуудас/, иргэний үнэмлэхийн лавлагаа /хх-ийн 0 ******* хуудас/, иргэний үнэмлэхийн хуулбар /хх-ийн 1 дүгээр хуудас/, эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудас /хх-ийн 4 дүгээр хуудас/ зэрэг болно.

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан дээрх нотлох баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдол бүхий, хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу цуглуулж бэхжүүлсэн, мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.2 ******* зүйлд заасан хэргийн талаар нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тогтоосон, яллагдагч, гэрч нарыг болон хохирогчийг байцаах мэдүүлэг авахдаа эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчсөн байдал тогтоогдоогүй байна.

 

Нэг.Шүүгдэгч гэм буруутайд тооцох талаар:

Шүүгдэгч ******* нь "2024 ******* 11 дүгээр ******* 2-ны өдөр Сэлэнгэ аймгийн Баянгол сумын Хараа 1 дүгээр баг “У хөтөл” гэх газарт суудаг *******ийн өмчлөлийн Монгол гэрт өмчлөгч, эзэмшигчийн зөвшөөрөлгүйгээр хаалганы цоожинд түлхүүр тааруулан хууль бусаар нэвтэрч, дунд гарын мөнгөн аяга 1 ширхгийг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууц, далд аргаар өөрийн өмчлөлд авч, 220 000 төгрөгийн хохирол учруулсан” мөн “өвөлжөөнөөс 4 то******* хонийг хүч хэрэглэхгүйгээр, нууц, далд аргаар “54-0 УАХ” Улсын *******тай, “Тоёота приус-30” загварын тээврийн хэрэгсэлд ачиж Дархан-Уул аймаг руу тээвэрлэн бусдад зарж борлуулан хохирогч *******эд 720 000 төгрөгийн хохирол учруулсан гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутай болох нь: Шүүхийн хэлэлцүүлэгт хохирогч *******ийн мэдүүлсэн:”...Саяын ярьсан юмнууд бүгд таарч байна. Би зулын 25-нд эмээгийндээ очоод Дарь эх уншчихаад маргааш нь цас орж байхаар нь үдээс хойш ирсэн чинь манай гадаа машины мөр байсан. Гэрийн үүдэн дээр очсон чинь гэрийн цоожоо доош нь харуулсан байсныг дээшээ харчихсан байсан. Гэрт орсон чинь нэг аяга байхгүй. Хашааны үүдэн дээр машины мөр ороод явчихсан. Би өөрөө малаа нэг тоолж үзээд зүсээр нь харсан чинь хониноос дутаж байсан. Тэгээд хүн орсон юм байна л гэж бодоод байгаа. Одоо нэхэмжлэх зүйл байхгүй. Би 4 хонь, аяга зэрэг бүх зүйлээ авчихсан...” гэх мэдүүлэг, ш¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò ø¿¿ãäýã÷ мэдүүлсэн: “...2024 ******* 11 ******* 2-нд би “Ноён жоон” ХХКомпаниас машин түрээсэлж унаж яваад 4 хоногийн түрээсээ төлж чадалгүй байж байгаад ээж ааваасаа мөнгө асуусан чинь жоохон ууртай байхаар нь Эрдэнэсүхийнхээс 1 хонь авчхаад дараа нь буцаагаад өгчихье гэсэн бодолтой очоод 4 хонь, аяга авсан. Гэрийн цоожийг нь түлхүүр тааруулсан гэснийг Эрдэнэсүх бид хоёр үеэл хамаатнууд болохоор нэг нэгэндээ байнга орж гардаг гэрийн түлхүүр, цоожоо хаана байдгийг нь мэддэг л дээ...” гэх мэдүүлэг, хохирогч *******ийн мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн: “...Би 2024 ******* 11 дүгээр ******* 25-ны өдөр зулын 25-ны өдөр гээд Дархан-Уул аймаг ороод “Дарь Эх” уншуулсан юм. Тэгээд эмээгийнд “Дарь Эх” уншуулж дуусаад Дархан-Уул аймагт *******тэй баттелионд таараад уулзаад би Дархан-Уул аймгийн гэртээ очсон. 2024 ******* 11 дүгээр ******* 2-ын өглөө би гэр лүүгээ явах гэхэд цас ороод байхаар нь би үдээс хойш Дархан-Уул аймгаас 15 цагийн үед гарч Баянгол суманд 1 цаг өнгөрөөд ирсэн. Тухайн үед би манай гэр лүү машины өгсөж гарсан мөр байхаар нь гайхаад гэртээ орох гэхэд миний цоожоо доошоо харуулаад хийсэн цүүг дээш нь харуулаад хийсэн байсан. Тэгэхээр нь би гэрт хүн орсныг мэдээд шалан дээр мөр байгаа эсэхийг харахад зүүн талаар явсан 1 хүний мөр ширээн дээр байсан мөнгөн аягыг аваад буцаад гарсан байсан. Тэгээд машин нь манай гэрийн үүднээс хөдлөөд хонины хашааны үүдэн дээр очоод мал аваад буцаад уруудаад явсан мөр байсан. Би хонь алга болсон байж магадгүй гээд хонио бүртгэж үзэхэд 4 то******* хонь дутсан. Би зүсээр нь үгүйлж байгаагаас 1 хар толгойтой эр төлөг алга болсон байна. Өөр 3 хонийг нь зүсийг нь сайн мэдэхгүй байна. Би алдсан 4 то******* хонь, 1 ширхэг мөнгөн аягыг олж авсан тул гомдол санал нэхэмжлэх зүйл байхгүй..." гэх мэдүүлэг /хх-ийн 15-р тал/, иргэний нэхэмжлэгч гийн мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн "...2024 ******* 11 дүгээр ******* 04-ний өдөр 13 цаг 40 минутад ******* нь "Ноён жоон" ХХК-аас Дархан-Уул аймаг руу явах зорилгоор цагаан өнгийн “Тоёота приус 30” маркийн “54-0 УАХ” Улсын *******тай тээврийн хэрэгслийг 4 хоног түрээсэлж авч явсан. ******* нь энэ өдрөөс уг машиныг хугацааг нь сунгаад яваад байсан. 2024 ******* 11 дүгээр ******* 22-ны өдрөөс ******* машиныхаа түрээсийн төлбөрийг төлөхгүй утсаа авахгүй байсан 4 хоног болсон учир 2024 ******* 11 дүгээр ******* 2-ны өдөр Дархан-Уул аймгийн цагдаагийн газарт мэдэгдэж бариулсан. Тухайн үед ******* нь айлын 4 то******* хонь, 1 ширхэг мөнгөн аяга хулгайлаад явж байгаад баригдсан байсан. Би Дархан-Уул аймагт очоод машинаа аваад буцсан. Түрээсэлсэн “Приус 30” маркийн тээврийн хэрэгслийн урд талын купер тал нь байхгүй, хойд хаалга сэвтсэн, хойд купер бүгд сэвтэж цэнхэр өнгийн толбо зураас гарсан байсан. ******* надад машины эвдрэл гэмтэлд гарсан зардлыг өөрөө бүрэн хариуцаж төлж өгнө гэсэн тул надад гомдол санал нэхэмжлэх зүйл байхгүй..." гэх мэдүүлэг /хх-ийн 22-р тал/, гэрч мөрдөн байцаалтөд мэдүүлсэн "...2024 ******* 11 дүгээр ******* 2-ны өглөө 09 цагийн үед найз ******* 991573 *******ын залгаад "4 хонь борлуулмаар байна. Баянгол суманд авах хүн байхгүй байна. Чи авчихаач, найзад нь мөнгөний яаралтай хэрэг гараад байна" гэхээр нь би "хүнээс мөнгө зээлээд аваад өгье" гэж хэлсэн. Тэгээд найз ******* 4 хонио өөрөө цагаан өнгийн приус 30 маркийн тээврийн хэрэгсэлд ачиж авч ирж өгөөд би 450 000 төгрөг өөрийнхөө данснаас шилжүүлж өгсөн. Одоо 4 хонь манай малд байна. Би хулгайн мал гэдгийг нь одоо л мэдэж байна. Би өөрөө малтай болохоор нь өөрийнхөө хониноос өгч байна гэж бодоод авсан..." гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 27-р тал/, Дархан-Уул аймгийн "Капитал зууч" ХХК-н 2024 ******* 12 ******* ******* 05-ны өдрийн "Дунд гарын мөнгөн аяга 1 ширхэг 220 000 төгрөг, шүдлэн эр хонь 4 ширхэг 720 000 төгрөг, нийт 940 000 төгрөгийн хохирол учирсан" /хх-ийн 32-33-р тал/ гэсэн дүгнэлт, шүүгдэгч Д.Хүрэл-Эрдэний мөрдөн байцаалтад яллагдагчаар мэдүүлсэн: ”...Би анх Дархан ын хооронд таксинд явах гэж хотоос “Приус-30” маркийн тээврийн хэрэгсэл түрээсэлж ашиглаж байгаад түрээсийн мөнгөө өгч чадалгүй мөнгө хэрэг болоод байхаар нь 2024 ******* 11 дүгээр ******* 2-ны өглөө манай хажуу талын айл болох Эрдэнэсүхийг эзэнгүйг байгааг мэдэж байсан тул би гэр лүү нь очоод түлхүүр үлдээдэг газраас нь түлхүүрийн авч үүдний түгжээг онгойлгож ороод гэрт дотор ширээнд дээр байсан нэг ширхэг мөнгөн аяга авч, гэрээс буцаж гараад хонь ямаа хашдаг хашаа руу очиж 4 ширхэг хонь авч түрээсэлсэн машинд хийгээд ачиж авч явсан. Тэндээсээ хөдлөөд шууд найз Даваасүрэнтэй холбогдож уг 4 хонийг өгч 450 000 төгрөгөөр зарсан. Мөнгө аягыг би өөр дээр авч явж байсан. Тэгээд тухайн өдрийн шөнө нь буюу 2024 ******* 11 дүгээр ******* 2-ны өдрийн 21 цагийн орчимд цагдаад баригдсан. Ийм л асуудал болсон...” гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 52-р хуудас/, зэрэг шүүхийн хэлэлцүүлэгт хэлэлцэгдсэн нотлох баримтаар нотлогдон тогтоогдсон, шүүгдэгч ******* нь шүүхийн хэлэлцүүлэгт гэм буруугийн талаар болон хэргийн зүйлчлэлийн талаар маргаж мэтгэлцээгүй, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч мэдүүлсэн болно.

            Тиймээс Сэлэнгэ аймгийн Мандал сум дахь сум дундын прокурорын газрын хяналтын прокуророос шүүгдэгч *******д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.1, 17.12 ******* зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хуулийн зүйчлэл тохирсон байна.

Иймд шүүгдэгч Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.1-д заасан “Бусдын эд хөрөнгийг хүн байнга амьдрах зориулалттай орон байранд хууль бусаар нэвтэрч, хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авсан” гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд, мөн Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.12 ******* зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-д заасан “Бусдын малыг машин механизм ашиглаж хулгайлсан” гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцох хууль зүйн үндэслэлтэй байна гэж шүүх үзлээ.

 

            Хоёр.Хохирол төлбөрийн талаар:

            Энэ хэргийн улмаас хохирогч *******ийн 220 000 төгрөгийн үнэ бүхий  дунд гарын мөнгөн аяга 1 ширхэг,  4 то******* 720 000 төгрөгийн үнэ бүхий хонь тус тус алдагдсан, хохирогчид дээрх хохирол учирсан бөгөөд шүүгдэгч нь хохирогчид эд зүйлийг буцаан өгсөн, хохирол төлбөр төлсөн, хохирогч сэтгэцийн хор уршиг нэхэмжлэхгүй, иргэний нэхэмжлэгч нь шүүгдэгч *******эс нэхэмжлэх зүйлгүй гэсэн тул энэ хэрэгт хэлэлцэгдэх хохирол төлбөргүй байна.

 

 

 

 

            Гурав.Шүүгдэгч *******д оногдуулах эрүүгийн хариуцлагын талаар:

Шүүгдэгч ******* нь бусдын эд хөрөнгийг хүн байнга амьдрах зориулалттай орон байранд хууль бусаар нэвтэрч, хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авсан”, мөн бусдын малыг машин механизм ашиглаж хулгайлсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай болох нь нотлогдон тогтоогдсон тул шүүгдэгчид Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .1 дүгээр зүйлд заасныг баримтлан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь зүйтэй байна.

 

Шүүгдэгч ******* нь тохиолдлын шинжтэй нөхцөл байдлын улмаас анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, хохирогчид учруулсан хохирлыг нөхөн төлсөн зэргийг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .5 ******* зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.1, 1.2-т зааснаар ял хөнгөрүүлэх нөхцөл байдалд тооцож, ял хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүйг дурдах нь зүйтэй байна.

 

Иймд Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 17.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.1, 17.12 ******* зүйлийн 2 дах хэсгийн 2.4-т çààñíûã áàðèìòëàí шүүгдэгч *******д ÿë îíîãäóóëàõäàà түүний үйлдсэн гэмт хэрэг тус бүрд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .7 ******* зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.3-д заасныг журамлан шүүгдэгчийн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн, гэмт хэргийн улмаас учруулсан хохирлоо нөхөн төлсөн, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, шүүгдэгчийн хувийн байдлыг харгалзан хуульд заасан хорих ялыг хөнгөрүүлж оногдуулах, мөн оногдуулсан хорих ялыг Эрүүгийн хуулийн .8 ******* зүйлийн 1 дахь хэсэгт зааснаар нэмж нэгтгэн, нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэх нь зүйтэй байна гэж үзлээ.

 

Шүүгдэгч ¿éëäñýí ãýìò õýðýã íü Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí åðºíõèé àíãèéí 2. ******* зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар õ¿íä ãýìò õýðãèéí àíãèëàëä õàìààð÷ áàéõ тул Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар тэнсэх боломжгүй байна.

 

Энэ хэрэгт ******* нь бусдад төлөх төлбөргүй, эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйлгүй, шүүхэд шилжиж ирсэн иргэний бичиг баримтгүй, нөхөн төлөх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй зэргийг тус тус дурдаж, энэ хэрэгт битүүмжилсэн “540 УАХ” Улсын *******тай, “Приус-30” маркийн тээврийн хэрэгслийг эзэмшигч ******* “PCmall” Боржигон /рд:ЖЯ9202359/, утас:91*******235/-д буцаан олгож, *******эс тээврийн хэрэгслийн үнэд 18 500 000 /Арван найман сая таван зуун мянга/  төгрөгийг гаргуулж Улсын орлого болгох нь зүйтэй байна.

 

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.14 дүгээр зүйл, 3.1 дүгээр зүйл, 3.2 ******* зүйл, 3. ******* зүйл, 3.7 ******* зүйл, 3.8  ******* зүйл, 3.******* ******* зүйл, 3.13 ******* зүйл, 38.1 дүгээр зүйлийн 1-д заасныг удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

1.Шүүгдэгч Хүрэл-Эрдэнийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.1-д заасан “Бусдын эд хөрөнгийг хүн байнга амьдрах зориулалттай орон байранд хууль бусаар нэвтэрч, хүч хэрэглэхгүйгээр, нууцаар, хууль бусаар авсан” гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.12 ******* зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-д заасан “Бусдын малыг машин механизм ашиглаж хулгайлсан” гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцсугай.

2.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .7 ******* зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.3-д заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.1-т зааснаар шүүгдэгч 01 /нэг/ жил 05 /тав/ хоногийн хугацаагаар хорих ялаар, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.12 ******* зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т зааснаар шүүгдэгч 01 /нэг/ жил 05 /тав/ хоногийн хугацаагаар хорих ялаар тус тус шийтгэсүгэй.

3.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн .8 ******* зүйлийн 1 дахь хэсэгт заасныг журамлан шүүгдэгч *******д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.1-т зааснаар оногдуулсан 01 /нэг/ жил 05 /тав/ хоногийн хугацаагаар хорих ял дээр Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.12 ******* зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т зааснаар оногдуулсан 01 /нэг/ жил 05 /тав/ хоногийн хугацаагаар хорих ялыг нэмж нэгтгэн нийт 02 /хоёр/ жил ******* /арав/ хоногийн хугацаагаар хорих ялаар шийтгэсүгэй.

4.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5. ******* зүйлийн 3, 4 дэх хэсэгт зааснаар *******д оногдуулсан 02 /хоёр/ жил ******* /арав/ хоногийн хорих ялыг нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлсүгэй.

5.Энэ хэрэгт ******* нь бусдад төлөх төлбөргүй, эд мөрийн баримтаар хураагдсан зүйлгүй, шүүхэд шилжиж ирсэн иргэний бичиг баримтгүй, нөхөн төлөх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй зэргийг тус тус дурдаж, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.5 ******* зүйлийн 1, 5 дах хэсэгт зааснаар энэ хэрэгт битүүмжилсэн “540 УАХ” Улсын *******тай, “Приус-30” маркийн тээврийн хэрэгслийг эзэмшигч ******* “PCmall” Боржигон /рд:ЖЯ9202359/, утас:91*******235/-д буцаан олгож, *******эс тээврийн хэрэгслийн үнэд 18 500 000 /Арван найман сая таван зуун мянга/  төгрөгийг гаргуулж Улсын орлого болгосугай.

.Шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болтол *******д өмнө авсан хувийн баталгаа гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг өөрчилж энэ өдрөөс эхлэн цагдан хорьж, эдлэх ялыг нь 2025 ******* 05 ******* ******* 13-ны өдрөөс эхлэн тоолсугай.

7.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 3.******* ******* зүйлийн 4-д зааснаар шүүхийн шийтгэх тогтоол нь уншин сонсгосноор хүчинтэй болохыг дурдсугай.

           8.Шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрвөл шүүгдэгч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, хохирогч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, тэдгээрийн өмгөөлөгч нар тогтоолыг гардан авснаас хойш, эсхүл энэ хуульд заасны дагуу хүргүүлснээс хойш 14 хоногийн дотор Сэлэнгэ аймгийн эрүү, иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гаргах давж заалдах гомдлоо шийдвэр гаргасан анхан шатны шүүхэд бичгээр гаргах, улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэйг дурдсугай.

         9.Давж заалдах гомдол гаргах, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болтол *******д авсан цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

                             

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                           Ж.ЭРДЭНЭБАТ.