ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

 

 

 

Õýðãèéí èíäåêñ: 007/ÍÝ2014/0156/È

 

 Ñóì äóíäûí 7 äóãààð ø¿¿õèéí èðãýíèé õýðãèéí ø¿¿õ õóðàëäààíûã ø¿¿ã÷  Ä.Îþóíäàðü  áè äàðãàëæ, òóñ ø¿¿õèéí òàíõèìä õèéñýí ø¿¿õ õóðàëäààíààð,

Íýõýìæëýã÷: .... аймаг ...............сум ...............баг........ тоотод оршин суух Д.Б/-ийн íýõýìæëýëòýé

Хариуцагч: аймаг .........сум ...........ЗБН-д холбогдох

“....сум ....баг .... тоот 3 өрөө орон сууцны шóдарга эзэмшигчээр тогтоолгох, өмчлөх эрхийг тогтоолгох тухай” èðãýíèé õýðãèéã õÿíàí õýëýëöýâ.

 

Ø¿¿õ õóðàëäààíä: Íэхэмжлэгч Д.Б,  хариуцагч  Б.А, õàðèóöàã÷èéí ºì㺺ëºã÷ Ï.Áàòæàðãàë, ø¿¿õ õóðàëäààíû íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà Ï.Çîëáàÿð íàð îðîëöîâ.

 

ÒÎÄÎÐÕÎÉËÎÕ íü:

Íýõýìæëýã÷ ø¿¿õä ãàðãàñàí íýõýìæëýëийн шаардлага болон шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа :

... аймаг ..... сум ..... тоот 3 өрөө орон сууцыг 2000 онд “....“ ЗБН-өөс худалдан авсан ба тухайн үед өөрийн өмчлөлд шилжүүлэх гэхэд эзэмшигчид нь олдохгүй шилжүүлэг хийлгэж чàäààгүй. Уг байрны бичиг баримтыг хөөцөлдөж худалдан авсан газартаа хандахад Үл хөдлөх хөрөнгийн бүртгэлийн газарт тоот хүргүүлсэн боловч мөн л шилжүүлж өгөөгүй. Уг орон сууцыг худалдан аваад ороход урьд нь эзýмшиж байсан айл нь байгаагүй, сулласан байсан тул ямар нэгэн маргаан байхгүй зээлийн төлбөрт хураагдсан байр байсан. Одоог хүртэл энэ орон сууцандаа гэр бүлийн хамт амьдарч байгаа тул 3 өрөө орон сууцыг шударгаар эзэмшиж өмчлөх эрхтэй болсныг тогтоож, миний өмчлөх эрхийг баталгаажуулж өгнө үү гэжээ.

Хариуцагчийн төлөөлөгч шүүхэд болон шүүх  хуралдаанд гаргасан тайлбартаа:

“...“ ЗБНөхөрлөл нь 1998 онд хүнсний худалдаа, бичил зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэхээр үүсгэн байгуулагдсан. 1999 оны 10 дугаар сард Д.А, А.Ж нар нь тус “ЗБН”-өөс 1.000.000 төгрөгийн зээл авч, зээлийн төлбөрийн батàлгаа болгон Хээтэй хороололын ........ байрны .... тоот 3 өрөө орон сууцíы зээлийн гэрээнд тусган нотариатаар батлуулж, үл хөдлөх хөрөнгиéн газарт бүртгүүлсэн.

Гэтэл Д.А, А.Ж нар нь зээлийн мөнгөөр микро автобус худалдан авч зорчигч тээврийн үйлчилгээ эрõýëсэн боловч бизнесийн үйл ажиллагаа нь эрсдэлд орж зээлээ эргүүлэн төлж ÷адахгүйд хүрч, зээлийн барьцаанд тавьсан байраа өгье гэсэн. Д.А, А.Ж нарын зээл, хүүгийн үлдэгдэл 1.500.000 төгрөгийг Х.Г төлсөн тул гэрчилгээг өгч, энэ тухай Д.А, А.Ж нарт мэдэгдэхэд байраа чөлөөлж, түлхүүрийг нь Х.Гд өгсөн байдаг.

Хэсэг хугацааны дараа Х.Г нь уг байрыг Д.Б худалдсан байдаг. Ингээд уг орон сууцны өмчлөх эрхийг Д.Б нэр дээр шилжүүлж өгөх тухай хүсэлт гаргаж өгөөч гэсний дагуу тус ЗБН-ийн зүгээс Үл хөдлөх хөрөнгийн бүртгэлийн газарт хүсэлт гаргасан боловч уг орон сууцны анхны эзэмшигч болох Д.А, А.Ж нар нь өөрсдөө байхгүй байгаа тул байрны өмчлөх эрхийг шилжүүлэхгүй гэсэн хариуг өгсөн. Тухайн үед Д.Б, Х.Г нарын хамт Д.А, А.Ж нарыг хайж олж уулзахад бидний өмнөөс зээл төлчихсөн хүмүүсийг юу гэж хохироох вэ, байрны мөчлөх эрхээ шилжүүлж өгнө гэснээ шилжүүлэх болохоор өөрсдөө олдохоо больсон. Д.Б нь энэ бүх асуудлыг сайн мэдэж байсан.

2010 оны үед уг байрны асуудлаар Д.А, А.Ж нар нь надад холбогдуулан шүүхэд нэхэмжлэл өгсөн байсан боловч өөрсдөө шүүх хуралдаанд ирэлгүй мөн л алга áолсон тул тухайн энэ маргааныг эцэслэж чадаагүй.

Дээр дурьдсанаар Д.А, А.Ж нарын зээл, хүүгийн үлдэгдэл 1.500.000 төгрөгийг Х.Г төлж байгууллагыг хохиролгүй болгосон. Ýнэ тухай Д.А, А.Ж нар нь мэдсэн ба Х.Г нь уг байрыг цааш нь дамжуулан Д.Б зарсан байгаа тул миний зүгээс уг байрны шударга эзэмшигч нь Д.Б биш гэж үзэх үндэслэл байхгүй тул энэ талаар ямар нэгэн маргаан гаргахгүй, энэ асуудлыг шударгаар шийдвэрлүүлэхийг Д.Б нэгэн адил хүсэж байна. Иймд асуудлыг хуулийн дагуу шийдвэрлэж өгнө үү гэжээ.

 

Ø¿¿õ õóðàëäààíààð õýðýãò àâàãäñàí áè÷ãèéí íîòëîõ áàðèìòóóäûã øèíæëýí ñóäëààä,                                                                                                      

 

¯ÍÄÝÑËÝÕ íü:

 

 

Íýõýìæëýã÷ Д.Б  нь  “... аймаг ..... сум ..... тоот 3 өрөө орон сууцны шóдарга эзэмшигчээр тогтоолгох, өмчлөх эрхийг тогтоолгох тухай“  нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасаныг дараахь байдлаар шийдвэрлэх үндэслэлтэй байна.

Нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэл болж  байгаа “....сум ....баг .... тоот 3 өрөө орон сууц “ нь зээлдэгч Д.А, А.Ж нарын “....“ ÇБН-тэй 1999 оны 10 дугаар сарын 21-нèé өдөр байгуулсан “Барьцаалан зээлдүүлэх гэрээ”-ний гэрээний зүйл бөгөөд уг гэрээг 1999 оны 10 дугаар сарын 21-ний өдөр улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн байна.

03 тоот гэрээний 4-т зааснаар áàðüöààëàã÷ “...” ÇÁÍ íü ... барьцаа тавигч зээлээ төлж чадаагүй 10 хоногоос хэтэðвэл барьцаанд тавьсан орон сууц хураагдаж ломбардын эзэмшилд шилжинэ.Өмчлөх эрх шилжих үед энэхүү гэрээг үндэслэл болгохоор тохиров ... гэсний дагуу 1999 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдрийн 02 тоотоор Үл хөдлөх хөрөнгийн газарт хандан Д.А орон сууцаа барьцаанд тавиад зээл төлөх үүргээ биелүүлээгүй тул зээлийн гэрээнд çаасны дагуу нөхөрлөлийн хохиролыг барагдуулсан Д.Б байр эзэмших эрхийг шилжүүлж өгнө үү ... гэсэн“ зээл чөлөөлөх, эзэмших эрх шилжүүлэх тухай” 02 тоотыг хүргүүлсэн байна.

Иргэний хуулийн  109 дүгээр зүйлийн 109.1-д зааснаар Үл хөдлөх эд хөрөнгө өмчлөх эрхийг бусдад шилжүүлэх, энэ тухай улсын бүртгэлд бүртгүүлэх тухай хүсэлтийг эрхээ шилжүүлж байгаа болон уг эрхийг олж авч байгаа этгээдийн хэн нь ч гаргах эрхтэй байна.

Иймд барьцааны гэрээний зүйл болох ... аймаг ..... сум ..... тоот 3 өрөө орон сууцыг Д.Б нь барьцаалагчаас худалдан авч үнийг төлөн, барьцаалуулагчаас 1999 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдөр хүлээн авч одоог хүртэл эзэмшиж байгаа нь Иргэний хуулийн 114 дүгээр зүйлийн  114.1–д зааснаар эд хөрөнгө шилжүүлж байгаа этгээд нь өмчлөгч биш болохыг өмчлөх эрх олж авч байгаа этгээд мэдээгүй бөгөөд мэдэх боломжгүй байсан  тул  түүнийг өмчлөх эрхийг шударгаар олж авсан гэж тооцохоор байна.

... аймаг ..... сум ..... тоот 3 өрөө орон сууцыг Д.Б худалдан авч 1999 оны 12 дугаар сарын 20-ны өдрөөс гэр бүлийн хамт амьдарч, орон сууцтай холбоотой гэрээ байгуулан, гэрээний үүргийн дагуу холбогдох төлбөрийг төлж байсан нь Дархан сумын 9 дүгээр багийн засаг даргын ... Иргэн Д.Б, Х.О, Б.Б ..... тоотод ам бүл 3 оршин суудаг. 2000 оноос одоог хүртэл амьдарч байгаа нь үнэн болно... гэсэн 1855  тоот,  2001, 2003, 2012, 2013 онуудад “ Дархан –Ус суваг” ХК , “Дархан –Сэлэнгийн  Цахилгаан түгээх  сүлжээ” ХК, “Дархан Дулааны Сүлжээ” ХК, Äархан-Уул аймгийн НААҮГазар, “Цагаан-Уул” СӨХ зэрэг газарт  цахилгаан, дулааны эрчим хүчний төлбөр болон бусад төлбөр төлж байсан баримт зэргээр тогтоогдож байна.

Иймд Д.Б, түүний гэр бүл Иргэний хуулийн 90 дүгээр зүйлийн 90.1–д зааснаар хөрөнгийг хууль ёсоор эзэмшиж байгаа  тул   шударга эзэмшигч  бөгөөд мөн хуулийн 94 дүгээр зүйлийн  94.2-т зааснаар эрх бүхий этгээд эд хөрөнгийг буцааж авах хүртэл эд хөрөнгө болон эрхийн үр шим нь өмнөх эзэмшигчийнх байна гэсний дагуу өөрийн эзэмшилд байлгаж, орон сууцтай холбоотой төлбөрийг зохих байгууллагатай гэрээний дагуу төлж байсан байна.

Иргэний хуулийн 105 дугаар зүйлийн 105.1–д зааснаар Хууль болон гэрээнд өөрөөр заагаагүй бол эд хөрөнгийг арав буюу түүнээс дээш жилийн турш хууль ёсоор эзэмшиж, ашиглаж байсан эзэмшигч уг эд хөрөнгийг өмчлөх эрхийг тэргүүн ээлжинд олж авах давуу эрхтэй   тул Д.Б ... аймаг ..... сум ..... тоот 3 өрөө орон сууцыг  өмчлөх эрхтэй байна.

 

Èðãýíèé õýðýã ø¿¿õýä õÿíàí øèéäâýðëýõ òóõàé õóóëèéí 115 äóãààð ç¿éëèéí 115.1, 115.2.1, 116, 118 äóãààð ç¿éëä çààñíûã óäèðäëàãà áîëãîí ÒÎÃÒÎÎÕ íü:

 

1. Иргэний хуулийн  105 дугаар зүйлийн 105.1, 106 дугаар зүйлийн 106.1, 106.2, 106.3-т çààñíààð ......... регистр бүхий Д.Б ... аймаг ..... сум ..... тоот 3 өрөө орон сууцыг  өмчлөх эрхтэй болохыг тогтоосугай. 

 

2. Èðãýíèé õýðýã ø¿¿õýä õÿíàí øèéäâýðëýõ òóõàé õóóëèéí 57 äóãààð ç¿éëèéí 57.1-ä çààñíààð нэхэмжлэгч Д.Б  óëñûí òýìäýãòèéí õóðààìæèä 2014 îíû 01 дүгээр  ñàðûí 15-íû ºäºð òºëñºí 70 200 òºãðºãèéã òºðèéí ñàíãèéí îðëîãîä õýâýýð ¿ëäýýñ¿ãýé.

 

3. Èðãýíèé õýðýã ø¿¿õýä õÿíàí øèéäâýðëýõ òóõàé õóóëèéí  120 äóãààð ç¿éëèéí 120.2-ò çààñíààð çîõèã÷, òýäãýýðèéí òºëººëºã÷ áóþó ºì㺺ëºã÷ øèéäâýðèéã ýñ çºâøººðâºë ãàðäàí àâñíààñ õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð Äàðõàí-Óóë àéìãèéí Äàâæ çààëäàõ øàòíû èðãýíèé õýðãèéí 9 ä¿ãýýð ø¿¿õýä äàâæ çààëäàõ ãîìäîë ãàðãàõ ýðõòýéã äóðüäñóãàé.

 

 

 

 

 

ÄÀÐÃÀËÀÃ× Ø¯¯Ã×                                     Ä.ÎÞÓÍÄÀÐÜ