2023        02         15

182/ШШ2023/00796

 

 

                                ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

 

Чингэлтэй дүүргийн Èðãýíèé õýðãèéí àíõàí øàòíû ø¿¿õèéí ø¿¿ã÷ ×.Äàâààñ¿ðýí äàðãàëæ, òóñ ø¿¿õèéí õóðàëäààíû òàíõèìä õèéñýí èðãýíèé ø¿¿õ õóðàëäààíààð:

 

Íýõýìæëýã÷: “М” хадгаламж зээлийн хоршооны íýõýìæëýëòýé,

 

Õàðèóöàã÷: Б.Б õîëáîãäîõ,

 

Нэхэмжлэлийн шаардлага: 6.870.385 төгрөг гаргуулах тухай иргэний хэргийн хянан хэлэлцэв.

 

Ø¿¿õ õóðàëäààíä:

Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч О.Э,

Хариуцагч Б.Ба,

Хариуцагчийн өмгөөлөгч Б.Б,

Нàðèéí áè÷ãèéí äàðãà Б.А íàð îðîëöîв.

  

ÒÎÄÎÐÕÎÉËÎÕ нь:

 

1.Íýõýìæëýã÷ “М” ХЗХ нь хариуцагч Б.Бад холбогдуулан зээлийн үлдэгдэл 1.269.332 төгрөг, зээлийн хүү 5.071.230 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүү 529.822 төгрөг, нийт 6.870.385 төгрөг гаргуулахыг õ¿ññýí íýõýìæëýëèéí øààðäëàãàà дараах байдлаар тодорхойлж байна. Үүнд:

1.1. Тус хоршооны гишүүн Б.Ба нь 2018 оны 3 дугаар сарын 22-ны өдөр 18/012 тоот зээлийн гэрээ болон Б-18/012 тоот барьцааны гэрээ байгуулан төвд түрээслэдэг 1 давхрын 60 тоот лангуу дээр эрхэлдэг жижиглэнгийн худалдаандаа зориулж 2.0 сая төгрөгийг сарын 5.0 хувийн хүүтэй, 6 сарын хугацаатай зээлдэж авсан билээ. Түүний 2018 онд төлсөн 150.000 төгрөгөөс хүүд 119.332 төгрөг төлүүлсэн бөгөөд харин гэрээний хугацаа дууссанаас хойш буюу 2021 оны 7 дугаар сарын 29-нөөс 2022 оны 5 дугаар сарын 30 хүртэл төлсөн нийт 700.000 төгрөгийг үндсэн зээлээс хассан. Зээлийн дэлгэрэнгүй тооцоог хавсаргасан. Хоршооны зүгээс зээлийн төлбөр төлж барагдуулахыг шаардаж байсан боловч тэрээр зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлсэнгүй. Тиймээс Б.Багаас зээлийн үлдэгдэл 1.269.332 төгрөг, зээлийн хүү 5.071.230 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүү 529.822 төгрөг, нийт 6.870.385 төгрөгийг хоршоонд гаргуулж өгнө үү гэв.

 

2.Õàðèóöàã÷ ø¿¿õýä áîëîí ø¿¿õ õóðàëäààí äýýð ãàðãàñàí òàéëáàðòàà:

2.1. 2018 оны 03 дугаар сарын 22-ны өдөр зээлийн гэрээ байгуулж, 2.000.000 төгрөгийн зээлийг авсан боловч бодит байдал дээр 1.990.000 төгрөг дансанд нь орсон. Мөн хоршооны хувьд нэг өдрийн бодогдох хүүг 360 хоногоор тооцон бодсон байсан. Гэтэл хуульд зааснаар 365 хоногоор бодогдох ёстой. Үүнтэй холбоотойгоор хоршоо нь тодорхой хэмжээний төлбөрийг илүү нэхэмжилж байгаа. Гэрээнээс харах юм бол зээл олгосны хураамж гэсэн байгаа боловч энэ талаар хариуцагчтай тохиролцсон эсэх нь тодорхойгүй, зээлдэгчээр энэ талаар зөвшөөрөл авсан тухай баримт байхгүй. Гэрээний хугацаа дуусгавар болсноос хойших хугацааны хүүг талууд гэрээгээр тохирох ёстой байсан боловч хүүг тохирсон зүйл байхгүй. Тийм учир гэрээ дуусгавар болсноос хойших хугацааны хүүг тооцож бодох нь үндэслэлгүй юм. Харин гэрээний хугацаа дуусах хүртэл 183 хоногийн хугацааны хүүг төлөхийг хүлээн зөвшөөрч байна. Гэрээний хугацаанд төлбөрөө төлөөгүй нь эдийн засгийн нөхцөл байдал бодол, гадаад дотоод хүчин зүйлс зэрэг олон зүйл нөлөөлсөн юм. Хэдийгээр мөнгө зээлж авсан, үүргээ гүйцэтгээгүй гэдэг дээр ямар нэгэн маргаан байхгүй ч байгуулагдсан гэрээ нь хуульд нийцсэн, хоршооны гишүүн болгохдоо хуульд заасан журам дүрмийн дагуу бүртгүүлсэн байх ёстой. Нийт төлсөн мөнгөө 6 сар буюу 183 хоногийн хүүтэй нь тооцож үзэхэд, бидний тооцооллоор төлөх ёстой мөнгө нь 738.593 төгрөг байна. Тийм учир нэхэмжлэлийн шаардлагаас 738.593 төгрөгийг төлөхийг хүлээн зөвшөөрч байна. Үлдэх хэсгийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна гэв.     

 

3.Нэхэмжлэгчээс Зээлийн дэлгэрэнгүй тооцоо, “М” хадгаламж зээлийн хоршооны улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, тусгай зөвшөөрлийн гэрчилгээ, тусгай зөвшөөрлийн гэрчилгээний хавсралт, 2018 оны 3 дугаар сарын 22-ны өдрийн 18/05 дугаартай тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн хурлын тогтоол, 2018 оны 03 дугаар сарын 22-ны өдөр Б.Багийн өргөдөл, Зээл хүссэн өргөдөл, 2018 оны 03 дугаар сарын 22-ны өдрийн 18/012 дугаартай Зээлийн гэрээ, 2018 оны 03 дугаар сарын 22-ны өдрийн Б-18/012 дугаартай барьцааны гэрээ, Зээлийн хорооны хурлын тогтоол, гишүүний анкет, дугаар хорооны Засаг даргын тодорхойлолт, 2018 оны 03 дугаар сарын 22-ны өдрийн Зээл олгосон баримт, Зээлийн тооцоотой танилцсан баримт, 2012 оны 03 дугаар сарын 25-ны өдрийн 8 дугаартай Бүх гишүүдийн хурлын тогтоол, 2012 оны 03 дугаар сарын 27-ны өдрийн 03 дугаартай Тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн тогтоол, “М” хадгаламж зээлийн хоршооны гишүүдийн дэлгэрэнгүй бүртгэл,

хариуцагчийн хариу тайлбар,

Шүүх хариуцагчийн хүсэлтээр “М” Хадгаламж, зээлийн хоршооны дүрэм зэрэг баримтуудыг бүрдүүлсэн байна.

 

¯ÍÄÝÑËÝÕ нь:

 

1.Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэх нь зүйтэй гэж үзлээ.

 

2.Нэхэмжлэгч “М” хадгаламж зээлийн хоршоо íü Б.Багаас çýýëèéí ãýðýýíèé ¿¿ðãèéí ã¿éöýòãýëä ¿íäñýí çýýë 1.269.332 òºãðºã, зээлийн хүү 5.071.230 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүү 529.822 төгрөг, нийт 6.870.384 òºãðºã ãàðãóóëàõ, òóõàé íýõýìæëýëèéí øààðäëàãà ãàðãàæýý.

 

3.Íýõýìæëýã÷ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч íü ø¿¿õ õóðàëäààí äýýð хариуцагч Б.Ба нь 1.000.000 төгрөгийг төлсөн гэх шалтгаанаар Б.Багаас 1.000.000 òºãðºã ãàðãóóëàõ øààðäëàãààñàà òàòãàëçñàí òóë óã òàòãàëçëûã áàòàëæ, õîëáîãäîõ õýðãèéã õýðýãñýõã¿é áîëãîâ.

 

4.Õàðèóöàã÷ 2022 оны 11 дүгээр сарын 22-ны өдөр 1.000.000 төгрөгийг төлсөн. 738.593 төгрөгийг төлөхийг хүлээн зөвшөөрч байна. Маш их хүү тооцсон тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргана.

 

5.Хэрэгт авагдсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн Зээлийн дэлгэрэнгүй тооцоо, “М” хадгаламж зээлийн хоршооны улсын бүртгэлийн гэрчилгээ, тусгай зөвшөөрлийн гэрчилгээ, тусгай зөвшөөрлийн гэрчилгээний хавсралт, 2018 оны 3 дугаар сарын 22-ны өдрийн 18/05 дугаартай тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн хурлын тогтоол, 2018 оны 03 дугаар сарын 22-ны өдөр Б.Багийн өргөдөл, Зээл хүссэн өргөдөл, 2018 оны 03 дугаар сарын 22-ны өдрийн 18/012 дугаартай Зээлийн гэрээ, 2018 оны 03 дугаар сарын 22-ны өдрийн Б-18/012 дугаартай барьцааны гэрээ, Зээлийн хорооны хурлын тогтоол, гишүүний анкет, 2018 оны 03 дугаар сарын 22-ны өдрийн Зээл олгосон баримт, Зээлийн тооцоотой танилцсан баримт, 2012 оны 03 дугаар сарын 25-ны өдрийн 8 дугаартай Бүх гишүүдийн хурлын тогтоол, 2012 оны 03 дугаар сарын 27-ны өдрийн 03 дугаартай Тэргүүлэгчдийн зөвлөлийн тогтоол, “М” хадгаламж зээлийн хоршооны гишүүдийн дэлгэрэнгүй бүртгэл, хариуцагчийн хариу тайлбар, “М” Хадгаламж, зээлийн хоршооны дүрэм зэрэг нотлох баримтаар дараах үйл баримт тогтоогдож байна.

 

6.Хариуцагч Б.Ба нь 2018 оны 03 дугаар сарын 22-нû ºдºр “М” õàäãàëàìæ çýýëèéí õîðøîîòîé 18/012 òîîò зээлийн ãýðýý, 2018 оны 03 дугаар сарын 22-ны өдрийн Б-18/012 дугаартай Барьцааны гэрээг áàéãóóëæ ¿¿ðãèéí ã¿éöýòãýëèéã õàíãàõ õýðýãñýë áîëãîí áàðüöààëæ, 2.000.000 тºгрºгийг 6 сарын хугацаатай, сарын 5 хувийн хүүтэй зээлж авсан болох нь õàâòàñò хэргийн 11-16 дóãààр òàëä àâàãäñàí çýýëèéí ãýðýý, барьцааны гэрээ, нэхэмжлэгч, хариуцагчийн тайлбарààð òîãòîîãäæýý.

  

Õàðèóöàã÷ íü óã çýýëèéí õ¿¿г òºëºõã¿é ãýæ ìàðãàõ õýäèé ÷ çýýëèéã àøèãëàñíû õàðèó òºëáºð áîëîõ ¿íäñýí õ¿¿ãýýñ áîëîí çýýëýý õóãàöààíä íü òºëººã¿é òîõèîëäîëä òºëºã人ã¿é áàéãàà çýýëèéí õ¿¿ãýýñ ÷ºëººëºõ ¿íäýñëýë ãýðýýãýýð áîëîí õóóëèàð çîõèöóóëààã¿é áàéíà. Òàëóóäûí ãýðýýãýýð òîõèðñîí ¿íäñýí áîëîí çýýëèéã õ¿¿ã õóóëüä çààñàí àíçòàé àäèëòãàæ áàãàñãàõ ¿íäýñëýëã¿é.

 

Иргэний хуулийн 451 дүгээр зүйлийн 451.1-д “банк, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий хуулийн этгээдээс зээл олгох гэрээгээр банк, зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх эрх бүхий хуулийн этгээд нь мөнгөн хөрөнгийг хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу тодорхой хугацаатайгаар, зээлдэгчид шилжүүлэх, зээлдэгч нь гэрээнд заасан хугацаанд уг мөнгөн хөрөнгө, гэрээнд заасан бол түүний хүүг буцаан төлөх үүргийг тус тус хүлээнэ”, 453 дугаар зүйлийн 453.1-д “зээлдэгч авсан зээлээ хугацаанд нь төлөөгүй бол хэтэрсэн хугацааны хүү, гэрээнд заасан бол  төлөх үүрэгтэй” гэж заажээ.

 

Иймд хариуцагч  Б.Багаас үндсэн зээл 1.269.332 тºгрºг, х¿¿ 4.071.230 тºгрºг, íèéò 5.870.385 òºãðºãèéã гаргуулан нэхэмжлэгч “М” õàäãàëàìæ çýýëèéí õîðøîîíä олгох нь з¿йтэй гэж ш¿¿х ¿зэв.

 

Иргэний õэрэг ø¿¿õэд õянан øийдвэрлэх òухай хуулийн 115 äóãààð ç¿йлийн 115.2.1 äóãààð ç¿éë¿¿äèéã удирдлага болгîí

 

ТОГТООХ íü:

 

1.Èðãýíèé õóóëèéí 451 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 451.1, 452 äóãààð ç¿éëèéí 452.2, 453 äóãààð ç¿éëèéí 453.1-ä заасныг áàðèìòëàí õàðèóöàã÷ Б.Багаас çýýëèéí ãýðýýíèé ¿¿ðãèéí ã¿éöýòãýëä ¿íäñýí çýýë 1.269.332 òºãðºã, зээлийн хүү 4.071.230 төгрөг, нэмэгдүүлсэн хүү 529.822 төгрөг, нийт 5.870.385 òºãðºãийг ãàðãóóëæ íýõýìæëýã÷ “М” хадгаламж зээлийн хоршоонд олгосугай.

 

2.Èðãýíèé õýðýã ø¿¿õýä õÿíàí øèéäâýðëýõ òóõàé õóóëèéí 106 äóãààð ç¿éëèéí 106.5-ä çààñíààð 1.000.000 òºãðºã ãàðãóóëàõ íýõýìæëýëèéí øààðäëàãààñàà “М” хадгаламж зээлийн хоршоо òàòãàëçñíûã áàòàëæ, õîëáîãäîõ õýðãèéã õýðýãñýõã¿é áîëãîñóãàé. 

 

3.Èðãýíèé õýðýã ø¿¿õýä õÿíàí øèéäâýðëýõ òóõàé õóóëèéí 57 äóãààð ç¿éëèéí 57.1, Óëñûí Òýìäýãòèéí õóðààìæèéí òóõàé õóóëèéí 7 äóãààð ç¿éëèéí 7.1-ä çààñíààð óëñûí òýìäýãòèéí õóðààìæèä óðüä÷èëàí òºëñºí íýõýìæëýã÷ “М” хадгаламж зээлийн хоршооны 124.877 òºãðºãèéã òºñâèéí îðëîãîä õýâýýð ¿ëäýýæ, õàðèóöàã÷ Б.Багаас óëñûí òýìäýãòèéí õóðààìæèä 108.876 òºãðºãèéã ãàðãóóëàí íýõýìæëýã÷ “М” хадгаламж зээлийн хоршоонд îëãîñóãàé.

 

4.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.2, 119.4, 119.5, 119.7-д зааснаар шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох ба уг өдрөөс 14 хоног өнгөрснөөс хойш шүүх хуралдааны оролцогч талууд 14 хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авах үүргээ биелүүлээгүй нь давж заалдах гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүй, шүүх хуралдаанд оролцоогүй талд шийдвэрийг гардуулсан эсхүл хүргүүлснээр гомдол гаргах хугацааг тоолох бөгөөд Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2 дахь хэсэгт зааснаар зохигч, тэдгээрийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч энэхүү шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах эрхтэй болохыг тайлбарласугай.

 

 

 

 

ÄÀÐÃÀËÀÃ×, د¯Ã×                                 ×.ÄÀÂÀÀѯÐÝÍ