05 ******* 07 ******* 0                         05/ШЦТ/8                                     Мандал сум

 

 

   ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

Сэлэнгэ аймгийн Мандал сум дахь Сум дундын ø¿¿õèéí ø¿¿ã÷ Ж.Эрдэнэбат äàðãàëæ ÿâóóëñàí ýð¿¿ãèéí ø¿¿õ õóðàëäààíààð:

             Íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà                   *******

             Óëñûí ÿëëàã÷                                 *******

              Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч                *******

                         Ø¿¿ãäýã÷                                              ******* íàðûã îðîëöóóëàí òóñ ø¿¿õèéí õóðàëäààíû òàíõèìä íýýëòòýé õèéâ.

Ñýëýíãý àéìгийн Мандал сум äàõü Ñóì äóíäûí ïðîêóðîðûí ãàçðын хяналтын прокурор, хууль цаазын дэд зөвлөх *******аас Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 7.0 ******* зүйлийн 5 дахь т заасан ãýìò õýðýãò яллах дүгнэлт ¿éëäýí èð¿¿ëñýí *******т õîëáîãäîõ 53000000*******7 *******тай ýð¿¿ãèéí õýðãèéã õÿíàí õýëýëöýâ.

Биåèéí áàéöààëò:

 

Монгол Улсын иргэн, ******* ******* ******* ******* ******* -ний өдөр Увс аймгийн Улаангом суманд төрсөн, 43 настай, эрэгтэй, дээд боловсролтой, дуурийн дуулаач, “хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн эрх ашгийг хамгаалах, хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих, спорт, соёл урлагаар дэмжих” чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг “Гурван цагийн аялал” нэртэй нийгэмд үйлчлэх төрийн бус байгууллагын тэргүүн ажилтай, ам бүл , ээжийн хамт Улаанбаатар хот, , ******* , , -73 тоотод оршин суух хаягтай, урьд эрүүгийн хариуцлага хүлээж байгаагүй, /рд:ОЮ8*******7/,

 

Шүүгдэгчийн холбогдсон хэргийн талаар:

Шүүгдэгч ******* нь тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан байхдаа 05 ******* 04 ******* 6-ны өдрийн 4 цаг 30 минутын орчимд дахин архи, согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэж “48-73 УБИ” Улсын *******тай, “Ноnda H-RV-GH” загварын тээврийн хэрэгслийг жолоодож Сэлэнгэ аймгийн Баянгол сумын 3 ******* багийн нутаг дэвсгэр “Мандал салдаг уулзвар” орчимд замын хөдөлгөөнд оролцож, авто тээврийн хөдөлгөөний аюулгүй байдлын эсрэг гэмт хэргийг үйлдсэн” гэх гэмт хэрэгт холбогджээ. /Яллах дүгнэлтэд бичсэнээр/

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт дараах нотлох баримтуудыг шинжлэн судлав. Үүнд:

Шүүгдэгч ******* шүүх хуралдаанд мэдүүлэхдээ:”...Урьд өгсөн мэдүүлэг үнэн зөв учир шүүх хуралдаанд дахин мэдүүлэг өгөхгүй.., гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч байна...” гэжээ.

 

   Эрүүгийн 53000000*******7 тоот хавтаст хэргээс:

 

   Шүүгдэгч ******* мөрдөн байцаалтад яллагдагчаар мэдүүлэхдээ:”...Би 05 ******* 04 ******* 6-ны өдөр найз Бямбасүрэнгийн хамтаар Сэлэнгэ аймаг Баянгол сум руу явахаар болж өдөр цагийн орчим хөдөлсөн. Замдаа найз Бямбасүрэн Борнуур дээрээс шил “Агар” нэртэй архи худалдан авсан. Тэндээсээ хөдлөөд хээр очиж өргөж байгаад Бямбасүрэн эхэлж хундага уугаад надад хундага өгсөн. Тэгээд үлдсэн архийг ганцаараа уугаад унтаад өгсөн. Би машинтайгаа Баянгол сум чиглэлд явж байтал цагдаа тааралдаж саатуулсан...“ гэх мэдүүлэг /хх-ийн 4-5-р тал/

Эрх бүхий албан тушаалтан хуулиар хүлээсэн чиг үүргээ хэрэгжүүлэх явцад зөрчлийн шинжтэй үйлдэл, эс үйлдэхүйг илрүүлсэн тэмдэглэл /хх-ийн *******-р тал/,

05 ******* 04 ******* 6-ны өдөр эрх бүхий албан тушаалтнаас “...Улаанбаатар хот, , ******* , -73 тоотод оршин суух хаягтай, ОЮ8*******7 регистрийн *******тай, Буянхишиг овогтой ыг Баянгол сум Замын цагдаагийн постод 05 ******* 04 ******* 6-ны өдөр 5 цаг 00 минутад “Alcotest-680” багажаар шалгахад ,35 хувийн тоон үзүүлэлт илэрч согтууруулах ундаа хэрэглэсэн болох нь тогтоогдсон” гэсэн согтуурал шалгасан тэмдэглэл /хх-ийн 07-р тал/,

Гэрч мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн "...Баянгол сумын 3-р баг Мандал салдаг уулзвар т хэсгийн байцаагч, цагдаагийн дэслэгч хамтаар цагаас 8 цагийн хооронд ажиллах хугацаанд 4 цагийн 30 минутын үед Улаанбаатар чиглэлээс “48-73 УБИ” Улсын "Honda HRV" загварын тээврийн хэрэгслийг зогсоож шалгахад, жолооч ******* нь илтэд согтуу, хажуугийн суудал дээр сууж байсан хүн унтаж байсан. *******тай ярилцах үед амнаас нь архи үнэртэж байсан болохоор дэслэгч хамтаар *******ыг тээврийн хэрэгслийн хамт Баянгол сумын замын цагдаагийн пост руу авч явсан. Авч явах үед ******* нь "Ахынх нь нурууны булчин зангирч өвдөөд байхаар нь суллах зорилгоор найзынхаа ууж байсан архинаас хэд татсан юм" гэсэн яриа өгүүлэлтэй байсан. ...Тэгээд би “Алкотест-680” багажаар үлээлгэн шалгахад .35 хувийн согтолттой байсан..." гэсэн мэдүүлэг /хх-ийн 09-р тал/,

Гэрч мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн “...Би тухайн өдөр Сэлэнгэ аймгийн Цагдаагийн газраас баталсан "Цагийн менежмент" төлөвлөгөөний дагуу Баянгол сумын 3-р баг Мандал салдаг уулзвар т багийн цагдаа, цагдаагийн ахлагч хамт цагаас 8 цагийн хооронд ажилласан. Үүрэг гүйцэтгэж байх хугацаанд 4 цагийн орчимд Улаанбаатар чиглэлээс “48-73 УБИ” Улсын *******тай "Honda HRV" загварын тээврийн хэрэгслийг ахлагч Б.Заяа зогсоон шалгаж байсан. Удалгүй ахлагч Заяа энэ согтуу байна гээд намайг дуудсан. Би явж очоод жолооч тай архи уусан эсэх талаар харилцахад амнаас нь архи согтууруулах ундааны зүйл үнэртэж байсан. Жолоочийн хажуугийн суудал дээр нэг хүн согтуурсан байдалтай унтаж байсан. Хаана архи уусан талаар асуухад "миний нуруу өвдөөд би нурууны эм ээ гэртээ мартчихсан байсан учраас өвчингөө намдаах гээд хажууд сууж байсан найзынхаа архинаас хэд татчихсан юм” гэж надад хэлсэн. Тэгээд ыг Баянгол сумын замын цагдаагийн пост руу авч явсан. Уг тээврийн хэрэгслийг шалгахад жолооч, хажуудаа зорчигчийн хамт явж байсан. Зорчигч нь мөн согтуу хажууд нь унтаж байсан юм...” гэсэн мэдүүлэг, /хх-ийн -3-р тал/

Гэрч мөрдөн байцаалтад мэдүүлсэн “...Би "Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн төв" ТББ удирдлагуудтай уулзах зорилгоор Б. тай хамт Баруун хараа сум руу явсан. 05 ******* 04 ******* 6-ны өглөө 09 цагийн үед утсаар залгаад “хамт Баруун хараа сум руу яваад хүрээд ирье” гэж ярилцсан. Удалгүй 0 цагийн үед манай гэрийн гадаа буюу Сонгинохайрхан дүүргийн 5 ******* Баянгол 63-0 тоот гэрийн маань гадаа ирээд над руу залгахаар нь гараад цугтаа Баруун хараа сум руу хөдөлсөн. 05 ******* 04 ******* 6-ны өдөр цагийг нь сайн мэдэхгүй байгаа бөгөөд Баруун хараа сум руу явах замдаа Борнуур суманд зогсоод дэлгүүр ороод “Агар” гэх бичиглэлтэй 0,5 п хэмжээтэй архи ширхэг, “Вояаж” гэх нэршилтэй 500 мл хэмжээтэй ширхэг ус, “Fuze Теа” гэх бичиглэлтэй жижиг хэмжээтэй ширхэг ундаа аваад хөдөлсөн. Баруун хараа сум дөхөх үед хаана гэдгийг нь сайн мэдэхгүй, байршил нь тодорхойгүй уулын энгэр газарт бие засах зорилгоор бууж тухайн архийг өргөөд, өөрөө амссан. Мөн найз ******* тухайн архинаас уусан бөгөөд Баруун хараа сум руу явах замд би согтсон байдалтай унтаж байхад ******* гэнэт сэрээгээд "Цагдаа зогсоочихлоо, босоорой, сэрээрэй" гэж байсан...” гэсэн мэдүүлэг, /хх-ийн 7-8-р тал/

   Цагдаагийн ерөнхий газрын “Жолоочийн мэдээлэл, лавлагаа” цахим системээс *******ын жолоочийн мэдээлэл лавлагааг шалгахад “эрх хасагдсан” гэсэн баримтууд /хх-ийн 46-р тал/,

            Баянгол дүүргийн эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 04 ******* 05 ******* ******* 0-ны өдрийн 04/ЗШ/753 *******тай зөрчилд шийтгэл оногдуулах тухай шийтгэвэр /хх-ийн 39-4-р тал/ зэрэг нотлох баримтууд авагджээ.

            Шүүгдэгчийн хувийн байдлыг тогтоосон баримтууд: Хөдөлмөрийн чадвар алдалтын хувь, хугацаа тогтоосон акт /хх-ийн 30-р тал/, гэрлэсний бүртгэлгүй лавлагаа /хх-ийн 3-р тал/, эрх хасагдсан тухай баримт /хх-ийн 3-р тал/, иргэний оршин суугаа газрын хаягийн бүртгэлийн лавлагаа /хх-ийн 33-р тал/, үл хөдлөх эд хөрөнгө өмчилж байгаа болон шилжүүлсэн тухай лавлагаа /хх-ийн 34-р тал/, Иргэний үнэмлэхийн лавлагаа /хх-ийн 35-р тал/ зэрэг болно.

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судалсан дээрх нотлох баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдол бүхий, хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу цуглуулж бэхжүүлсэн, мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6. ******* зүйлд заасан хэргийн талаар нотолбол зохих байдлуудыг хангалттай шалгаж тогтоосон, яллагдагч, гэрч нарыг байцаах мэдүүлэг авахдаа эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцогчийн хуулиар хамгаалагдсан эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчсөн байдал тогтоогдоогүй байна.

Нэг.Шүүгдэгч *******ыг гэм буруутайд тооцох талаар:

  Шүүгдэгч ******* нь тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан байхдаа 05 ******* 04 ******* 6-ны өдрийн 4 цаг 30 минутын орчимд дахин архи, согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэж “48-73 УБИ” Улсын *******тай, “Ноnda H-RV-GH” загварын тээврийн хэрэгслийг жолоодож Сэлэнгэ аймгийн Баянгол сумын 3 ******* багийн нутаг дэвсгэр “Мандал салдаг уулзвар” орчимд замын хөдөлгөөнд оролцож, авто тээврийн хөдөлгөөний аюулгүй байдлын эсрэг гэмт хэргийг үйлдсэн болох нь: Эрх бүхий албан тушаалтан хуулиар хүлээсэн чиг үүргээ хэрэгжүүлэх явцад зөрчлийн шинжтэй үйлдэл, эс үйлдэхүйг илрүүлсэн тэмдэглэл /хх-ийн *******-р тал/, 05 ******* 04 ******* 6-ны өдөр эрх бүхий албан тушаалтнаас “...Улаанбаатар хот, , ******* , -73 тоотод оршин суух хаягтай, ОЮ8*******7 регистрийн *******тай, Буянхишиг овогтой ыг Баянгол сум Замын цагдаагийн постод 05 ******* 04 ******* 6-ны өдөр 5 цаг 00 минутад “Alcotest-680” багажаар шалгахад ,35 хувийн тоон үзүүлэлт илэрч согтууруулах ундаа хэрэглэсэн болох нь тогтоогдсон” гэсэн согтуурал шалгасан тэмдэглэл /хх-ийн 07-р тал/, 3. Гэрч мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэг /хх-ийн -3-р тал/, 5. Гэрч мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн мэдүүлэг /хх-ийн 7-8-р тал/, 6. Цагдаагийн ерөнхий газрын “Жолоочийн мэдээлэл, лавлагаа” цахим системээс *******ын жолоочийн мэдээлэл лавлагааг шалгахад “эрх хасагдсан” гэсэн баримтууд /хх-ийн 46-р тал/, 7. Баянгол дүүргийн эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 04 ******* 05 ******* ******* 0-ны өдрийн 04/ЗШ/753 *******тай зөрчилд шийтгэл оногдуулах тухай шийтгэвэр /хх-ийн 39-4-р тал/ зэрэг шүүхийн хэлэлцүүлэгт хэлэлцэгдсэн нотлох баримтаар нотлогдон тогтоогдсон, шүүгдэгч ******* нь шүүхийн хэлэлцүүлэгт гэм буруугийн талаар болон хэргийн зүйлчлэлийн талаар маргаж мэтгэлцээгүй, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч мэдүүлсэн болно.

           

            Тиймээс Сэлэнгэ аймгийн Мандал сум дахь сум дундын прокурорын газрын хяналтын прокуророос шүүгдэгч *******т Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 7.0 ******* зүйлийн 5 дахь т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хуулийн зүйчлэл тохирсон байна.

 

Иймд шүүгдэгч *******ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 7.0 ******* зүйлийн 5 дах т зааснаар “Тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан хүн согтуурсан үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсон” гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тооцох хууль зүйн үндэслэлтэй байна гэж шүүх үзлээ.

 

            Хоёр.Хохирол төлбөрийн талаар:

            Шүүгдэгч *******аас хохирол төлбөр нэхэмжилсэн баримт шүүхэд ирүүлээгүй тул энэ хэрэгт хэлэлцэгдэх мөнгөн төлбөр байхгүйг дурдах нь зүйтэй байна.

Гурав.Шүүгдэгч *******т оногдуулах эрүүгийн хариуцлагын талаар:

Шүүгдэгч ******* нь “Тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан хүн согтуурсан үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсон ” гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутай болох нь нотлогдон тогтоогдсон тул шүүгдэгчид Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6. зүйлд заасныг баримтлан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь зүйтэй байна.

 

Шүүгдэгч *******ын үйлдсэн хэрэгт Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5 ******* зүйлийн дэх хэсгийн .-д заасан тохиолдлын шинжтэй нөхцөл байдлын улмаас анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэнийг эрүүгийн хариуцлагыг хөнгөрүүлэх нөхцөл байдалд тооцож, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.6 ******* зүйлд заасан эрүүгийн хариуцлагыг хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй гэж үзэв.

 

Иймд шүүгдэгч *******т эрүүгийн хариуцлага буюу ял шийтгэхдээ Эрүүгийн хуулийн хууль ёсны, шударга ёсны, гэм буруугийн зарчмыг баримтлан, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, шүүгдэгчийн хувийн байдлыг харгалзан шүүгчийн дотоод итгэлээр хэргийн бодит байдлыг тал бүрээс нь дүгнэж, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 7.0 ******* зүйлийн 5 дахь т заасан эрүүгийн хариуцлагаас сонгон хэрэглэж шүүгдэгч *******ын тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг /нэг/ жил, 0 /хоёр/ ******* хугацаагаар хасаж, хорих ял оногдуулахгүйгээр /нэг/ жил 0 /хоёр/ ******* хугацаагаар тэнсэж, тэнссэн хугацаанд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.3 ******* зүйлийн дахь хэсгийн .5-д заасан оршин суух газар, ажил сургуулиа өөрчлөх, зорчин явахдаа хяналт тавьж байгаа эрх бүхий байгууллагад урьдчилан мэдэгдэх, үүрэг хүлээлгэх албадлагын арга хэмжээ авч шийдвэрлэх нь зүйтэй байна.

Шүүгдэгч ******* нь энэ хэргийн улмаас цагдан хоригдсон хоноггүй, бусдад төлөх төлбөргүй, битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүй, шүүхэд шилжиж ирсэн иргэний бичиг баримтгүй, нөхөн төлөх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалгүй, хилийн хориг тавигдаагүй, эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүйг тус тус дурдах нь зүйтэй байна.

 

Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.4 зүйл, 36. зүйл, 36. ******* зүйл, 36.6 ******* зүйл, 36.7 ******* зүйл, 36.8  ******* зүйл, 36.0 ******* зүйл, 36.3 ******* зүйл, 38. зүйлийн -д заасныг удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

 

.Шүүгдэгч овогт ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 7.0 ******* зүйлийн 5 дахь т заасан “Тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхээ хасуулсан хүн согтуурсан үедээ тээврийн хэрэгсэл жолоодсон” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7. зүйлийн дэх т заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 7.0 ******* зүйлийн 5 дахь т зааснаар шүүгдэгч *******ыг тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг /нэг/ жил 0 /хоёр/ ******* хугацаагаар хасаж, хорих ял оногдуулахгүйгээр /нэг/ жил 0 /хоёр/  ******* хугацаагаар тэнсэж, тэнссэн хугацаанд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7.3 ******* зүйлийн дахь хэсгийн .5-д заасан “оршин суух газар, ажил сургуулиа өөрчлөх, зорчин явахдаа хяналт тавьж байгаа эрх бүхий байгууллагад урьдчилан мэдэгдэх, үүрэг хүлээлгэх” албадлагын арга хэмжээ авсугай.

3.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 7. зүйлийн 5 дахь т зааснаар тэнссэн хугацаанд энэ хуулийн тусгай ангид заасан санаатай гэмт хэрэг үйлдсэн бол шүүх тэнссэн шийдвэрийг хүчингүй болгож, энэ хуулийн 6.8, 6.9 зүйлд заасан журмаар ял оногдуулахыг анхааруулсугай.

4.Энэ хэрэгт ******* нь цагдан хоригдсон хоноггүй, бусдад төлөх төлбөргүй, эд мөрийн баримт болон бичиг баримт хураагдан ирээгүй, битүүмжилсэн зүйлгүй, хилийн хориг тавигдаагүйг тус тус дурдсугай.

5.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.7 ******* зүйлийн 3 дахь т зааснаар *******ын тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг жил 0 ******* хугацаагаар хассан эрх хасах ялын хугацааг үүрэг хүлээлгэх албадлагын арга хэмжээ авсан үеэс тоолсугай.

 6.Шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол *******т өмнө нь авсан хувийн баталгааг гаргах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 7.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.0 ******* зүйлийн 4 дэх т зааснаар шийтгэх тогтоол нь уншин сонсгосноор хүчинтэй болохыг дурдсугай.

8.Шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрвөл шүүгдэгч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, хохирогч, түүний хууль ёсны төлөөлөгч, тэдгээрийн өмгөөлөгч нар тогтоолыг гардан авснаас хойш, эсхүл энэ хуульд заасны дагуу хүргүүлснээс хойш 4 хоногийн дотор Сэлэнгэ аймгийн эрүү, иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гаргах давж заалдах гомдлоо шийдвэр гаргасан анхан шатны шүүхэд бичгээр гаргах, Улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэй.

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ,ШҮҮГЧ                            Ж.ЭРДЭНЭБАТ.