23 03 15 153/ШШ23/00147

 

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

 

Ховд аймаг дахь сум *******ын Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг Ерөнхий шүүгч Х.Тасхын даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд хийсэн хуралдаанаар,

Нэхэмжлэгч: Улаанбаатар хот, Баянзүрх дүүрэг, Энхтайвны өргөн чөлөө 16а Засгийн газрын IX байранд байрлах, *******, ******* *******ийн ******* /РД:*******/-ын нэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч: Ховд аймгийн Жаргалант сумын 3 дугаар баг ******* *******ийн ******* 1 гудамж ******* тоотод байрлах, ХХК /РД:/,

Хариуцагч: Ховд аймгийн Жаргалант сумын 2 дугаар баг тулгын байр тоотод оршин суух, хамтран үүрэг гүйцэтгэгч ургийн овогт гийн нарт холбогдох,

Нэхэмжлэлийн шаардлага: Зээлийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалж, гэрээний төлбөрт 482,262,275.25 /дөрвөн зуун наян хоёр сая хоёр зуун жаран хоёр мянга хоёр зуун далан таван төгрөг хорин таван мөнгө/ төгрөг гаргуулах, төлбөрийг мөнгөн дүнгээр барагдуулаагүй тохиолдолд зээлийн барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай шаардлагатай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

 

Шүүх хуралдаанд оролцогчид:

Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч: Д.,

Хариуцагч: Б., Б.,

Хариуцагчийн өмгөөлөгч: Ж.,

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга А. нар оролцов.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

1. Нэхэмжлэгч *******, ******* *******ийн ******* нь шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагадаа: Монгол Улсын Засгийн газрын оны Агентлаг байгуулах тухай 49 дүгээр тогтоол, ХХААХҮ-ийн Сайдын оны Ажлын хэсэг байгуулах тухай А-273 дугаар тушаалаар *******, ******* *******ийг хөгжүүлэх сангийн ажпын албыг татан буулгаж чиг үүргийг *******, ******* *******ийн *******т шилжүүлсэн. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 30 дугаар зүйлийн 30.1, 30.2 дэх хэсэгт "...эрх залгамжлагчийн гаргасан хүсэлтээр эрх залгамжлан авбал зохих этгээдээр сольж болно. гэж зохицуулсан байдаг. Монгол улсын Иргэний хуулийн 24 дүгээр бүлгийн 281-285 дугаар зүйлүүд, Засгийн газрын тусгай сангийн тухай хуулийн холбогдох зүйл, заалтууд, *******, ******* *******ийн тухай хуулийн холбогдох зүйл заалтууд, *******, ******* *******ийн тухай хуулийн холбогдох зүйл заалтууд, ******* ******* *******ийг хөгжүүлэх сангаас хөнгөлөлттэй зээл олгох, сонгон шалгаруулах, дамжуулан зээлдүүлэх, эргэн төлүүлэх, хяналт тавих журам, *******, ******* *******ийн асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүний тушаалаар баталсан зээл олгох салбар, чиглэл, хугацаа, хүү, эх үүсвэрийн хуваарилалт болон зээл олгоход шаардлагатай бусад нөхцөлийг тус тус үндэслэн зээлдэгч " ХХК-ийг төлөөлөн захирал Буурлынхан ургийн овогт Баастын , хамтран үүрэг гүйцэтгэгч ургийн овогт гийн нар нь *******, ******* *******ийг хөгжүүлэх сан (Цаашид Сан гэх)-аас 18 оны 09 дүгээр сарын 07-ны өдөр 141/18/3-112 тоот зээл болон 141/18/Б-12 тоот барьцааны гэрээ байгуулан Нүүрсэн шахмал түлшний *******т нэмэлт хөрөнгө оруулалт хийх төслөөр 400,000,000 төгрөгийг 60 сарын хугацаатай, жилийн 3 хувийн хүүтэй зээлсэн бөгөөд зээлийн барьцаанд

1. ХХК-ийн өмчлөх эрхийн Ховд аймгийн Жаргалант сумын 3 дугаар баг ******* *******ийн ******* 1 дүгээр гудамж ******* тоот хаягт байршилтай, улсын бүртгэлийн Ү-, гэрчилгээний дугаар бүхий *******, үйлчилгээний зориулалттай 755,2 м.кв үл хөдлөх хөрөнгө,

2. Буурлынхан ургийн овогт Баастын ын өмчлөх эрхийн Ховд аймгийн Жаргалант сумын 3 дугаар баг ******* *******ийн ******* 1 дүгээр гудамж ******* тоот хаягт байршилтай, улсын бүртгэлийн Ү-, гэрчилгээний дугаар бүхий уурын зуухны зориулалттай 46 м.кв үл хөдлөх хөрөнгө,

3. Буурлынхан ургийн овогт Баастын ын өмчлөх эрхийн Ховд аймгийн Жаргалант сумын 3 дугаар баг ******* *******ийн ******* 1 дүгээр гудамж ******* тоот хаягт байршилтай, улсын бүртгэлийн Ү-, гэрчилгээний дугаар бүхий гүний худгийн зориулалттай 18 м.кв үл хөдлөх хөрөнгө,

4. Буурлынхан ургийн овогт Баастын , ургийн овогт гийн нарын өмчлөх эрхийн Ховд аймгийн Жаргалант сумын 2 дугаар баг Ховд-тулга-ын байрны тоот хаягт байршилтай, улсын бүртгэлийн Ү-, гэрчилгээний дугаар бүхий орон сууцны зориулалттай 56,73 м.кв үл хөдлөх хөрөнгө,

5. Буурлынхан ургийн овогт Баастын ын эзэмших эрхийн Ховд аймгийн Жаргалант сумын 3 дугаар баг ******* *******ийн ******* 1 дүгээр гудамж ******* тоот хаягт байршилтай, нэгж талбарын гэрчилгээний дугаар бүхий *******ийн зориулалттай 19570,3 м.кв эзэмших газрыг тус тус барьцаалуулсан.

Зээлдэгч нь зээл авснаасаа хойш зээлийн төлбөрөө төлөөгүй бөгөөд зээлээ хугацаанд нь төлөх шаардлагыг удаа дараа хүргүүлсэн боловч зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ дараалан зөрчсөн, зээлийн төлбөрийг төлөхөөс зайлсхийж байгаа тул дараах нэхэмжлэлийн шаардлагыг гаргаж байна. Үүнд:

1. 18 оны 09 дүгээр сарын 07-ны өдрийн 141/18/3-12 тоот зээлийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлах,

2. 22 оны 11 дүгээр сарын 18-ны өдрийн байдлаар тасалбар болгон

A. Үндсэн зээлийн төлбөрт 352,047,169.78 төгрөг,

Б. Зээлийн хүүгийн төлбөрт 222,613.40 төгрөг,

B. Зээлийн алдангийн төлбөрт 129,953,992.07 төгрөг,

Г. Нотариатын зардал 38,500.00 төгрөг, нийт 482,262,275.25 төгрөгийг гаргуулах.

3. Зээлийн төлбөрийг мөнгөн дүнгээр барагдуулаагүй тохиолдолд зээлийн барьцаа хөрөнгөөр болон бусад хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нэхэмжпэлийн шаардлагуудыг гаргаж байна.

Жич: Шүүхийн шийдвэр гарах хүртэлх хугацааны хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг шүүхийн шийдвэр гарах өдөр хүртэл зээлийн гэрээ буюу хуульд заасан баримтыг бүрдүүлж хариуцагч нараас нэмж нэхэмжилнэ.

Нэхэмжлэгч *******, ******* *******ийн ******* нь төрийн байгууллага тул Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.1.3-т заасны дагуу улсын тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлөгддөг болно гэжээ.

2. Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Д. нь шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: ... ХХК нь 18 оны 9 дүгээр сарын 07-ны өдөр 141/18ЗГ12 тоот зээлийн гэрээ болон барьцаат зээлийн гэрээ байгуулан *******, ******* *******ийн газраас 400,000,000 төгрөгийг 60 сарын хугацаатай, жилийн 3 хувийн хүүтэй шахмал нүүрс *******лэх зориулалтаар зээл авсан. Зээлийн барьцаанд ХХК-ийн Ховд аймгийн Жаргалант сумд байрлах Улсын бүртгэлийн тоот гэрчилгээ бүхий үл хөдлөх хөрөнгө, Баастын ын Ховд аймгийн Жаргалант суманд байрлах 46 м/кв үл хөдлөх хөрөнгө, Баастын ын тухайн хаягт байрлах 18 м/кв үл хөдлөх хөрөнгө, Баастын ын Ховд аймгийн Жаргалант суманд байрлах 46,3 м/кв үл хөдлөх хөрөнгө, Баастын ын Ховд аймгийн Жаргалант суманд байрлах 19750,3 м/кв эзэмшлийн үл хөдлөх хөрөнгийг барьцаалж зээл авсан. 22 оны 11 дүгээр сарын 18-ны өдрөөр тасалбар болгоод зээлээ нэхэмжилсэн. ХХК нь нэхэмжлэл гаргасан өдрөөс хойш 1,500,000 төгрөгийг зээлийн төлбөрт төлсөн. Нийт 480,762,275. төгрөгийг нэхэмжилж байна. 18 оны 9 дүгээр сарын 07-ны өдрийн 141/18З12 зээлийн гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцлах, 480,762,275. төгрөгийн зээлийн төлбөрийг төлөөгүй тохиолдолд нэхэмжлэлд дурдсан 5 барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар нэхэмжлэлийн шаардлагыг гаргаж байна... 22 оны 11 дүгээр сарын 22-ны өдөр нэхэмжлэлээ гаргасны дараа ХХК-иас 22 оны 11 дүгээр сарын 30-ны өдөр 1,500,000 төгрөгийг шилжүүлсэн учраас нэхэмжлэлийн шаардлага болох 482,262,275.25 төгрөгөөс 1,500,000 төгрөгийн төлөлтийг хасаад 480,762,275.25 төгрөгийг нэхэмжилж байна. ...Зээлийн гэрээнд заасан зээл төлөх хугацаа хэтэрсэн учраас зээлийн гэрээг цуцлах үндэслэл болсон. ... Худалдаа, аж *******ийн танхимаас авсан баримт дээр 5 сарын хугацаатай гэрчилгээ олгогдсон байсан. Ямар нотлох баримтыг үндэслээд алдангийг 105,657,661.46 төгрөгөөр бууруулсан нь нотлох баримтаар нотлогдохгүй байна. Ковид-19 цар тахалтай холбоотой асуудал нь дэлхий нийтээр хамарсан учраас мэдэж байгаа. Энэ үеэр Засгийн газраас тогтоол, заавар зөвлөмж, хөл хорио цээрийн асуудал яригдсан. Үүнтэй холбоотойгоор нүүрс, түлш болон, устай холбоотой асуудлаар тээвэрлэлтийг хязгаарлаагүй учраас алданги багасгахыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна... гэв.

3. Хариуцагчийн төлөөлөгч Б., хариуцагч Б. нар нь нь шүүхэд бичгээр ирүүлсэн хариу тайлбартаа: ...Нэхэмжлэгч *******, ******* *******ийн газрын гэрээний төлбөрт үндсэн зээлийн төлбөр 352,047,169,78 төгрөг, зээлийн хүүгийн төлбөр 222,613,40 төгрөг төлөхийг хүлээн зөвшөөрч байна, харин зээлийн алдангийн төлбөр 129,953,992,07 төгрөгийг төлөхийг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрөхгүй.

Бидний зүгээс *******, ******* *******ийн газрын 18 оны 9 дүгээр сарын 07-ны өдөр 141/18/3-112 тоот зээл болон 141/18/Б-12 тоот барьцааны гэрээ байгуулан Нүүрсэн шахмал түлшний *******т нэмэлт хөрөнгө оруулалт хийх төслөөр 400,000,000 төгрөгийг 60 сарын хугацаатай, жилийн 3 хувийн хүүтэй зээлсэн.

19 оны дуустал гэрээний дагуу зээлээ төлж байсан бөгөөд оноос гэнэтийн буюу давагдашгүй хүчин зүйл буюу Ковид-19 цар тахал гарч хил хаагдсантай холбоотойгоор Хятад улсаас нүүрс барьцалдуулагч бодис татаж авч чадахгүй байсны улмаас ХХК-ийн хэвийн үйл ажиллагаа алдагдаж, өнөөдрийг хүртэл доголдолтой ажиллаж байна.

Гэнэтийн буюу давагдашгүй хүчин зүйлс гэдэгт Зарласан болон зарлаагүй дайн, зэвсэгт мөргөлдөөн, бослого, гадаадын түрэмгийлэл, хорлон сүйтгэх үйл ажиллагаа, хувьсгал, Байгалийн бүх төрлийн гамшиг хүчтэй салхи шуурга, хар салхи, ******* хөдлөлт, хүчтэй давалгаа, үер, цас, зуд, ган гачиг, их хэмжээний бороо, аянга цахилгаан, гал түймэр гэх мэт/, Тэсрэлт, дэлбэрэлт, машин, *******лэлийн тоног төхөөрөмжийн эвдрэл, цахилгаан ноцтой гэмтэл, Бүх төрлийн хязгаар хориг, өвчин тахал, хорио цээр, хариуцлагаас чөлөөлөгдөх хүсэлтэй аж ахуйн нэгжид тохиолдсон ажил зогсолт, ажил хаялт, Төрийн албан тушаалтны хуулийн дагуух болон хууль бус үйлдэл, эс үйлдэл, эрх зүйн акт, тушаал, захирамж, ажлын байр татан буугдах, эд хөрөнгө дайчлан хураах, нийгэмчлэх зэрэг орно.

Мөн төр засгаас буюу Улсын их хурлын гишүүд болон аймаг орон нутгаас 70,000, 80,000, 90,000 төгрөгөөр их хэмжээний нүүрс тараадаг. 22 онд мөн их хэмжээний нүүрс тараасантай холбоотойгоор манай компани энэ жилийнхээ нүүрсийг борлуулж чадахгүй нөхцөл байдал үүслээ, худалдан авалт эрс багассан. Үүнтэй холбоотойгоор ХХК-ийн зүгээс нүүрсний *******ээ зарахаар болсон, нүүрсний *******ээ зарагдангуут үндсэн зээлийн төлбөр 352,047,169,78 төгрөг, зээлийн хүүгийн төлбөр 222,613,40 төгрөг төлнө.

Манай компаний зүгээс *******, ******* *******ийг хөгжүүлэх сангийн зээл, санхүүгийн хэлтэст оны 01 дүгээр сарын 08-ны өдрийн №01/01 хүсэлт гаргах тухай, оны 01 дүгээр сарын 08-ны өдрийн №01/02 хүсэлт гаргах тухай, оны 03 дугаар сарын 05-ны өдрийн №03/02 хүсэлт гаргах тухай, оны 04 дүгээр сарын 06-ны өдрийн 04/01 хүсэлт гаргах тухай, 21 оны 02 дугаар сарын 10-ны өдрийн 02/01 хүсэлт гаргах тухай, 22 оны 06 дугаар сарын 23-ны өдрийн 06/01 хүсэлт гаргах тухай албан бичгүүдээр Ковид-19 цар тахалтай холбоотойгоор зээлийн төлбөрийг багасгах, зээл төлөлтийн хугацаагаа хойшлуулах хүсэлтийг удаа дараа гаргаж байсан боловч *******, ******* *******ийн газраас боломжгүй гэх хариу өгдөг байсан.

*******, ******* *******ийг хөгжүүлэх сангийн 18 оны 09 дүгээр сарын 07-ны өдрийн 141/18/3-12 дугаартай зээлийн гэрээний Гуравт Зээлдүүлэгчийн эрх, үүрэг 3.1.5.3ээлийн гэрээний нөхцөл өөрчлөх, Зээлийн хугацаа сунгах, зээлийн эргэн төлөлтийн хуваарьт нэмэлт өөрчлөлт оруулах зэргээр 1 /нэг/ удаа өөрчлөх эрхтэй. гэж заасан.

Гэтэл *******, ******* *******ийг хөгжүүлэх сангаас 19 оны 09 дүгээр сарын 23-ны өдрийн 1/1497 хариу хүргүүлэх тухай, оны 03 дугаар сарын 19-ний өдрийн 1/496 зээл төлүүлэх мэдэгдэл, оны 04 дүгээр сарын 08-ны өдрийн 1/653 хариу хүргүүлэх тухай, оны 10 дугаар сарын 23-ны өдрийн 1/0 зээл буцаан дуудах мэдэгдэл, 22 оны 06 дугаар сарын 28-ны өдрийн 1/1074 хариу хүргүүлэх тухай албан бичгүүдээр хүү, алданги зогсоох, зээлийн үндсэн төлбөрийг хойшлуулах боломжгүй гэх хариу өгдөг байсан.

*******, ******* *******ийн газраас 18 оны 09 дүгээр сарын 07-ны өдөр 141/18/3-112 тоот зээл авсан хугацаанаасаа хойш байнгын зээлийн хүүгийн төлбөрийг хугацаанд нь төлсөөр ирсэн. Хариуцагч ХХК-ийн зүгээс нэхэмжлэгч *******, ******* *******ийн газрын гаргасан зээлийн алдангийн төлбөр 129,953,992,07 төгрөгийг төлөхгүй, харин үндсэн зээлийн төлбөр 352,047,169,78 төгрөг, зээлийн хүүгийн төлбөр 222,613,40 төгрөг төлөхийг хүлээн зөвшөөрч байна гэжээ.

 

4. Хариуцагчийн төлөөлөгч Б. нь шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа ...Бид нарын зүгээс 18 оны 9 дүгээр сарын 07-ны өдөр 141/18З12 тоот зээлийн гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцлахыг хүлээн зөвшөөрч байна. 22 оны 11 дүгээр сарын 18-ны өдрөөр тасалбар болгосон үндсэн зээлийн төлбөр болох 350,000,000 төгрөгийг төлөхийг хүлээн зөвшөөрч байна. Харин алданги 129,953,992.07 төгрөгийг төлөхийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна. Нотариатын зардлыг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрч байна. Зээлийн барьцаанд байгаа үл хөдлөх хөрөнгүүдийг үүргийн гүйцэтгэлээр хангуулахыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна. ... Алдангийг багасгаж өгөхийг хүсэж байгаа гэв.

 

5. Хариуцагч Б. нь шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа ...Хариуцагчийн төлөөлөгч Б.ын нэхэмжлэлийн шаардлагаас зөвшөөрсөн шаардлагатай холбогдуулан гаргасан тайлбартай санал нэг байна. Манай компани 15 онд шахмал түлшийг Ховд аймгийн агаарын бохирдлыг бууруулах зорилгоор *******ээ нээсэн. Үйл ажиллагаагаа явуулахад эхний нэг жил хэцүүхэн, дараагийн жилд доголдолтой хэрэглэгчгүй хэцүү байсан. Харин 3 дахь жилээс асуудал гайгүй болоод үйл ажиллагаагаа явуулж байтал Ковид-19 цар тахалтай нүүр тулсан. Бид нарын зүгээс хөрөнгө оруулалтын 850,000,000 төгрөгийг хайгаад явж байгаад *******, ******* *******ийн газраас 400,000,000 төгрөгийн зээл авсан. Тухайн зээлийг 18 оны 9 дүгээр сарын 12-ны өдөр аваад 19 оны зээлийг бүтнээр нь төлөөд, оны зээлийн эргэн төлөлтийг төлөөд явж байтал оны 01 дүгээр сараас хил хаагдаад Ковид-19 цар тахалтай холбоотой асуудал үүсээд эхэлсэн. Миний хувьд эргэлтийн хөрөнгө хангалттай биш байсан. ХААН банкинд 360,000,000 төгрөгийн зээлтэй байж байгаад *******, ******* *******ийн газраас 400,000,000 төгрөгийг зээлийг авахдаа үл хөдлөх хөрөнгөө банкнаас авахын тулд хүнээс мөнгө авч зээлээ хаагаад гар дээрээ 25,000,000 төгрөгтэйгөөр бизнесээ цааш үргэлжлүүлэхээр болсон. Хэрвээ *******, ******* *******ийн газраас миний хүссэн зээлийг өгсөн бол эргэлтийн хөрөнгө их болж материалуудаа хангалттай татаад авах боломжтой байсан байх гэж боддог. Миний ихэнх үл хөдлөх хөрөнгө зээлийн барьцаанд байгаа учраас энд тэндээс ахиухан хэмжээний зээл авахад хүндрэлтэй хэцүү байдаг. Компанийнхаа үйл ажиллагааг хэвийн явуулахын тулд 22 онд Монголын шохойтой бодис авч хэрэглэсэн боломжгүй бүтэлгүйтээд 40,000,000 төгрөгөөр шатсан. Дэлхий нийтээрээ Ковид-19 цар тахал буюу давагдашгүй нөхцөл байдал үүссэнээс шалтгаалаад зээлийн үндсэн төлбөрөө төлөөд, алдангийг төлөх боломжгүй байна. Манай ******* хэвийн ажилласан тохиолдолд Ховд аймгийн агаарын бохирдлыг арилгах бөгөөд өөрийн хүчээр 2,5 тэрбум төгрөгийг зарч *******ээ босгосон. Гэтэл одоогийн байдлаар энэ мөнгөнөөсөө бага мөнгөөр *******ээ зарах хэмжээнд хүрээд байгаа. Энэ жил материалаа аваад нүүрсээ хийсэн боловч Хөшөөтийн уурхайгаас хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр нүүрс өгдөг учраас нүүрс авах айл өрх цөөхөн байсан. Би бүтээгдэхүүнээ 0,000 төгрөгөөр зарах боломжгүй учраас байлгаж байгаа. Энэ нөхцөл байдлын талаар *******, ******* *******ийн ******* удаа дараа хүсэлтээ гаргаж байсан. Ховд аймгийн Засаг даргад *******, үйл ажиллагааны талаарх асуудлаа тайлбарлан хэлсэн боловч намд харъяалагддаггүй учраас санал маань дэмжигддэггүй. Би хувийн болон хувьсгалын олон зээлтэй байсан. Гэрээнд нэг удаа өөрчлөлт оруулах талаар зохицуулалт байдаг боловч хүсэлтийг хүлээн авч шийдвэрлэж өгөөгүй. Би сүүлийн 2 жил ашиг олоогүй бөгөөд Татварын хэлтсээс их хэмжээний орлого олсон гэсэн үндэслэлээр 18,000,000 төгрөгөөр торгосон. Миний амьдрал өнөөдөр ийм байдалтай л байна. Би 5, 10, 15 тонноор материалаа боломжоороо аваад зээлээ төлдөг байсан. Миний хувьд орон нутгаас квот өгөхийг хүссэн боловч боломж олгоогүй... Бид зээлийн гэрээ цуцалж, үндсэн зээлийн төлбөрийг төлөхийг зөвшөөрч байгаа. Зээлийн үндсэн төлбөрийг төлөөгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгүүдээр үүргийн гүйцэтгэлээр хангуулахыг хүлээн зөвшөөрч байна... оны 9, 10, 11, 12 сарууд, 21 оны 1-12 сарууд, 22 оны 1-8 саруудын алданги 105,657,661.46 төгрөг буюу нийт нэхэмжилсэн алдангийн төлбөр 129,953,992.07 төгрөгөөс 81 хувиар багасгаж өгөхийг хүсэж байна

6. Нэхэмжлэгчээс *******, ******* *******ийн газрын 22 оны 11 дүгээр сарын 22-ны өдрийн 1/1496 дугаартай итгэмжлэл, *******, ******* *******ийг хөгжүүлэх сан болон ХХК нарын хооронд байгуулсан 18 оны 9 дүгээр сарын 07-ны өдрийн 141/18/З-12 дугаартай зээлийн гэрээний нотариатаар гэрчлүүлсэн хуулбар, *******, ******* *******ийг хөгжүүлэх сан болон ХХК нарын хооронд байгуулсан 18 оны 9 дүгээр сарын 07-ны өдрийн 141/18/Б-12 дугаартай Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцаа /ипотек/-ны гэрээний нотариатаар гэрчлүүлсэн хуулбар, ХХК-ийн хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээний нотариатаар гэрчлүүлсэн хуулбар, ХХК-ийн дүрмийн нотариатаар гэрчлүүлсэн хуулбар, ХХК-ийн зээлийн эргэн төлөлтийн хуваарийн нотариатаар гэрчлүүлсэн хуулбар, зээл төлөлтийн хуулга, ХХК-ийн үл хөдлөх эд хөрөнгийн хууль ёсны өмчлөх эрхийн Ү-, Ү-, Ү-, Ү- дугаартай улсын бүртгэлийн гэрчилгээнүүдийн нотариатаар гэрчлүүлсэн хуулбарууд, Баастын ын нэр дээрх нэгж талбарын дугаартай аж ахуйн нэгж, байгууллагын ******* эзэмших эрхийн гэрчилгээний нотариатаар гэрчлүүлсэн хуулбар, 18 оны 8 дугаар сарын 30-ны өдрийн мөн 18 оны 9 дүгээр сарын 05-ны өдрийн итгэмжлэлүүдийн нотариатаар гэрчлүүлсэн хуулбарууд, хариуцагч нарын иргэний цахим үнэмлэхийн нотариатаар гэрчлүүлсэн хуулбарууд, 16 оны 7 дугаар сарын 08-ны өдрийн Иргэн, хуулийн этгээдэд ******* эзэмшүүлэх гэрээ-ний нотариатаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Баастын ын эзэмшиж байгаа газрын байршлын кадастрын зургуудын нотариатаар гэрчлүүлсэн хуулбарууд, Хүнс, хөдөө аж ахуйн хөнгөн *******ийн яамны *******, ******* *******ийг хөгжүүлэх сангийн 19 оны 9 дүгээр сарын 23-ны өдрийн 1/1497 дугаартай ХХК-д Хариу хүргүүлэх тухай албан бичгийн нотариатаар гэрчлүүлсэн хуулбар, *******, ******* *******ийн газрын хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээний нотариатаар гэрчлүүлсэн хуулбар, Монгол Улсын Засгийн газрын 22 оны 01 дүгээр сарын 05-ны өдрийн 10 дугаартай Ажилд томилох тухай тогтоолын нотариатаар гэрчлүүлсэн хуулбар, ХХК-ийн 19, , 21, 22 онуудын алдангийн тооцооллын дэлгэрэнгүй хуулга, ХХК-тай 04 дүгээр сарын 06-ны өдөр уулзсан уулзалтын тэмдэглэл зэргийг,

Хариуцагч талаас ХХК-ийн оны 01 дүгээр сарын 08-ны өдрийн 01/01, 01/02 дугаартай, оны 3 дугаар сарын 05-ны өдрийн 03/02 дугаартай, 22 оны 6 дугаар сарын 23-ны өдрийн 06/01 дугаартай албан бичгүүд, оны 4 дүгээр сарын 06-ны өдрийн 04/01 дугаартай албан бичиг, 21 оны 02 дугаар сарын 10-ны өдрийн 02/01 дугаартай албан бичиг, *******, ******* *******ийг хөгжүүлэх сангийн 19 оны 09 дүгээр сарын 23-ны өдрийн 1/1497 дугаартай Хариу мэдэгдэх тухай албан бичиг, оны 3 дугаар сарын 19-ний өдөр 1/496 дугаартай ХХК-д хүргүүлсэн Зээл төлүүлэх мэдэгдэл, Зээл төлөлтийн дэлгэрэнгүй хуулганы хуулбар, *******, ******* *******ийг хөгжүүлэх сангийн оны 02 дугаар сарын 08-ны өдрийн 1/653 дугаартай Хариу хүргүүлэх тухай албан бичиг, *******, ******* *******ийн газрын оны 10 дугаар сарын 23-ны өдрийн 1/0 дугаартай Зээл буцаан дуудах тухай мэдэгдэл, 22 оны 6 дугаар сарын 28-ны өдрийн 1/1074 дугаартай Хариу хүргүүлэх тухай албан бичиг, хариуцагч Б.гийн өмгөөлөг Ж.тай байгуулсан Өмгөөлөл, хууль зүйн туслалцаа үзүүлэх гэрээ, ХХК-ийн нэр дээрх ХААН банк дахь 5845557351 тоот депозит дансны дэлгэрэнгүй хуулга, ХХК-иас Монголын Үндэсний Худалдаа аж *******ийн танхимд хүргүүлсэн 23 оны 02 дугаар сарын 14-ний өдрийн 02/01 дугаартай Гэрчилгээ гаргуулах тухай хүсэлт албан бичиг, , 21, 22 онуудын алданги тооцоолсон тооцоолол, Монголын Худалдаа, аж *******ийн танхимын 23 оны 3 дугаар сарын 10-ны өдрийн 02/84 дугаартай Гэнэтийн буюу давагдашгүй хүчин зүйл-ийн гэрчилгээ, ХХК-ийн 23 оны 03 дугаар сарын 14-ний өдрийн 03/02 дугаартай албан бичгээр ирүүлсэн хүсэлт зэргийг,

7. Шүүхээс хариуцагчийн өмгөөлөгчийн хүсэлтээр Ховд аймгийн Засаг даргын тамгын газрын 23 оны 01 дүгээр сарын 17-ны өдрийн 4/172 дугаартай албан бичгээр ирүүлсэн Ховд аймгийн Засаг даргын оны 07 дугаар сарын 22-ны өдрийн А/397 дугаартай Үйлчилгээний байгууллагуудын цагийн хуваарьт өөрчлөлт оруулах тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 06 дугаар сарын 15-ны өдрийн А/322 дугаартай Захирамжид нэмэлт оруулах тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 4 дүгээр сарын 30-ны өдрийн А/247 дугаартай Зарим үйлчилгээний байгууллагуудад цагийн хязгаарлалт тогтоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 03 дугаар сарын 31-ний өдрийн А/186 дугаартай Зарим үйлчилгээний байгууллагуудад цагийн хязгаарлалт тогтоож, зарим үйлчилгээг хориглох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 03 дугаар сарын 10-ний өдрийн А/150 дугаартай Согтууруулах ундаа худалдан борлуулахыг түр хориглох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 03 дугаар сарын 04-ний өдрийн А/131 дугаартай Зарим үйл ажиллагааг хориглох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 03 дугаар сарын 02-ны өдрийн А/122 дугаартай Зарим үйлчилгээний байгууллагуудын ажиллагааг түр зогсоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 02 дугаар сарын 26-ны өдрийн А/116 дугаартай Хугацаа сунгах тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 02 дугаар сарын 18-ны өдрийн А/105 дугаартай Хязгаарлалт тогтоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 12 дугаар сарын 11-ний өдрийн А/789 дугаартай Зарим төрлийн согтууруулах ундаа худалдах, түүгээр үйлчилэх цагийн хуваарь тогтоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 02 дугаар сарын 12-ны өдрийн А/92 дугаартай Зарим үйлчилгээний байгууллагуудын үйл ажиллагааг түр зогсоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 02 дугаар сарын 12-ны өдрийн А/83 дугаартай Зарим үйлчилгээний байгууллагуудад цагийн хязгаарлалт тогтоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 12 дугаар сарын 22-ны өдрийн А/825 дугаартай Зарим үйлчилгээний байгууллагуудыг нээж, цагийн хуваарь тогтоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 12 дугаар сарын 22-ны өдрийн А/824 дугаартай Зарим үйл ажиллагааг түр хориглох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 11 дүгээр сарын 30-ны өдрийн А/743 дугаартай Зарим төрлийн согтууруулах ундаа худалдах, түүгээр үйлчилэх цагийн хуваарь тогтоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 11 дүгээр сарын 30-ны өдрийн А/744 дугаартай Зарим аж ахуйн нэгжүүдийн үйл ажиллагааг эхлүүлж, цагийн хуваарь тогтоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 11 дүгээр сарын 30-ны өдрийн А/740 дугаартай Хязгаарлалт тогтоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 11 дүгээр сарын 16-ны өдрийн А/704 дугаартай Зарим аж ахуйн нэгжүүдийн үйл ажиллагааг түр зогсоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 04 дүгээр сарын 05-ны өдрийн А/184 дугаартай Захирамж хэрэгжих хугацаа сунгах тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 04 дүгээр сарын 09-ний өдрийн А/194 дугаартай Хөл хорионы дэглэм тогтоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 01 дүгээр сарын 06-ны өдрийн А/04 дугаартай Захирамжийн хэрэгжилтийг сунгах тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 01 дүгээр сарын 06-ны өдрийн А/05 дугаартай Захирамжийн хэрэгжилтийг сунгах тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 01 дүгээр сарын 27-ны өдрийн А/37 дугаартай Хязгаарлалт тогтоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 02 дугаар сарын 03-ны өдрийн А/45 дугаартай Архи, согтууруулах ундаа худалдах цагийн хязгаарлат тогтоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 02 дугаар сарын 08-ны өдрийн А/62 дугаартай Хязгаарлалт тогтоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 02 дугаар сарын 16-ны өдрийн А/93 дугаартай Зах, худалдаа үйлчилгээний төвүүдийн үйл ажиллагааг нээх тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 11 дүгээр сарын 11-ний өдрийн А/688 дугаартай Хязгаарлалт тогтоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 11 дүгээр сарын 11-ний өдрийн А/695 дугаартай Хязгаарлалт тогтоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 11 дүгээр сарын 12-ны өдрийн А/697 дугаартай Зарим байгууллагуудын ажиллах цагийн хуваарьт өөрчлөлт оруулах тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 11 дүгээр сарын 12-ны өдрийн А/698 дугаартай Зарим аж ахуйн нэгжүүдийн үйл ажиллагааг түр зогсоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 11 дүгээр сарын 16-ны өдрийн А/702 дугаартай Согтууруулах ундаа худалдах, түүгээр үйлчилэхийг түр хориглох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, оны 11 дүгээр сарын 16-ны өдрийн А/703 дугаартай Зарим байгууллагуудын ажиллах цагийн хуваарьт өөрчлөлт оруулах тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 04 дүгээр сарын 01-ний өдрийн А/180 дугаартай Захирамжийн хэрэгжилтийг сунгаж, цагийн хуваарь тогтоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 03 дугаар сарын 29-ний өдрийн А/176 дугаартай зарим байгууллага, аж ахуйн нэгжүүдийн үйл ажиллагааг түр хязгаарлах тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 03 дугаар сарын 29-ний өдрийн А/175 дугаартай Хязгаарлалт тогтоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 03 дугаар сарын 6-ны өдрийн А/131 дугаартай Бүх нийтийн урлаг, соёлын арга хэмжээг явуулах, үйл ажиллагааг түр хугацаагаар хориглох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 06 дугаар сарын 01-ний өдрийн А/266 дугаартай Өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжүүлсэн хугацааг сунгах тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 05 дугаар сарын 12-ны өдрийн А/233 дугаартай Олон нийтийг хамарсан арга хэмжээг хориглох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 05 дугаар сарын 12-ны өдрийн А/232 дугаартай Цагийн хуваарь тогтоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 05 дугаар сарын 12-ны өдрийн А/231 дугаартай зарим байгууллага, аж ахуйн нэгжийн үйл ажиллагааг нээх тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 05 дугаар сарын 07-ны өдрийн А/224 дугаартай Согтууруулах ундаа худалдан борлуулах, түүгээр үйлчилэхийг хориглох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 05 дугаар сарын 07-ны өдрийн А/223 дугаартай Өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжүүлэх тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 04 дүгээр сарын 24-ний өдрийн А/9 дугаартай Захирамжийн хэрэгжилтийг сунгах тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 04 дүгээр сарын 24-ний өдрийн А/8 дугаартай Бүх нийтийн бэлэн байдлын зэрэгт шилжүүлсэн хугацааг сунгах тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 04 дүгээр сарын 09-ний өдрийн А/197 дугаартай Бүх нийтийн бэлэн байдлын зэрэгт шилжүүлэх тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 04 дүгээр сарын 09-ний өдрийн А/196 дугаартай Зарим төрлийн согтууруулах ундаа худалдан борлуулахыг хориглох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 07 дугаар сарын 06-ны өдрийн А/336 дугаартай Өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжүүлсэн хугацааг сунгах тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 09 дүгээр сарын 10-ны өдрийн А/471 дугаартай Зарим үйлчилгээг хориглох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 09 дүгээр сарын 10-ны өдрийн А/470 дугаартай Нийтийг хамарсан зарим арга хэмжээг хориглох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 09 дүгээр сарын 08-ны өдрийн А/457 дугаартай Өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжүүлсэн хугацааг сунгах тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 08 дугаар сарын 26-ны өдрийн А/441 дугаартай Хорио цээрийн дэглэм тогтоох тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 08 дугаар сарын 05-ны өдрийн А/399 дугаартай Түр журам батлах тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, 21 оны 12 дугаар сарын 30-ны өдрийн А/874 дугаартай Өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжүүлсэн хугацааг сунгах тухай захирамжийн баталгаат хуулбар, Гаалийн Ерөнхий газрын 23 оны 01 дүгээр сарын 27-ны өдрийн 01-12/307 дугаартай Хариу хүргүүлэх тухай албан бичиг, Монгол Улсын Засгийн газрын оны 01 дүгээр сарын 31-ний өдрийн 39 дугаартай Хилийн зарим боомтыг түр хаах, нэвтрэх хөдөлгөөнийг хязгаарлах тухай тогтоолын хуулбар, 22 оны 02 дугаар сарын 16-ны өдрийн 67 дугаартай Тогтоол хүчингүй болгох тухай тогтоолын хуулбар, иргэн Б.Даваабал, Х.Батсүрэн нарыг гэрчээр асууж авсан мэдүүлгийг баримтаар бүрдүүлсэн.

 

Шүүх хэрэгт цугларсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтыг шинжлэн судлаад 

ҮНДЭСЛЭХ нь:

1. Нэхэмжлэгч *******, ******* *******ийн газрын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Д. нь шүүх хуралдааны явцад нэхэмжлэлийн шаардлагаа үндсэн зээлийн төлбөрт 350,769,782.18 төгрөг, зээлийн алдангийн төлбөрт 129,953,992.07 төгрөг, нотариатын зардал 38,500.00 төгрөг, нийт 480,762,275.25 төгрөгийг хариуцагч нараас гаргуулах гэж нэхэмжлэлийн шаардлагаа багасгаж, тодруулсан ба уг нэхэмжлэлийн багасгаж, тодруулсан шаардлагаас хариуцагч Констракшн ХХК, хариуцагч Д. нараас үндсэн зээл 350,769,782 төгрөг, алданги 64,976,966 төгрөг, нотариатын зардал 38,500 төгрөг, нийт 415,785,278 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч *******, ******* *******ийн *******т олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх шаардлага 64,976,996 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож, зохигч нар шүүхийн шийдвэр биелүүлээгүй буюу мөнгөн дүнгээр барагдуулаагүй тохиолдолд ХХК-ийн өмчлөх эрхийн Ү, , зуурын зуухны зориулалттай 46м/кв үл хөдлөх эд хөрөнгө, гүний худгийн зориулалттай 18м/кв үл хөдлөх эд хөрөнгө, орон сууцны зориулалттай 56,73 м/кв үл хөдлөх эд хөрөнгө, нэгж талбарын 00306562 гэрчилгээний дугаартай *******ийн зориулалттай 19570 м/кв эзэмших газрыг тус тус үүргийн гүйцэтгэлээр хангуулах үндэслэлтэй гэж үзэв.

2. Нэхэмжлэгч байгууллага анх шүүхэд хариуцагч нараас 18 оны 9 дүгээр сарын 07-ны өдөр 141/18/З-12 тоот зээлийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалж, үндсэн зээлийн төлбөрт 352,047,169.78 төгрөг, зээлийн хүүгийн төлбөрт 222,613.40 төгрөг, зээлийн алдангийн төлбөрт 129,953,992.07 төгрөг, нотариатын зардал 38,500.00 төгрөг, нийт 482,262,275.25 /дөрвөн зуун наян хоёр сая хоёр зуун жаран хоёр мянга хоёр зуун далан таван төгрөг хорин таван мөнгө/ төгрөг гаргуулах, төлбөрийг мөнгөн дүнгээр барагдуулаагүй тохиолдолд зээлийн барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг гаргасан ба шүүх хуралдааны явцад нэхэмжлэлийн шаардлагаа үндсэн зээлийн төлбөрт 350,769,782.18 төгрөг, зээлийн алдангийн төлбөрт 129,953,992.07 төгрөг, нотариатын зардал 38,500.00 төгрөг, нийт 480,762,275.25 төгрөгийг хариуцагч нараас гаргуулах гэж багасгаж, тодруулжээ.

2.1. Нэхэмжлэгч дараах үндэслэлээр шаардах эрхээ тодорхойлсон. Үүнд: ...Зээлдэгч нар нь зээл авснаасаа хойш зээлийн төлбөрөө төлөөгүй бөгөөд зээлээ хугацаанд нь төлөх шаардлагыг удаа дараа хүргүүлсэн боловч зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ дараалан зөрчсөн, зээлийн төлбөрийг төлөхөөс зайлсхийж байгаа. ...22 оны 11 дүгээр сарын 18-ны өдрөөр тасалбар болгоод зээлээ нэхэмжилсэн. ХХК нь нэхэмжлэл гаргасан өдрөөс хойш 1,500,000 төгрөгийг зээлийн төлбөрт төлсөн. Нийт 480,762,275. төгрөгийг нэхэмжилж байна. 18 оны 9 дүгээр сарын 07-ны өдрийн 141/18З12 зээлийн гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцлах, 480,762,275. төгрөгийн зээлийн төлбөрийг төлөөгүй тохиолдолд нэхэмжлэлд дурдсан 5 барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар нэхэмжлэлийн шаардлагыг гаргаж байна... гэжээ.

3. Хариуцагч тал нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг зөвшөөрч, зарим хэсгийг дараах үндэслэлээр үгүйсгэсэн. Үүнд: ... 19 оны дуустал гэрээний дагуу зээлээ төлж байсан бөгөөд оноос гэнэтийн буюу давагдашгүй хүчин зүйл буюу Ковид-19 цар тахал гарч хил хаагдсантай холбоотойгоор Хятад улсаас нүүрс барьцалдуулагч бодис татаж авч чадахгүй байсны улмаас ХХК-ийн хэвийн үйл ажиллагаа алдагдаж, өнөөдрийг хүртэл доголдолтой ажиллаж байна. ...Бид зээлийн гэрээ цуцалж, үндсэн зээлийн төлбөрийг төлөхийг зөвшөөрч байгаа. Зээлийн үндсэн төлбөрийг төлөөгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгүүдээр үүргийн гүйцэтгэлээр хангуулахыг хүлээн зөвшөөрч байна... оны 9, 10, 11, 12 сарууд, 21 оны 1-12 сарууд, 22 оны 1-8 саруудын алданги 105,657,661.46 төгрөг буюу нийт нэхэмжилсэн алдангийн төлбөр 129,953,992.07 төгрөгөөс 81 хувиар багасгаж өгнө үү... гэж нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг эс зөвшөөрч маргана.

4. Хэрэгт авагдсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтуудаар дараах үйл баримт тогтоогдож байна.

4.1. Хариуцагч ХХК, Б. нар нь *******, ******* *******ийн *******тай 18 оны 09 дүгээр сарын 07-ны өдөр 141/18/З-12 дугаартай Зээлийн гэрээ болон 141/18/Б-12 тоот Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцаа /ипотек/-ны гэрээ байгуулан *******, ******* *******ийг хөгжүүлэх сангаас Нүүрсэн шахмал түлшний *******т нэмэлт хөрөнгө оруулалт хийх төслөөр 400,000,000 төгрөгийг 60 сарын хугацаатай, жилийн 3 хувийн хүүтэйгээр хүлээн авсан байна.

4.2. 18 оны 09 дүгээр сарын 07-ны өдөр 141/18/Б-12 тоот Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцаа /ипотек/-ны гэрээгээр;

- ХХК-ийн өмчлөх эрхийн Ховд аймгийн Жаргалант сумын 3 дугаар баг ******* *******ийн ******* 1 дүгээр гудамж ******* тоот хаягт байршилтай, улсын бүртгэлийн Ү-, гэрчилгээний дугаар бүхий *******, үйлчилгээний зориулалттай 755,2 м.кв үл хөдлөх хөрөнгө,

- Буурлынхан ургийн овогт Баастын ын өмчлөх эрхийн Ховд аймгийн Жаргалант сумын 3 дугаар баг ******* *******ийн ******* 1 дүгээр гудамж ******* тоот хаягт байршилтай, улсын бүртгэлийн Ү-, гэрчилгээний дугаар бүхий уурын зуухны зориулалттай 46 м.кв үл хөдлөх хөрөнгө,

- Буурлынхан ургийн овогт Баастын ын өмчлөх эрхийн Ховд аймгийн Жаргалант сумын 3 дугаар баг ******* *******ийн ******* 1 дүгээр гудамж ******* тоот хаягт байршилтай, улсын бүртгэлийн Ү-, гэрчилгээний дугаар бүхий гүний худгийн зориулалттай 18 м.кв үл хөдлөх хөрөнгө,

- Буурлынхан ургийн овогт Баастын , ургийн овогт гийн нарын өмчлөх эрхийн Ховд аймгийн Жаргалант сумын 2 дугаар баг Ховд-тулга-ын байрны тоот хаягт байршилтай, улсын бүртгэлийн Ү-, гэрчилгээний дугаар бүхий орон сууцны зориулалттай 56,73 м.кв үл хөдлөх хөрөнгө,

- Буурлынхан ургийн овогт Баастын ын эзэмших эрхийн Ховд аймгийн Жаргалант сумын 3 дугаар баг ******* *******ийн ******* 1 дүгээр гудамж ******* тоот хаягт байршилтай, нэгж талбарын гэрчилгээний дугаар бүхий *******ийн зориулалттай 19570,3 м.кв эзэмших газрыг тус тус барьцаалсан байна.

5. Талуудын маргааны зүйл нь ...нэхэмжлэгчийн зүгээс зээлдэгч нар зээл авснаасаа хойш зээлийн төлбөрөө төлөөгүй бөгөөд зээлээ хугацаанд нь төлөх шаардлагыг удаа дараа хүргүүлсэн боловч зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ дараалан зөрчсөн, зээлийн төлбөрийг төлөхөөс зайлсхийсэн гэх үндэслэлээр зээлийн үндсэн зээл, алданги, нотариатын зардлыг төлүүлэх, төлбөрийг мөнгөн дүнгээр барагдуулаагүй тохиолдолд зээлийн барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах... гэж, хариуцагч талаас ... зээлийн гэрээг цуцлах, үндсэн зээлийн төлбөрийг төлөхийг, зээлийн үндсэн төлбөрийг төлөөгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгүүдээр үүргийн гүйцэтгэлээр хангуулахыг зөвшөөрч, харин оны 9, 10, 11, 12 сарууд, 21 оны 1-12 сарууд, 22 оны 1-8 саруудын алданги 105,657,661.46 төгрөг буюу нийт нэхэмжилсэн алдангийн төлбөр 129,953,992.07 төгрөгөөс 81 хувиар багасгаж өгнө үү... гэжээ. Харин зохигчид үндсэн зээлийн төлбөрийн үлдэгдэл 350,769,782.18 төгрөг, алданги 129,953,992.07 төгрөг гэдэгт тус тус маргаагүй болно.

6. Зохигчийн хооронд Иргэний хуулийн 281 дүгээр зүйлийн 281.1-д зааснаар зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн байна.

6.1. Нэхэмжлэгч *******, ******* *******ийн ******* нь хариуцагч нараас зээлээ эргэн төлөлтийн хуваарийн дагуу төлөөгүй байх учир Иргэний хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1-д зааснаар гэрээнд заасны дагуу аль нэг тал нь гэрээнээс татгалзсан бол талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь буюу 18 оны 09 дүгээр сарын 07-ны өдөр 141/18/З-12 дугаартай Зээлийн гэрээ-ний үндсэн төлбөрийг, мөн хуулийн 232 дугаар зүйлийн 232.1, 232.6-д тус тус зааснаар алдангийг, мөн Иргэний хуулийн 153, 154 дүгээр зүйлд зааснаар үүргийн гүйцэтгэлийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахаар тус тус шаардах эрхтэй байна.

6.2. Хариуцагч ХХК, Б. нар нь 18 оны 09 дүгээр сарын 07-ны өдөр 141/18/З-12 дугаартай зээлийн гэрээний үндсэн зээл 350,769,782.18 төгрөг, зээлийн алдангийн төлбөрт 129,953,992.07 төгрөгийг *******, ******* *******ийн *******т төлөх ёстой болох нь хэрэгт авагдсан 141/18/З-12 дугаартай зээлийн гэрээ, тус гэрээний хавсралт болох эргэн төлөлтийн хуваарь, зээл төлөлтийн дэлгэрэнгүй хуулга, ХХК-ийн 19, , 21, 22 онуудын алдангийн тооцооллын дэлгэрэнгүй хуулга, ХХК-тай 04 дүгээр сарын 06-ны өдөр уулзсан уулзалтын тэмдэглэл тус тус нотлогдож байна. /хх-ийн 5-12, 26-30, 193-230 дугаар тал/

7. 18 оны 09 дүгээр сарын 07-ны өдөр 141/18/З-12 дугаартай Зээлийн гэрээ-ний тухайд:

7.1. Дээрх зээлийн гэрээ нь талуудын хүсэл зоригийг илэрхийлсэн, Иргэний хуулийн 281 дүгээр зүйлийн 281.1-д заасан шаардлагыг хангаж бичгээр хийгдсэн, хүчин төгөлдөр гэрээ байна.

7.2. 18 оны 09 дүгээр сарын 07-ны өдөр 141/18/З-12 дугаартай Зээлийн гэрээ-ний 1 дүгээр зүйлийн 1.9.1-д Зээлдэгч энэ гэрээний Хавсралт 1-д Зээлийн эргэн төлөлтийн хуваарь-ийн дагуу үндсэн зээл, зээлийн хүүгийн аль нэгийг төлөөгүй бол зээлийн төлбөрийг хугацаандаа төлөөгүйд тооцогдох ба гэрээг ноцтой зөрчсөн гэж үзнэ. гэж заажээ.

Хариуцагч ХХК, Б. нар нь зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчиж, зээл, хүүгийн төлөлтийг гэрээгээр тогтоосон хугацаанд төлөлгүй зээлийн гэрээний 4 дүгээр зүйлийн 4.2.6, 4.2.7-д тус тус заасан үүргийг зөрчсөн болох нь зохигчдын тайлбар, хавтаст хэрэгт авагдсан зээлийн гэрээ болон зээл, зээлийн хүүг буцаан төлөх хуваарь, зээлийн дансны хуулга зэрэг баримтуудаар тогтоогдож байх ба зохигчдын хооронд байгуулагдсан зээлийн гэрээний 3 дугаар зүйлийн 3.1.3-т хэрвээ зээлдэгч нь энэ гэрээг зөрчсөн тохиолдолд нийт зарцуулагдсан зээлийн мөнгөн хөрөнгийг хүү, алдангийн хамт нэн даруй эргүүлэн төлүүлэх эрхтэй гэж, 9 дүгээр зүйлийн 9.3-т зээлдэгч нь энэхүү гэрээг санаатай болон болгоомжгүйгээр зөрчвөл зээлдүүлэгчийн санаачилгаар зээлийн гэрээг дуусгавар болгох буюу түүнийг цуцлахаар заажээ.

Хариуцагч ХХК, Б. нар 18 оны 09 дүгээр сарын 07-ны өдөр 141/18/З-12 дугаартай зээлийн гэрээний хүүгийн төлбөрт 18 оны 09 дүгээр сарын -ны өдөр 295,890 төгрөг, 18 оны 10 дугаар сарын -ны өдөр 986,301 төгрөг, 18 оны 11 дүгээр сарын -ны өдөр 1,019,178 төгрөг, 18 оны 12 дугаар сарын -ны өдөр 986,301 төгрөг, 19 оны 01 дүгээр сарын -ны өдөр 1,019,178 төгрөг, 19 оны 02 дугаар сарын -ны өдөр 1,019,178 төгрөг, 19 оны 03 дугаар сарын -ны өдөр 9,548 төгрөг, 19 оны 04 дүгээр сарын -ны өдөр 1,019,178 төгрөг, 19 оны 05 дугаар сарын -ны өдөр 986,301 төгрөг, 19 оны 06 дугаар сарын -ны өдөр 1,019,178 төгрөг, 19 оны 07 дугаар сарын -ны өдөр 986,301 төгрөг, 19 оны 08 дугаар сарын -ны өдөр 1,019,178 төгрөг, нийт 11,276,710 төгрөгийг төлж, үүнээс хойш зээлийн гэрээний үүргээ зөрчиж, зээлээ хугацаанд нь төлөөгүй болох нь нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбар болон хэрэгт авагдсан зээлдэгч ХХК-ийн нэр дээрх 5845557351 тоот зээлийн дансны хуулгаар тогтоогдож байна.

Улмаар зээлдэгч тал буюу *******, ******* *******ийн ******* нь зээлийн гэрээний 4 дүгээр зүйлийн 3 дугаар зүйлийн 3.1.3, 4 дүгээр зүйлийн 4.2.6, 4.2.7, 9 дүгээр зүйлийн 9.3-д тус тус заасныг үндэслэн 22 оны 11 дүгээр сарын 22-ны өдөр Ховд аймаг дахь сум *******ын Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхэд хандан нар 18 оны 09 дүгээр сарын 07-ны өдөр 141/18/З-12 дугаартай зээлийн гэрээтэй холбогдолтой маргааныг шийдвэрлүүлэхээр нэхэмжлэл гаргасан байх тул Иргэний хуулийн 225 дугаар зүйлийн 225.1 дэх хэсэгт заасны дагуу уг зээлийн гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлах үндэслэлтэй гэж үзлээ.

7.3. Иргэний хуулийн 242 дугаар зүйлийн 242.1-д Үүрэг гүйцэтгэгчдийн хэн хэн нь үүргийн гүйцэтгэлийг үүрэг гүйцэтгүүлэгчид бүхэлд нь буюу хэсэгчлэн хүлээлгэн өгөх, үүрэг гүйцэтгүүлэгч нь үүргийн гүйцэтгэлийг бүхэлд нь буюу хэсэгчлэн үүрэг гүйцэтгэгч тус бүрээс шаардах эрх бүхий байвал хамтран үүрэг гүйцэтгэгчид гэнэ. гэж хуульчилсан.

18 оны 09 дүгээр сарын 07-ны өдөр 141/18/З-12 дугаартай Зээлийн гэрээ болон 141/18/Б-12 тоот Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцаа /ипотек/-ны гэрээ-г нэг талаас *******, ******* *******ийн *******, нөгөө талаас ХХК-ийг төлөөлж Б., хамтран үүрэг гүйцэтгэгчээр Б. нарын гарын үсэг зурж байгуулсан байх ба уг гэрээ нь хуулийн шаардлагыг хангаж бичгээр хийгдсэн, хүчин төгөлдөр гэрээ байх бөгөөд хамтран үүрэг гүйцэтгэгч Б. хуулийн 242 дугаар зүйлийн 242.11-д зааснаар ХХК-ийн нэгэн адилаар үүрэг хүлээх хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзлээ.

Иймд, Иргэний хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1, 281 дүгээр зүйлийн 281.1, 232 дугаар зүйлийн 232.1, 232.6, 232.8, 242 дугаар зүйлийн 242.1, 242.11-т тус тус зааснаар хариуцагч Констракшн ХХК, Д. нараас үндсэн зээл 350,769,782 төгрөг, алданги 64,976,966 төгрөг, нотариатын зардал 38,500 төгрөг, нийт 415,785,278 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч *******, ******* *******ийн *******т олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх шаардлага 64,976,996 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

8. Алданги 64,976,966 төгрөг, нотариатын зардал 38,500 төгрөг, нийт 415,785,278 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч *******, ******* *******ийн *******т олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх шаардлага 64,976,996 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн тухайд:

8.1. Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч шүүх хуралдааны хэлэлцүүлгийн шатанд ...хариуцагч нар нь зээл авснаасаа хойш зээлийн төлбөрөө төлөөгүй бөгөөд зээлээ хугацаанд нь төлөх шаардлагыг удаа дараа хүргүүлсэн боловч зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ дараалан зөрчсөн, зээлийн төлбөрийг төлөхөөс зайлсхийсэн, зээлдэгч нар 19 оны 08 дугаар сар хүртэл хэвийн төлөлттэй байж байгаад үүнээс хойш зээлийн төлөлт хийгээгүй... гэжээ.

Гэтэл хариуцагч Констракшн ХХК-ийн зүгээс оны 01 дүгээр сарын 08-ны өдрийн 01/01, 01/02 дугаартай, оны 3 дугаар сарын 05-ны өдрийн 03/02 дугаартай, 22 оны 6 дугаар сарын 23-ны өдрийн 06/01 дугаартай, оны 4 дүгээр сарын 06-ны өдрийн 04/01 дугаартай, 21 оны 02 дугаар сарын 10-ны өдрийн 02/01 дугаартай албан бичгүүдийг *******, ******* *******ийн *******т явуулж, орон нутгийн хямд бүхэл нүүрс худалдан борлуулагдаж байгаа болон ковид-19 цар тахлын улмаас үйл ажиллагаа нь доголдож зээлээ төлж чадахгүй байгаагаа мэдэгдэж, зээлийн эргэн төлөлтийн хуваарьт өөрчлөлт оруулж өгөхийг хүсэж байсан болох, *******, ******* *******ийн газраас зээлийн эргэн төлөлтийн хуваарьт өөчлөлт оруулах боломжгүй, зээл төлүүлэх талаар мэдэгдэл өгч байсан зэрэг нь хариуцагч нарын шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбар болон хэрэгт авагдсан дээрх бичгийн баримтуудаар нотлогдож байна. /хх-ийн 62-70, 72-77 дугаар тал/

Нөгөө талаар , 21 онуудад Монгол Улсад Коронавирусын тохиолдол бүртгэгдэж, энэхүү цар тахлын улмаас хил, гааль хаагдах, иргэн, аж ахуйн нэгж байгууллагын үйл ажиллагаа тодорхой хэмжээгээр тасалдаж, хүндрэл учирсан нь нийтэд илэрхий болно.

8.2. Дээрх байдлаас дүгнэж үзвэл, дэлхий нийтээр Ковид-19 цар тахлын улмаас иргэн, аж ахуйн нэгж байгууллагын ажил, бизнесийн үйл ажиллагаанд хүндрэл учирсан зэрэг нөхцөл байдлыг харгалзан үзэж нэхэмжлэлийн шаардлагын алданги болох 129,953,992.07 төгрөгийг 50 хувиар багасгаж шийдвэрлэсэн болохыг дурдвал зохино.

 

9. Зээлийн гэрээний төлбөрийг мөнгөн дүнгээр барагдуулаагүй тохиолдолд зээлийн барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нэхэмжлэлийн шаардлагын тухайд:

9.1. 18 оны 09 дүгээр сарын 07-ны өдөр 141/18/З-12 дугаартай Зээлийн гэрээ-ний 7 дугаар зүйлийн 7.2-т зээлдэгч нь энэ гэрээ болон нэмэлт гэрээгээр тодорхойлсон үүргийн гүйцэтгэлийг тэргүүн ээлжинд Барьцааны гэрээнд тодорхойлсон зүйлээр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар заажээ.

Иргэний хуулийн 154 дүгээр зүйлийн 154.1-д Хөдлөх болон үл хөдлөх эд хөрөнгө, бусдын өмчлөлд шилжүүлж болох эд хөрөнгийн эрх барьцааны зүйл байна. гэж тодорхойлсон.

Иймд, хариуцагч нар нь 18 оны 09 дүгээр сарын 07-ны өдөр 141/18/З-12 дугаартай Зээлийн гэрээ-ний үүргээ зөрчиж, зээлээ хугацаанд нь төлөөгүй болох нь дээр дурдсанаар тогтоогдож байх тул Иргэний хуулийн 153 дугаар зүйлийн 153.1, 154 дүгээр зүйлийн 154.1-т зааснаар зохигч нар шүүхийн шийдвэр биелүүлээгүй буюу мөнгөн дүнгээр барагдуулаагүй тохиолдолд ХХК-ийн өмчлөх эрхийн Ү, , зуурын зуухны зориулалттай 46м/кв үл хөдлөх эд хөрөнгө, гүний худгийн зориулалттай 18 м/кв үл хөдлөх эд хөрөнгө, орон сууцны зориулалттай 56,73 м/кв үл хөдлөх эд хөрөнгө, нэгж талбарын 00306562 гэрчилгээний дугаартай *******ийн зориулалттай 19570м/кв эзэмших газрыг тус тус үүргийн гүйцэтгэлээр хангуулах нь зүйтэй гэж үзэв.

10. Нэхэмжлэгч байгууллага Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.3-т зааснаар улсын тэмдэгтийн хураамж төлөхөөс чөлөөлөгдсөн болохыг дурдаж, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.2-т зааснаар хариуцагч нараас 2,236,876 төгрөгийг гаргуулан улсын орлого болгож шийдвэрлэлээ.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.2.2, 116, 118, 119 дүгээр зүйлийг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1. Иргэний хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1, 281 дүгээр зүйлийн 281.1, 232 дугаар зүйлийн 232.1, 232.6, 232.8, 242 дугаар зүйлийн 242.1, 242.11-т тус тус зааснаар хариуцагч Констракшн ХХК, хариуцагч Д. нараас үндсэн зээл 350,769,782 төгрөг, алданги 64,976,966 төгрөг, нотариатын зардал 38,500 төгрөг, нийт 415,785,278 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч *******, ******* *******ийн *******т олгож, 64,976,996 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосугай.

2. Иргэний хуулийн 153 дугаар зүйлийн 153.1, 154 дүгээр зүйлийн 154.1-т зааснаар зохигч нар шүүхийн шийдвэр биелүүлээгүй буюу мөнгөн дүнгээр барагдуулаагүй тохиолдолд ХХК-ийн өмчлөх эрхийн Ү, , зуурын зуухны зориулалттай 46м/кв үл хөдлөх эд хөрөнгө, гүний худгийн зориулалттай 18 м/кв үл хөдлөх эд хөрөнгө, орон сууцны зориулалттай 56,73 м/кв үл хөдлөх эд хөрөнгө, нэгж талбарын 00306562 гэрчилгээний дугаартай *******ийн зориулалттай 19570м/кв эзэмших газрыг тус тус үүргийн гүйцэтгэлээр хангуулсугай.

3. Нэхэмжлэгч байгууллага Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 41 дүгээр зүйлийн 41.3-т зааснаар улсын тэмдэгтийн хураамж төлөхөөс чөлөөлөгдсөн болохыг дурдаж, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.2-т зааснаар хариуцагч нараас 2,236,876 төгрөгийг гаргуулан улсын орлого болгосугай.

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.4 дэх хэсэгт зааснаар шийдвэр хүчинтэй болсноос хойш 14 хоногийн дотор бичгийн хэлбэрээр гарах бөгөөд ийнхүү гарснаас хойш шүүх хуралдаанд оролцсон хүсэлт гаргагч түүний итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, өмгөөлөгч нар 14 хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийн хувийг өөрөө гардан авахыг мэдэгдсүгэй.

5. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1 дугаар зүйлийн 1.2 дахь хэсэгт зааснаар хүсэлт гаргагч, түүний итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, өмгөөлөгч шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор Ховд аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэй бөгөөд, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.4, 119.7-д зааснаар шийдвэрийг 14 хоногийн дотор гардаж авах үүргээ биелүүлээгүй нь давж заалдах журмаар гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүй, шүүх хуралдаанд оролцоогүй талд шийдвэрийг гардуулснаар гомдол гаргах хугацааг тоолохыг тайлбарласугай.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ Х.ТАСХЫН