МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч Т.Батсүх даргалж тус шүүхийн танхимд хийсэн хуралдаанаар

Нэхэмжлэгч: ******* овогт *******ын ******* /РД: *******/. Хаяг: ******* дүүрэг, *******-р хороо,*******-р хороолол, Замчдын гудамж, давхрын *******8-р байр, ******* тоот

            Хариуцагч: “” ХХК /РД: 5**************7*******0*******/. Хаяг: Сонгинохайрхан дүүрэг, 3*******-р хороо, хотын шинэ төв өөрийн байр

илд эгүүлэн тогтоолгож, ажилгүй байсан хугацааны цалин гаргуулж, нийгмийн даатгалын нөхөн бичилт хийлгүүлэх үндсэн нэхэмжлэлтэй, хөдөлмөрийн гэрээг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулж, компанид учруулсан хохирол 8,858,*******80 төгрөг гаргуулах тухай сөрөг нэхэмжлэлтэй хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгч Б.*******, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Б., шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Л.Азжаргал нар оролцов.                                                                                                                           

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэхэмжлэгч Б.******* шүүх хуралдаанд гаргасан нэхэмжлэл, шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Миний бие “ ” ГХОХХК-ийн охин компани болох “” ХХК-д анх *******0************** оны ******* дүгээр сарын *******7-ны өдөр албан тушаалд ажилд орсон. Б.******* намайг улмаар ажиллаж байх хугацаанд ёс зүйн хэм хэмжээг зөрчсөн гэсэн үндэслэлээр сахилгын шийтгэл оногдуулж *******0************** оны *******0 дугаар сарын *******3-ны өдрийн ерөнхий захирлын тушаалаар ажлаас халсан. Би уг тушаалыг хуульд нийцэхгүй, үндэслэлгүй гэж үзэж байх тул “” ХХК-ийн *******0************** оны *******0 дугаар сарын 5-ны өдрийн **************/*******7******* тоот Б.*******д холбогдох сахилгын шийтгэл ногдуулах тухай тушаалаар сахилгын шийтгэл оногдуулсан нөхцөл байдлыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна. Иймд “” ХХК-ийн *******0************** оны *******0 дугаар сарын 5-ны өдрийн **************/*******7******* тоот Б.*******д холбогдох сахилгын шийтгэл ногдуулах тухай, *******0************** оны *******0 дугаар сарын *******3-ны өдрийн **************/*******77 тоот сахилгын шийтгэл ногдуулах тухай тушаалыг хүчингүй болгож, ийн албан тушаалд эгүүлэн тогтоож, ажилгүй байсан хугацааны цалин гаргуулж, эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын дэвтэрт нөхөн бичилт хийлгүүлэхээр нэхэмжлэл гаргаж байна. Тушаал гаргасан ерөнхий захирал Х.г  харж байгаагүй, ууртай Өвөрмонгол хүн байдаг гэж хүмүүс ярьж байсан,  хүний нөөцийн гэх И. нь манай компанийн ажилтан биш, “ эм эл” ХХК-д ажилладаг, тухайн үед гэх хүн хариуцаж ажиллаж байсан.

Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч А. шүүхэд болон шүүх хуралдаанд гаргасан хариу тайлбартаа:  Б.******* “” ХХК-ийн ийн албан тушаалд *******0************** оны ******* дүгээр сарын *******8-ны өдрөөс ажиллаж эхэлсэн. иллаж байх хугацаандаа хүний нөөцийн Н.тай хувийн таарамжгүй харилцаатай болж, үүнээс үүдэн Н. болон ажилчдаас ажил үүргээ гүйцэтгэх боломжгүй болсон тухай гомдлууд ирж байсан. Гомдлын дагуу “ ” ГХОХХК-ийн захиргаа, хүний нөөцийн албанаас Б.*******, Н. нараас тайлбар авч, нөхцөл байдалтай танилцан Б.Хатандарийг согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ ажил үүргээ гүйцэтгэсэн, ажилчдыг дур мэдэн амраасан, даргатай зөвшилцсөн гэж иргэнийг ажилд авах, ажлын байрнаас явуулах зэргээр хүний нөөцийн албаны үйл ажиллагааг дур мэдэн гүйцэтгэсэн, хүний нөөцийн ажилтан Н.г ажлаас халуулах талаар ажилчидтай уулзаж хэлэлцсэн, ажилд орохдоо диплом хуурамчаар өгсөн зэрэг зөрчлүүд нь харуул хамгаалалтын албаны гэнэтийн шалгалт хийсэн тэмдэглэл, сахилгын шийтгэл ногдуулсан шийдвэр, Н., Б.******* нартай хийсэн уулзалтын тэмдэглэл, зөрчил гаргагчийн тайлбар, Н.гийн өргөдөл, анжин гүнеэ сургуулийн бүртгэлд Б.******* байхгүй буюу дипломын мэдээлэл таарахгүй байгаа тухай сургуулиас ирүүлсэн мэйл зэргээр тус тус тогтоогдсон. Үйлдвэрийн албан тушаал нь ажилчдыг өдөр тутам зохион байгуулж, үйл ажиллагааг тасралтгүй хэвийн явуулах өндөр хариуцлагатай албан тушаал бөгөөд Б.Хатандарийн гаргасан дээрх зөрчил болон түүний хувийн харилцаагаа урвуулан ашиглаж өөртөө давуу эрх олгох байдлаар шударга бус байдлыг үүсгэж, өөртөө таарамжгүй нэгнийг ажлаас халуулах зорилгоор ажилчдыг турхирч байсан үйлдэл нь компанийн эв нэгдлийг хангах, нийт ажилтны эрх тэгш байх эрхийг хангах үнэт зүйл, ёс зүйн хэм хэмжээг зөрчсөн, цаашид компанийн ажиллах хүч, үйл ажиллагаанд сөрөг нөлөөтэй гэж үзэн сахилгын шийтгэл ногдуулсан. *******0************** оны *******0 дугаар сарын *******3-ны өдрийн **************/*******77 тоот сахилгын шийтгэл ногдуулсан шийдвэрийн тухайд нэхэмжлэгч нь согтууруулах ундаа хэрэглэсэн үедээ ажил үүргээ гүйцэтгэсэн, ажилчидтай зүй бус харилцаж, ажилчдыг ажлын байрнаас хөөж явуулсан, ажлаас хална гэх мэтээр дарамталсан, ажилтны биеийн эмзэг хэсэгт хүрсэн, даргатай зөвшилцсөн гэж иргэнийг ажилд авах байдлаар хүний нөөцийн үйл ажиллагааг дур мэдэн гүйцэтгэсэн, хүний нөөцийн ажилтан Н.г ажлаас халуулах талаар ажилчидтай уулзаж хэлэлцэх зэргээр бусдыг ажил үүргээ гүйцэтгэх боломжгүй нөхцөл бий болгож байсан нь нотлогдсон тул сахилгын шийтгэл ногдуулсан. Иймд нэхэмжпэгч Б.Хатандарийн дээрх зүй бус үйлдлүүд нь компанийн дотоод журамд заасан ёс зүйн хэм хэмжээг зөрчсөн тул *******0************** оны *******0 дугаар сарын 5-ны өдөр **************/*******7******* тоот, *******0************** оны *******0 дугаар сарын *******3-ны өдөр **************/*******77 тоот сахилгын шийтгэл ногдуулсан нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн **************3 дугаар зүйлийн **************3.******* дэх хэсэгт нийцэх тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү.

Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч А. шүүхэд гаргасан сөрөг нэхэмжлэлдээ: ” ХХК-ийн хуванцар сав дахин боловсруулах үйлдвэр нь Итали, Австри улсын сүүлийн үеийн тоног төхөөрөмжөөр тоноглогдсон, хуванцар савыг дахин боловсруулж түүхий эд болгон экспортод гаргах үйл ажиллагаа эрхэлдэг *******50 гаруй гадаад, дотоодын ажилчинтай компани юм. Үйлдвэрийн хамгийн чухал сектор болох үйлдвэрлэл нь даргын удирдлага дор явагддаг учир тоног төхөөрөмж, өдөр тутмын үйл ажиллагааны орчуулга хийх албан тушаалыг бий болгож тухайн албан тушаалд хэлний өндөр мэдлэгтэй, менежмент, бизнесийн удирдлагаар төгссөн байх шалгуур тавьсан. Тухайн үед хариуцагч нь өөрийгөө -ын , магистрын зэрэгтэй төгссөн гэж *******0************** оны ******* сарын *******7-ны өдөр анкет бөглөж, , магистрын дипломын хуулбарыг өгсөн. Үйлдвэрийн албан тушаал нь дарга /-ын иргэн/-ын тушаал, зааврыг хэлнээс хэл рүү амаар, бичгээр үнэн зөв орчуулж ажилчдад хүргэх, ажилчдыг удирдан зохион байгуулах, үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагааг доголдолгүй хэвийн явуулах үндсэн үүрэг хүлээсэн хэлний өндөр мэдлэг, удирдах ур чадвар, мэргэжил, ёс зүй шаарддаг дунд шатны албан тушаал байсан учир хариуцагчийн -ын нэр хүндтэй сургуулийг төгссөн тухай анкетын мэдээлэл, дипломыг үндэслэж хариуцагчтай Хөдөлмөрийн гэрээ байгуулсан. Гэтэл хариуцагч нь ажилд орсноос хойш ажлын байран дээр согтуу ирсэн, даргын тушаал, зааврыг ажилчдад буруу орчуулж үйлдвэрийг бүтэн өдөр амрааж үйлдвэрийг хэмжээний алдагдалд оруулсан, даргатай хувийн харилцаа үүсгэж давуу байдал олох замаар бусад ажилчдад ажлын байрны дарамт үзүүлж ажлаас хөөж явуулж байсан зэрэг гомдлууд ирсэн бөгөөд эдгээр зөрчил нь шалгалтаар илэрсэн төдийгүй Б.******* нь сургуулийг төгсөөгүй болох нь тогтоогдсон. Б.Хатандарийн -ын сургуулийг төгссөн гэх бидний хооронд гэрээ байгуулах үндэслэл болсон бодит нөхцөл байдлын талаар худал мэдүүлж, шийдвэрлэх ач холбогдол бүхий дипломыг хуурамчаар үйлдэж, ажил олгогчийг төөрөгдүүлж хуурч мэхэлсэн үйлдэлд Иргэний хуулийн 59 дүгээр зүйлийн 59.*******-д зааснаар хөдөлмөрийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцуулах шаардлага гаргаж байна. Мөн Иргэний хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.6 дахь хэсэгт зааснаар буруутай этгээдээр хохирлыг барагдуулах үндэслэлээр түүний ажиллах хугацаандаа авсан цалин болох 8,858,*******80 төгрөгийг гаргуулахаар сөрөг нэхэмжпэл гаргаж байна. Иймд Б.Хатандарийг хуурамч бичиг баримт ашиглан ажилд орсон болохыг тогтоож түүнтэй байгуулсан *******0************** оны ******* дүгээр сарын *******9-ний өдрийн ХГ/**************/********************* тоот, *******0************** оны 6 дугаар сарын *******-ны өдрийн ХГ/**************/**************5 тоот хөдөлмөрийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцож, компанид учруулсан хохирол болох 8,858,*******80 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж өгнө үү.

Нэхэмжлэгч Б.******* сөрөг нэхэмжлэлд гаргасан хариу тайлбартаа: Би  -д 6 жил сурсан, хятад хэлтэй, удирдлагуудтай ойлголцоод ажлыг зохицуулдаг, ажил мэргэжилдээ гологдож байгаагүй, Намайг ажилд авахад ийм шаардлага тавиагүй, мөн ажлаас хууль бусаар чөлөөлөхдөө ч энэ тухай дурсаагүй,  дипломыг хуурамч болохыг тогтоосон баримт байхгүй. Хөдөлмөрийн гэрээний дагуу ажлын байрны тодорхойлолтод заасан ажил үүргийг гүйцэтгэж, цалингаа авч байсан тул өрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг үндэслэлгүй гэж үзэж байна.

Хавтаст хэрэгт авагдсан баримтын тухайд: Иргэний үнэмлэхийн болон иргэний оршин суугаа газрын хаягийн бүртгэлийн лавлагаа, “” ХХК-ийн ерөнхий захирлын *******0************** оны *******0 дугаар сарын *******3-ны өдрийн **************/*******77 дугаартай сахилгын шийтгэл ногдуулах тухай, *******0************** оны *******0 дугаар сарын **************-ний өдрийн **************/*******78 дугаартай хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцаа дуусгавар болох тухай тушаалууд, нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн талаарх тодорхойлолт, “” ХХК Б.******* нарын хооронд *******0************** оны 6 дугаар сарын *******-ны өдөр байгуулсан **************/**************5 дугаартай хөдөлмөрийн гэрээ, Хариуцагчаас гаргасан баримтууд: “” ХХК-ийн ерөнхий захирлын *******0************** оны ******* дүгээр сарын 3-ны өдрийн **************/0*******, *******0************** оны ******* дүгээр сарын *******9-ний өдрийн **************/57 дугаартай хөдөлмөрийн дотоод журам батлах, туршилтын хугацаагаар ажилд томилох тухай тухай тушаалууд, ” ХХК Б.******* нарын хооронд *******0************** оны ******* дүгээр сарын *******9-ний өдөр байгуулсан **************/*********************, *******0************** оны 6 дугаар сарын *******-ны өдөр байгуулсан **************/**************5 дугаартай хөдөлмөрийн гэрээ, “” ХХК-ийн ерөнхий захирлын *******0************** оны *******0 дугаар сарын 3-ны өдрийн **************/*******73 дугаартай комисс томилох тухай, *******0************** оны *******0 дугаар сарын 5-ны өдрийн **************/*******7******* дугаартай сахилгын шийтгэл ногдуулах тухай, *******0************** оны *******0 дугаар сарын *******3-ны өдрийн **************/*******77 дугаартай сахилгын шийтгэл ногдуулах тухай, *******0************** оны *******0 дугаар сарын **************-ний өдрийн **************/*******78 дугаартай хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцаа дуусгавар болох тухай тушаалууд, “” ХХК-д хийгдэж буй уулзалтын тэмдэглэл, тус компанид гаргасан Н.гийн өргөдөл, нэхэмжлэгчид уулзалтын тэмдэглэл болон шийдвэр танилцуулсан талаар тэмдэглэл, “Масс солюшн” ХХК-иас “” ХХК-ийн оффисын болон ажилчдад гэнэтийн шалгалт хийсэн тэмдэглэл, *******0************** оны *******0 дугаар сарын *******-ний өдрийн ХГ/**************/********************* дугаартай хөдөлмөрийн гэрээ, “ эм эл”, “”, ” ХХК-иудын улсын бүртгэлийн гэрчилгээний хуулбарууд, “” ХХК-ийн дүрэм, ажлын байрны тодорхойлолт зэрэг баримтуудыг гаргаж өгсөн байна.

Шүүх хуралдаанаар хэрэгт авагдсан бичгийн нотлох баримт, талуудын тайлбарыг шинжлэн судлаад

ҮНДЭСЛЭХ нь:

Нэхэмжлэгч Б.******* нь хариуцагч “” ХХК, “ эм эл” ХХК-иудад  холбогдуулан ажилд эгүүлэн тогтоолгож, ажилгүй байсан хугацааны цалин гаргуулж, нийгмийн даатгалын нөхөн бичилт хийлгүүлэх нэхэмжлэлийг, хариуцагч нь хөдөлмөрийн гэрээг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулж, компанид учруулсан хохирол 8,858,*******80 төгрөг гаргуулах тухай сөрөг нэхэмжлэлийг гаргасан.

Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад нэхэмжлэгч шаардлагаа “” ХХК-ийн захирлын *******0************** оны *******0 дугаар сарын 5-ны өдрийн **************/*******7*******, *******0************** оны *******0 дугаар сарын *******3-ны өдрийн **************/*******7******* тоот сахилгын шийтгэл ногдуулсан тушаалуудыг хүчингүй болгуулахаар эсгэж,  мөн хариуцагч “ эм эл” ХХК-д холбогдох шаардлагаасаа татгалзаж байна.

Шүүх үндсэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийн бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэлээ.

Үндсэн нэхэмжлэлийн тухайд:

Нэхэмжлэгч шаардлагын үндэслэлээ хариуцагч байгууллагатай  хөдөлмөрийн гэрээ байгуулан  ажиллаж байсан,  үндэслэлгүйгээр сахилгын арга хэмжээг удаа дараа ногдуулж, ажлаас чөлөөлсөн гэж, хариуцагч татгалзлын үндэслэлээ нь ажилтан ёс зүйн алдаа гаргасан тул хууль болон хөдөлмөрийн дотоод журамд заасан сахилгын шийтгэл ногдуулсан гэж  тус тус тайлбарлаж байна.

Нэхэмжлэгч Б.******* нь хариуцагч “” ХХК-ийн захирлын *******0************** оны ******* дүгээр сарын *******9-ний өдрийн **************/57 тоот тушаалаар “ ”-ийн албан тушаалд *******,000,000 /үндсэн цалин 550,000, нэмэгдэл *******50,000/ төгрөгийн цалинтай, 3 сарын хугацаатай ажиллахаар томилогдож, ажил олгогчтой  ХГ/**************/********************* дугаартай хөдөлмөрийн гэрээ байгуулж, үндсэн ажилтан болгож шийдвэрлэсэн тушаал гарсан өдрөөс эхлэн уг гэрээг хугацаагүйд тооцохоор тохиролцжээ. /хх-ийн **************, *******3/

Талууд *******0************** оны 6 дугаар сарын *******-ны өдөр хөдөлмөрийн гэрээг шинэчлэн байгуулж, цалинг *******,500,000 /үндсэн цалин 550,000 төгрөг, албан тушаалын нэмэгдэл 950,000/ төгрөг байхаар тохирсон байна. /хх-ийн *******7/

Хөдөлмөрийн тухай хуулийн *******7 дугаар зүйлийн *******7.*******, 50 дугаар зүйлийн 50.*******, дэх хэсгүүдэд “ажил олгогч, ажилтан харилцан тохиролцож, хөдөлмөрийн гэрээ байгуулах”, “дагалднаар ажиллуулах, туршилтын хугацаагаар ажиллуулах, ажлын байр нь хадгалагдаж байгаа ажилтны оронд ажиллуулах, түр ажлын байранд ажиллуулахаас бусад тохиолдолд хугацаагүй байгуулахаар заасан байна

Үйлдвэрийн ийн албан тушаалд ажиллаж байсан, хөдөлмөрийн гэрээ туршилтын хугацаагаар байгуулсан, дараа нь жинхэлсэн гэх үйл баримтын тухайд талууд маргадаггүй.

Хариуцагч “” ХХК-ийн захирлын *******0************** оны *******0 дугаар сарын 5-ны өдрийн **************/*******7******* тушаалаар   албан тушаалтай Б.*******д *******0************** оны 9 дүгээр сарын *******-нд оффисын ажилтнуудад буруу мэдээлэл өгч амраасан зөрчил гаргасан үндэслэлээр сануулах сахилгын шийтгэл,  *******0************** оны *******0 дугаар сарын *******3-ны өдрийн **************/*******77 тоот тушаалаар ёс зүйн хэм хэмжээг ноцтой зөрчсөн гэх үндэслэлээр хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг цуцлах шийтгэл ногдуулж, *******0************** оны *******0 дугаар сарын **************-ний өдрийн **************/*******78 тоот тушаалаар ажлаас чөлөөлсөн байна. /5*******-53/

 Дээр дурдсан тушаалуудын ажилтанд гардуулсан хувь дээр ерөнхий захирал Х. гэж байх боловч гэх гарын үсэг зурагдсан, шүүхэд хариуцагч байгууллагаас гаргаж өгсөн хувь дээр Х. гарын үсэг зуржээ.

Нэхэмжлэгч Б.******* нь Х. гэх захирлыг харж байгаагүй, тухайн үед улсад байгаагүй гэх тайлбарыг гаргасан ба Хил хамгаалах байгууллагаас авсан лавлагаагаар -ын иргэн нь *******0************** оны *******0 дугаар сарын *******0-ны өдөр улсын хилээр гарч, *******0************** оны ************** дүгээр сарын *******7-ны өдөр орж ирсэн нь нотлогдоно.

Хэрэгт авагдсан хариуцагч “” ХХК-ийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, дүрмээс үзэхэд захирал буюу итгэмжлэлгүйгээр төлөөлөх эрхтэй этгээд нь -ын иргэн /Х./, *******00 хувийн хувьцаа эзэмшигч нь “ ” ХХК, ” ХХК-ийн хувьцаа эзэмшигч, үүсгэн байгуулагч нь болох нь тогтоогдоно.  /хх-ийн *******07, *******09, *********************/

Нэхэмжлэгч Б.*******д компанийн захирлын *******0************** оны *******0 дугаар сарын 5-ны өдрийн **************/*******7******* тушаалаар ногдуулсан сахилгын шийтгэлийн тухайд оффисын ажилтнуудад буруу мэдээлэл өгч амраасан гэх үйлдэл нь хөдөлмөрийн тухай хууль тогтоомж, хөдөлмөрийн дотоод журмын заалтыг зөрчсөн эсэх нь тодорхойгүй, даргын гаргасан ажилчдыг амраах тухай шийдвэрийг дамжуулахдаа оффисын ажилтнуудад хамааралтай эсэхийг нь мэдээгүй, мөн энэ өдрийн ажлыг амралтын өдрөөр нөхөн хийсэн тухайд гэрч мэдүүлсэн, талууд маргаагүй.

Мөн *******0************** оны *******0 дугаар сарын *******3-ны өдрийн **************/*******77 тоот тушаалаар ёс зүйн хэм хэмжээг ноцтой зөрчсөн гэх үндэслэлээр ногдуулсан хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг цуцлах шийтгэлийн үндэслэл нь захирлын *******0************** оны *******0 дугаар сарын 3-ны өдрийн **************/*******73 тоот “Комисс томилох тухай” тушаалын дагуу хийгдсэн ажиллагаа байна.

Тушаалын дагуу уулзалт, гэнэтийн шалгалт хийсэн, мэдүүлэг авсан гэх И., Б.Амарбаясгалан, Ч. гэх ажилтнууд нь хариуцагч “” ХХК-д албан тушаал эрхэлдэггүй, “ ” ХХК-д ажилладаг болох нь талуудын тайлбараар тогтоогдсон бөгөөд Б.******* шууд удирдлагад нь ажилладаг дарга саналаа илэрхийлээгүй болно. /хх-ийн 5*******-6*******/

“” ХХК-ийн албан тушаалын ажлын байрны тодорхойлолтоос үзэхэд шууд харьяалагдах албан тушаал нь дарга, шууд харьяалах албан тушаалтан нь ээлжийн ахлах байхаар заасан байна. /хх-ийн *******3*******/

Хөдөлмөрийн тухай хуулийн **************3 дугаар зүйлийн **************3.*******, **************3.******* дахь хэсгүүдэд хөдөлмөрийн хууль тогтоомж, хөдөлмөрийн гэрээ, хөдөлмөрийн дотоод хэм хэмжээ, ажлын байрны тодорхойлолтыг зөрчсөн ажилтны буруутай үйлдэл, эс үйлдэхүйг сахилгын зөрчилд тооцох, ажил олгогч буюу түүнээс эрх олгосон удирдах ажилтан сахилгын зөрчил гаргасан ажилтанд  хөдөлмөрийн сахилгын шийтгэл ногдуулахаар заажээ.

Тушаалын үндэслэл болгосон Хөдөлмөрийн дотоод журмын *******5 дугаар зүйлийн  *******5.******* *******5.******* ,*******5.7.*******-т  заасан зөрчлүүдийг ноцтой зөрчил гэж үзэх, хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг дуусгавар болгох үндэслэл болох эсэх нь эргэлзээтэй, уг журмаар тогтоосон гэх боломжгүй байна. /хх-ийн *******6-36/

Хэрэгт авагдсан баримт, гэрчийн мэдүүлэг, зохигчийн тайлбараас дүгнэхэд  нэхэмжлэгч нь сануулах хөдөлмөрийн харилцааг дуусгавар болгох сахилгын зөрчил  гаргасан нь тогтоогдохгүй байх тул сахилгын шийтгэл ногдуулсан ажил олгогчийн холбогдох тушаалуудыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгч Б.Хатандарийг хариуцагч “” ХХК-ийн ийн ажилд нь эгүүлэн тогтоох үндэслэлтэй байна.

Хөдөлмөрийн тухай хуулийн **************7 дугаар зүйлийн **************7.******* дэх хэсэгт хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцаа нь үндэслэлгүйгээр цуцлагдсан ажилтныг эрх бүхий байгууллагын шийдвэрээр ажлын байранд нь эгүүлэн тогтоосон бол түүнд урьд нь эрхэлж байсан ажлыг нь гүйцэтгүүлж эхлүүлэх хүртэл хугацаанд өмнө нь авч байсан дундаж цалин хөлстэй тэнцэх хэмжээний олговрыг ажил олгогч нөхөн олгохоор зохицуулсан.

Нэхэмжлэгч Б.******* нь хариуцагч “” ХХК-ийн ээр *******0************** оны 6 дугаар сарын *******-ноос жинхлэн ажиллаж сард *******,500,000 /үндсэн цалин 550,000 төгрөг, нэмэгдэл цалин 950,000/ төгрөгийн цалин авч байсан нь талуудын тайлбар, хөдөлмөрийн гэрээ, нийгмийн даатгалын төлөлтийн тодорхойлолт, хариуцагч байгууллагаас гаргасан тодорхойлолтоор тогтоогдсон. /хх-ийн 5, *******36/.

Хөдөлмөрийн хуулийн *******0******* дүгээр зүйлийн *******0*******.******* дэх хэсэгт цалин хөлс нь үндсэн цалин, нэмэгдэл, нэмэгдэл хөлс, ээлжийн амралтын цалин, шагнал урамшууллаас бүрдэхээр заасан ба нэхэмжлэгчийн  авч байсан цалин хөлсний  болон  *******0************** оны 9 дүгээр сараас хойш  цалин аваагүй тухайд талууд маргахгүй байна.

Нэхэмжлэгчийн ажилгүй байсан 8 сар, 7 хоногийн хугацааны олговорт **************,*******88,37******* /нэг хоногт ногдох цалин 69,767/ төгрөгийг хариуцагч  “” ХХК –иас гаргуулан нэхэмжлэгч Б.*******д олгож шийдвэрлэв.

Хариуцагч Нийгмийн даатгалын тухай хууль, Хувь хүний орлогын албан татварын тухай хуульд зааснаар холбогдох шимтгэл,  татварыг цалингаас суутган төлөх  үүрэгтэй болохыг, нэхэмжлэлийн “” ХХК-ийн захирлын *******0************** оны *******0 дугаар сарын 5-ны өдрийн **************/*******7*******, *******0************** оны *******0 дугаар сарын *******3-ны өдрийн **************/*******7******* тоот сахилгын шийтгэл ногдуулсан тушаалуудыг хүчингүй болгуулах шаардлага нь бие даасан шаардлага бус ажилд эгүүлэн тогтоох шаардлагын үндэслэл болохыг тус тус дурдах нь зүйтэй.

Сөрөг нэхэмжлэлийн тухайд:

Хариуцагч сөрөг нэхэмжлэлийнхээ шаардлагын үндэслэлийг хуурамч диплом хэрэглэн хууран мэхэлж ажилд орсон тул хөдөлмөрийн гэрээг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулна, хохиролд /олгосон цалин/ 8,858,*******80 төгрөгийг буцаан гаргуулна гэж тайлбарлаж байна.

Нэхэмжлэгч сөрөг нэхэмжлэлийг хүлэн зөвшөөрөхгүй ажилд ороход хятад хэл сайн мэддэг байхыг л шаардсан, би -д суралцаж төгссөн, ажлын байрны тодорхойлолтод заасан ажлыг  гүйцэтгэж, цалин авч байснаас хохирол учруулаагүй гэж маргасан. 

Иргэний хуулийн 59 дүгээр зүйлийн 59.******* дэх хэсэгт хэлцэл хийх зорилгоор бусдыг хууран мэхэлсэн бол мэхлэгдсэн этгээд уг хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцуулахаар шаардах эрхтэй байх, энэ тохиолдолд хууран мэхэлсэн этгээд ашиг хонжоо олох, эсхүл мэхлэгдсэн этгээдэд гэм хор учруулах зорилготой байсан эсэх нь хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцоход нөлөөлөхгүй гэж заажээ.

Хариуцагч байгууллага шаардлагаа нотлохоор нэхэмжлэгчийг шүүхэд нэхэмжлэл гаргаснаас хойш буюу *******0************** оны *******0 дугаар сарын **************-ний өдөр анжин /технологийн /-иас цахим шуудангаар авсан Б.Хатандарийн дипломын дугаар, мэргэжил, овог нэр” тохирохгүй байна гэх агуулгатай баримтыг гарган өгсөн.

Тухайн баримт нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн ************** дүгээр зүйлийн **************.******* дахь хэсэгт заасан шаардлага хангаагүй, баримтыг  үндэслэн дипломыг хуурамч гэх, нэхэмжлэгчийг хэлцэл хийх зорилгоор бусдыг хууран мэхэлсэн гэж үзэх үндэслэл тогтоогдохгүй байна.

 Мөн хариуцагч компани нэхэмжлэгчийг туршилтын хугацаагаар ажилд авсан, ******* сарын дараа үндсэн ажилтнаар жинхлэн гэрээ байгуулсан ба ажилтан ажлын байранд тавигдах шаардлага хангасан, ажил үүргээ зох ёсоор гүйцэтгэж, тохиролцсон цалин хөлс авсан нь байгууллагад хохирол учруулсан гэж үзэхээргүй  байна.

Иймд хөдөлмөрийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулах, хохиролд 8,858,*******80 төгрөгийг буцаан гаргуулах сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэх нь зүйтэй гэж үзлээ.

Хөдөлмөрийн тухай хуулийн *******58 дугаар зүйлийн *******58.*******, *******58.*******.******* дахь хэсгүүдэд  хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг цуцалсан буюу дуусгавар болгосон, ажил олгогчийн шийдвэрийг үндэслэлгүй талаар ажилтан гомдол гаргасан тохиолдолд  ажилтан хөдөлмөрийн эрхийн маргаан шийдвэрлэх байгууллагад хөдөлмөрийн маргаан шийдвэрлүүлэх боломжгүй гэж үзвэл шүүхэд хандаж хөдөлмөрийн эрхийн маргааныг шийдвэрлүүлэхээр заасан.

Нэхэмжлэгч  хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг дуусгавар болгох тухай ажил олгогчийн шийдвэрийг  *******0************** оны *******0 дугаар сарын *******3-ны өдөр хүлээн авсан, шүүхэд нэхэмжлэлийг *******0************** оны *******0 дугаар сарын *******9-ний өдөр гаргасан нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн *******5******* дүгээр зүйлийн *******5*******.*******.******* дэх хэсэгт заасантай нийцэж байна.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн **************5 дугаар зүйлийн **************5.*******, **************5.*******.3, **************6, **************8 дугаар зүйлд тус тус заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

*******. Хөдөлмөрийн тухай хуулийн **************7 дугаар зүйлийн **************7.*******, *******58 дугаар зүйлийн *******58.*******, *******58.*******.******* дах хэсэгт  заасныг баримтлан нэхэмжлэгч Б.Хатандарийг хариуцагч “” ХХК-ийн ийн ажилд нь эгүүлэн тогтоож, хариуцагчаас ажилгүй байсан хугацааны олговорт **************,*******88,37******* төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгосугай. 

*******. Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.*******.*******, 7.*******.*******, ************** дүгээр зүйлийн  **************.*******.5, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.******* дэх хэсэгт зааснаар нэхэмжлэгч улсын тэмдэгтийн хураамж төлөхөөс чөлөөлөгдсөн болохыг дурдаж, хариуцагчийн улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн **************6,885 төгрөгийг улсын төсөвт хэвээр үлдээсүгэй

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн **************0 дугаар зүйлийн **************0.******* дахь хэсэгт зааснаар зохигч, тэдгээрийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардан авсан өдрөөс хойш ************** хоногийн дотор Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                                            Т.БАТСҮХ